076. Raadsvoorstel Goes 2050

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

15 januari 2026

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

C.H. van den Bos

:

Z25.241600 / D25.1455667 raadsvoorstel Goes 2050

Sjors Koole/Lenneke Strijd O&E/SAM

Gevraagd besluit Goes 2050 als strategisch en richtinggevend basisdocument vast te stellen en hiermee het gesprek aan te gaan met stakeholders over de concretere invulling van de ambities. Juridische grondslag n.v.t. Het betreft een strategisch kader gericht op ontwikkeling van Goes richting 2050. Aanleiding Zeeland, en ook de gemeente Goes, staat voor belangrijke maatschappelijke, ruimtelijke en demografische uitdagingen. Om die reden is begin juli 2025 het toekomstperspectief Zeeland 2050 gepresenteerd. Hierin wordt ingezet op een beweging van groei van het aantal inwoners vanuit de hoofdpijlers wonen, onderwijs en energie teneinde de toekomst van Zeeland duurzaam te bestendigen. Deze beweging heeft geleid tot strategische herijking van onze gemeentelijke ambities en positionering zodat we mede sturing kunnen geven aan de ontwikkelrichting. Met Goes 2050 zet de gemeente een krachtiger stap richting de toekomst. De Omgevingsvisie 2040 en Samen voor een gezond Goes vormen, samen met onderliggende programma's en beleidsstukken, de basis. De groeiambitie in Goes 2050 versterkt onze positie binnen de Netwerkstad Zeeland, biedt een opening voor doorontwikkeling van de Bevelanden gekoppeld aan het Koersdocument de Bevelanden 2051 en zet in op een gezonde toekomstbestendige groei van Goes. Het nadenken over de toekomst van Goes is niet nieuw.

Al meer dan 60 jaar worden vergelijkbare vraagstukken en ambities geformuleerd rondom groei, ruimtelijke ontwikkeling en leefbaarheid. Goes 2050 geeft hier een nieuwe impuls aan, passend bij de huidige context en uitdagingen. Resultaat Goes 2050 dient als strategisch en richtinggevend basisdocument: - om in gesprek te gaan met onze inwoners en stakeholders en zo tot invulling te komen van de ambities; - om de omgevingsvisie te herijken via de 2-jaarlijkse actualisatie; - in de verdere vormgeving van de samenwerking met regionale partners (Bevelanden, Netwerkstad Zeeland, OZO, Provincie); en - wat Goes ondersteunt in de positionering en samenwerking richting regio en Rijk. Argumenten Groeiambities In het toekomstperspectief Zeeland 2050 wordt ingezet op een forse bevolkingsgroei en woningbouwopgave van ca. 75.000 woningen in Zeeland. Insteek hiervan is 50.000 woningen te laten landen in de Netwerkstad Zeeland1. De gemeente Goes maakt deel uit van deze Netwerkstad en spreekt met Goes 2050 de strategische ambitie uit hier een actieve bijdrage aan te leveren. Deze groeiambitie vraagt om afstemming en aansluiting met ruimtelijke, sociale en economische ontwikkelingen. Door Goes 2050 sluit de gemeente niet alleen aan bij de Zeeuwse ontwikkelingen, maar nemen we zelf de regie op ontwikkelingen die passen bij onze gemeente.

Ook biedt het ons de 1 De vijf grootste steden in Zeeland – Goes, Middelburg, Vlissingen, Terneuzen en Zierikzee – zijn eerste stappen

aan het zetten om meer gezamenlijk op te trekken op de thema’s wonen, mobiliteit & bereikbaarheid en stedelijke voorzieningen.

Agendapunt Pagina 2

ruimte tijdig en adequaat te handelen om de leefbaarheid, infrastructuur en voorzieningen duurzaam en toekomstbestendig te houden voor onze gemeente en de omliggende Bevelandse gemeenten. Herijking van strategische kaders Hoewel er afstemming is tussen Goes 2050 en lopende trajecten van o.a. de omgevingsvisie en dorpsvisies en de programma's economie, mobiliteit en Samen voor een gezond Goes, kennen deze op dit moment een ander ambitieniveau en veelal een ander perspectief. Een herijking en aanvulling van deze kaders is nodig om de gemeente toekomstbestendig te maken en de kansen van groei te benutten zonder afbreuk te doen aan kwaliteit van leven, veiligheid en duurzaamheid en in te leveren aan economische ontwikkeling. Goes 2050 biedt een strategische en richtinggevende basis dat de bestaande beleidslijnen verbindt met nieuwe ambities en zorgt voor een nog betere samenhang tussen verschillende beleidsvelden, wat bijdraagt aan meer effectieve beleidsuitvoering. Investeren en waarborgen balans tussen groei en leefbaarheid Groei biedt kansen, maar vragen ook aandacht voor de leefbaarheid. Groei kan nooit zonder investeren in bereikbaarheid & mobiliteit, milieukwaliteit, veiligheid, gezondheid en (sociale) basisvoorzieningen.

Goes 2050 zet in op een integrale benadering waarin kwantitatieve groei hand in hand gaat met het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving, zodat Goes een duurzaam aantrekkelijke omgeving blijft om te wonen, werken, leren en verblijven. Goes 2050 helpt bij het in kaart brengen van deze voorwaarden en vormt een basis voor verdere samenwerking met Provincie, Rijk en andere partners om benodigde ontwikkelingen te markeren en investeringen veilig te stellen. Proactieve positie innemen binnen regionale (en landelijke) ontwikkelingen De gemeente kiest ervoor proactief haar positie in te nemen. Doordat Goes 2050 aansluit bij Zeeland 2050, biedt dit ons de kans onze ambities en prioriteiten beter te agenderen bij Provincie en Rijk. Dit is belangrijk om meer impact te kunnen maken op samenwerkingsafspraken, investeringen en beleidsvorming. Dit versterkt de regierol en beïnvloedbaarheid van Goes in Zeeuwse en lokale ontwikkelingen. Ook biedt dit kansen om de Bevelanden als geheel beter te positioneren. Input strategische agenda Rijk-Regio De grove lijnen van Goes 2050 uit het participatietraject kunnen worden benut om input te geven voor eventuele gesprekken over Provinciale ambities.

Kanttekeningen Ontwikkelingen op Provinciaal niveau De ambities van de gemeente Goes zijn nauw verbonden met die van de Provincie Zeeland en de gesprekken die de Provincie voert met het Rijk over de toekomst van Zeeland. Hoewel Goes met Goes 2050 haar eigen strategisch en richtinggevend basis neerzet, biedt dit geen garantie voor daadwerkelijke investeringen van Provincie en Rijk in onze gemeente. Randvoorwaarden voor groei Goes 2050 schetst de eerste contouren van de groeiambitie. De diverse thema's die met groei te maken hebben, vragen om nadere concretisering en uitwerking van de benodigde voorwaarden en randvoorwaarden. Op dit moment is nog onvoldoende inzichtelijk wat hiervoor precies nodig is, en zijn er onderwerpen die beperkingen opleggen en mogelijk op Rijksniveau om oplossingen vragen. Reacties uit de samenleving De ambities in Goes 2050 variëren van zeer abstracte tot meer concrete uitspraken. Dit kan leiden tot reacties van inwoners, vooral wanneer zij deze ambities koppelen aan hun eigen leefomgeving. We zien Goes 2050 dan ook als een strategisch en richtinggevend basisdocument om te gebruiken voor het participatieplan (voorzien voor Q1 2026). Verder is zorgvuldigheid in de communicatie van belang aangezien mogelijke veranderingen in grondgebruik speculaties op de grondmarkt kunnen ontlokken.

Agendapunt Pagina 3

Financiën Wat kost het? n.v.t Hoe worden de kosten gedekt? n.v.t. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? n.v.t. Duurzaamheid Het recent vastgestelde programma duurzaamheid heeft de scope tot 2050 en sluit aan op de ambities van Goes 2050. Om die reden komt het niet apart terug in Goes 2050. Communicatie Deze toekomstvisie is een aanvulling op Zeeland 2050 en vormt een eerste stap in een breder proces, dat zich in verschillende fasen zal ontvouwen. Het is de bedoeling om een duurzame en inclusieve toekomst te creëren, maar de manier waarop dat gebeurt, wordt mede bepaald door de input en ideeën die vanuit de omgeving komen. In elke fase wordt er ruimte geboden voor gesprekken en feedback, zodat de visie steeds verder verfijnd kan worden en goed aansluit bij de behoeften en verwachtingen van alle betrokkenen. Wie zijn de betrokken bij dit raadsbesluit? Goes 2050 is tot stand gekomen via een ambtelijke werkgroep met expertise uit sociaal en fysiek domein. Verschillende werksessies zijn georganiseerd met de ambtelijke organisatie, MT, het college van B&W en de gemeenteraad. Met de groeiambities in Zeeland 2050 als uitgangspunt zijn de werksessies benut om tot een ambitie te komen die past bij gemeente Goes. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Dit voorstel is tot stand gekomen na het doorlopen van de leidraad 'Het Goese gesprek'.

In Goes hechten we waarde aan participatie. Dit betekent dat we in ieder proces of project afwegen wat de ruimte is voor participatie, hoe we dat vormgeven en met wie. Immers: participatie kost tijd en inzet voor de organisatie en voor de deelnemers. In het traject om te komen tot het position paper Goes 2050 werden we geconfronteerd met de planning van de strategische Investeringsagenda Rijk-Regio (gereed begin 2026). Om daar als gemeente Goes ook op tijd input op te leveren diende er snel doorgepakt te worden. Daarom hebben we zoveel mogelijk geput uit recent doorlopen en lopende trajecten. Denk hierbij aan Omgevingsvisie Goes 2040, Dorpsvisies, Sport- en beweegvisie, Mobiliteitsvisie, Visie Sociale Basis, etc. Ook hebben er 4 werksessies plaatsgevonden met uw raad, in uw rol als volksvertegenwoordiger. Om goed te participeren moet ook helder zijn waarover men kan participeren. Met het vaststellen van Goes 2050 ligt er een mooi kader voor verdere uitwerking en een vervolg. Bij uitstek door middel van participatie. Op basis hiervan wordt voorgesteld om in te zetten op participatie met inwoners, betrokkenen en netwerkpartners nadat de eerste contouren en ambities door uw raad zijn vastgesteld. Het doel van participatie is om de uitgangspunten uit ‘Goes 2050’ verder uit te werken.

Dit door (ervarings)kennis van buitenaf op te halen, horen wat er speelt en/of nieuwe ideeën verkrijgen. Het gaat dan vooral om het ‘hoe’. Hoe we dat exact organiseren en in wat voor soort bijeenkomsten werken we nog verder uit na vaststelling. Wel is duidelijk dat we participatie bij voorkeur zo dicht mogelijk op het vraagstuk organiseren in belangrijke processen die relatie hebben met het verhaal van Goes 2050. Op dit moment zijn er veel verschillende programma’s en beleidsstukken in roulatie voor besluitvorming. In het eerste kwartaal van 2026 brengen we de samenhang hiervan in kaart, zodat we vanuit een integrale benadering kunnen toewerken naar een effectieve participatieaanpak. De toekomst van Goes raakt direct de leefomgeving van haar inwoners. Het is daarom van belang om draagvlak te creëren door inwoners en stakeholders actief te betrekken bij het vervolgtraject.

Agendapunt Pagina 4

Na vaststelling van Goes 2050 wordt dan ook het participatieplan opgesteld en de uitvoering hiervan gestart, waarbij we de input uit lopende participatietrajecten meenemen én ons verbinden aan toekomstige participatietrajecten zoals de herijking van de Omgevingsvisie (evaluatie start in 2027). Uitvoering Na vaststelling in de raad gaan we aan de hand van Goes 2050 en het, begin 2026 nog op te stellen participatieplan, in gesprek met inwoners, stakeholders en andere betrokkenen. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester