062. Raadsvoorstel Beheerplan Wegen 2025-2029

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

19 december 2024

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

S. Meulblok Ruimte en economie Hendrik Bakker Openbare Ruimte (GIB)

:

Z24.206414 / D24.1241153 Raadsvoorstel Beheerplan Wegen 2025-2029

Gevraagd besluit



Het Wegenbeheerplan 2025-2029 vast te stellen.

Juridische grondslag De gemeente Goes is verantwoordelijk voor adequaat beheer van haar kapitaalgoederen, waaronder wegen. In het “Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten” is vastgelegd dat er voor het beheer een meerjarenprogramma beschikbaar moet zijn. Voor de periode van 2025-2029 is hiervoor een Wegenbeheerplan opgesteld. Aanleiding De gemeente Goes beheert een omvangrijk areaal van circa 2,5 miljoen vierkante meter verharding. Om te zorgen dat dit areaal effectief en efficiënt wordt onderhouden is het belangrijk om over een actueel beheerplan Wegen te beschikken. Het huidige beheerplan loopt in 2024 af. Hiertoe is dit beheerplan geactualiseerd voor de periode van 2025 tot en met 2029 met een doorkijk tot 2034. In het voorliggende beheerplan worden vragen beantwoord en inzichtelijk gemaakt als:  wat is het te beheren areaal (Wat beheren we?),  welke beheerkaders en kwaliteitskaders er worden gehanteerd (Wat moeten we en wat willen we?),  wat dit allemaal qua kosten met zich meebrengt (Wat gaat het kosten?),  wat het effect is van het tijdelijk verlagen van de dotatie aan de voorziening Wegen (Blijven we binnen de vastgestelde kwaliteitsniveaus?). Resultaat Binnen de gemeente Goes zijn er twee kwaliteiten voor de verharding vastgesteld. Het kernwinkelgebied in Goes heeft het hoogste kwaliteit: Goes Plus (CROW A niveau).

Aan alle andere verhardingen is het Goes Standaard niveau toegekend, wat overeenkomt met het CROW-niveau B.  De gestelde kwaliteitsniveaus worden voor het overgrote deel behaald.  Met het vaststellen van het voorliggende beheerplan zal er voldoende aandacht zijn en blijven voor “veilig, heel en schoon”, waar de gemeente voor staat.  In de komende jaren worden er integrale projecten uitgevoerd. Met deze projecten wordt een groot deel van de verharding, waar de vastgestelde kwaliteit in het geding is of dreigt te komen, aangepakt. Argumenten Afstemming van werken en belangen Op het moment van de laatste inspectie (2023) van het gehele areaal bleek dat vrijwel alle verhardingen voldoen aan de gestelde kwaliteitsniveaus of reeds in de onderhoudsplanningen zijn opgenomen. Wel is er vanaf 2016 een daling in kwaliteit te zien. Deze is met name zichtbaar in de woon- en verblijfsgebieden. De afgelopen jaren zijn er veel werkzaamheden door derden in de openbare ruimte geweest. Vooral de werkzaamheden aan de kabels en leidingen hebben voor een versnelde kwaliteitsvermindering gezorgd. De meest herkenbare hiervan is de aanleg van glasvezel. De gemeente heeft niet

Agendapunt Pagina 2

stilgezeten. Daar waar ingrijpende werken door netbeheerders gereed werden gemeld, heeft de gemeente wijkgericht de verharding hersteld vanuit het budget “Glasvezelherstel”. Dit budget wordt gefinancierd vanuit de degeneratiekosten welke door de Nutsbedrijven worden voldaan. Een goede en duidelijke planning van het onderhoud is hierbij cruciaal. Dit voorkomt kapitaalvernietiging doordat straten na herstel niet wederom moeten worden opgebroken voor onderhoud. Het beheerplan voorziet hierin. Met een dergelijke planmatige aanpak kan ver van tevoren afstemming gevonden worden. Dit niet alleen bij de interactie van de verschillende gemeentelijke beleidsvelden, maar zeker ook met andere partijen. Partijen, die ook belangen (projecten en werken) in de openbare ruimte hebben. Hersteld evenwicht tussen dotatie en onttrekking De toenemende regelgeving en langere participatietrajecten, de netcongestie, als ook het gebrek aan arbeidskrachten bij o.a. ingenieursbureaus en aannemers, zorgen voor langere voorbereidingstrajecten. Inmiddels is de organisatie hieraan meer gewend en ingericht om deze vertragende ingrediënten binnen de planningen op te vangen. Hierdoor komen we weer op schema om de doorgeschoven onderhoudsprojecten tot uitvoering te brengen. De verwachting is dat de benodigde, maar nog niet volledig aangewende, budgetten in 2024 en 2025 zullen worden gebruikt.

Het evenwicht tussen de dotatie en uitgaven wordt daarmee hersteld. Tijdelijk verlaagde dotatie 2024 t/m 2027 Uit het voorliggende beheerplan blijkt dat de tijdelijk verlaagde dotatie tot een vermindering zal leiden in de kwaliteit van de verhardingen. In dat kader is uitgezocht of een dergelijke kwaliteitsvermindering haalbaar blijft. Door binnen de bandbreedte van de gestelde kwaliteiten te dalen tot het minimale, is de verminderde dotatie tot en met 2027 haalbaar. Echter is dit na 2027 niet langer haalbaar en zal er teruggekeerd moeten worden naar de normale dotatie. Doordat er gestuurd gaat worden op een inboet op de kwaliteit (binnen de bandbreedtes) maakt dit een Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) extra belangrijk. Hierdoor kunnen onderbouwde keuzes gemaakt worden, over waar de kwaliteit verantwoord kan worden verlaagd, zonder dat er onveilige situaties ontstaan. Kanttekeningen Niet te voorspellen risico’s Het weer (klimaat) en regelgeving verandert, op een wijze die lastig is in te schatten. In het beheerplan is hiertoe een risicoparagraaf opgenomen. Hier worden onder anderen zaken als geluidsbelasting, vorstschade, verdroging, waterstress enz. benoemd. Mogelijke kosten waarop binnen dit Wegenbeheerplan niet geanticipeerd wordt.

Met het besluit om de dotaties aan de voorziening in 2024 tot en met 2027 te verlagen, kan bepaald gepland onderhoud niet of minimaler uitgevoerd worden. In een voorziening wordt tevens "gespaard" om kostbaar grootonderhoud in de toekomst te kunnen bekostigen. De verlaging kan daarmee ook na 2027 nog effect hebben. Ondanks deze tijdelijk lagere dotatie, is het de verwachting dat de verhardingen in het algemeen binnen de voor hen gestelde bandbreedtes van de kwaliteitsniveaus blijven. Wel komen we hiermee aan de onderzijde van de gestelde kwaliteitsniveaus. Beperkte flexibiliteit Met de planmatige aanpak (Beheerplan incl. MJOP), is er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Elke euro is verbonden aan een maatregel voor onderhoud. Met als doel: aan de vastgestelde kwaliteitsniveaus te blijven voldoen. Periodiek wordt er in de voorziening gespaard om grotere onderhoudsuitgaven te kunnen financieren. Dit kan een ogenschijnlijk overmatig saldo aan geld in de investering tot gevolg hebben; Geld dat echter een duidelijk essentieel doel heeft in de nabije toekomst.

Agendapunt Pagina 3

Elke verandering, ontwikkeling of besluit zal dan ook gepaard moeten gaan met een berekening van de effecten op de voorziening en exploitatie. Financiën Het beheerplan toont aan, dat extra dotaties nodig zijn om aan het huidige niveau van onderhoud te kunnen blijven voldoen. Echter door binnen de bandbreedte van de kwaliteitsniveaus wat te dalen in kwaliteit kunnen deze extra benodigde dotaties worden voorkomen. Op een gecontroleerde wijze, zodat de gemeente aan de gestelde normen blijft voldoen. Indexering De bedragen in dit beheerplan zijn als aangegeven exclusief indexatie. De jaarlijkse indexatie zal, conform de werkwijze van het vorige beheerplan, worden meegenomen in de Kadernota en Programmabegroting ter vaststelling door de gemeenteraad. Investeringen Investeringen worden via de kadernota ingebracht en maken geen onderdeel uit van het beheerplan. In het beheerplan is hiertoe een overzicht opgenomen. Voorziening De onderstaande tabel geeft het verloop van de voorziening aan.

Hoe verder in de toekomst, hoe lastiger het daadwerkelijke onderhoud en de bijbehorende kosten ingeschat kunnen worden. De voorziening komt in 2029 dicht bij het nulpunt. Daarom zal goed de vinger aan de pols gehouden moeten worden, zodat bij het volgende beheerplan (met de jaarschijven 2030-2034) de voorziening, zoals ingeschat, positief blijft. De voorziening blijft positief met een dotatie van: - 1.742.000 euro in de jaren 2025, 2026 en 2027, en - 2.379.000 euro in 2028 en jaarlijks in de jaren daarna. De dotatie is hiermee circa 261.000 euro per jaar lager dan bij het voortzetten van de dotatie vanuit het oude beheerplan. Dit bedrag vertegenwoordigt het klein onderhoud dat moet worden overgeheveld uit de voorziening naar de exploitatie. Exploitatie De onderstaande tabel geeft per jaar de benodigde bedragen voor de exploitatie.

Met het uit de voorziening vrijkomende deel voor klein onderhoud kunnen alle benodigde uitgaven binnen de exploitatie worden gedekt. De neutrale overheveling van budgetten uit de voorziening naar de exploitatie, worden na besluitvorming via een ambtshalve begrotingswijziging in de financiële administratie verwerkt. Er zijn geen grote gevolgen voor het weerstandvermogen.

Agendapunt Pagina 4

Duurzaamheid Klimaat en duurzaamheid, maar ook het parkeren op groenere parkeerplekken, wordt steeds belangrijker. Een beheerplan voorziet in principe alleen in het zo goed mogelijk onderhouden van de bestaande verharding. Als er de wens is, om ook binnen het onderhoud meer op de genoemde ontwikkelingen in te spelen, is een basisbedrag berekend. Met een extra dotatie aan de voorziening van 153.000 euro per jaar kan er meer aandacht worden gegeven aan klimaat, duurzaamheid en "groen" parkeren, binnen groot onderhoud. Hiermee kunnen echter geen significante wijzigen worden doorgevoerd, maar wel een impuls gegeven worden. Een dergelijke impuls kan echter beter gefinancierd worden binnen projecten (investeringen) met een integrale aanpak. Dan is er een betere basis voor het begroten van de onderhoudskosten en de impact van deze veranderingen op andere beleidsvelden zoals groen, rioleringen enz. Vanzelfsprekend wordt er bij de uitvoering van het onderhoud, voortvloeiend uit het beheerplan, rekening gehouden met het zo duurzaam mogelijk onderhouden van de bestaande verharding. Dit komt dan bijvoorbeeld tot uitdrukking in uitvoeringsmethoden van het onderhoud, of de wijze van hergebruik van materialen. Communicatie & Participatie De nieuwswaarde is laag.

Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Het beheerplan betreft een financieel/technische doorrekening van het meerjarig onderhoud aan bestaande verhardingen op basis van eerder vastgesteld beleid. Kansen voor participatie liggen in de aanloop naar en tijdens de uitvoering van de uit het beheerplan voortvloeiende werken. Bij werken worden alle belanghebbenden standaard geïnformeerd. Wordt het onderhoud of de vervanging grootschaliger en/of gecombineerd met andere beleidsvelden (een integrale aanpak), dan wordt er een project geformuleerd, waarbinnen een participatieplan onderdeel van de opdracht zal zijn. Uitvoering Aan de hand van het voorliggende beheerplan zullen jaarlijks uitvoeringsplannen worden opgesteld en worden vastgesteld door het College, waarbinnen de meerjarenplanning vanuit het beheerplan wordt uitgedetailleerd. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester