057. Raadsvoorstel septembercirculaire 2025 gemeentefonds

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

Z25.259394 / D25.1422738 Raadsvoorstel septembercirculaire 2025 gemeentefonds S. Meulblok Bestuur en financiën Mark de de Schipper

:

Gevraagd besluit - Kennis te nemen van de septembercirculaire 2025 gemeentefonds; - Voor het jaar 2025 de begrotingswijziging 34-2025 vast te stellen. - Voor het jaar 2026 en verder de eerste begrotingswijziging septembercirculaire 2025, nummer 1-2026 op programmaniveau, vast te stellen. Juridische grondslag De regels voor het gemeentefonds staan in de wet financiële verhoudingen. Het gevraagde besluit betreft de financiële verwerking van het gemeentefonds die met inachtneming van het Besluit Begroten en Verantwoorden worden voorgelegd Aanleiding Het ministerie BZK heeft na Prinsjesdag de septembercirculaire gemeentefonds 2025 gepubliceerd. Deze septembercirculaire volgt de meicirculaire 2025 op. Met dit voorstel worden de financiële effecten van de septembercirculaire ten opzichte van de meicirculaire 2025 inzichtelijk gemaakt. Met dit raadsvoorstel geven we ook inzicht wat het financiële effect is van de septembercirculaire op de begroting 2026 en de meerjarenbegroting. In bijlage 1 bij dit collegeadvies is de septembercirculaire zoals het ministerie die heeft gepubliceerd, toegevoegd. In bijlage 2 wordt een financieel overzicht gegeven waarop alle mutaties staan weergegeven. Resultaat Het resultaat van het gevraagde besluit is een correcte verwerking van de septembercirculaire 2025 in de begroting van gemeente Goes.

Argumenten Hieronder wordt de totale mutatie van de septembercirculaire 2025 ten opzichte meicirculaire 2025 weergegeven. Hierbij is de uitsplitsing gemaakt tussen de bruto mutatie en de netto mutatie. In de netto mutatie is de mutatie van de budgetten voor specifieke taken verrekend. Daarmee geeft de netto mutatie het effect op het begrotingssaldo weer. Als bijlage 2 bij dit voorstel is de specificatie van alle mutaties bijgevoegd. Het effect op het begrotingssaldo (netto mutatie) is voor de jaren 2026 en verder bij het onderdeel Financiën weergegeven. Met dit collegeadvies wordt de technische verwerking van de septembercirculaire aan u voorgelegd. In onderstaande tabel wordt de mutatie per jaarschijf weergegeven. Jaar

Bruto mutatie

Netto mutatie

2025

€ 3.034.000

€ 885.000

2026

€ 1.592.000

€ 101.000

2027

€ 133.000

€ 59.000

2028

€ 29.000

-/- € 130.000

2029

€ 246.000

€ 41.000

Agendapunt Pagina 2

Grootste mutaties septembercirculaire Ontwikkeling uitkeringsbasis en accres gemeentefonds In de uitkeringsbasis en het accres worden jaarlijks de volgende mutaties in de meicirculaire doorgevoerd: - negatieve loon- en prijsontwikkeling bijstelling o.b.v. de normeringssystematiek gekoppeld aan het bruto binnenlands product. - ontwikkeling van de landelijke uitkeringsbasis van het gemeentefonds - de afrekening van het BCF-plafond, de beschikbare ruimte is hoger dan onze inschatting. Hervormingsagenda Jeugd Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Dit is voor gemeente Goes een incidenteel bedrag in 2025 van € 1.882.000. We stellen voor om deze middelen toe te voegen aan de reserve sociaal domein. Bij de jaarrekening wordt de hoogte van de reserve sociaal domein getoetst. Op basis van de begroting 2026 verwachten we dat deze toevoeging passend is binnen het minimum-maximum van deze reserve.

Middelen klimaat en energiebeleid In 2026 wordt een totaalbedrag van ruim € 666 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Na 2026 zijn de middelen beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. Dat zorgt dat deze middelen nu een incidentele toevoeging in 2026 zijn. We stellen voor om deze middelen te oormerken en toe te voegen aan de begrotingspost Klimaatbeleid. De andere grotere mutaties zijn: de implementatie Participatiewet in balans en de middelen voor uitvoering vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Mutatie aantallen maatstaven We zien voor verschillende maatstaven van het gemeentefonds hogere aantallen die het gemeentefonds positief beïnvloeden. We zien een toename van het aantal inwoners met een migratieachtergrond, eenpersoonshuishoudens, inwoners 75+ en leerlingen voortgezet onderwijs. Dit heeft een positief effect op het gemeentefonds van gemeente Goes. Tegenover deze positieve mutatie staat een bijstelling van de WOZ, de zogenaamde inkomensmaatstaven. Deze worden hoger geraamd, wat betekent dat we meer inkomsten zelf genereren en dit het gemeentefonds verminderd. Per saldo hebben deze mutaties wel een positief effect op het gemenetefonds van gemeente Goes.

Overige mutaties Voor de overige kleinere mutaties beoordelen we of deze al onderdeel uitmaken van onze begroting of van de begroting van een gemeenschappelijke regeling. Dat bepaalt of de budgetten worden geoormerkt en apart via de begrotingswijziging in de begroting worden opgenomen of ten gunste van het begroting saldo vrijvallen. De financiële effecten staan weergegeven in bijlage 2. Een nadere toelichting op de verschillende posten staat in bijlage 1, de septembercirculaire zoals het ministerie BZK die gepubliceerd heeft. Kanttekeningen De septembercirculaire van het gemeentefonds muteert een aantal budgetten incidenteel. De compensatie tekorten Jeugdzorg is voor de jaren 2023 en 2024. Dit geeft geen duidelijkheid over een eventuele compensatie in de toekomst. Voor 2026 ontvangen we middelen om uitvoering te geven aan het klimaat en energiebeleid. Deze middelen gaan ook beschikbaar gesteld worden voor 2027 tot en met 2030 maar de manier waarop

Agendapunt Pagina 3

de uitkering plaats gaat vinden is nog niet bekend. Dat maakt voor dat deze middelen in deze septembercirculaire incidenteel zijn. In de septembercirculaire blijft de negatieve suppletie uitkering van het nieuwe verdeelstelsel, die al komt uit de herijking van het gemeentefonds van 2023, staan. Toen is de verhoging van het gemeentefonds op basis van het nieuwe verdeelstelsel met ongeveer € 2,9 miljoen verlaagd, om landelijk grote mutaties tussen gemeenten te voorkomen. Het is nog onduidelijk wat het Rijk hiermee gaat doen bij de volgende evaluatie van het gemeentefonds. Wanneer dit wordt hersteld, zou dit een positief effect hebben op het gemeentefonds van Goes. In de septembercirculaire worden de aantallen van verschillende maatstaven aangepast. Dit zijn vaak nog niet de definitieve aantallen. In de volgende circulaires van het gemeentefonds kan dit nog tot mutaties leiden. Financiën In de onderstaande tabel geven we het financiële effect van de septembercirculaire 2025 weer op het begrotingsaldo 2025 zoals dat gepresenteerd is in de bestuursrapportage en vervolgens het effect op het begrotingsaldo 2026 en de meerjarenbegroting

Jaar

Bestuursrapportage 2025

September circulaire 2025

Mutatie

2025

€ 7.709.000

€ 8.595.000

Jaar

Begroting 2026

September circulaire 2025

2026

€ 8.749.000

€ 8.850.000

2027

€ 2.923.000

€ 2.982.000

€ 59.000

2028

€ 2.603.000

€ 2.473.000

-/- € 130.000

2029

€ 2.389.000

€ 2.430.000

€ 41.000

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester

€ 885.000

Mutatie € 101.000