072. Oplegnotitie Grote Kerk

Griffier van de Raad Oplegnotitie Naam voorstel

072. Oplegnotitie Grote Kerk

Voorstel agendering

Agendacommissie

18 december 2025

Beeldvormende raad

8 januari 2026

Oordeelsvormende raad

22 januari 2026

Besluitvormende raad

5 februari 2026

Behandeladvies & motivering

Bespreekstuk: betreft aangaan van grote financiële verplichtingen voor een lange periode. Het voorstel behelst ook het starten met een pilot.

Te verzenden

Raadsbreed via het Ris

Verzenddatum

18-12-2025

Griffier

R.W. den Toom

06 - 34514720

Inhoudelijk ambtenaar

M. Vanhommerig

Zie lijst contactpersonen (Notubiz-vergadermappen)

Portefeuillehouder

J. de Goffau

Relevante stukken

• • •

r.den.toom@goes.nl

Raadsvoorstel en -besluit A1 poster Grote Kerk Goes duurzame invulling A1 poster Grote Kerk Goes fasering

Inhoudelijk

Aanleiding

De Grote Kerk is momenteel eigendom van de Protestantse Gemeente Goes (PG) en wordt langjarig verpacht aan de Stichting Grote of Maria Magdalena Kerk (GMMK). De kerk vraagt veel onderhoud. De GMMK heeft beperkt inkomsten door verhuur voor evenementen, bruiloften en begrafenissen. De kosten voor onderhoud en beheer zijn stelselmatig hoger dan de inkomsten uit verhuur, waardoor het eigen vermogen van de GMMK terugloopt. De GMMK en PG hebben een aantal jaar geleden aan de gemeente Goes gevraagd om mee te denken over oplossingen om de Grote Kerk te kunnen beheren en te voorzien in inkomsten waarmee restauratie en onderhoud gefinancierd kan worden. De pachtovereenkomst tussen de PG en de GMMK loopt af op 1 juli 2027. De PG heeft aangegeven deze overeenkomst niet te willen verlengen en wil afstand doen van de kerk.

Bevoegdheid

Gemeenteraad

Wat is het voorstel?

Het college stelt voor: 1. het eigendom van de Grote of Maria Magdalenakerk over te nemen van de Protestantse Gemeente Goes voor een symbolisch bedrag van € 571,- en hiermee te zorgen voor het behoud van dit monument voor de samenleving van de gemeente Goes;

2. de aankomende twee jaar (2026 en 2027) als een pilot uit te rollen, en deze tijd te gebruiken om plannen voor en exploitatie van de kerk verder uit te werken; 3. de voorziening onderhoud gebouwen vanaf 2027 op te hogen met € 252.600,- excl. BTW per jaar, en dit te verwerken in de Kadernota 2027, exclusief eventuele subsidies; 4. in de Kadernota 2027 een uitbreidingsinvestering op te nemen van € 2.905.000,- te reserveren voor de komende restauraties aan de Grote Kerk, exclusief eventuele subsidies; 5. in de Kadernota 2027 een bedrag van € 8.500.000,- voor de ontwikkeling en uitvoering van de nog verder uit te werken plannen voor de Grote Kerk op te nemen en daar de integrale afweging te maken. De overname van de Grote Kerk is voor een symbolisch bedrag, 1 euro per jaar dat de kerk bestaat. Dit komt neer op een verkoopprijs van € 571,-. Onderhoud en restauratie De Grote Kerk is aangewezen als rijksmonument en heeft daarmee een instandhoudingsplicht. Op basis van de door de stichting aangeleverde meerjaren onderhoudsplanning, en de geplande restauraties voor de komende jaren, is er jaarlijks een bedrag van € 252.600,- nodig voor het onderhoud, en een eenmalig bedrag van € 2.905.000,- excl. BTW voor de aankomende restauraties. De huidige exploitatie levert € 35.000,- per jaar op.

Kosten en dekking

Aangezien deze financiële verplichtingen spelen voor 2027 en later, wordt voorgesteld dit te verwerken in de Kadernota 2027. Tevens dient er rekening te worden gehouden dat er bij monumenten van deze omvang om de 15 a 20 jaar restauraties noodzakelijk zullen zijn. Er kan subsidie aangevraagd worden voor het dagelijks onderhoud van de kerk en voor de restauratie bij het Rijk. Om in aanmerking te komen voor de restauratiesubsidie moet de restauratieopgaaf meer dan 2,5 miljoen zijn. Dit kan door de restauratie in één keer uit te voeren ipv in drie fases zoals de stichting van plan was. Een nieuwe toekomst voor de kerk Om de kerk een goede nieuwe toekomst te geven zijn er verschillende ingrepen nodig in het kerkgebouw. Omdat de plannen nu nog in ontwikkeling zijn is het lastig om hiervoor al een raming te maken. Ruwe inschatting hebben we wel, en zijn weergegeven op de poster van bureau Moons. Afhankelijk van de keuzes die door de raad gemaakt worden over het ambitieniveau is er meer of minder geld nodig. Voor de eerste fase (ambitieniveau zoals het nu is) wordt er gerekend op € 500.000,-. Hier is al een reservering voor gemaakt. In deze vijf ton zit onder andere het vernieuwen van de toiletten. Voor de tweede fase (doorontwikkeling naar huiskamer van Goes) schatten we een bedrag in van 3 tot 3,5 miljoen.

Wil de gemeenteraad echt de kerk op de kaart zetten, en het als een toeristische trekpleister laten fungeren, dan moet daar nog een bedrag van 2,5 tot 5 miljoen bij opgeteld worden. Voorgesteld wordt om in de Kadernota 2027 een bedrag van € 8.500.000 voor de ontwikkeling en uitvoering van de nog verder uit te werken

plannen voor de Grote Kerk op te nemen en daar de integrale afweging te maken.

Overige informatie

Het begrotingssaldo 2026 is positief (5,9 mln), de jaren erna is sprake van een negatief begrotingssaldo (2027 negatief € 0,3 mln en 2028 en 2029 negatief € 0,8 mln), peildatum 1 december 2025. Met deze besluitvorming zullen de negatieve begrotingssaldi in principe groeien (er zijn tal van factoren die effect hebben op het begrotingssaldo. Dat zal integraal aan de orde komen bij de Kadernota 2027). • Raadsbesluit subsidie toekenning Grote Kerk Goes voor 2025. Vergadering Besluitvormende raad 06-02-2025 Gemeente Goes agendapunt 12. • Kerkenvisie Goes, Vergadering Besluitvormende raad 20-03-2025 Gemeente Goes, agendapunt 10. • Unaniem aangenomen motie voor de subsidiëring van de Grote of Maria Magdalena Kerk voor 2024 en daarna, Vergadering Besluitvormende raad 23-05-2024 Gemeente Goes, agendapunt moties vreemd aan de orde van de dag. • Werksessie raad 1 Vergadering Werksessie raad Historisch Museum en Grote Kerk 25-11-2024 Gemeente Goes • Werksessie raad 2 Vergadering Werksessie Grote Kerk 26-05-2025 Gemeente Goes