042. Raadsvoorstel Ronda Gosa

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

19 september 2024

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

S. Meulblok Ruimte en economie William Allen Openbare Ruimte

:

Z23.170181 / D24.1123306 Raadsvoorstel Kredietaanvraag Ronda Gosa

Gevraagd besluit 1. Voor de realisatie van voorkeursvariant 2C een krediet beschikbaar te stellen van € 5.813.000 (voor de jaren 2025 en 2026 respectievelijk € 1.162.600 en € 4.650.400); 2. De kapitaallasten van € 38.700 per 2026 oplopend naar € 193.800 in 2027 te dekken vanuit het in de Programmabegroting 2024 opgenomen budget voor kapitaallasten uitbreidingsinvesteringen. De structurele kapitaallasten van € 387.600 vanaf 2028 te verwerken in de Kadernota en Programmabegroting 2025 (ten laste van het budget kapitaallasten uitbreidingsinvesteringen); 3. Voor een studie naar een alternatieve ontsluiting voor Ile de France een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 75.000; 4. Voor de dekking van dit voorbereidingskrediet een claim te leggen op de reserve bovenwijkse voorzieningen; 5. De 9e begrotingswijziging 2024 vast te stellen.

Juridische grondslag N.v.t. Aanleiding Ter hoogte van het Ronda Gosaplein is er een slechte verkeersdoorstroming. Tijdens de avondspits zorgen wachtrijen aan de zuidzijde hierdoor structureel voor hinder rond het Tiendenplein. Gelet op de verkeersprognoses zal dit probleem verder toenemen. Op 21 april 2022 heeft de raad besloten (Z22.108938/D22.849134) om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen voor een verkeerskundige/civieltechnische studie. Doel van de studie is het bepalen van een voorkeursvariant voor de aanpak van het Ronda Gosaplein en het inzichtelijk maken van de daarvoor bijhorende kosten. We hebben adviesbureau RHDHV gevraagd om te onderzoeken welke oplossingsrichtingen mogelijk zijn voor het Ronda Gosa plein, deze vervolgens uit te werken tot een schetsontwerp, de afwikkeling in beeld te brengen door middel van microsimulatie en de kosten te ramen. Resultaat Een vlotte verkeersafwikkeling op de Ringbaan West. En een inrichting die voldoende robuust is om de te verwachten groei van het verkeer op te vangen. De maatregelen richten zich op het Ronda Gosaplein zelf. Maar we kijken bij de verkeersafwikkeling ook naar het gebied eromheen. Randvoorwaarde is een veilige inrichting met bij voorkeur ongelijkvloerse kruisingen voor fietsers en voetgangers. Tot slot is te noemen dat we streven naar een groene uitstraling en zo veel mogelijk behoud van bestaande bomen.

Argumenten Voorgeschiedenis In het Goese Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) voorzagen we al knelpunten op de Ringbaan-West. Zowel wat betreft verkeersveiligheid, doorstroming als oversteekbaarheid. Dit als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen zoals de Goese Schans en Mannee. We stelden in 2007 daarom een verkeersvisie op voor de route tussen de Deltaweg en de Albert Joachimikade, ruwweg het noordelijk deel van de Ringbaan West. In 2012 verkende adviesbureau Goudappel de oplossingsrichtingen. De afgelopen jaren zijn er al investeringen gedaan in deze route; 2010: Keerlus Troelstralaan en fiets-voetgangerstunnel. 2014: Vernieuwen brugdek Ringbrug en voorbereiding voor een 4e rijstrook.

Agendapunt Pagina 2

2017: 2018: 2019:

Aanpassingen aan het Tiendenplein, vijfdetak en fietstunnel richting Goese Poort. Optimalisatie kruispunt Joachimikade met nieuw verkeerslicht. Verschuiving kruispunt Westhavendijk met nieuw verkeerslicht en fietstunnel.

Op termijn is gepland het wegvak tussen de Westhavendijk en Joachimikade te vergroten van 2+1 naar 2+2 rijstroken. Daarmee breiden we de bufferruimte uit aan de westzijde van het kanaal. Voor specifiek het Ronda Gosaplein is in 2012 geadviseerd een ei-rotonde te realiseren. Deze rotondevorm heeft 2 rijstroken en is zo ingericht dat de capaciteit voor doorgaand verkeer op de Ringbaan West optimaal is. Als tussenstap verkenden we in 2022 of met beperkte maatregelen een structurele aanpak op het Ronde Gosaplein is uit te stellen. Maar de mogelijkheden zijn beperkt. Alleen het opheffen van de fietsoversteken op het Ronda Gosaplein over de Ringbaan West biedt enige verbetering van de doorstroming. Dit is echter zeer ingrijpend voor fietsers en voetgangers en daarom niet realistisch. Wel is gekozen voor de aanleg van een tijdelijk fietspad aan de noordwestzijde van Ringbaan West. Tijdens de bouwwerkzaamheden is dit fietspad hoe dan ook nodig en deze maatregel heeft een positief effect op de afwikkeling. Keuze voor fietstunnels Ons fietsbeleidsplan ziet vanaf 12.000 motorvoertuigen per etmaal op de hoofdrijbaan een fietstunnel als doelmatig. En vanaf 16.000 motorvoertuigen per etmaal een fietstunnel als noodzakelijk. Kijken we naar de prognoses voor 2040 dan zien we een groei tot ongeveer 17.500 motorvoertuigen tussen het Ronda Gosaplein en de keerlus bij de Troelstralaan.

Het wegvak tussen het Tiendenplein en Ronda Gosaplein kent dan een intensiteit rond de 23.500 motorvoertuigen. Aanvullend is te noemen dat de aanpak in lijn is met de fietstunnels die er al liggen op het traject (rotonde Tiendenplein, keerlus Troelstralaan, verkeerslicht Houtkade en verkeerslicht Albert Joachimikade). Voorgaande is geredeneerd vanuit verkeersveiligheid en comfort voor de fietsers. Uiteraard hebben fietstunnels ook een positief effect op de afwikkeling van het gemotoriseerd verkeer. De nut en noodzaak van fietstunnels blijkt uit het vervolg. Analyse kruispunten We keken gedetailleerd naar het netwerk door analyse van Floating Car Data. Dit is informatie over de werkelijke reistijden die landelijk ingewonnen wordt door onder andere navigatiesystemen. Ten tweede zijn wegvak en kruispuntanalyses gedaan op basis van de verkeersprognoses van 2040. Het Bevelandse verkeersmodel en de variant met hoogste verkeersgroei is daarbij het uitgangspunt. A256-N256: Het kruispunt met verkeerslichten voldoet in de huidige situatie. De wachttijden in de avondspits blijft met 103 seconden ruim binnen de norm van 120 seconden. In de toekomst is dit niet meer mogelijk. De wachttijden in de ochtendspits lopen op tot boven de 140 seconden en in de avondspits ontstaan structurele files.

Tiendenplein: De capaciteit van het Tiendenplein is nu voldoende, de vertraging die ontstaat is het gevolg van de opstoppingen voor het Ronda Gosaplein. Het verbeteren van de doorstroming bij het Ronda Gosaplein zorgt op termijn opnieuw voor wachtrijen in de avondspits. Door het continue aanbod van verkeer vanaf de Deltaweg richting Ronda Gosaplein is het voor verkeer komende uit de Middelburgsestraat en Ringbaan West Zuid lastig om de rotonde op te rijden. Aansluiting Ile de France: Ten noorden van het Tiendenplein ligt een aansluiting op de 's Heer Hendrikskinderendijk. Deze ontsluit meerdere woningen in deze straat en bedrijfsverzamelgebouw Ille de France. Een kruispunt zo dicht bij de rotonde geeft veiligheidsrisico's en is nadelig voor de verkeersafwikkeling. Dit is al in de huidige situatie maar uitgaande van 2+2 rijstroken tussen het Tiendenplein en Ronda Gosaplein worden deze nadelen versterkt. Het is daarom noodzakelijk deze aansluiting op te heffen en dit gebied anders te ontsluiten via Klein Frankrijk. Ronda Gosaplein: In de ochtendspits is de capaciteit nu en in de toekomst voldoende. Maatgevend voor dit kruispunt is de avondspits. De huidige capaciteit is in de avondspits al kritisch, zonder maatregelen zijn in de toekomst lange wachtrijen te verwachten die doorlopen tot op de Deltaweg.

Meer technisch: de verzadigingsgraad loopt op tot boven de 95% terwijl een rotonde slechts tot 80% belasting goed functioneert. Keerlus Troelstralaan: De keerlus voldoet in de huidige situatie. Kijken we naar 2040 dan is de restcapaciteit beperkt. Aandachtspunt is dan dat meerdere links afslaande voertuigen het doorgaande verkeer kunnen blokkeren. Oplossingsrichting is het realiseren van meer opstelplaatsen door voorsorteervakken te realiseren. De beschikbare ruimte is echter beperkt en voor vrachtwagens is de bocht dan niet haalbaar. Een nadere verkenning op termijn is gewenst.

Agendapunt Pagina 3

Verkeerslicht Ringbaan West: Het heringerichte kruispunt voldoet goed. Ook in de toekomst licht de cyclustijd ronde de 90 seconden. Aandachtspunt is de opstellengte richting de keerlus. Dit is oplosbaar door het realiseren van een extra rijstrook op de ringbrug zoals voorgenomen (zie voorgeschiedenis). Oplossingsvarianten Ronda Gosaplein Gelet op voorgaande is niets doen voor het Ronda Gosaplein geen optie. We deden daarom een brede verkenning van mogelijke oplossingsringen. Daarbij keken we als eerste stap enkel naar de afwikkeling van het kruispunt zelf. 1A. Gelijkvloerse turborotonde waarbij de rotonde een extra rijstrook krijgt: De capaciteit is voldoende voor de verkeersprognoses in 2040. Wel ontstaan er wachtrijen in de spitsen op termijn. Fietsers en voetgangers moeten 2 x 2 rijstroken oversteken wat zorgt voor risico op afdekongevallen tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer. Ook praktijkervaringen met dit soort rotondes elders in het land zijn slecht. Conclusie is dat deze variant te onveilig is en afvalt. 1B. Turborotonde met fietstunnel onder Ringbaan West: Door op enige afstand aan de oostzijde van de rotonde een fietstunnel te realiseren wordt het belangrijkste veiligheidsrisico weggenomen. De fietsoversteek Klein Frankrijk blijft wel gelijkvloers. De afwikkeling van het verkeer is goed. Wel moeten fietsers omrijden om de tunnel te bereiken. 1C.

Turborotonde met twee fietstunnels: Door ook de fietsoversteek over de tak Klein Frankrijk te voorzien van een fietstunnel blijft het kruispunt compacter. Omfietsen is daarmee beperkt. Vanwege gebruik van bestaande hoogteverschillen en minder ruimtegebruik zijn de meerkosten van variant 1C beperkt ten opzichte van 1B. Variant 1C is daarom nader onderzocht. 2A. Gelijkvloers verkeerslicht: De capaciteit is voldoende, wel ontstaan er wachtrijen in de spitsen op termijn. Een verkeerslicht is per saldo minder veilig dan een rotonde. Vooral voor fietsers en voetgangers is het letselrisico hoger. Immers, bij roodlichtnegatie is de impact tot 50 km/uur terwijl bij een rotonde de rijsnelheid ter hoogte van de oversteek geremd wordt. Vanwege zowel capaciteit als verkeersveiligheid is dit geen voorkeursvariant. Wel blijft het een eventuele goedkopere terugvaloptie. 2B. Verkeerslicht met fietstunnel onder Ringbaan West: Vergelijkbaar met variant 1B is een fietstunnel onder de Ringbaan te realiseren. De afwikkeling is goed, langzaam verkeer heeft te maken met extra omloop en fietsafstanden. 2C. Verkeerslicht met twee fietstunnels: Ook voor de variant met verkeerslicht is van toepassing dat de meerkosten van twee fietstunnels beperkt zijn. Variant 2C is daarom nader onderzocht.

