041. Raadsvoorstel Ontwerpvarianten toekomstbestendig OV-punt

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: : :

Z20.049276 / D25.1363829 Uitkomsten ontwerpvariantenonderzoek toekomstbestendig OV-knooppunt S. Meulblok / J. Veldhuizen Ruimte en economie Victor de Vries Openbare Ruimte

Gevraagd besluit In te stemmen met het opstarten van de volgende fase, de ontwerpfase, op basis van variant 3C voor het Stationsplein en variant A voor het Terwelleplein voor het toekomstbestendig maken van het regionaal OV-knooppunt Goes. Juridische grondslag Het toekomstbestendig maken van het regionaal OV-knooppunt valt onder de Specifieke Uitkering (SPUK) Woningbouw op korte termijn Stationsgebied Goes van het ministerie van IenW. ProRail is de enige beheerder van het Nederlandse hoofdspoorwegnet. De provincie is concessie verlener van het openbaar busvervoer in Zeeland. NS is het belangrijkste treinvervoersbedrijf in Nederland. Aanleiding In navolging op uw raadsbesluit van 20 juni 2023 is voor het project Toekomstbestendig OVknooppunt een ontwerpvariantenonderzoek uitgevoerd, zie bijlage 1. Probleemstelling Het huidige regionale openbaar vervoersknooppunt, met de meeste overstappers van Zeeland, kan met de huidige beperkingen de veranderende mobiliteitsbehoeften niet meer faciliteren. Ook beperkt het huidige OV-knooppunt de realisatie van gemeentelijke en regionale ambities op het gebied van mobiliteit, duurzaamheid en groei. In het huidige OV-knooppunt wordt de verkeersveiligheid tussen het Stationsplein en de Frans den Hollanderlaan als onveilig ervaren. Ook ontbreekt een heldere verbinding tussen het bus- treinstation en de binnenstad.

Daarnaast heeft de groei in de behoefte naar fietsparkeervoorzieningen ertoe geleid dat er een groot aantal fietsen rond en op het Stationsplein gestald worden. Daarmee kent het OV-knooppunt een lage belevingswaarde en weinig verblijfskwaliteit. Doel van het onderzoek Met het uitgevoerde ontwerpvariantenonderzoek wil de gemeente Goes gezamenlijk met de provincie Zeeland, de Nederlandse Spoorwegen en ProRail werken aan het toekomstbestendig maken van het regionaal openbaar vervoerknooppunt in Goes. Daarbij is door slimme oplossingen te onderzoeken ruimte gezocht om alle modaliteiten op een toekomstbestendige manier een plek te geven in het OVknooppunt. Ook zijn in het onderzoek de knelpunten van het huidige OV-knooppunt meegenomen en verbeterd. Dit in lijn met de vernieuwingen die vijf jaar geleden in het gebied zijn uitgevoerd, zoals de nieuwe spooronderdoorgang, het vernieuwde busplein, en Terwelleplein, waarmee de algehele belevingswaarde en ruimtelijke kwaliteit van het laatste deel van het stationsgebied op het benodigde niveau wordt gebracht. Integrale ontwerpvisie/ raakvlak projecten Het project maakt onderdeel uit van de ‘Toekenningsbeschikking specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur: Stationsomgeving’ van het ministerie van IenW. Woningcorporatie Beveland Wonen is nauw betrokken bij het onderzoek.

De andere twee projecten die onder deze SPUK-beschikking vallen hebben raakvlakken met het project en zijn:

Agendapunt Pagina 2



Verbeteren loop- fietsverbinding tussen station en centrum door herinrichting van de F. den Hollanderlaan;  Verhogen capaciteit autoparkeren P&R. Voor het Stationsplein ligt het kruispunt Wulfaertstraat-F. den Hollanderlaan-Lijnbaan. Uit een verkeerskundige- en ruimtelijke analyse zien we kansen om de veiligheid, overzichtelijkheid en de ruimtelijke kwaliteit van dit kruispunt te verbeteren. Dit is een raakvlak voor het project. Hoewel het verbeteren van de loopverbinding tussen Stationsplein en het centrum en het verbeteren van het kruispunt Wulfaertstraat-F. den Hollanderlaan-Lijnbaan niet binnen de scope van het project vallen is wel een integrale ontwerpvisie van het gehele gebied opgesteld, zodat wordt geborgd dat het Stationsplein goed aansluit op bovengenoemde raakvlaken in het geval beide projecten in de toekomst worden aangepakt. Als ervoor wordt gekozen om het kruispunt niet aan te pakken, dan kan het ontwerp van het Stationsplein daarop worden aangepast. Dit heeft met name invloed op het westelijke deel van het Stationsplein, wat in beeld is gebracht op bladzijde 21 van het onderzoeksrapport. Scope van het onderzoek Om te komen tot een toekomstbestendig regionaal OV-knooppunt zijn naar veel aspecten gekeken. In het onderzoek is naar slimme oplossingen gezocht voor de uitbreiding van de fietsparkeerplaatsen voor reizigers die gebruik maken van het openbaar vervoer.

Hierbij is aan de noordzijde rekening gehouden met een fietsparkeeropgave die voldoet aan de behoefte voor 2040. Ook is de eventuele impact op een beperkte groei na 2040 inzichtelijk gemaakt. Er is ruimte gezocht voor slimme mobiliteit voor nu en in de toekomst, zoals deelmobiliteit. Daarbij is ook een passende oplossing gezocht voor toekomstige Kiss and Ride- en mindervalide plekken. In het onderzoek is een eventuele woningbouwontwikkeling op het Stationsplein meegenomen. De overkoepelende doelstelling in het onderzoek is het verbeteren van de ruimtelijke- en verblijfskwaliteit in het gebied als mede het borgen van de gemeentelijke ambities op het gebied van verduurzaming. Alle modaliteiten zijn meegenomen in de oplossingsrichtingen. Proces van het onderzoek Het onderzoek is door adviesbureau Movares, een specialist van onder ander stationsomgevingen, in nauwe samenwerking met de gemeente uitgevoerd. ProRail, de Nederlandse Spoorwegen (NS) en woningcorporatie Beveland Wonen hebben regelmatig hun inbreng in het onderzoek geleverd. De provincie is aan het begin en aan het einde van het onderzoek betrokken. De rollen van de stakeholders zijn beschreven in hoofdstuk 2 van het rapport. Nadat de uitgangspunten en ontwerpprincipe zijn vastgelegd in hoofdstuk 4 is een omgevingsanalyse uitgevoerd en verwoord in hoofdstuk 3.

De varianten zijn uitgewerkt tot een Schets Ontwerp (SO) en financieel geraamd in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 zijn sub-varianten onderzocht. De ontwerpvarianten van het Terwelleplein aan de zuidzijde zijn in hoofdstuk 7 beschreven. Resultaat Het gebied rondom het station in Goes is het belangrijkste openbaar vervoer-knooppunt van Zeeland. Het gebied voldoet alleen niet meer aan de huidige wensen en eisen. Daarom willen we het gebied vernieuwen. De afgelopen maanden hebben we gekeken hoe we dit kunnen doen. Er zijn een aantal ontwerpvarianten onderzocht. Voor de kant van het Stationsplein heeft variant 3C onze voorkeur. Fietsers kunnen dan parkeren op Stationsplein, maar er komen géén appartementen. Voor de kant van het Terwelleplein heeft variant A de voorkeur: fietsers parkeren aan de noordzijde en aan de oostzijde komt een Kiss&Ride-zone. In totaal kost het project ruim 8 miljoen. De investeringskosten van de andere varianten zijn hoger. Dit najaar leggen we onze voorkeursvarianten ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. De Provincie, ProRail, NS, Beveland Wonen en de gemeente hebben een gedragen onderzoeksresultaat bereikt. Alle partijen staan achter de voorkeursvariant 3c. Op 28 juni is het onderzoeksrapport in een bestuurlijk overleg met Beveland Wonen besproken.

In een bestuurlijk overleg op 2 juni heeft ProRail de keuze voor de voorkeursvariant bestuurlijk bekrachtigd. Een bestuurlijk besluit van de provincie en NS wordt uiterlijk 10 juni verwacht.

Agendapunt Pagina 3

Argumenten Uitkomsten van het onderzoek gebied Stationsplein (noordzijde van het spoor) Er zijn een meerdere ontwerpvarianten opgesteld die met name bepaald worden door de locatie van het fietsprogramma aan de noordzijde van het station:  Variant 1b - Hergebruiken van het stationsgebouw voor het fietsparkeerprogramma met appartementengebouw  Variant 3a - Fietsparkeren onder een appartementsgebouw op het maaiveld1  Variant 3b - Fietsparkeren onder een appartementsgebouw inpandig  Variant 3c - Fietsparkeren op het maaiveld zonder appartementsgebouw  Variant 4a - Nieuwe fietskelder gecombineerd met bestaande fietskelder met appartementengebouw  Variant 4b - Uitbreiding bestaande fietskelder en deel fietsparkeren op maaiveld onder een appartementsgebouw De varianten zijn op een groot aantal afwegingsonderwerpen beoordeeld. De onderbouwing van die beoordelingen, inclusief de afwegingsmatrix vindt u in hoofdstuk 5.2 t/m 5.6 van het rapport. Uit het onderzoek is gebleken dat het hergebruik van een gedeelte van de begane grond van het stationsgebouw, variant 1B, de nodige beperkingen geeft en weinig toekomstbestendig is. De varianten 3A en 3B kunnen het programma faciliteren maar geven ook veel beperkingen en maken de plannen weinig toekomstbestendig. De varianten 4a en 4b blijken erg kostbaar te zijn.

Variant 3C is voor de provincie, ProRail, NS en de gemeente de voorkeursvariant. Variant 3C heeft de laagste verwachte investerings- en exploitatiekosten en de minste beperkingen. Variant 3C is toekomstbestendig en onafhankelijk van andere ontwikkelingen in het gebied. Deze variant is op een hoogwaardige manier in te passen op het Stationsplein. Zo wordt bijgedragen aan het verbeteren van de ruimtelijk- en verblijfskwaliteit, vergroening en veilige (verkeers)verbindingen in het gebied. Een belangrijke voorwaarde voor het slagen van variant 3C is dat er een goed handhavingsbeleid door de gemeente wordt uitgevoerd. Uitkomsten van het onderzoek gebied Terwelleplein (zuidzijde van het spoor) Tijdens het ontwerpvariantenonderzoek is gebleken dat, op basis van een parkeeronderzoek door Groen licht verkeersadviezen, de ruimtelijke impact, aan de noordzijde op het Stationsplein, van autoparkeren, voor de functies: kortparkeren, K + R, deelauto’s, taxi’s en mindervalide parkeren erg groot is. Daarnaast blijkt uit het parkeeronderzoek dat het Terwelleplein aan de zuidzijde het aantal autoparkeren voor de functies: kortparkeren, K + R, taxi’s en mindervalide parkeren niet aan kan. Ook is er op het Terwelleplein onvoldoende toekomstige uitbreidingscapaciteit beschikbaar voor fietsparkeren.

In het ontwerpvariantenonderzoek is daarom aanvullend gekeken naar de kansen voor het betrekken van het Terwelleplein aan de zuidzijde van het spoor, als onderdeel van een integrale oplossing. Voor het Terwelleplein zijn ook een aantal varianten verkend:  Variant A - Fietsparkeren noord en K + R oost  Variant B1 - Fietsparkeren en K + R oost  Variant B2 - Fietsparkeren en K + R oost onder vastgoed  Variant C - Fietsparkeren noord en K + R met doorrijden oost  Variant D - Fietsparkeren noord en K + R zuid op vrije kavel De varianten zijn op een groot aantal onderwerpen beoordeeld. De onderbouwing van die beoordelingen, inclusief de afwegingsmatrix vindt u in hoofdstuk 7.3 t/m 7.6 van het rapport. Van de onderzochte varianten is variant A als voorkeursvariant benoemd. In de algehele beoordeling scoort deze variant het beste op het aspect van een coherent voorplein. Er wordt goed ruimte geboden voor veilige verbindingen voor zowel voetgangers als fietsers. Ook de overige modaliteiten worden op een goede manier gefaciliteerd. De variant voldoet hiermee het beste aan het stations concept. Ook stelt deze variant geen beperkingen aan toekomstige ontwikkelingen in de naastgelegen kavels.

1

Het maaiveld is het oppervlak van de grond zoals deze zich op natuurlijke hoogte bevindt.

Agendapunt Pagina 4

Woningbouwopgave Stationsomgeving De bouw van appartementen op het Stationsplein binnen het scopegebied van het toekomstbestendig maken van het regionaal OV-knooppunt, is een van de deelprojecten voor de subsidie Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) stationsomgeving. Met de bouw van de woningen op deze locatie geven wij invulling aan de toekenningsvereisten in woningaantallen en categorieën van de subsidie. Voor het Stationsplein gaan wij uit van 50 appartementen in de sociale huur. Als de raad instemt met de voorkeursvariant betekent dit dat er een andere locatie nodig is om aan de taakstelling voor de bouw van het totaal aantal woningen en categorieën van de subsidie te voldoen. Binnen de subsidievoorwaarden is dat ook mogelijk. Het gezamenlijk belang van gemeente en het Rijk/ministerie is om tot realisatie te komen en afgesproken prestaties waar te maken. Aanpassingen zijn zeker mogelijk mits voldoende gemotiveerd en afgestemd. Het uitgevoerde ontwerpvariantenonderzoek en het concept raadsbesluit voldoet aan de motiveringseisen.

Voor de jaarlijkse voortgangsrapportage 2023 hebben wij met het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) aangegeven dat wij (overleg van 3 december 2024):  Voor de subsidie Stationsomgeving aan het verkennen zijn welke alternatieve locaties binnen het plangebied in tijd eerder zijn te ontwikkelen;  Ook iets ruimer kijken naar locaties net buiten het eerder vastgelegde subsidiegebied. Kanttekeningen De belangrijkste risico’s voor het project zijn:  De omgeving is niet tevreden met het ontwerp en/of resultaat.  Het project sluit onvoldoende aan op de raakvlakken. De belangrijkste raakvlakken zijn: o Mobiliteit o Loop- en fietsoversteekplaats o Loop- en fietsverbinding met de binnenstad (Frans den Hollanderlaan) o Eventuele aanpak kruispunt Wulfaertstraat/ F. den Hollanderlaan/ Lijnbaan o Uitbreiding capaciteit P&R terrein  Het streefaantal van 50 woningen en/of het minimale aantal van 39 woningen wordt niet gehaald. Het streefaandeel van 2/3 en/of het minimale percentage 50% betaalbare woningen wordt niet gehaald. Parkeervoorziening voor auto bewoners is niet haalbaar.  Onvoldoende interne capaciteit bij afdeling O&E en het GIB. Financiën Uitgaven op dit moment Van het voorbereidingsbudget van € 550.000 is tot 15 april 2025 € 164.073 uitgegeven.

Verwachte investeringskosten ontwerpvarianten noordzijde Stationsplein De verwachte investeringskosten van de onderzochte ontwerpvarianten aan de noordzijde op het Stationsplein bedragen: Variant 1b € 11.948.000 Variant 3a € 9.597.000 Variant 3b € 10.919.000 Variant 3c € 6.514.000 Variant 4a € 16.036.000 Variant 4b € 12.774.000 Toelichting:  De investeringskosten van voorkeursvariant 3c is het laagste. De investeringskosten van andere varianten zijn 147% tot 246% hoger dan de voorkeursvariant.  In de verwachte investeringskosten zijn de volgende kosten opgenomen: o Reeds gemaakte kosten o Verwachte prijsindexatie t/m de aanbesteding; o Afboeken boekwaarde voormalig hotel Terminus van € 1.801.281;  Buiten de scope van het project:

Agendapunt Pagina 5

o

o

De huidige tijdelijke vluchtelingenopvang in voormalig hotel Terminus is op jaarbasis €165.000 goedkoper uit omdat men geen huur hoeft te betalen. De tijdelijke opvang is gestart op 1 juli 2024 en eindigt op 1 juli 2026. Hiermee is door de gemeente €330.000 bespaard door tijdelijk het voormalig hotel Terminus in te zetten. Dit bedrag kan fictief van de boekwaarde worden afgetrokken. Door het verdwijnen van Hotel Terminus is gebleken dat er in dit gebied behoefte is aan hotelcapaciteit. De economische meerwaarde van een hotel in deze omgeving willen we mogelijk laten zijn c.q. stimuleren.

Verwachte investeringskosten ontwerpvarianten zuidzijde Terwelleplein De verwachte investeringskosten van de onderzochte ontwerpvarianten aan de zuidzijde op het Terwelleplein bedragen: Variant A € 1.676.000 Variant B € 1.676.000 Variant C € 1.976.000 Variant D € 1.806.000 Toelichting: De investeringskosten van voorkeursvariant A is het laagste. De investeringskosten van andere varianten zijn 108% tot 118% hoger dan de voorkeursvariant. In de verwachte investeringskosten zijn de volgende kosten opgenomen: Verwachte prijsindexatie t/m de aanbesteding; € 716.000 voor het afboeken van de kavel uit de grondexploitatie Stationspark; Verwachte totale investeringskosten voorkeursvarianten noord- en zuidzijde Variant 3c noordzijde € 6.514.000 Variant A zuidzijde € 1.676.000 Totaal € 8.190.000 Verwachte exploitatiekosten voorkeursvarianten Het Stationsplein aan de noordzijde en het Terwelleplein aan de zuidzijde worden uitgebreid. De exploitatiekosten van de areaal uitbreiding bedragen naar verwachting ongeveer € 7.200/jr. Dekking De benodigde middelen voor de uitvoering van het project, op basis van de voorkeursvariant 3c voor de noordzijde en A voor de zuidzijde, zijn opgevoerd in de Kadernota 2026, waarbij dekking wordt voorzien vanuit derden (verkregen specifieke uitkering Rijk € 1.881.281 en verwachte subsidie provincie € 500.000) en de reserves gemeente Goes van € 5.258.719.

Op het moment dat er daadwerkelijk een voorstel volgt voor de beschikbaarstelling van de investeringskredieten (effectuering van de in de Kadernota 2026 opgenomen uitbreidingsinvestering), zal dit definitief ter besluitvorming worden voorgelegd inclusief een door te raad vast te stellen begrotingswijziging. Dit voorstel heeft geen effect op het gemeentelijke weerstandsvermogen. De benodigde middelen zijn verwerkt in de Kadernota 2026 en zullen worden meegenomen in de Programmabegroting 2026. Duurzaamheid Duurzaamheidsaspecten, zoals klimaatadaptatie, zijn onderdeel van het ontwerpvariantenonderzoek. Communicatie & Participatie Het ontwerpvariantenonderzoek is uitgevoerd door Movares in nauwe samenwerking met de gemeente en in afstemming met ProRail, NS, Beveland Wonen en de provincie. Sinds de start van het project hebben we belanghouders in het gebied continue geïnformeerd. Zo hebben we in maart en juni 2024 een informatiebrief verspreid in een breed gebied. Ook is sindsdien de projectpagina online (Vernieuwing Stationsgebied | Goes beter bereikbaar) en hebben we met een

Agendapunt Pagina 6

aantal belanghouders veelvuldig persoonlijke contact. Belanghebbenden hebben we hierbij geïnformeerd en geraadpleegd. Voorafgaand aan de raadsbehandeling, tijdens informatieve inloopavonden op 16 juli en 19 augustus en aparte overleggen, gaan we met geïnteresseerde en belanghebbende in gesprek om hen te informeren en te raadplegen. Daarnaast leggen we contact met gebruikers van het gebied (o.a. reizigers) over het voorkeursontwerp. Uitvoering Na het raadsbesluit wordt de ontwerpfase opgestart. Bijlagen  Ontwerpvariantenonderzoek, Movares, d.d. 23 mei 2025 (inclusief afwegingsmatrix en drie 3D beelden van variant 3C)  Concept raadsbesluit Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester