045. Raadsvoorstel Visie op de Sociale Basis na collegebesluit

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

20 november 2025

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

A. van der Reest Sociaal Domein Caroline Bin Samenleving

:

Z25.249565 / D25.1386284 Visie op de Sociale Basis gemeente Goes

Gevraagd besluit 1. De Visie op de Sociale Basis gemeente Goes vast te stellen; Het vaststellen van De Visie op Sociale Basis biedt ons de komende jaren een richting voor onze uitvoeringsactiviteiten in het sociaal domein. Juridische grondslag Er is geen juridische grondslag als in een wettelijke verplichting. Het opstellen van een visie op de sociale basis is een afspraak vanuit het Gezond en Actief Leven (GALA) -Akkoord. Aanleiding In de kadernota 2026 staat dat we in de gemeente Goes actief werken aan het realiseren van een gezonde en vitale samenleving, waarbij we inzetten op preventie en onze samenleving een plek is waarin iedereen mee moet kunnen doen. We willen een gemeente zijn waar inwoners tevreden zijn met hun leven en keuzes, terwijl ze die van anderen respecteren. De focus ligt op positieve gezondheid. Dit gaat over welzijn, betekenis geven aan je leven en veerkrachtig zijn wanneer er fysieke, mentale of sociale uitdagingen zijn. We streven naar een diverse gemeenschap waarin iedereen zich fijn voelt, lekker in zijn vel zit en mee kan doen op een manier die bij hen past. Dit doen we vanuit het gedachtegoed en programma ‘Samen voor een Gezond Goes’. In het programma Samen voor een Gezond Goes komen meerdere beleidslijnen en de lokale vertaling van de uitgangspunten van landelijke akkoorden samen.

De hervormingsagenda Jeugd vraagt meer integraliteit, het GALA verbreedt ons takenpakket en op de overige thema’s wordt de beweging van geïndiceerde individuele zorg naar lokale preventieve en bij voorkeur collectieve ondersteuning ingezet. Hoewel we in onze gemeente met verschillende beleidsstukken werken aan het versterken van de sociale basis, hadden we nog niet één stuk waarin deze beleidsvisie volledig stond uitgewerkt. De verplichting om een beleidsvisie sociale basis op te stellen vanuit het GALA hebben we aangegrepen om een overkoepelende visie op te stellen op de sociale basis. Deze visie vormt de kapstok voor ons sociaal beleid en geeft rolduidelijkheid over de rollen van de gemeente, maatschappelijke organisaties, inwoners en samenwerkingspartners. De visie geeft komende jaren richting bij het maken van afspraken met samenwerkingspartners, het beoordelen van initiatieven van inwoners en toekomstig beleid dat raakt aan de sociale basis. Tegelijkertijd met De Visie Sociale Basis bieden we in een apart voorstel de visie op de Stevige Lokale Teams gemeente Goes aan. Deze teams, die integraal kijken naar de situatie van jeugdigen en hun gezinnen, worden gezien als een essentieel onderdeel van de toekomstige jeugdhulp. Deze SLT’s zijn teams van professionals die dichtbij de inwoners werken en integraal kijken naar de situatie van jeugdigen en gezinnen.

Ze combineren expertise uit verschillende domeinen, zoals jeugdhulp, onderwijs, en de sociale basis, en richten zich op preventie, het versterken van sociale netwerken en het vergroten van de zelfredzaamheid. Het doel is om sneller en effectiever ondersteuning te bieden, dichtbij huis en binnen de gemeenschap, en om onnodige doorverwijzingen te voorkomen. Gemeenten worden aangemoedigd om te investeren in de vorming en versterking van lokale teams. In 2024 is gestart met het maken van zowel een visie op de Sociale Basis als op de Stevige Lokale Teams gemeente Goes. Dit gehele traject is in juli 2025 afgerond en de stukken worden nu

Agendapunt Pagina 2

tegelijkertijd aangeboden ter besluitvorming. De reden dat we deze stukken tegelijk aanbieden heeft te maken met het (beter) beleggen van verbindingen tussen beide onderdelen, zowel intern als voor onze samenwerkingspartners/opdrachtnemers. In beide visiedocumenten worden de kaders geschetst en doelstellingen geformuleerd voor het huidige en toekomstige preventieve en collectieve aanbod in welzijn en (jeugd)hulp in Goes. Resultaat Een vastgestelde Visie op de Sociale Basis waar we de komende jaren verdere uitvoering aan kunnen geven. Argumenten Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is het versterken van de sociale basis een belangrijk doel. De sociale basis omvat alle informele en formele netwerken en voorzieningen in de buurt die mensen in staat stellen om elkaar te ontmoeten, te ondersteunen, te ontplooien en te ontspannen. Het GALA wil deze sociale basis versterken om een gezondere leefomgeving te creëren en te zorgen voor een gezonde generatie in 2040. Het GALA benadrukt het belang van het afstemmen van ondersteuning op de behoeften van mensen in hun directe omgeving. Door een sterke sociale basis te creëren, wil het GALA problemen voorkomen en signaleren voordat ze ernstiger worden. Het versterken van de sociale basis gaat ook over het bevorderen van de sociale cohesie in wijken, dorpen en steden.

Het GALA vraagt om een goede samenwerking tussen inwoners, professionals en de gemeente, waarbij iedereen een duidelijke rol en verantwoordelijkheid heeft. Gemeenten moeten een integrale beleidsvisie op de sociale basis opstellen waarin thema's als sociale samenhang, mantelzorg, eenzaamheid en vrijwilligerswerk aan bod komen. In GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) wordt ook ingezet op stevige lokale teams (SLT’s) om gezondheidsachterstanden te verminderen en een gezondere leefstijl te bevorderen, voornamelijk bij kwetsbare groepen. Deze teams, bestaande uit professionals zoals jeugdzorgwerkers en maatschappelijk werkers, bieden laagdrempelige ondersteuning en sluiten aan bij de lokale behoeften van inwoners. SLT's kunnen vroegtijdig signalen van problemen oppikken en passende hulp bieden, waardoor escalatie van problemen en zwaardere zorg voorkomen kan worden. GALA vraagt om een integrale aanpak, waarbij verschillende beleidsterreinen samenwerken. SLT's kunnen hierin een belangrijke rol spelen door hun domeinoverstijgende expertise en netwerk. Toenemend belang van de sociale basis Verschillende maatschappelijke ontwikkelingen hebben invloed op de gezondheid en het welzijn van inwoners. Denk hierbij aan vergrijzing van de bevolking, veranderende gezinssamenstellingen, krapte op de arbeidsmarkt en toenemende eenzaamheid.

Dit zorgt ervoor dat het zorgstelsel en de financiën met betrekking tot zorg onder druk staan. Gemeente Goes is een gemeente met een hoger zorggebruik dan vergelijkbare gemeenten. De verwachting is dat de zorgkosten blijven stijgen, terwijl de inkomsten vanuit het Rijk dalen. Met de kadernota 2026 was de gemeente genoodzaakt om ombuigingen vast te stellen. Op het sociaal domein en specifiek op jeugdzorg zijn taakstellingen opgenomen om te bezuinigen op zorgkosten. Hierdoor neemt het belang van de sociale basis en de SLT's enorm toe. Door inwoners te ondersteunen in hun eigen kracht en netwerk, verlagen we de druk op zorg, welzijn, jeugdhulp en Wmo en kan deze zorg zich richten op de meest urgente gevallen. Op die manier gebruiken we de middelen efficiënt en zorgen we voor een toekomstbestendig zorgsysteem dat duurzaam is voor zowel inwoners als de gemeente.

Agendapunt Pagina 3

Kanttekeningen Er zijn geen kanttekeningen. Financiën Wat kost het? De vaststelling van het Visiedocument Sociale Basis heeft op zichzelf geen financiële gevolgen. De ramingen op de verschillende begrotingsposten voor 2026 welke al zijn vastgesteld in de kadernota 2026 blijven ongewijzigd. Bij de uitwerking van de geformuleerde doelstellingen kunnen er wel consequenties ontstaan. De prognose in deze is dat het visiedocument een positief financieel resultaat voor onze gemeente bewerkstelligt zodat de taakstellingen op het sociaal domein en de jeugdzorg worden behaald. Door inwoners te ondersteunen in hun eigen kracht en netwerk, verlagen we de druk op zorg, welzijn, jeugdhulp en Wmo en kan deze zorg zich richten op de meest urgente gevallen. Op die manier gebruiken we de middelen efficiënt en zorgen we voor een toekomstbestendig zorgsysteem dat duurzaam is voor zowel inwoners als de gemeente. Mochten er onverhoopt toch financiële consequenties ontstaan dan worden deze in aparte voorstellen aan college en gemeenteraad voorgelegd. voorkomen. Hoe worden de kosten gedekt? Niet van toepassing. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? Niet van toepassing.

Duurzaamheid Duurzaamheid is op de vaststelling van dit visiedocument niet van toepassing Communicatie & Participatie De Visie op de Sociale Basis is opgesteld door de team Samenleving in samenwerking met interne input vanuit Omgeving en Economie, Veiligheid en Openbare Ruimte. Er is actief gebruik gemaakt van externe input door middel van participatie (zie participatie). Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? De Visie op de Sociale Basis is tot stand gekomen via een breed en zorgvuldig proces waarin verschillende partijen binnen en buiten de gemeente zijn betrokken. Inputsessies binnen de gemeente Er zijn meerdere inputsessies gehouden binnen de gemeente. Zo was er een sessie om de afbakening van de sociale basis vast te stellen, waarbij is bepaald wat wel en niet onder de sociale basis valt. Daarnaast is er een sessie geweest met collega’s vanuit het fysieke domein om te onderzoeken hoe het fysieke en sociale domein elkaar kunnen versterken. Inputsessie met samenwerkingspartners We hebben een inputsessie georganiseerd met de belangrijkste samenwerkingspartners. Aanwezig waren onder andere de GGD, SMWO, GR De Bevelanden en het CJG. Tijdens deze sessie hebben de samenwerkingspartners waardevolle input geleverd op de eerder door interne collega’s gemaakte afbakening van de sociale basis.

Ook zijn we met elkaar in gesprek gegaan over de huidige rol van iedere organisatie binnen de sociale basis, én over hoe zij die rol in de toekomst graag zouden zien. Inwoners Inwoners konden, tijdens het event Goes bezig voor Jou, via een ideeënmuur hun suggesties en wensen delen. De input ging over thema’s als het aanpakken van onveilige situaties (bijvoorbeeld snel rijdende fietsers), het creëren van meer openbare ontmoetingsplekken, meer groen in de stad, betere communicatie en informatievoorziening, aandacht voor mantelzorgers, meer activiteiten voor jeugd en het behoud van belangrijke buurtplekken. Daarnaast werd benadrukt dat omkijken naar elkaar, laagdrempelige ontmoetingsplekken en samenwerking tussen inwoners en gemeente cruciaal zijn.

Agendapunt Pagina 4

Kinderparticipatie Tijdens het evenement Goes bezig voor jou is kinderparticipatie ingezet. Kinderen deden mee aan activiteiten waarbij ze een superheld maakten die bijdraagt aan de sociale basis en hun mening gaven over zinvolle activiteiten in de buurt. Naar voren kwam dat kinderen vooral plekken willen waar iedereen mee kan doen en waar je anderen kunt ontmoeten. Ze maken zich zorgen om mensen die eenzaam zijn of thuis niet veel hebben. Ze stemden op ideeën zoals samen eten in de buurt, feestjes voor kinderen die dat thuis niet kunnen vieren, sportdagen voor iedereen en extra hulp op school. Ze vinden het belangrijk dat niemand wordt buitengesloten en dat iedereen gelijke kansen krijgt. Uitvoering Na de vaststelling van De Visie op de Sociale Basis gaan wij aan de slag met de verschillende aanbevelingen en doelstellingen. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester