063. Gemeente Goes Beheerplan Kunstwerken 2025-2029 v1
Tekst van het document
Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
Gemeente Goes September 2024 Definitief rapport
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
Opdrachtgever
:
Gemeente Goes
Referentie
:
P57200
Versie
:
1
Datum
:
24 september 2024
Nebest B.V. Marconiweg 2 4131 PD Vianen
Postbus 106 4130 EC Vianen
E info@nebest.nl W www.nebest.nl
T
085 489 01 00
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v12
ALGEMENE GEGEVENS Opdrachtgever Organisatie
:
Gemeente Goes
Contactpersoon
:
H. Bakker
Projectnummer
:
P57200
Projectnaam
:
Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
Projectleider
:
I. Dekker
Titel
:
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
Subtitel
:
Referentie
:
P57200
Versie
:
1
Auteur(s)
:
A. Kooiman, I. Dekker (Nebest)
Datum
:
24 september 2024
Controle
:
H. Bakker, B. Wezenberg (Gemeente Goes)
Datum
:
Vrijgave
:
Datum
:
Project
Document
Autorisatie
M. Otte (Gemeente Goes)
VERSIEGESCHIEDENIS Versie
Datum
1.0
24 september 2024
IBAN NL47 RABO 0171 7681 67
Omschrijving
BIC RABONL2U
BTW NL008929439B01
Op al onze werkzaamheden is de ‘Rechtsverhouding opdrachtgever - architect, ingenieur en adviseur DNR 2011’ van toepassing. Deze voorwaarden liggen op ons kantoor ter inzage en zijn ook in te zien op onze website (www.nebest.nl).
KVK 23046375
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1
INHOUD 1
INLEIDING
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Inhoud (doel)
3
1.3
Procedure
3
1.4
Leeswijzer
3
2
KADER EN SAMENHANG
4
2.1
Wet- en regelgeving
4
2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5
Burgerlijk wetboek Omgevingswet Wegenwet Besluit Begroting en Verantwoording Overige wet- en regelgeving
4 4 4 4 5
2.2
Beleid
5
2.2.1 2.2.2 2.2.3
Coalitieakkoord Definities in onderhoud Beheerplan IBORG
5 5 6
2.3
Samenhang met andere beheerplannen
6
2.4
Aangrenzende beheerders
6
3
OVERZICHT VAN DE AANWEZIGE CIVIELE KUNSTWERKEN
7
3.1
Areaal civiele kunstwerken
7
3.2
Uitbreidingen
7
3.3
Civiele kunstwerken derden
7
4
VISIE EN TOETSINGSKADER
8
4.1
Uitwerking visie
8
4.2
Toetsingskader
8
5
EVALUATIE
10
6
BEHEER KUNSTWERKEN
11
6.1
In stand houden voor de lange termijn
11
6.1.1
Uitbreidingen
11
6.2
MJOP 2025-2029 en doorkijk 2025-2034
11
6.2.1
Voorziening
12
6.3
Vervangingsinvesteringen
13
6.4
Alternatief scenario
13
7
MENSEN EN MIDDELEN
15
7.1
Benodigde eigen bezetting
15
7.2
Hulpmiddelen
15
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
7.3
Totaaloverzicht
BIJLAGEN Bijlage A
MJOP 2025-2029
Bijlage B
Vervangingsinvesteringen 2025-2054
P57200 v1
15
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 3
1
INLEIDING
Civiele kunstwerken zijn technische constructies zoals bruggen, tunnels en duikers die in het algemeen een kruising van (water)wegen onderling of met natuurlijke barrières mogelijk maken. De Gemeente Goes kent meer dan honderd grotere kunstwerken. Daarnaast zijn er enkele honderden kleinere objecten zoals trappen, keerwanden en hekwerken ondergebracht binnen dit beleidsveld van de gemeente Goes.
1.1
Aanleiding
In 2019 heeft Gemeente Goes voor het eerst een beheerplan voor de civiele kunstwerken opgesteld, voor de periode 2020-2024. Het doel was om de lopende werkwijze voor de programmering van benodigd onderhoud vast te leggen en te koppelen aan beleid, en vervolgens voor te leggen aan het College en de Gemeenteraad. Het onderliggende plan is een voortzetting van deze aanpak voor de komende periode van vijf jaar met een globale doorkijk tot 2035.
1.2
Inhoud (doel)
Het doel van dit beheerplan is: • Het inzichtelijk maken van de kwantiteit en kwaliteit van het te beheren areaal; • Het vastleggen van de beleidsuitgangspunten, wet- en regelgeving en gemeentelijk beleid, en de vertaling naar de beheerstrategie en -aanpak voor de civiele kunstwerken; • Het vastleggen van de reguliere onderhoudswerkzaamheden voor de komende beheerperiode; • Het verkrijgen van de benodigde beheerbudgetten voor het “in stand houden” van het areaal.
1.3
Procedure
Het beheerplan Civiele kunstwerken is opgesteld in opdracht van en gereviewed door de huidige en voormalige Coördinator wegen en civiele kunstwerken van Gemeente Goes. Opzet en inhoud zijn afgestemd met de Financieel Adviseur van de gemeente Goes: Bertram Wezenberg. Het beheerplan is ter vaststelling aangeboden aan het bureauhoofd Maurits Otte. Gedurende de looptijd van het plan wordt het gebruikt als input voor het opstellen van de jaarplannen. In 2029 zal een nieuwe versie van het beheerplan worden voorbereid.
1.4
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt het kader geschetst: wet- en regelgeving en beleid en de samenhang met andere beheerplannen en aangrenzende beheerders. Hoofdstuk 3 beschrijft het areaal civiele kunstwerken. Hoofdstuk 4 geeft een evaluatie van het beheer in de afgelopen periode. In hoofdstuk 5 worden de visie en het toetsingskader voor de civiele kunstwerken geschetst. Hoofdstuk 6 vertaalt dit naar concrete keuzes voor het beheer en onderhoud en geeft de benodigde budgetten. In hoofdstuk 7 worden de benodigde mensen en middelen beschreven.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 4
2
KADER EN SAMENHANG
In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van wet- en regelgeving en beleid dat van toepassing is voor het beheer van de civiele kunstwerken. Daarnaast worden de relaties beschreven die het beheerplan Civiele kunstwerken heeft met andere gemeentelijke beleidsplannen en met beleidsplannen van andere overheden. Het beleid voor civiele kunstwerken dient afgestemd te zijn op het beleid van andere disciplines en op het beleid van aangrenzende beheerders.
2.1
Wet- en regelgeving
2.1.1
Burgerlijk wetboek
Een kunstwerk moet veilig zijn voor de gebruikers. Als dit niet het geval is kan de beheerder aansprakelijk worden gesteld voor: • Gebreken aan het kunstwerk (het kunstwerk voldoet niet aan de eisen, die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen); • Gebreken op het kunstwerk (voorwerpen of substanties zijn aanwezig, die niet op het kunstwerk thuishoren en die leiden tot gevaarlijke situaties). Hierop zijn uit het Burgerlijk Wetboek (BW) de volgende artikelen van toepassing: • Artikel 174, boek 6, BW (artikel 6:174 BW) gebreken aan het kunstwerk (weg) zelf; • Artikel 162, boek 6, BW (artikel 6:162 BW) gebreken op het kunstwerk (weg). In artikel 6:174 BW is sinds 1992 de aansprakelijkheid van de wegbeheerders geregeld. Het andere artikel 6:162 BW regelt de onrechtmatige daad in algemene zin.
2.1.2
Omgevingswet
De Omgevingswet brengt regelgeving over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water samen in 1 wettelijk stelsel. De wet vormt daarmee de basis voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking getreden. Onder de Omgevingswet hangen vier algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). Eén daarvan is het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) dat kan worden gezien als de vervanger van het Bouwbesluit. In het Bbl staan de algemene rijksregels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken. Het Bbl bevat regels over de staat en het gebruik van een bouwwerk, over brandveiligheid en het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden. Deze zijn voor de civiele kunstwerken vooral relevant in het geval van nieuwbouw, vervanging/renovatie, of beoordeling bij aanpassing van gebruik.
2.1.3
Wegenwet
De Wegenwet geldt niet alleen voor (vaar)wegen, maar ook voor bruggen. We zijn verplicht alle binnen onze grens vallende openbare wegen, voor zover niet in beheer bij het Rijk en overige beheerders, in een goede staat te onderhouden. Hierbij wordt niet duidelijk gemaakt wat onder de term “in een goede staat” verstaan wordt. Het moet echter minimaal geschikt zijn voor het gestelde doel. Er is dus sprake van een zorgplicht zonder een vastgelegd kwaliteitsniveau. De gemeente heeft daarmee enige vorm van vrijheid voor invulling van het kwaliteitsniveau waarop wordt onderhouden.
2.1.4
Besluit Begroting en Verantwoording
Het Besluit Begroting van Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) vanuit de Gemeentewet. Het vormt een aanvulling op de verdere uitwerking van de boekhoudkundige regelgeving van de gemeente. In artikel 12 schrijft de BBV voor dat de gemeente inzicht moet geven hoe zij omgaat met haar kapitaalgoederen. In ieder geval voor wegen, riolering, water, groen en gebouwen. Dat geldt ook voor civiele kunstwerken. Naast bovenstaande is de toezichthoudende taak van het Rijk op de provincies van belang. Het ministerie van BZ ziet erop toe dat de gemeenten en provincies hun kapitaalgoederen op een adequate wijze onderhouden.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 5
2.1.5
Overige wet- en regelgeving
Met betrekking tot de civiele kunstwerken is verder de volgende wet- en regelgeving van toepassing: • Wegenverkeerswet • Wet geluidshinder • Arbeidsomstandighedenwet • Waterschapsverordening
2.2
Beleid
2.2.1
Coalitieakkoord
In het coalitieakkoord 2022-2026 worden verschillende onderwerpen benoemd die betrekking hebben op het beheer, onderhoud en assetmanagement van civiele kunstwerken. Vanuit dit coalitieakkoord zijn de volgende thema’s van belang: • • •
Economie – Aantrekkelijk en bereikbaar Duurzaamheid – Duurzaam denken en doen Participatie en dienstverlening – Dichtbij, duidelijk en dienstbaar
Civiele kunstwerken dragen als onderdeel van de openbare ruimte bij aan een aantrekkelijke stad. Voor bereikbaarheid zijn veilige en robuuste civiele kunstwerken van groot belang. Wanneer civiele kunstwerken goed worden onderhouden dan zullen ze langer meegaan, dat is een duurzame aanpak. In de uitvoering van projecten voor civiele kunstwerken zijn de thema’s duurzaamheid en participatie van belang. Beleidsuitgangspunten op het gebied van duurzaamheid en participatie komen verder vooral aan de orde bij vervangingen. Deze worden projectmatig aangepakt. Bij elk vervangingsproject wordt gezocht naar kansen om op het gebied van circulariteit, duurzaamheid en klimaatadaptief te werken. Ook participatie van omwonenden en bedrijven wordt opgenomen in de aanpak van deze projecten.
2.2.2
Definities in onderhoud
De Gemeente Goes hanteert de volgende definities voor onderhoud, en de bijbehorende financiële verwerking en contractering ervan. Investeringen Op het moment dat wordt gesproken over “investeringen’’ worden vervangingen van gehele kunstwerken bedoeld waarbij kosten boven een grenswaarde van €50.000 vallen. Voor deze vervangingen wordt een investeringskrediet aangevraagd waarbij kapitaallasten worden opgenomen. Investeringen met betrekking tot nieuwe civiele kunstwerken worden binnen Goes aangemeld via de Kadernota en uiteindelijk verwerkt in de gemeentelijke begroting. Vervangingsinvesteringen worden bij de jaarlijkse Programmabegroting opgevoerd via de lijst vervangingsinvesteringen, De kosten van investeringen worden afgeschreven over de betreffende afschrijvingstermijn (Nota waardering en afschrijvingen). Groot onderhoud Groot onderhoud dient ervoor te zorgen dat een civiel kunstwerk de verwachte levensduur behaalt. Hier vallen onder andere vervanging van constructieonderdelen, vervanging van conservering en toestandsinspecties onder. Daarnaast vallen vervangingen van kunstwerken, waarbij de kosten lager dan €50.000 zijn, ook onder groot onderhoud. Vervangingen die boven deze grenswaarde vallen worden opgenomen in de investeringen.
Het groot onderhoud worden via contracten op de markt gezet en aanbesteed bij een (regionale) aannemer, volgens inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente. Klein onderhoud Preventief onderhoud wordt in de volksmond ook wel klein onderhoud of “dagelijks” onderhoud genoemd. Dit zijn werkzaamheden om storingen of verval te voorkomen. Vaak gaat het om het reinigen van objecten, reinigen van hemelwaterafvoeren of snoeiwerkzaamheden. Het klein onderhoud wordt zoveel mogelijk door de eigen servicedienst gedaan, zo nodig met ondersteuning van een (lokale) aannemer.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 6
Voorziening Conform het BBV kunnen voorzieningen worden gevormd ten behoeve van een gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. De hoogte van de periodieke toevoeging aan de voorziening wordt bepaald op basis van een recent (meerjarig) beheerplan. Hoe langer de gehanteerde periode waarover de jaarlijkse storting wordt berekend, bijvoorbeeld een periode van 10 jaar, hoe meer er sprake is van het egaliserende karakter van de voorziening. De toevoeging dient minimaal gebaseerd te zijn op de onderhoudslasten die in het beheerplan zijn opgenomen voor het begrotingsjaar (t) plus de drie jaren van de meerjarenraming (t+1, t+2, t+3). Voor exploitatie wordt gewerkt met jaarlijkse budgetten. Het streven hierbij is om van jaar tot jaar beperkt variatie te hebben in de benodigde budgetten. Voor klein onderhoud wordt dit geregeld in de planning van de maatregelen. Voor groot onderhoud is dat niet mogelijk en wordt er gewerkt met een voorziening. Elk jaar wordt er een gelijk bedrag in de voorziening ingebracht. Op deze wijze ontstaat er dekking voor zowel jaren met een grotere als kleinere onttrekking uit de voorziening, zonder dat deze voorziening uitgeput raakt.
2.2.3
Beheerplan IBORG
In 2005 is het IBORG vastgesteld. IBORG staat voor "Integraal Beheer Openbare Ruimte Goes." Het is een model en benadering voor het beheren en onderhouden van de openbare ruimte in de gemeente Goes. IBORG is ontwikkeld om een integrale en duurzame aanpak te realiseren, waarbij de verschillende aspecten van de openbare ruimte worden beheerd en onderhouden. Binnen de benadering staan afwegingen tussen leefbaarheid van de openbare ruimte en efficiëntie van beheer en onderhoud centraal. Binnen IBORG zijn twee verschillende kwaliteitsniveaus geformuleerd waaraan de openbare ruimte moet voldoen: • GOESstandaard: Standaardonderhoudsniveau geldend voor het gehele Goese areaal aan beheerelementen. • GOESplus: Verbijzondering van het standaardonderhoudsniveau op een hoger niveau. Geldend voor met name het winkelareaal in de binnenstad en de hoofdverkeerswegen (inclusief alle onderdelen) en hoofdgroenstructuren, begraafplaatsen en de sport- en spelvoorzieningen. Gemeente Goes hanteert voor beheer en onderhoud van alle civiele kunstwerken GOESstandaard. In hoofdstuk 4.2 wordt deze standaard verder toegelicht met betrekking tot beheer en onderhoud.
2.3
Samenhang met andere beheerplannen
Ook voor andere onderdelen van de openbare ruimte worden beheerplannen opgesteld. De meest relevante voor dit plan zijn Havenwerken (2025), Bouwkunde (2024) en Wegen (2024). De onderlinge afbakening is vastgesteld. Een deel van de civiele kunstwerken valt onder een ander plan namelijk: • Alle civiele kunstwerken met een nautische functie, zoals beweegbare bruggen en steigers. Deze worden opgenomen in het beheerplan Havens, sluis en bruggen. • Alle historische (civiele) kunstwerken of kunstwerken met een meer bouwkundige functie dan een civiele, bijvoorbeeld metselwerk kademuren. Deze worden opgenomen in het beheerplan Bouwkunde.
2.4
Aangrenzende beheerders
De aangrenzende beheerders zijn: • Gemeentes Borsele, Kapelle, Noord-Beveland en Middelburg • Provincie Zeeland • ProRail • Waterschap Scheldestromen • Rijkswaterstaat • Bedrijven en particulieren
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 7
3
OVERZICHT VAN DE AANWEZIGE CIVIELE KUNSTWERKEN
In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het areaal civiele kunstwerken.
3.1
Areaal civiele kunstwerken
Het areaal civiele kunstwerken binnen gemeente Goes bestaat uit 131 kunstwerken en 365 kleinere objecten. Civiele kunstwerken zijn onder andere bruggen, viaducten, onderdoorgangen en duikers. Onder kleine kunstwerken vallen onder meer trappen, plantenbakken en hekwerken. In de tabel hieronder is de verdeling van het gehele areaal weergegeven in aantallen objecten. Binnen de categorie “Terrein” vallen trappen en hekwerken.
Figuur 3.1: Verdeling areaal
3.2
Uitbreidingen
De belangrijkste uitbreiding sinds het vorige beheerplan is de spooronderdoorgang Van Hertumweg, zie foto op voorblad. Het onderhoud hiervoor is verwerkt in het MJOP. Locaties waar de komende jaren (mogelijk) areaaluitbreidingen zullen plaatsvinden: • Bedrijvenpark Deltaweg - fietstunnel • Ringbaan West / Klein Frankrijk – 2 fietstunnels De benodigde financiële middelen hiervoor zullen te zijner tijd in de betreffende kadernota worden aangevraagd.
3.3
Civiele kunstwerken derden
In de gemeente Goes liggen ook civiele kunstwerken die in eigendom en beheer zijn bij derden: Provincie Zeeland, ProRail, Waterschap Scheldestromen, Rijkswaterstaat en particulier. De gemeente voert aan deze kunstwerken geen beheertaken uit.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 8
4
VISIE EN TOETSINGSKADER
In dit hoofdstuk wordt de langere termijn beschreven. Er wordt invulling gegeven aan de wijze waarop er naar de toekomst wordt gekeken en daar wordt met gepaste ambitie, stapsgewijs en doelgericht naartoe gewerkt. Door vooruit te blikken worden ook kansen zichtbaar. Met het benutten van deze kansen kan werk met werk worden gemaakt en kan op sommige momenten hetzelfde worden bereikt tegen minder kosten of meer worden bereikt tegen gelijke kosten.
4.1
Uitwerking visie
De visie van de gemeente is om de openbare ruimte zo in te richten dat civiele kunstwerken bestand zijn tegen de uitdagingen van klimaatverandering, terwijl ze tegelijkertijd een esthetisch en functioneel onderdeel vormen van de gemeenschap. Dit wordt ingevuld aan de hand van drie kernwoorden: • Schoon: belangrijk voor een goede uitstraling, en voor behoud van de kwaliteit • Veilig: invulling geven aan de verantwoordelijkheid die je als beheerder hebt • Heel: zorgvuldig in stand houden van het bestaande areaal, dat is duurzaam en voorkomt onnodige vervangingskosten Het streven is om de bestaande civiele kunstwerken in goede toestand te hebben en te houden. Door te voldoen aan deze doelstellingen wordt aan het gewenste kwaliteitsniveau GOESstandaard voldaan. Om dit bereiken, voert Gemeente Goes onderhoudswerkzaamheden uit waarbij zij zich richt op een efficiënt, doelmatig en integraal onderhoudsprogramma. Hierbij worden de principes van Assetmanagement toegepast (‘plan-do-check-act’). Kennis van het werkelijk functioneren van de civiele kunstwerken is daarbij een vereiste. Dit wordt verkregen door het monitoren van het functioneren van de kunstwerken, door analyse van de uitgevoerde werkzaamheden en door een goed gegevensbeheer.
Bij nieuwbouw, vervanging en renovatie zijn er meer mogelijkheden om op de thema’s uit het coalitieakkoord in te gaan, denk aan economie, duurzaamheid en participatie. Dit wordt projectmatig opgepakt, in samenhang met de verdere inrichting van de openbare ruimte.
4.2
Toetsingskader
Om de staat van de civiele kunstwerken te toetsen maakt Goes gebruik van de conditie- en verzorgingsscores uit NEN2767. De technische staat van objecten kan door visuele inspecties op basis van de NEN 2676-methodiek uniform worden vastgesteld in een conditiescore. Met deze score is het mogelijk om de staat van objecten met elkaar te vergelijken en de mate van veroudering vast te stellen. Deze norm kent een zespuntsschaal waarbij conditiescore 1 nieuwbouwkwaliteit is, score 2 is goed, aflopend naar score 6 sloopkwaliteit. Deze zespuntsschaal is opgenomen in Figuur 4.1. De score wordt vastgesteld op het niveau van bouwdeel.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 9
Conditiescore
Omschrijving
Toelichting
1
Uitstekende conditie
Incidenteel geringe gebreken.
2
Goede conditie
Incidenteel beginnende veroudering.
3
Redelijke conditie
Plaatselijk zichtbare veroudering. Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel niet in gevaar.
4
Matige conditie
Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel in gevaar.
5
Slechte conditie
De veroudering is onomkeerbaar.
6
Zeer slechte conditie
Technisch rijp voor de sloop.
Figuur 4.1 NEN2767 Conditiescores Naast de conditiescore is in NEN2767 de verzorgingsscore gedefinieerd. Daarmee wordt uitgedrukt in hoeverre er sprake is van verzorgde en schone objecten, is het visueel acceptabel. Ook dit is een zespuntsschaal, waarbij 1 staat voor Uitstekende verzorging, 2 voor Goede verzorging, enzovoorts. De scores volgen uit de gebreken die zijn geconstateerd en vastgelegd tijdens de visuele inspectie. De norm kent een voorgeschreven gebrekenlijst. Per gebrek is de ernst van het gebrek in de norm vastgelegd. Intensiteit en stadium van het gebrek worden in de inspectie vastgesteld. In de norm is bepaald wat op basis van deze informatie dan de conditie- en verzorgingsscores van het betreffende bouwdeel zijn. Het kwaliteitsniveau GOESstandaard met de doelstellingen Schoon, Veilig en Heel is vertaald naar de conditieen verzorgingsscores uit deze norm. Veilig en Heel wordt geborgd met de conditiescore, de doelstelling is om het gehele areaal minimaal op conditiescore 2 te hebben. Door deze score te hanteren wordt voorkomen dat de conditie te ver achteruitgaat; onverwachte en onnodig hoge onderhoudskosten kunnen zo worden voorkomen. De doelstelling Schoon wordt geborgd met de verzorgingsscore, ook hier is de doelstelling een minimale score van 2.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 10
5
EVALUATIE
In dit hoofdstuk vindt de evaluatie plaats van het vigerende Beheerplan Civiele kunstwerken 2020-2024 door weer te geven hoe het areaal er nu bij staat. Daarvoor zijn de resultaten van de in 2023 uitgevoerde inspectie gebruikt. De kwaliteit van de objecten wordt weergegeven met behulp van de werkwijze van NEN2767 Conditiemeting gebouwde omgeving. Voor het areaal civiele kunstwerken zijn in de inspectie conditie- en verzorgingsscores bepaald voor alle bouwdelen. De resultaten zijn samengevat weergegeven in onderstaande grafieken.
Conditiescore 3%
1%
0%
6% 1
8%
2 3 4 5 6
82%
Figuur 5.1 Conditiescore uit inspectie 2023
Figuur 5.2 Verzorgingsscore uit inspectie 2023 De conditiescore is in het algemeen uitstekend tot goed, 90% voldoet aan de minimale eis van score 2. De verzorgingsscore is in het algemeen uitstekend, 97% voldoet aan de minimale eis van score 2. Voor de lagere scores (3 t/m 6) is er bij beide categorieën niet een specifiek type bouwdeel of schade dat eruit springt, het betreft diverse gebreken. Vanuit de inspectie zijn hiervoor maatregelen gedefinieerd.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 11
6
BEHEER KUNSTWERKEN
In dit hoofdstuk wordt de strategie ten aanzien van het beheer van de civiele kunstwerken uitgewerkt. De focus ligt hierbij op het in stand houden voor de lange termijn, zie par. 6.1. Dat leidt tot een Meerjarenplan (MJOP) voor de periode 2025-2029, met een doorkijk voor de komende 10 jaar. Dit is weergegeven in par. 6.2. In par. 6.3 wordt een alternatief scenario geschetst.
6.1
In stand houden voor de lange termijn
Om vast te stellen wat er nodig is om de bestaande objecten in stand te houden voor de lange termijn worden er inspecties uitgevoerd gebruikmakend van CROW-CUR Aanbeveling 117:2020 Inspectie en advies van civiele kunstwerken. De inspectie wordt elke 3 jaar aanbesteed voor het gehele areaal civiele kunstwerken. Uit de Aanbeveling worden de volgende onderdelen gebruikt: • B1 Inventarisatie Het opbouwen of actualiseren van de gegevens door uitvoering van archiefonderzoek en/of inventarisatie op locatie. • B2 Toestandsinspectie Visuele inspectie om de huidige functionele toestand van de constructie of installatie vast te leggen. • B5 Hersteladvies Analyse van de beschikbare informatie en uitwerking tot adviezen voor herstel en onderhoud op basis van de huidige toestand. • C2 Meerjarenonderhoudsplanning en -budgetraming Analyse van de beschikbare informatie en uitwerking tot adviezen voor herstel en onderhoud op basis van de huidige en verwachte toestand. Het betreft een vaststelling van de te nemen maatregelen met de uitvoeringsjaren over een looptijd van 10 jaar, inclusief een raming van het benodigde budget. Daarmee is elke 3 jaar de staat van het areaal in beeld en er is een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor de komende 10 jaar. Voor dit beheerplan is deze inspectie uitgevoerd door Nebest in 2023. Het resultaat is opgenomen in het beheersysteem.
Door elke drie jaar het volledige areaal in beeld te brengen, kan het MJOP waar nodig bijgesteld worden. Met deze actuele voortschrijdende inzichten kunnen er realistische jaarplannen en elke vijf jaar een beheerplan worden opgesteld.
6.1.1
Uitbreidingen
Wanneer er nieuwe objecten worden toegevoegd aan het areaal dan moet de instandhouding hiervan ook worden verwerkt in de aanpak. Voor grote objecten wordt vanaf de planfase, in overleg met de betreffende projectleider, het onderhoud verwerkt in het MJOP. Kleine objecten worden toegevoegd bij oplevering.
6.2
MJOP 2025-2029 en doorkijk 2025-2034
Voor dit beheerplan is de inspectie zoals beschreven in 6.1 uitgevoerd door Nebest in 2023. Door de beheerder is vervolgens het MJOP uit de inspectie beperkt aangepast, met name om een meer evenredige verdeling van werkzaamheden voor klein onderhoud door de jaren heen te hebben. Het MJOP bestaat uit de benodigde onderhoudsmaatregelen met de bijbehorende directe kosten. In het MJOP wordt conform de definities uit paragraaf 2.2.2 een indeling gemaakt naar klein onderhoud, groot onderhoud en investeringen. Daarbij wordt een post van 10% opgenomen om onvoorzien onderhoud, bijvoorbeeld als gevolg van schades of onvoorziene veroudering, te kunnen dragen. Voor het beheerplan is prijspeil 2023 aangehouden zoals toegepast in de inspectie, er is in de overzichten geen indexering toegepast. Aanpassing van de indexering volgt gezien de situatie op de markt op basis van de dan geldende index volgens de “CBS statline Grond-, Weg-, en Waterbouw (GWW) inputprijsindex 2015=100”. Het financieel effect daarvan wordt aan de raad ter goedkeuring voorgelegd bij Kadernota, Programmabegroting en/of Bestuursrapportage.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 12
Voor de realisatie van de onderhoudsmaatregelen zijn er verder bijkomende kosten, deze worden als percentage opgenomen. Het betreft: • 15% voor UK, AK en W&R - Uitvoeringskosten, Algemene Kosten en Winst & Risico van de uitvoerende partij. • 10% voor VAT - Voorbereiding, Administratie en Toezicht door of namens de gemeente. • 2,5% voor Verkeersvoorzieningen • 2,5% voor Milieumaatregelen Het resulterende MJOP 2025-2029 is opgenomen in bijlage A en wordt verder bijgehouden in het beheersysteem. In tabel 6.1 zijn de totaalbedragen voor 2025-2029 opgenomen. 2025
2026
2027
2028
2029
Klein onderhoud
€ 207.842
€ 207.416
€ 207.842
€ 207.416
€ 207.842
Groot onderhoud
€ 238.345
€ 151.262
€ 8.832
€ 197.875
€ 190.761
€ 446.187
€ 358.678
€ 216.675
€ 405.291
€ 398.603
€0
€ 78.650
€0
€ 321.750
€0
€ 446.187
€ 437.328
€ 216.675
€ 727.041
€ 398.603
Onderhoud totaal Investeringen Totaal
Tabel 6.1 MJOP 2025-2029 In figuur 6.1 is de doorkijk voor 2025-2034 opgenomen.
Figuur 6.1 Doorkijk uitgaven 2025-2034
6.2.1
Voorziening
Zoals in paragraaf 2.2.2 aangegeven wordt voor groot onderhoud gewerkt met een voorziening om in jaren met minder kosten budget op te bouwen voor opvolgende jaren waar meer kosten werden verwacht. Per 1-1-2025 is er naar verwachting nog € 368.698 beschikbaar uit eerdere dotaties. Met de uitgaven voor groot onderhoud uit bovenstaande doorkijk is vervolgens de benodigde jaarlijkse dotatie bepaald om het geplande onderhoud te kunnen uitvoeren. Daarvoor is gezien de variaties door de jaren heen de volledige periode van 10 jaar gebruikt. Per jaar is een dotatie van € 170.758 nodig. Vervolgens is afgesproken om te streven naar optimalisatie van kosten versus kwaliteit. Naar verwachting is door het maximaal benutten van de bandbreedte van de kwaliteitsniveaus minder budget nodig. Voor 2024 t/m 2028 is de dotatie verminderd met € 68.000. Tabel 6.2 geeft de verloopstaat.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 13
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
In voorziening per start jaar
343.586
368.698
233.111
184.607
278.533
251.416
231.413
75.881
5.435
25.722
91.421
Dotatie
166.083
102.758
102.758
102.758
170.758
170.758
170.758
170.758
170.758
170.758
170.758
Jaarlijkse bestedingen
208.971
238.345
151.262
8.832
197.875
190.761
326.290
241.204
150.471
105.059
126.735
Restant na uitvoering jaarplan
368.698
233.111
184.607
278.533
251.416
231.413
75.881
5.435
25.722
91.421
135.444
Tabel 6.2 Verloopstaat voorziening groot onderhoud (bedragen in euro’s)
6.3
Vervangingsinvesteringen
Voor de langere termijn zorgen vooral de investeringen voor schommelingen in de verwachte uitgaven. In onderstaande grafiek zijn de vervangingsinvesteringen voor de komende 30 jaar uit het MJOP weergegeven. In bijlage B zijn deze investeringsmaatregelen op objectniveau opgenomen. Het is belangrijk om tijdig op pieken te anticiperen om voldoende mensen en middelen ter beschikking te hebben. De eerste piek zit in 2040, de komende jaren is dit dus nog niet aan de orde.
Figuur 6.1 Investeringen
6.4
Alternatief scenario
In deze paragraaf wordt onderzocht wat het effect is van een alternatief onderhoudsscenario op de uitgaven per jaar zoals weergegeven in de doorkijk 2025-2034 in figuur 6.1. Daarmee wordt invulling gegeven aan het verzoek om te bekijken hoe er met minder uitgaven toch kan worden voldaan aan de doelstelling “Schoon, veilig en heel”. Het MJOP bestaat voor een belangrijk deel uit cyclische maatregelen, waarvoor een vast interval geldt gericht op het in stand houden van het areaal op het afgesproken niveau. Tijdens inspecties wordt beoordeeld of dit inderdaad nodig is of dat een maatregel naar voren gehaald moet worden of naar achteren kan. In een alternatief MJOP-scenario kan met de cyclische maatregelen worden geschoven, maar het heeft alleen effect als dit ook
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 14
wordt doorgezet in de daadwerkelijke planning van het onderhoud. Het doel van het hierna uitgewerkte alternatieve scenario is om een beeld te schetsen van mogelijkheden en risico’s. In het alternatieve scenario is gekeken naar een maatregel uit het Klein onderhoud die veel voorkomt, namelijk Reinigen object. Dat is nu standaard ingepland voor alle objecten met een interval van eens per 2 jaar. Per 2 jaar is dat een kostenpost van € 209.000, dus € 104.500 per jaar. Reinigen betreft de doelstelling Schoon, maar heeft daarnaast ook effect op de doelstellingen Veilig en Heel. Bijvoorbeeld bij Veilig: als een brugdek of trap schoon is, dan is het gevaar van uitglijden kleiner. Een voorbeeld voor Veilig en Heel: bij houten bruggen kan ophoping van vuil vochtbelasting en daarmee houtrot veroorzaken. In het alternatieve scenario wordt voor de groep objecten waar het reinigen vooral om de doelstelling Schoon gaat het interval aangepast naar eens per 4 jaar. Deze groep objecten betreft ruim 50% van de totale reinigingskosten. De gemiddelde jaarlijkse reinigingskosten verminderen hierdoor met € 29.000. Wordt daarnaast voor de overige objecten het interval iets voorzichtiger aangepast, van eens per 2 naar eens per 3 jaar, dan is een extra bezuiniging mogelijk van € 16.000. Dit brengt dus wel risico’s met zich mee.
Een groter interval kan resulteren in een onvoldoende verzorgingsscore (Schoon) en in snellere degradatie van de technische staat (Veilig en Heel). Eens per 2 jaar reinigen draagt bij aan het op orde houden van het areaal.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 15
7
MENSEN EN MIDDELEN
In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de noodzakelijke mensen en middelen voor het beheer van de civiele kunstwerken.
7.1
Benodigde eigen bezetting
Dit betreft twee rollen: beheer en projecten. Beheer is verantwoordelijk voor de volgende werkzaamheden: • Dagelijkse zaken, zoals klachten en meldingen • Uitvoeren jaarlijkse schouw • Verzorgen beheer- en jaarplannen en rapportages • Afstemming met andere disciplines en aangrenzende beheerders • Werk uitzetten naar projecten/contracten en weer terugnemen bij oplevering Voor de omvang van het areaal civiele kunstwerken van Gemeente Goes vraagt dit ongeveer 0,3 FTE, waarvan 0,15 FTE voor de coördinator civiele kunstwerken en 0,15 FTE voor de opzichter civiele kunstwerken. Met de betreffende uurtarieven voor deze functies en uitgaande van 1360 directe uren per jaar voor 1 FTE zijn de kosten per jaar als volgt: FTE
uurtarief
totale kosten
Coördinator civiele kunstwerken
0,15
€ 128,23
€ 26.159
Opzichter civiele kunstwerken
0,15
€ 118,62
€ 24.198
Totaal
€ 50.357
Tabel 7.1 Eigen bezetting ten behoeve van beheer Naast beheer is eigen bezetting voor de projecten nodig. Voor de projecten worden veel werkzaamheden uitbesteed. Via de bijkomende posten zoals beschreven in par. 6.2 wordt hiervoor budget gereserveerd. Maar om grip op de projecten te houden en efficiënt en effectief aan te sluiten bij de eigen organisatie wordt een deel van deze werkzaamheden bij voorkeur door eigen medewerkers uitgevoerd. In de bijkomende posten uit par. 6.2 is 10% opgenomen voor VAT (Voorbereiding, Administratie en Toezicht). Uitgangspunt is dat de helft hiervan (5%) door een eigen medewerker wordt ingevuld. Voor de andere bijkomende posten is het uitgangspunt dat dit volledig wordt uitbesteed. Voor de periode 2025-2029 betreft de benodigde eigen bezetting dan circa 0,1 FTE.
7.2
Hulpmiddelen
Het betreft hier met name een assetmanagementsysteem waarin het areaal is vastgelegd, inclusief de resultaten van de inspecties en de voorziene onderhoudsmaatregelen. De kosten zijn circa € 2500 per jaar.
7.3
Totaaloverzicht
In onderstaande tabel zijn de benodigde middelen op jaarbasis uitgewerkt. 2025
2026
2027
2028
2029
Klein onderhoud
€ 207.842
€ 207.416
€ 207.842
€ 207.416
€ 207.842
Dotatie groot onderhoud
€ 102.758
€ 102.758
€ 102.758
€ 170.758
€ 170.758
Personeel
€ 50.357
€ 50.357
€ 50.357
€ 50.357
€ 50.357
Hulpmiddelen
€ 2.500
€ 2.500
€ 2.500
€ 2.500
€ 2.500
€ 363.457
€ 363.031
€ 363.457
€ 431.031
€ 431.457
Totaal
Tabel 7.2 Totaaloverzicht kosten per jaar
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1 pagina 16
8
CONCLUSIE
In dit beheerplan zijn de benodigde budgetten uitgewerkt voor het beheer en onderhoud van de civiele kunstwerken voor de periode 2025-2029. De visie van de gemeente is om de openbare ruimte zo in te richten dat civiele kunstwerken bestand zijn tegen de uitdagingen van klimaatverandering, terwijl ze tegelijkertijd een esthetisch en functioneel onderdeel vormen van de gemeenschap. Voor de civiele kunstwerken is dit ingevuld aan de hand van drie kernwoorden: • Schoon: belangrijk voor een goede uitstraling, en voor behoud van de kwaliteit; • Veilig: invulling geven aan de verantwoordelijkheid die je als beheerder hebt; • Heel: zorgvuldig in stand houden van het bestaande areaal, dat is duurzaam en voorkomt onnodige vervangingskosten. Het budgetten voor het benodigde onderhoud bestaat uit de volgende posten: • Klein onderhoud, zoals reinigen, € 208.000 per jaar; • Groot onderhoud, dit wordt evenredig verdeeld middels de voorziening, dotatie van € 102.000 per jaar voor 2025-2027, daarna € 171.000; • Personeel, coördinatie en toezicht, € 50.000 per jaar; • Middelen, het assetmanagementsysteem, € 2.500 per jaar. Budget voor de grotere vervangingsinvesteringen wordt specifiek aangevraagd. In bijlage B zijn de verwachte vervangingen voor de komende 30 jaar opgenomen.
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
Bijlage A
MJOP 2025-2029
Separaat document. Bedragen prijspeil 2023, exclusief bijkomende posten.
P57200 v1
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
Bijlage B
Vervangingsinvesteringen 2025-2054
P57200 v1
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1
Eenheidsprijs
Jaar van uitvoering
Objectcode
Objectnaam
Maatregel
Omvang
Eenheid
GK-318
Hekwerk Noordeinde
Vervangen hekwerk
220
m¹
€ 250
2026
€ 55.000
GK-299
Hekwerk John Lennonlaan
Vervangen hekwerk
900
m¹
€ 250
2028
€ 225.000
65
Houten voetbrug Danielsweg
Vervangen kunstwerk hout
40
m²
€ 1.800
2032
€ 72.000
62
Houten voetbrug 1 Claushof
Vervangen kunstwerk hout
32
m²
€ 1.800
2035
€ 57.600
64
Houten voetbrug 3 Claushof
Vervangen kunstwerk hout
32
m²
€ 1.800
2035
€ 57.600
GK-270
Hekwerk W F Hermanslaan
Vervangen hekwerk
235
m¹
€ 250
2035
€ 58.750
120
Trailerhelling achter de Meerkoet
Vervangen kunstwerk hout
90
m²
€ 1.800
2038
€ 162.000
17
Betonbrug Dorpstraat
Vervangen kunstwerk beton
63
m²
€ 5.800
2040
€ 366.560
21
Metselwerk duikerbrug Lageweg
Vervangen kunstwerk metselwerk
33
m²
€ 6.300
2040
€ 207.900
GK-266
4 keermuren Martinus Nijhofflaan
Vervangen metselwerk keerwand
82
m²
€ 900
2040
€ 73.800
GK-534
Paalhoofden langs A58
Vervangen paal hout
280
stuks
€ 1.750
2040
€ 490.000
GK-442
Muraltmuur Inlaag
Vervangen keerwand beton
1322
m²
€ 300
2043
€ 396.600
20
Betonbrug Watervlietweg
Vervangen kunstwerk beton
37
m²
€ 5.800
2045
€ 213.440
GK-261
Hekwerk Martinus Nijhofflaan
Vervangen hekwerk
425
m¹
€ 250
2050
€ 106.250
GK-263
Hekwerk Simon Carmiggeltlaan
Vervangen hekwerk
340
m¹
€ 250
2050
€ 85.000
GK-319
Hekwerk Noordeinde
Vervangen hekwerk
360
m¹
€ 250
2050
€ 90.000
GK-322
Hekwerk Noordeinde
Vervangen hekwerk
360
m¹
€ 250
2050
€ 90.000
Kosten
Gemeente Goes Beheerplan Civiele Kunstwerken 2025-2029
P57200 v1
Eenheidsprijs
Jaar van uitvoering
Objectcode
Objectnaam
Maatregel
Omvang
Eenheid
GK-637
Hekwerk langs voetpad dierenpark
Vervangen hekwerk
1200
m¹
€ 250
2050
€ 300.000
ZZ1
Houten brug Oude Singel
Vervangen kunstwerk hout
28
m²
€ 1.800
2050
€ 50.400
Kosten