041. Raadsvoorstel klimaatadaptatiestrategie

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Click or tap here to enter text.

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

J. Veldhuizen Ruimte en economie Helen Roskam

Z24.191467 / D24.1174402 Raadsvoorstel klimaatadaptatiestrategie

:

Gevraagd besluit: De Goese Klimaatadaptatiestrategie vast te stellen en kennis te nemen van de uitvoeringsagenda. Juridische grondslag: Dit voorstel is opgesteld vanuit de volgende beleidskaders: - Europese Adaptatiestrategie - Nationaal Deltaprogramma - Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS) - Integrale voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta 2021 - Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ) - Klimaatprogramma 2019-2022 gemeente Goes Aanleiding: De Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie is opgenomen in het Nationale Deltaprogramma. Het doel hiervan is dat Nederland in 2050 klimaatbestendig is ingericht. Gemeenten, Waterschappen, Provincies en het Rijk moeten samen met bedrijven, inwoners en organisaties ervoor zorgen dat schade door hitte, wateroverlast, droogte en overstromingen zo beperkt mogelijk blijft. In 2015 is via de Waterochtend, het portefeuillehouders overleg van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten, besloten om deze Deltabeslissing samen uit te voeren in Zeeland. De Zeeuwse bestuurders wilden met kracht bevestigen dat alle Zeeuwse Overheden zich inzetten om een klimaatbestendig Zeeland te realiseren in 2050. Dit was de reden om in maart 2019 het ‘Convenant Klimaatadaptatie Zeeland’ door alle Zeeuwse overheden te laten ondertekenen.

Deze Convenant was de start voor het Bestuurlijk Kernteam Klimaatadaptatie dat zich samen met alle Zeeuwse Overheden, maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners inzet op het realiseren van een klimaatbestendig Zeeland. Dit heeft het Bestuurlijk Kernteam Klimaatadaptatie onder andere gedaan door in 2021 de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ)te laten vaststellen door alle Zeeuwse overheden. De uitgevoerde stresstesten en de regionale risicodialoog vormden een basis voor de KasZ. In deze strategie staat hoe Zeeland zich kan aanpassen aan het veranderende klimaat en kan omgaan met de gevolgen daarvan. Het doel van de KasZ is een klimaatbestendig Zeeland in 2050. De strategie richt zich op doelen op de lange termijn en verbindt de lange en korte termijn met elkaar. Daarnaast legt de strategie nadrukkelijk als doel te inspireren en verbinden en geeft het richting aan samenwerking. Een van de afspraken in de uitvoeringsagenda van de KasZ is dat de Zeeuwse strategie wordt opgenomen in eigen beleid door klimaatadaptatie in te passen in eigen beleid en omgevingsvisie(s). Daarnaast is het realiseren van een Goese Klimaatadaptatiestrategie een van de speerpunten in de Goese Bestuursrapportage. Dit betekent dat klimaatadaptatie een belangrijkere rol in de gemeente Goes hoort te krijgen.

Door middel van de Goese Klimaatadaptatiestrategie integreren we klimaatadaptatie in eigen beleid.

Agendapunt Pagina 2

Resultaat: Het vaststellen van de Goese Klimaatadaptatiestrategie. Met het vaststellen van de strategie leggen wij de ambities en de route vast, die gemeente Goes streeft af te leggen richting een klimaatbestendige gemeente. De Goese klimaatadaptatiestrategie dient als belangrijke basis voor de invulling van strategische maatregelen op beleid en uitvoeringsniveau. Argumenten: Met het veranderen van het klimaat en de effecten daarvan is het belangrijk dat we als gemeente Goes onszelf hieraan aanpassen. Dat betekent dat we als gemeente de goede en belangrijke keuzes en activiteiten maken en uitvoeren. Als gemeente willen we daarom een klimaatbestendige gemeente realiseren . De Goese klimaatadaptatiestrategie bestaat uit een strategie en een uitvoeringsagenda. De strategie beschrijft de ambities en de route die gemeente Goes streeft af te leggen richting een klimaatbestendige gemeente. Om de in de strategie opgenomen ambities en doelen te kunnen waarmaken, zijn er maatregelen in de uitvoeringsagenda opgenomen die we als Goes zijnde willen nemen. Een vastgestelde Goese Klimaatadaptatiestrategie zal niet alleen de kwetsbaarheid van onze inwoners verminderen tegenover de risico’s van klimaatverandering, zoals wateroverlast, hitte, droogte en overstromingsrisico, maar zal ook bijdragen aan een gezonde leefomgeving voor nu en toekomstige generaties.

Deze Goese Klimaatadaptatiestrategie is in lijn met zowel vastgesteld regionaal, nationaal en internationaal beleid met betrekking tot klimaatadaptatie. De strategie vormt als basis voor een Klimaatbestendige gemeente Goes. Kanttekeningen: Het klimaat is complex en onzeker. Het gebrek aan nauwkeurige voorspellingen over specifieke klimaatveranderingen maakt het lastig om de exacte juiste maatregelen te implementeren. Ondanks het implementeren van maatregelen is er bijvoorbeeld nog steeds een toename op het risico hittestress. Dit kan leiden tot het uitvoeren van maatregelen/acties die mogelijk niet effectief zijn of niet voldoende zijn aangepast aan de werkelijke veranderingen die zich voordoen. Het ambitieniveau in de strategie sluit daardoor mogelijk niet aan op de beschikbare (gestelde) financiële middelen. Vanwege de verwachte toekomstige ontwikkelingen kunnen de maatregelen/acties in de uitvoeringsagenda indien nodig worden bijgesteld. De uitvoeringsagenda wordt daarom jaarlijks geëvalueerd en aangepast aan de ontwikkelingen. Vanwege het risico dat groen niet naar behoren functioneert en dus nog meer kosten met zich meeneemt is lokaal maatwerk vereist wanneer een gebied/straat klimaatbestendig wordt ingericht met klimaatadaptieve maatregelen.

Agendapunt Pagina 3

Financiën: De uitvoeringsagenda omvat concrete acties die moeten worden uitgevoerd om de gemeente Goes klimaatbestendig in te richten. De bestaande budgetten bij beheer-en onderhoud van de openbare ruimte worden zo effectief mogelijk gebruikt zodat klimaatadaptatie zoveel als mogelijk kan worden meegenomen bij nieuwe ontwikkelingen en herinrichtingsprojecten. We koppelen de kansen op het gebied van klimaatadaptatie aan werkzaamheden in de openbare ruimte. Naast deze budgetten beschikken ook de provincie, het waterschap Scheldestromen, de EU en het Rijk over middelen voor klimaatadaptatie. Wij volgen de ontwikkelingen wat betreft subsidieregelingen op de voet zodat wij daarop kunnen inspelen. De bestaande budgetten en subsidies kunnen niet voorzien in het volledig klimaatbestendig en water robuust inrichten van de gemeente Goes. Het is vanzelfsprekend dat de ambities vragen om bestuurlijke keuzes, die uiteindelijk effect zullen hebben op de benodigde middelen. Klimaatadaptatie wordt een standaard onderdeel in alle (ruimtelijke) plannen, waar dat maar van toepassing kan zijn. Bij het aanvragen van middelen wordt klimaatadaptatie dus ook standaard meegewogen/meegenomen. Voor dekking van de acties in de uitvoeringsagenda zijn er verschillende begrotingsbronnen.

Deze bronnen bestaan uit subsidies, eigen ureninzet, financiering op projectbasis en aparte investeringskredieten via onder andere de Kadernota (dekking begrotingssaldo/reserve o.b.v. integrale afweging). Veel acties/maatregelen uit de uitvoeringsagenda kunnen worden gefinancierd vanuit eigen uren. Het overgrote deel van extra middelen voor klimaatadaptatie zit in de kosten op projectbasis. Daarnaast gebruiken wij zo effectief mogelijk subsidies, zoals de Tijdelijke Impulsregeling Klimaatadaptatie van Rijksoverheid en Europese subsidies zoals Interreg. Subsidies zijn echter op de lange termijn vaak onzeker. Het waar nodig aanvragen (van een deel) van de extra middelen voor klimaatadaptatie wordt zoveel als mogelijk geïntegreerd in reguliere processen, zoals het opstellen van de 4-jaarlijkse beheerplannen Openbare ruimte. Een voorbeeld hiervan is het in 2022 vastgestelde Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP). Dit geldt eveneens voor toekomstige (investering) projecten welke worden opgevoerd via de jaarlijkse gemeentelijke Kadernota, alsook via het nog aan te bieden klimaatbeleidsprogramma (financiële middelen).

Duurzaamheid: Het vaststellen van de Goese klimaatadaptatiestrategie draagt bij aan het behalen van de ambities uit de vastgestelde Zeeuwse klimaatadaptatiestrategie. Daarnaast draagt de strategie bij aan de volgende ambitie uit het Collegeprogramma 2023-2026: “We passen planmatig de buitenruimtes aan om hinderlijke gevolgen van klimaatverandering te voorkomen. We doen dit op verschillende manieren en kijken goed welke maatregelen in andere gemeenten bewezen hebben effectief te zijn”. Communicatie & Participatie: Bij het opstellen van de klimaatadaptatiestrategie en de uitvoeringsagenda is er geen specifiek participatieproces doorlopen, omdat klimaatadaptatie wordt ervaren als abstract thema. Daarom kiest de gemeente Goes ervoor om in deze fase vooral in te zetten op communicatie over het onderwerp klimaatadaptatie, met als doel inwoners te informeren, inspireren en enthousiasmeren. Bij vervolgstappen, wanneer het thema klimaatadaptatie zich vertaalt in concrete acties, betrekken we waar mogelijk en van toegevoegde waarde zo veel mogelijk inwoners.

Agendapunt Pagina 4

Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Bij de uitvoering van concrete projecten rondom klimaatadaptatie worden waar mogelijk inwoners betrokken. Per project wordt er bekeken hoe dit kan worden aangepakt. Juist bij projecten die rechtstreeks impact hebben op de leefomgeving heeft het veel waarde inwoners te betrekken. Als gemeente koesteren we bewoners initiatieven op het gebied van klimaatadaptatie en streven we ernaar actief aan te sluiten. Dit beogen we te doen door te faciliteren en stimuleren.

Uitvoering: Voor de uitvoering van de Goese Klimaatadaptatiestrategie is er een uitvoeringsagenda toegevoegd. Deze uitvoeringsagenda dient als ontwerp voor het toepassen van strategische maatregelen/acties op beleid en uitvoeringsniveau. De uitvoeringsagenda helpt en geeft richting ons keuzes te maken waar dat noodzakelijk is.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester