079. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp nieuwe Gr GGD en VR Zeeland
Tekst van het document
Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp
: : : :
Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling
: : :
Z25.267228 / D25.1453868 Zienswijze ontwerp nieuwe Gr GGD en VR Zeeland C.H. van den Bos / A. van der Reest Evelina Goetheer Samenleving
Gevraagd besluit - Een positieve zienswijze af te geven over de ontwerp regeling Gr GGD en VR Zeeland Juridische grondslag De juridische grondslag voor een Gemeenschappelijke regeling is te vinden in de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) De belangrijkste wetten voor de GGD en VRZ zijn respectievelijk de Wet publieke gezondheid en de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). De nieuwe gemeenschappelijke regeling is in juridische zin een aanpassing van de huidige GR Veiligheidsregio Zeeland. Aanleiding De Algemeen Besturen van GGD Zeeland (GGD) en Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) hebben op 14 november 2025 in hun vergadering de ontwerp Gemeenschappelijke Regeling GGD en VR Zeeland vastgesteld en hebben ingestemd met het aanbieden van deze ontwerpregeling met bijbehorende bijlagen aan de gemeenten ter zienswijze. Dit is een vervolgstap in het traject Samenwerking en huisvesting GGD en Veiligheidsregio Zeeland, dat in het 3e kwartaal 2023 is gestart. Gezondheid en veiligheid zijn essentiële waarden voor Zeeland. GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland spelen hierin een cruciale rol. De maatschappelijke dynamiek en toenemende (complexiteit van) taken stellen steeds hogere eisen aan beide organisaties. De organisatorische kwetsbaarheid van zowel GGD als VRZ, met name op het gebied van bedrijfsvoering, vraagt om een structurele oplossing.
Resultaat Uit onderzoek is gebleken dat de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing om deze kwetsbaarheden het hoofd te bieden een samenvoeging van de bedrijfsvoering is. De best passende en meest effectieve manier om deze samenvoeging vorm te geven is het vormen van één gemeenschappelijke regeling met zowel GGD als VRZ daarin ondergebracht. Argumenten Door één gemeenschappelijke regeling te vormen, wordt de kwaliteit geborgd van gezondheid en veiligheid als Zeeuwse publieke taken op langere termijn. Bij de totstandkoming van het voorliggende ontwerp van de gemeenschappelijke regeling zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: -
Balans in governance: tussen Veiligheid en Publieke Gezondheid. Voldoen aan wet- en regelgeving, in het bijzonder de Wet veiligheidsregio’s, de Wet publieke gezondheid en de Wet gemeenschappelijke regelingen. Aansluiting bij richtlijnen van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) Leesbaarheid en noodzakelijkheid: heldere en begrijpelijke taal, bevat uitsluitend de bepalingen die noodzakelijk zijn om in de regeling zelf vast te leggen.
Balans tussen domeinen door instellen bestuurscommissies De voorliggende ontwerp Gemeenschappelijk Regeling GGD en VR Zeeland voorziet in de noodzakelijke balans in de governance tussen de domeinen Publieke Gezondheid en Veiligheid. Om
Agendapunt Pagina 2
dit te bewerkstelligen is gekozen voor het instellen van bestuurscommissies. Via deze constructie krijgen de wethouders publieke gezondheid de formele bevoegdheden tot besluitvorming die aansluiten bij hun inhoudelijke verantwoordelijkheid voor de portefeuille. Dit model is in de praktijk beproefd en effectief gebleken bij vergelijkbare organisaties waarin de domeinen publieke gezondheid en veiligheid binnen één gemeenschappelijke regeling zijn samengebracht. Voorbeelden hiervan zijn Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) en Veiligheidsregio Kennemerland. De positieve ervaringen elders sterken de overtuiging dat dit model ook voor GGD en VRZ passend is. Ook de lessen met de bestuurscommissie inkoop jeugdhulp zijn bij deze vormgeving betrokken. Vastgelegd is hoe leden van de bestuurscommissies straks verantwoording afleggen en de colleges en raden van informatie moeten voorzien. Het model biedt een basis voor een governance, waarin beide domeinen op een gelijkwaardige wijze zijn vertegenwoordigd. Het bestuur van de nieuwe GR van GGD en Veiligheidsregio Zeeland bestaat straks uit een Algemeen Bestuur (AB), twee Bestuurscommissies (BC’s Veiligheid en Publieke gezondheid) en een Dagelijks Bestuur (DB). De stemverhouding blijft zowel in het AB als in de BC’s gelijk aan de huidige situatie, namelijk stemverhouding op basis van inwoneraantal.
Gr Veiligheidsregio Zeeland als basis De nieuwe gemeenschappelijke regeling is in juridische zin een aanpassing van de huidige GR Veiligheidsregio Zeeland. Hier is bewust voor gekozen omdat dit efficiënter is dan het oprichten van een geheel nieuwe GR. Het aanpassen van de GR Veiligheidsregio Zeeland naar de nieuwe GR GGD en VR Zeeland blijkt de beste oplossing omdat het de minste impact heeft op medewerkers van beide organisaties, onder andere vanwege het aantal vrijwilligers bij VRZ. Nu hoeven alleen de medewerkers van de GGD over te gaan naar de nieuwe GR en blijven de medewerkers en vrijwilligers van de Veiligheidsregio Zeeland in de huidige GR. Daarnaast leidt het opheffen van twee GR-en tot meer kosten dan het wijzigen van de GR VRZ en opheffen GR GGD Zeeland. Inkoop jeugdzorg De nieuwe GR bundelt de taken van zowel GGD als Veiligheidsregio Zeeland. Dat betekent dat de nieuwe GR verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van alle taken uit zowel de Wet publieke gezondheid als de Wet veiligheidsregio's. Een uitzondering vormt de taak Inkoop Jeugdzorg. Deze taak valt nu onder de GR GGD Zeeland, maar wordt vooralsnog niet opgenomen in de nieuwe GR GGD en VR Zeeland. Inkoop Jeugdzorg is beoogd ondergebracht te worden in de nog op te richten GR Sociaal Domein. Hiervoor loopt een separaat traject bij colleges en raden.
Beide trajecten worden in de tijd zorgvuldig op elkaar afgestemd, zodat een overgang van medewerkers soepel verloopt. Opheffing Gr GGD Zeeland Specifiek voor GGD Zeeland geldt dat in verband met de keuze om de GR VR Zeeland aan te passen naar een GR voor zowel GGD als VRZ, de GR GGD Zeeland dient te worden opgeheven. Opheffing is pas aan de orde als de nieuwe GR is definitief vastgesteld. De beoogde ingangsdatum van de GR GGD en VR Zeeland is 1 januari 2027, rekening houdend met de ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering en de huisvesting. Raadsklankbordgroep De VRZ werkt momenteel met een raadsklankbordgroep, het is aan het college en raad van betreffende gemeente om hier al dan niet aan deel te nemen. Deze raadsklankbordgroep blijft ook voor de nieuwe Gr bestaan. Huisvesting Parallel aan het traject voor de nieuwe GR loopt het proces tot het komen van gezamenlijke huisvesting op de beoogde locatie in Goes West. Dit zijn separate processen met bijbehorende projectgroepen. Wanneer meer bekend wordt en er te besluiten valt rondom het proces van gezamenlijke huisvesting, komt dit uiteraard richting de Zeeuwse gemeenten en raden. Kanttekeningen
Agendapunt Pagina 3
Er zijn gemeenteraadsverkiezingen in het proces van bestuurlijke besluitvorming. De colleges stellen de huidige raden (2022-2026) voor zienswijzen te geven op de ontwerpregeling GGD en VR Zeeland. De colleges stellen de nieuwe raden (2026-2030) voor toestemming te geven tot het inrichten van de GR GGD en VR Zeeland. Het is daarom heel belangrijk dat over het inrichten van GR GGD en VR Zeeland een goede overdracht plaatsvindt tussen de huidige en nieuwe colleges en raden. In de naar voren gebrachte zienswijzen kunnen door gemeenten nog op- of aanmerkingen worden meegegeven. Na de raadsbesluiten kan blijken dat er nog op- of aanmerkingen zijn over bepaalde onderdelen van de ontwerpregeling. Als dat het geval is, wordt dit in eerste instantie behandeld in de Algemeen Besturen van GGD en VRZ waar de ontvangen zienswijzen worden gewogen en de ontwerpregeling indien nodig op onderdelen wordt aangepast. De planning is dat hierna de procedure voor toestemming en instemming start. Financiën Wat kost het? De financiële gevolgen zijn voor het eerst zichtbaar in de begroting van de nieuwe GR. In het meest gunstige geval zijn we in staat een begroting voor 2027 en verder te maken. Die begroting is ook afhankelijk van het ontwerp van de samenvoeging van de teams/afdelingen bedrijfsvoering. Dit ontwerpproces heeft een andere planning.
Hoe worden de kosten gedekt? De bijdrageregeling (verdeling van de gemeentelijke bijdragen) is geen onderdeel van de ontwerpregeling en moet nog opgesteld worden. Het doel is om deze gelijktijdig met de begroting 2027 aan de gemeenten aan te bieden voor een zienswijze. Het uitgangspunt bij het opstellen van de bijdrageregeling is dat er geen herverdeeleffecten tussen de gemeenten plaats vinden. Dit betekent dat de bijdragen gebaseerd zijn op de huidige verdeling van de gemeentelijke bijdragen bij GGD en VRZ. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? De financiële gevolgen zijn nog niet zichtbaar. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie & Participatie Wie zijn de betrokken bij dit raadsbesluit? De voorliggende concept GR is door KokxDeVoogd opgesteld in samenwerking met de kerngroep governance GGD/VRZ. Deze kerngroep bestaat uit medewerkers van GGD en VRZ, gemeenteambtenaren uit de verschillende adviescommissies (ACF, BAO, PAO en begeleidingscommissie (BC)) en enkele gemeentelijke juristen. Ambtelijk en bestuurlijk is goed afgestemd over de ontwerpregeling GGD en VR Zeeland. Alle raden zijn de afgelopen periode steeds geïnformeerd met raadsbrieven, raadsinformatiebijeenkomsten, webinars en Q&A’s over de samenwerking tussen GGD en VR Zeeland.
Ook zijn de raden in april 2025 gevraagd hun zienswijze kenbaar te maken over het voorgenomen besluit tot het oprichten van een gemeenschappelijke regeling voor GGD en VRZ. Deze zienswijzen zijn meegenomen in het proces om te komen tot voorliggende ontwerpregeling. De Algemeen Besturen van GGD en VRZ hebben ingestemd met de regeling. Verdere informatie Bij de ontwerp Gemeenschappelijke Regeling GGD en VR Zeeland is een toelichting geschreven. Ook is een uitgebreide Q&A opgesteld. Deze documenten treft u in de bijlagen. Daarnaast zijn er 20 en 26 november raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd. Op 14 januari 2026 vindt er nogmaals een digitaal raadsinformatiebijeenkomst plaats. In deze sessies worden raadsleden geïnformeerd over het proces, de achtergrond en inhoud van de ontwerp Gemeenschappelijke Regeling GGD en VR Zeeland.
Agendapunt Pagina 4
Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? In het proces rekening gehouden met de medewerkers en vrijwilligers die werkzaam zijn binnen de beide organisaties. Regelmatig vinden gesprekken plaats met beide ondernemingsraden over proces, inhoud en de rol van de ondernemingsraden. Tevens is de huidige raadsklankbordgroep van de VRZ in de afgelopen periode regelmatig bijgepraat over het onderwerp en hebben ze dit proces nauwkeurig kunnen volgen. Uitvoering De nieuwe GR-ontwerpregeling wordt nu voor zienwijzen voorgelegd aan de gemeenteraden. Deze zienswijzen kunnen tot uiterlijk 10 februari 2026 worden uitgebracht. Dat kan leiden tot aanpassingen in de GR. De vergaderingen van de beide AB-en staan gepland op 27 februari 2026. Beide AB-en besluiten over de aangepaste regeling. Daarna wordt aan de nieuwe raad om toestemming gevraagd tot het treffen van de nieuwe GR. Na instemming van de gemeenteraad kan het college formeel besluiten tot het wijzigen van de GR VR Zeeland tot de GR GGD en VR Zeeland Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,
mr. H.E. Schild Secretaris
C.H. van den Bos Burgemeester