Vervolgens zijn de varianten 1C en 2C uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp:  Voor beide varianten is het fietspad tussen Ronda Gosaplein en de keerlus aan de noordzijde van de Ringbaan West opgeheven. De aansluiting op de tunnel is complex, gaat ten koste van groen en de ruimte is ook nodig voor watercompensatie. We zien meer waarde in het verbeteren van de fietsontsluiting in de wijk zelf. Daarnaast ontstaat met beide varianten een degelijke fietsstructuur aan de zuidzijde van de Ringbaan West.  De kosten voor een rotonde met fietstunnels is geraamd op 6,1 miljoen euro (bandbreedte van 25% en prijspeil september 2023). De kosten voor het verkeerslicht komt uit op 5,8 miljoen euro. Een verkeerslicht heeft meer onderhoudskosten dan een rotonde. Gelet op de relatief kleine verschillen zijn kosten bij de afweging tussen variant 1C en 2C ondergeschikt. Simulatiestudie Beide varianten zijn gesimuleerd in een modelstudie. Maatgevend is de avondspits. Daarbij is gekeken naar zowel de afwikkeling op het kruispunt zelf als omliggende wegvakken. Vooruitlopend op de resultaten daarvan blijkt dat het Tiendenplein het verkeer in de avondspits niet kan afwikkelen in 2040. Om die reden zijn er voor beide varianten twee sub varianten onderzocht: 1. Het terugschroeven van het verkeersaanbod naar 90% van de verwachting in 2040.

Verschillen tussen de twee kruispuntvormen zijn daarmee beter te zien. 2. Het realiseren van een doseerinstallatie rond het Tiendenplein. Daarmee krijgt verkeer van de Ringbaan West Zuid en Middelburgsestraat meer mogelijkheden om de rotonde op te rijden. Iets wat lastig is vanwege de vrijwel continue stroom verkeer tussen de Deltaweg en de Ringbaan West richting Ronda Gosaplein. In de modelstudie is dit meegenomen maar de

Agendapunt Pagina 4

exacte uitvoering en instelling is een studie op zich. Dit vraagt om nadere uitwerking wanneer aan de orde. De sub varianten 1 en 2 zijn schematisch uitgewerkt en bijgevoegd als bijlage. Daarbij is een indicatie gegeven van de wachttijd. Ook geven de auto’s een indicatie van de lengte van de wachtrij. We zien daarbij het volgende beeld; Turborotonde/ 90% verkeer: De afwikkeling van het Ronda Gosaplein is zeer goed. Wel zien we wachtrijen en vertraging ontstaan van ruim 4 minuten in de Middelburgsestraat en in iets mindere mate op de Ringbaan West Zuid. Doseren op het Tiendenplein is in dit geval een zinvolle maatregel. De vertraging op de Middelburgsestraat neemt af en verdwijnt op de Ringbaan West Zuid. De wachttijden op noordelijke en westelijke tak nemen als gevolg hiervan toe. Immers, dit verkeer wordt af en toe bewust gestopt. Turborotonde/ 100% verkeer: De afwikkeling van het Ronda Gosaplein is zeer goed. Maar op de Middelburgsestraat is de vertraging ongeveer 15 minuten en op de Ringbaan West Zuid ruim 10 minuten. Deze situatie in niet houdbaar, zeker niet vanwege het openbaar vervoer op de Middelburgsestraat. Doseren heeft maar een beperkt positief effect op de Middelburgsestraat en de Ringbaan West Zuid. Terwijl er wachtrijen ontstaan tot op de Deltaweg.

Tussen het Tiendenplein en Ronda Gosaplein wordt de wachtrij zodanig lang dat kans op blokkeren van het Ronda Gosaplein ontstaat. Verkeerslicht/ 90% verkeer: De afwikkeling van het kruispunt ter hoogte van het Ronda Gosaplein gaat iets minder goed dan bij een rotonde. Een verkeerslicht zorgt gemiddeld altijd voor enige vertraging. Positief gevolg is dat verkeer beter verdeeld wordt op het netwerk. De wachttijden en lengte van de wachtrij op de Middelburgsestraat en de Ringbaan West Zuid zijn beperkt tot 3 minuten. Optimalisatie door te doseren op het Tiendenplein is mogelijk. De vertraging neemt op deze takken af tot ongeveer 1,5 minuut terwijl tussen het Tiendenplein en Ronda Gosaplein de wachttijden beperkt toenemen. Verkeerslicht/ 100% verkeer: De afwikkeling op het Ronda Gosaplein blijft voldoende goed. Maar net als bij een Turborotonde zien we lange wachtrijen op de Middelburgsestraat en Ringbaan West Zuid. Wel zijn deze beter verdeeld over het netwerk dan bij een rotonde. Door te doseren op het Tiendenplein is enige verbetering van de afwikkeling mogelijk. Het blokkeren van het Ronda Gosaplein gebeurt niet. Conclusie Kijken we alleen naar het kruispunt zelf dan heeft een ei-rotonde de voorkeur boven een verkeerslicht. De wachttijden zijn een fractie korter.

En in algemene zin heeft een rotonde de voorkeur boven een verkeerslicht gelet op verkeersveiligheid, onderhoudskosten en ruimtelijke kwaliteit. Beschouwen we het hele netwerk, dan adviseren we een verkeerslicht met fietstunnels. Hiermee volgen we het advies van RHDHV. Het verkeer wordt beter verdeeld over het netwerk. Aanvullende doseringsmaatregelen op het Tiendenplein zijn hiermee langer uit te stellen. En wanneer noodzakelijk hebben deze een groter oplossend vermogen. Vanwege de resultaten uit de modelstudie is variant 2A, een gelijkvloers kruispunt met verkeerslicht, niet nader onderzocht. Helder is dat het al moeite gaat kosten om het verkeer op het netwerk af te wikkelen. Verstoringen in de afwikkeling door overstekende fietsers en voetgangers bemoeilijken deze opgave. Voor de aansluiting Ile de France is het noodzakelijk te onderzoeken hoe we dit gebied anders kunnen ontsluiten via Klein Frankrijk.

Agendapunt Pagina 5

Voorkeursvariant 2c, kruispunt met VRI en twee tunnels.

Kanttekeningen Op basis van het voorlopig ontwerp is er een boomeffectanallyse uitgevoerd. Hierin is onderzocht welke bomen binnen de projectgrenzen staan en op welke wijze ze beïnvloed worden door het project. De bomen vormen door hun standplaats een mogelijk knelpunt in relatie tot de voorgenomen werkzaamheden. De bomen langs de Ringbaan West zijn onderdeel van de hoofdgroenstructuur. Uit de analyse blijkt dat er voor de realisatie van een kruispunt met 2 tunnels 112 bomen binnen het plangebied staan. Hiervan zijn 11 bomen zonder problemen te behouden, zijn er 27 bomen kwetsbaar door de werkzaamheden met het risico op afname van de conditie en kunnen 74 bomen kunnen niet behouden blijven op de huidige locatie. Ten gevolge van de reconstructie dient er ook nog watercompensatie gegraven te worden. Het lukt niet om de volledige compensatie te graven binnen de projectlocatie. Er is gekeken naar de mogelijkheden om de uitbreiding waterberging aan de noordzijde van rotonde richting de huidige vijver in wijk te realiseren. Voor deze locatie moeten er 69 bomen worden gekapt en komen er 27 bomen in een kwetsbare positie.

Agendapunt Pagina 6

Voor bovenstaande bomen is onderzocht of ze verplantbaar zijn. Hieruit volgt dat 23 bomen verplantbaar zijn. Het onderzoeksburo acht een verplanting in de huidige situatie zowel zonder, als mét voorbereiding onvoldoende haalbaar. De ligging van NUTS spelen hier sterk in mee, omdat schade kan ontstaan. Om de slagingskans te vergroten is een technisch zeer gedegen voorbereiding nodig. Dit vraagt een zeer grote inspanning en investeringsbereidheid. De bijbehorende benodigde tijdspanne is minimaal 2 jaar. De algemene conclusie luidt dat de investering op de lange termijn niet opweegt tegen de zeer beperkte slagingskans. Voor het ontwerp van het kruispunt met 2 tunnels zullen we bij de verdere uitwerking zoeken naar optimalisaties om het aantal bomen dat beïnvloed wordt door de werkzaamheden verder te verlagen. Voor de watercompensatie gaan we zoeken of er alternatieve locaties zijn buiten de projectgrenzen om invulling te geven aan de watercompensatieplicht Financiën In de Programmabegroting 2024 zijn uitbreidingsinvesteringen opgenomen voor de "Goese Schans infrastructuur" voor een totaal bedrag van € 13,8 mln. Op basis van eerdere inschattingen was voor Ronda Gosaplein indicatief € 3 mln opgenomen. Nu er in dit stadium meer inzicht is gekomen in het project ligt dat bedrag hoger (€ 5,8 mln).

Dat houdt in dat de kans bestaat dat het restant van het bedrag uitbreidingsinvesteringen Goese Schans infrastructuur niet voldoende zal zijn voor de overige benoemde maatregelen. Dit zal bij de Kadernota 2025 en Programmabegroting 2025 herijkt worden en weer onderdeel uitmaken van de daarbij plaats vindende integrale afweging. Tevens speelt hier de subsidiebeschikking "specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur – Goes: Goese Schans", voor een bedrag van € 2.429.000 exclusief btw. Een bedrag van € 967.013 excl. btw valt als dekkingsmiddel toe te rekenen aan het infraproject "Ronda Gosaplein". Rekening houdend met de inzetbare subsidiemiddelen van € 967.013 en het feit dat de bestedingen over meerdere jaren zullen lopen en definitieve afronding plaats vindt in 2027, bedragen de kapitaallasten voor het jaar 2026 € 38.700, voor het jaar 2027 € 193.800 en vanaf 2028 na afronding van het project structureel 387.600. Dit kan worden gedekt binnen de reeds in de begroting opgenomen post "kapitaallasten uitbreidingsinvesteringen". Aangezien de jaarschijf 2028 buiten de scope van de begrotingswijziging valt zal dat worden verwerkt in de Kadernota 2025 / Programmabegroting 2025.

Voor het voorbereidingskrediet van € 75.000 voor onderzoek naar een alternatieve ontsluiting Klein Frankrijk (Ile de France) wordt voorgesteld alvast een claim te leggen op de reserve bovenwijkse voorzieningen in afwachting van het definitief aan te vragen projectkrediet. Deze reserve is volgens de door de raad vastgestelde Nota reserves en voorzieningen ondermeer inzetbaar voor nieuwe infrastructurele voorzieningen en bevat voldoende saldo voor de dekking van deze € 75.000 (rekening houdend met lopende voorstellen c.a. € 138.000). Duurzaamheid Het ontwerp, de realisatie en de randvoorwaarden worden conform het gemeentelijk inkoopbeleid ingekocht. In dit beleid zijn de duurzaamheidscriteria vastgelegd. Communicatie & Participatie Voor dit project zal er een strategisch communicatieplan en participatieplan gemaakt worden. Dit voorstel is tot stand gekomen met de afdelingen:  O&E (Joep Stortelder)  ORU (William Allen, Maurits Otte)  Concern (Bertram Wezenberg, Sven van den Dries) Het voorstel is afgestemd met wethouder Stan Meulblok

Agendapunt Pagina 7

Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? De keuze voor de basisvorm van het kruispunt leent zich niet voor participatie. Voor het vervolg stellen we een participatieplan op. We gaan dan verder werken aan de uitwerking van het ontwerp. Hierbij betrekken we de omgeving en hebben we aandacht voor de omgeving. Denk aan omwonenden en bedrijven op Klein Frankrijk, herontwikkeling van groen en partijen zoals de fietsersbond. Uitvoering Na positieve besluitvorming zal er een inkoopplan worden opgesteld waarna er een aanbestedingstraject zal volgen voor de verdere uitwerking en realisatie van het plan. Participatie en communicatie maakt hier integraal onderdeel van uit. Start van de werkzaamheden voorzien we in de tweede helft van 2025 met doorloop in 2026. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester