063. Raadsvoorstel - Transitiefonds Zeeland

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer

: : :

Z25.260539 / D25.1436643

Onderwerp

:

Deelname Transitiefonds Zeeland

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

J. de Goffau Milieu René Jagt Omgeving & Economie

:

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van de brief en de presentatie van Impuls Zeeland inzake het Transitiefonds Zeeland; 2. Vanuit de in de Programmabegroting 2026 opgenomen uitbreidingsinvesteringen krediet van € 497.000 beschikbaar te stellen voor de storting van dit bedrag in het Transitiefonds Zeeland; 3. De hieruit voortvloeiende rentelasten van € 15.000 te dekken uit het in de Programmabegroting 2026 opgenomen budget voor dekking van kapitaallasten uitbreidingsinvesteringen (neutrale wijziging); 4. De 4e Begrotingswijziging 2026 vast te stellen. Juridische grondslag Na een positief besluit zal de kapitaalstorting aan het fonds gedaan worden. De kapitaalstorting is een eenmalige verplichting. De gemeente Goes is in de toekomst niet verplicht om nieuwe kapitaalstortingen in het transitiefonds te doen. Het bestuur van het transitiefonds is verplicht om twee keer per jaar te rapporteren over het fonds aan de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) van Impuls Zeeland. De statuten van het transitiefonds zijn gelijk aan de statuten van de andere fondsen onder Impuls Zeeland, maar met een ruime doelgroepomschrijving om het Zeeuws MKB breed te kunnen helpen. Bij fundamentele wijzingen zal de AVA de besluitvormende stem hebben. Aanleiding De energietransitie in Zeeland moet versneld worden om de klimaatdoelen van 2050 te kunnen halen.

De energie- en grondstoffentransitie van het Zeeuwse midden- en kleinbedrijf (mkb) dreigt echter tussen wal en schip te vallen. In de praktijk blijkt steeds vaker dat financieringsknelpunten de voortgang van concrete verduurzamingsprojecten belemmeren. Uit een marktanalyse van adviesbureau Rebel, in opdracht van de provincie Zeeland, blijkt dat de vraag naar financiering de komende jaren sterk zal groeien, terwijl het huidige aanbod, met name voor grotere investeringen in het bestaande bedrijfsleven en projectfinanciering, onvoldoende toereikend is. Dit vormt een duidelijk voorbeeld van marktfalen. In tegenstelling tot andere provincies beschikt Zeeland nog niet over een regionaal energiefonds. Door het ontbreken van voldoende financiële armslag, is oprichting hiervan tot op heden uitgebleven. Om het financieringsknelpunt op te lossen, willen de aandeelhouders en Impuls Zeeland gezamenlijk het Transitiefonds Zeeland oprichten. Het transitiefonds is specifiek gericht op het Zeeuwse MKB. Het transitiefonds is bedoeld om deze bedrijven te ondersteunen bij het verduurzamen van hun bedrijfsvoering in de context van de energietransitie. Het Zeeuwse mkb speelt een belangrijke rol in de regionale economie, maar kleinere bedrijven hebben vaak minder middelen om te investeren in duurzame technologieën of aanpassingen.

In maart 2025 hebben we als college een brief inclusief presentatie ontvangen van de N.V. Economische Impuls Zeeland (hierna: Impuls Zeeland) over het voornemen om een Zeeuws transitiefonds op te richten (zie bijlage 1 en 2). Het ‘Transitiefonds Zeeland’ (hierna: transitiefonds) wordt opgericht als een besloten vennootschap (bv) onder Impuls Zeeland. Teneinde ons MKB te

Agendapunt Pagina 2

helpen verduurzamen, heeft Impuls Zeeland gemeente Goes (en de 12 andere Zeeuwse gemeenten) verzocht om een kapitaalstorting in het transitiefonds te doen. Resultaat Investeren in het Transitiefonds betekent een versnelling van de energietransitie en draagt positief bij aan de gemeentelijke doelstellingen om uiterlijk in 2045 energieneutraal en klimaatbestendig te zijn. Door als gemeente een kapitaalstorting te doen in het Transitiefonds, helpen we het lokale bedrijfsleven in het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Uit het fondsplan blijkt dat per jaar ca. € 5.000.000,- aan financiering kan worden uitgezet, waarmee gemiddeld 9 bedrijven per jaar geholpen kunnen worden. Argumenten De beweegredenen om een transitiefonds op te richten zijn kort samengevat: De energietransitie van het mkb in Zeeland moet versneld worden om de klimaatdoelen van 2050 te kunnen halen. Marktonderzoek toont aan dat er in het Zeeuwse bedrijfsleven behoefte is aan financieringsmogelijkheden voor grote verduurzamingsinvesteringen. Maar deze behoefte wordt niet voldoende door de markt zelf opgepakt. De bestaande innovatiefondsen van Impuls Zeeland voldoen voor veel casussen niet. Alle andere regio's van Nederland hebben al succesvolle transitiefondsen; Zeeland blijft achter. Hierdoor wordt ons MKB ook benadeeld.

Kapitaalvragen – oftewel geld benodigd om investeringen te realiseren – worden nu moeilijk in de markt vervuld. Toch is het van belang dat deze transities gefinancierd worden om enerzijds de klimaatdoelstellingen te behalen en anderzijds om als Zeeuws mkb competitief te blijven met omliggende regio’s. Het transitiefonds richt zich primair op investeringen in de energietransitie, maar biedt ook ruimte voor investeringen in de grondstoffentransitie en circulaire economie. Het transitiefonds wordt een revolverend fonds. Dat betekent dat bedrijven leningen uit het transitiefonds tegen een marktconforme rente terugbetalen. Terugbetaalde middelen worden dan vervolgens weer ingezet voor nieuwe leningen. Kanttekeningen Een risico is dat het bedrijfsleven in Goes geen aanvragen gaat doen bij het fonds en dat gemeente Goes feitelijk de aanvragen van bedrijven uit andere gemeenten financiert. Dit is echter niet de verwachting, gezien het marktonderzoek heeft uitgewezen dat er veel vraag is vanuit het lokale bedrijfsleven. Bijna 50% van de bedrijven verwacht in de komende vijf jaar financiering nodig te hebben voor verduurzaming, vooral gericht op energiebesparing en duurzame energieopwekking. Mocht de gemeente geen bijdrage leveren aan het fonds, dan zullen aanvragen van bedrijven uit andere gemeentes sowieso prioriteit krijgen. Niet bijdragen is dus ook een risico.

In de financieringsrisico’s van het transitiefonds wordt gerekend met 3% default. De financieringen worden verstrekt onder marktconforme voorwaarden en betreffen hoofdzakelijk rentedragende leningen. Door de revolverende opzet (looptijd 7–15 jaar) blijven middelen beschikbaar voor toekomstige herinvesteringen. Ook blijkt dat de fondsmiddelen in stand blijven rekening houdend met de fondskosten en een default percentage van 3%. Het Transitiefonds Zeeland financiert onder marktconforme voorwaarden. Dit betekent dat investeringen plaatsvinden op basis van rendabele proposities, met voorwaarden (zoals rente, looptijd, risico-inschatting en zekerheden) die vergelijkbaar zijn met wat ook door een private marktpartij zou worden verlangd. Dankzij deze marktconforme benadering is er geen sprake van staatssteun. Er worden alleen proposities gefinancierd met aangetoonde impact (denk aan CO2-reductie en/of reductie netcongestie), met een rendabele businesscase (geen onrendabele top), die niet (geheel) financierbaar zijn vanuit private investeerders.

Agendapunt Pagina 3

De ticketsize is minimaal € 100.000,- en maximaal 5-10% van de fondsomvang. De financiering is maximaal 50% van de propositie. Financiën Wat kost het? De fondsomvang voor het Transitiefonds Zeeland is beoogd op € 30 miljoen, waarmee ca. € 5 miljoen aan financiering per jaar kan worden uitgezet. Impuls Zeeland verwacht dat de vraag vanuit de markt groter is en denkt dat op termijn een fondsomvang van tussen de € 50 à 100 mln. passend is voor Zeeland. Ook het Rijk is gevraagd een bijdrage te doen in het fonds voor een bedrag van € 25 miljoen. Met deze bijdrage is nu geen rekening gehouden in de begroting. Het is aan de aandeelhouders van Impuls om te besluiten over toekomstige uitbreiding van het fonds. De financiering van de beoogde fondsomvang ligt voor bij de Provincie Zeeland en bij de dertien Zeeuwse Gemeentes. De voorlopige financieringsbegroting is: • € 16 miljoen agiostorting, Provincie Zeeland (besluitvorming oktober 2025) • € 5 miljoen agiostorting, dertien Zeeuwse gemeentes (besluitvorming Q3/Q4 2025) • € 9 miljoen agiostorting, Provincie Zeeland (onzeker) Indien het fonds in de toekomst wordt opgeheven, keren de beschikbare middelen uitsluitend terug naar de aandeelhouders die daadwerkelijk middelen hebben ingebracht, en wel naar rato van hun inbreng. Het bedrag van € 5 miljoen van de Zeeuwse gemeenten is verdeeld naar rato van aandeelhoudersbelang.

Er wordt van de gemeente Goes € 497.000 gevraagd. Hoe worden de kosten gedekt? In de programmabegroting 2026 is binnen programma 5 “Milieu” een uitbreidingsinvestering “Transitiefonds Zeeland” opgenomen van € 497.000. Via dit voorstel wordt voorgesteld deze uitbreidingsinvestering te effectueren en het hiervoor reeds in de begroting opgenomen budget voor dekking rentelasten van € 15.000 op de juiste plaats te begroten (taakveld milieubeheer). De storting van € 497.000 wordt conform de financiële spelregels van de wet BBV gekwalificeerd als “financiële vaste activa”. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? Er zijn geen gevolgen voor het weerstandvermogen. Duurzaamheid Het transitiefonds is specifiek gericht op het Zeeuwse mkb. Het transitiefonds is bedoeld om deze bedrijven te ondersteunen bij het verduurzamen van hun bedrijfsvoering in de context van de energietransitie. Er zijn al een aantal partijen die zich bij Impuls Zeeland aandienen die in aanmerking komen om een beroep te doen op het transitiefonds. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om: Energieopslagsystemen via batterijprojecten. Productie van warmte en elektra voor een ziekenhuis. Circulair gebruik van zoet water van de afvalwaterzuivering. Lokale productie en opslag van waterstof.

Communicatie & Participatie Wie zijn betrokken bij dit raadsbesluit? In maart 2025 hebben alle Zeeuwse gemeenten een brief ontvangen van Impuls Zeeland (zie bijlage) over het voornemen om een Zeeuws Transitiefonds op te richten. Binnen deze brief licht Impuls Zeeland de beweegredenen voor het oprichten van een dergelijk fonds toe, en vraagt daarbij ook om een financiële bijdrage van onze gemeente. De portefeuillehouders Meulblok en de Goffau hebben aanvullend daarop een presentatie over het Transitiefonds gekregen van Impuls Zeeland, waarin de details van het fonds verder werden toegelicht. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven?

Agendapunt Pagina 4

Het onderwerp leent zich niet voor externe participatie. Uitvoering Het transitiefonds zal naar verwachting in het laatste kwartaal van 2025 of het eerste kwartaal 2026 operationeel zijn. De definitieve besluitvorming over de oprichting zal in de AVA van Impuls in november 2025 plaatsvinden. In de jaren daaropvolgend zal het transitiefonds verder versterkt worden met middelen van de provincie Zeeland. Zodra het fonds is opgericht, is het van belang om onze gemeentelijke communicatiemiddelen in te zetten om bekendheid te creëren bij onze lokale bedrijven. Daarnaast zullen we het fonds, indien relevant, ook actief benoemen tijdens gesprekken met ondernemers. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester