039. Sport-en Beweegvisie - aangepast na beeldvormende vergadering

Sport- en beweegvisie Goes in beweging! Van visie naar uitvoering

www.goes.nl

2

Fotografie Marieke Lodder

www.goes.nl

3

Inhoudsopgave Voorwoord5

1. Context

7

1.1. Aanleiding 

9

1.2. Relevant beleid en ontwikkelingen 

10

1.3. Afbakening

11

2. Situatie in Goes

15

2.1 De feiten en cijfers 

16

2.2 Goes als centrum in de regio

18

2.3 Sport- en beweegvoorzieningen

21

3. Trends en ontwikkelingen

25

3.1 Toenemende vraag naar laagdrempelige en flexibele beweeg mogelijkheden27

4. Totstandkoming 5. Visie op sport en bewegen

29 33

5.1 De verbindende kracht van sport

35

6. Van visie naar uitvoeringsagenda

39

6.1.Doelstellingen sport- en beweeginfrastructuur

41

Tot Slot

48

www.goes.nl

4

www.goes.nl

5

Voorwoord In Goes geloven we in de kracht van sport en bewegen. Niet alleen omdat het goed is voor onze fysieke gezondheid, maar ook omdat het bijdraagt aan ontmoeting, weerbaarheid en mentaal welzijn. Met de uitvoering van onze sport- en beweegvisie zetten we belangrijke stappen richting een gezonde, inclusieve en vitale samenleving. We hebben mooie sportvoorzieningen in onze gemeente waar we trots op mogen zijn. Als sportieve hoofdstad van Zeeland hebben we unieke faciliteiten voor bijvoorbeeld de watersport, uitoefening van Urban Sports en hebben we een beweegvriendelijke omgeving met breed aanbod van sport- en beweegactiviteiten voor jong en oud. Onder de noemer Samen voor een gezond Goes bundelen we onze krachten. We brengen mensen, organisaties en kennis samen om innovatieve oplossingen te ontwikkelen die passen bij de behoeften van onze inwoners. Of het nu gaat om het aanleggen van beweegvriendelijke openbare ruimtes, het stimuleren van sport in de wijk, of het versterken van samenwerking tussen zorg, welzijn en sport, we kijken over grenzen heen en werken vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Goes is een gemeente waar we naar elkaar omkijken. Waar ruimte is voor ontmoeting, waar iedereen mee kan doen en waar we samen werken aan een gezonde leefstijl. Samen bouwen we aan een omgeving waarin bewegen makkelijk, leuk en toegankelijk is voor iedereen.

Dat is geen voorrecht, maar een vanzelfsprekendheid. Voor jong en oud, met of zonder beperking. Ik ben trots op de inzet en betrokkenheid van alle partners die samen met ons werken aan deze ambitie. Van sportverenigingen en scholen tot zorgorganisaties en inwoners: jullie inzet maakt het verschil. Samen willen we vanuit sport en beweging sturen op een maximaal gezondheidsresultaat voor onze inwoners. Met de sport- en beweegvisie brengen we onze plannen tot uitvoering. Zo maken we voor iedereen de beweging naar een gezonde toekomst.

Joost de Goffau Wethouder Sport & Verenigingen

www.goes.nl

6

www.goes.nl

7

1. Context

www.goes.nl

8

www.goes.nl

9

1.1. Aanleiding In Goes werken we samen aan een gezonde omgeving waarin iedereen zich gezond, gelukkig en betrokken voelt. Met Samen voor een gezond Goes bundelen we onze krachten, delen we onze kennis en bedenken we innovatieve oplossingen die bijdragen aan een sterke en gezonde gemeenschap. Vanuit verschillende invalshoeken en expertises, werken we aan een plek waar mensen elkaar ontmoeten, naar elkaar omkijken en er voor elkaar zijn. Een gezonde en vitale samenleving staat centraal en het is de ambitie om de gemeente Goes te transformeren naar een plek waar iedereen actief kan deelnemen aan sport en bewegen (Coalitieakkoord 20232026). We zetten in op ‘voldoende bewegen vanuit een verbindende, sociaal veilige en vitale omgeving’ via het lokaal Beweegakkoord. Ook via het Gezond Actief Leven Akkoord Goes (GALA) dragen we bij aan het stimuleren van een gezonde leefstijl van inwoners in een gezonde leefomgeving. In Goes hebben we al jaren een rijke sport- en beweeginfrastructuur en beschikken we over faciliteiten voor een grote diversiteit aan verschillende sport- en beweegactiviteiten. Denk hierbij aan de diverse sportparken zoals Het Schenge met het nieuwe Urban Sportpark, het Omnium sport- en recreatiecentrum en het CIOS. Veel inwoners van Goes maken hiervan gebruik.

Ook worden er door en voor bewoners in Goes talloze sportevenementen georganiseerd, zoals laagdrempelige beweegdagen en Schenge Freestyle. Daarnaast verwelkomen we veel inwoners uit buurgemeenten op onze sportfaciliteiten vanwege

de regiofunctie die de stad Goes heeft. Tegelijkertijd hebben we aandacht voor degenen voor wie sporten niet vanzelfsprekend is en zoeken we naar mogelijkheden, zodat iedereen kan bewegen op een manier die bij hem/haar past. Voor het stimuleren van sport en bewegen in de gemeente is deze goede sport- en beweeginfrastructuur essentieel: van de fysieke accommodaties tot de organisatorische voorzieningen. Sportaccommodaties vormen dan ook een cruciaal onderdeel van het sportbeleid van de gemeente. Ze fungeren als een sturingsinstrument om het bredere sportstimuleringsbeleid te ondersteunen. Als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende persoonlijke behoeften van inwoners, zijn de wensen, het gebruik en de bezetting van de sportaccommodaties in Goes veranderd. De huidige sportnota is niet meer actueel en biedt daarom onvoldoende handvatten om weloverwogen, toekomstbestendige keuzes te maken over de inzet van sportaccommodaties en is daarom toe aan een herziening. Deze sport- en beweegvisie bevat een integrale blik op het sport- en beweegbeleid van de gemeente met daarin verbindingen met het landelijke en provinciale beleid. Ook andere afdelingen binnen de gemeente Goes sluiten aan bij deze visie. Daarnaast is er een centrale rol voor een goede en toekomstbestendige sportinfrastructuur.

www.goes.nl

10

1.2. Relevant beleid en ontwikkelingen Landelijke kaders Er zijn verschillende uitdagingen op het gebied van sport en bewegen en het is positief dat er financiering en blijvende aandacht voor is. De landelijke doelen van het Sportakkoord en het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) geven aan het belang aan om met elkaar te werken aan een gezondere en actievere plek om samen te leven. Het GALA is een belangrijk initiatief dat gericht is op het organiseren van een sterk sociale basis. Het Sportakkoord is gericht op het versterken van de sport en het bevorderen van sport en bewegen voor iedereen. Deze kaders leveren bouwstenen voor de inrichting van het sport- en beweegbeleid van Goes. Provinciaal Het Zeeuws Sportakkoord uit 2019 heeft als doel om sporten en bewegen in Zeeland te bevorderen en te stimuleren. Het heeft op lokaal niveau al tot meerdere samenwerking geleid. Ook heeft het richting gegeven aan de speerpunten binnen het beweegakkoord Goes en het GALA-Goes. Sociale basis We zetten ons in voor een samenleving waarin onze inwoners kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Sportaanbieders en sportverenigingen spelen hierin een belangrijke rol. Ze zorgen voor plekken waar mensen samenkomen en elkaar leren kennen en versterken de gemeenschapszin door activiteiten te organiseren voor jong en oud.

Hiermee wordt bijgedragen aan de gezondheid, het zelfvertrouwen en de sociale

www.goes.nl

vaardigheden van deelnemers. Zo spelen sportverenigingen een belangrijke rol in zowel het verbinden van de buurt als de ontwikkeling van het individu in de gemeente. Gezonde leefomgeving In de Omgevingsvisie Goes 2040 is opgenomen dat de openbare ruimte beschikbaar wordt gesteld voor sport- en bewegen in het dagelijks leven. Loop- en wandelroutes worden gestimuleerd en de openbare ruimte wordt aangepast om bewegen en sporten zo aantrekkelijk en makkelijk mogelijk te maken. Daarbij is aandacht voor gezondheidsachterstanden te verminderen en iedereen gelijke kansen te bieden. Vanuit de sport- en beweegvisie sluiten we aan bij -en geven we input aan de ontwikkelingen verschillende projecten in de gemeente die gaan over een gezonde leefomgeving. Bijvoorbeeld Openbaar Groen, de Fietsvisie en de openbare ruimte om sport en bewegen in de buitenruimte te stimuleren. Goes versus Zeeland 2050 Toekomstperspectief Zeeland 2050 gaat over groei. Goes kan daarin een sleutelrol gaan spelen gezien de centrale ligging. In het verlengde daarvan zal gewerkt gaan worden aan een lokale invulling daarvan met ‘Goes 2050’. Goes 2050 kan worden gezien als een Goese reactie op de ambities die in Zeeland 2050 worden benoemd en hoe de gemeente Goes daarin wil positioneren en profileren, Een onderdeel hiervan is te onderzoeken hoe sport en bewegen een strategische plek kan innemen en behouden.

11

1.3. Afbakening In de sport- en beweegvisie komt een aantal begrippen regelmatig terug. Deze worden hieronder kort beschreven, zodat hier eenduidigheid over is. Dit doen we aan de hand van drie onderwerpen: sport en bewegen, sportaccommodaties en sportaanbieders. Sport en bewegen Sport duiden we als een fysieke activiteit die gekenmerkt wordt door georganiseerde en competitieve elementen, vaak met het doel om prestaties te verbeteren en te meten. Sport kan individueel of in teamverband worden beoefend en omvat een breed scala aan activiteiten. Denk hierbij aan atletiek, balsporten, watersporten en vechtsporten. Bewegen omvat alle vormen van lichamelijke activiteit waar spieren bij gebruikt worden en die energie verbruiken en draagt bij aan het bevorderen van de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Bewegen kan uiteenlopen van licht tot intensief. Het omvat activiteiten in het dagelijks leven zoals tuinieren, huishoudelijke taken etcetera, maar ook recreatieve activiteiten die men doet voor plezier en ontspanning. Denk aan recreatief zwemmen, dansen en spelen. Verder verstaan we onder bewegen ook het verplaatsen van de ene naar de andere plek, zoals lopen of fietsen naar bijvoorbeeld school of de supermarkt. Mensen kunnen bewegen om te ontmoeten maar ook om de fysieke gezondheid op peil te houden of te verbeteren.

Accommodaties Binnensportaccommodaties zijn alle gymzalen en sporthallen die in gemeentelijk beheer zijn. Scholen en sportaanbieders maken gebruik van deze accommodaties. Buitensportaccommodaties zijn alle sportvelden en -banen die de gemeente in beheer heeft. Deze accommodaties worden veelal gehuurd door een sportvereniging. De tennisaccommodaties zijn in beheer van de verenigingen zelf. We zien de openbare ruimte ook als sport- en/of beweegaccommodatie. Steeds meer mensen sporten en bewegen in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld op openbare grasvelden, (school)pleinen, speeltuinen, wandel- en fietsroutes etc. Deze voorzieningen zijn vrij toegankelijk voor iedereen. De openbare ruimte biedt tal van mogelijkheden voor sport en beweging en draagt bij aan het bevorderen van de gezondheid. Daarom nemen we de openbare ruimte mee in deze sport- en beweegvisie. Openbare ruimte zoals het Urban sportpark valt goed te combineren met culturele broedplaatsen. Sport- en beweegaanbieders Je kunt individueel sporten en bewegen, maar ook in groepsverband. Soms is dit formeel georganiseerd, bijvoorbeeld in de vorm van een vereniging, een stichting of een ondernemende sportaanbieder. Soms wat informeler, bijvoorbeeld met een whatsappgroep. Ook het onderwijs is een aanbieder van sportactiviteiten.

www.goes.nl

12

Een sportvereniging is een formeel georganiseerde groep van mensen die gezamenlijk sport beoefenen en activiteiten organiseren. Het doel hiervan is het bevorderen van de gezondheid, ontmoeting en onderlinge verbondenheid. Een vereniging werkt vaak op basis van een lidmaatschap, vrijwillige betrokkenheid en gemeenschappelijke sportieve belangen. Naast formele verenigingen kunnen er ook groepen inwoners zijn die zich verenigd hebben, zonder een vereniging op te richten. Zij maken soms gebruik van een gemeentelijke sportaccommodatie. Een sportevenementenorganisatie is veelal georganiseerd in de vorm van een stichting. Een sportstichting is een non-profitorganisatie die zich inzet voor het bevorderen van sport en bewegen, vaak binnen een specifieke gemeenschap of doelgroep. Deze stichtingen opereren zonder winstoogmerk, hebben een formele bestuursstructuur en richten zich op het organiseren van sportieve activiteiten en het stimuleren van sportparticipatie. Ze worden vaak gefinancierd door subsidies, donaties en sponsoring. Een ondernemende sportaanbieder is een winstgerichte onderneming die sport aanbiedt tegen betaling. Denk aan fitnessscholen,

www.goes.nl

judoscholen, maneges, etcetera. De gemeentelijke bemoeienis bij ondernemende sportaanbieders is zeer laag, maar de sportaanbieders kunnen zelf wel bijdragen aan de realisatie van de visie van de gemeente. Bewegingsonderwijs is een essentieel onderdeel van het onderwijsprogramma dat gericht is op de algehele fysieke, motorische, sociale en cognitieve ontwikkeling van leerlingen. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om voldoende faciliteiten te bieden voor het bewegingsonderwijs. Het onderwijs heeft de plicht om te zorgen voor bekwame docenten bewegingsonderwijs. Steeds vaker wordt er individueel of in kleine groepjes, informeel gesport. Deze sporters sluiten zich niet aan bij verenigingen, maar organiseren het zelf. Denk hierbij aan informele (dorps)fietsclubs of bootcampgroepen. Er wordt doorgaans gebruik gemaakt van de buitenruimte. Hiermee wordt de openbare ruimte eigenlijk een sport- en beweegomgeving. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor het gebruik van het bestaande sport- en beweegaanbod en voor de voorzieningen. Het vraagt tegelijkertijd om aanpassingen van de openbare ruimte.

13

www.goes.nl

14

www.goes.nl

15

2. Situatie in Goes

www.goes.nl

16

2.1 De feiten en cijfers Demografische ontwikkeling De gemeente Goes telt momenteel 40.125 inwoners en verwacht een bevolkingsgroei van 16% tot 2040. Deze infographic geeft inzicht in de toekomstige leeftijdsopbouw en bevolkingsontwikkeling ten opzichte van 2023. Opvallend is de sterke toename van inwoners jonger dan 13 jaar en 65-plussers, terwijl het aantal 55- tot 65-jarigen juist daalt. Deze demografische verschuivingen vragen om een toekomstgerichte aanpak op het gebied van voorzieningen, zorg en leefomgeving. De bevolkingsstructuur van Goes kent daardoor een interessante demografische samenstelling, wat gevolgen heeft voor de vraag naar sport, bewegen en gerelateerde voorzieningen. De toename van jongere gezinnen heeft als gevolg dat er vraag is naar nieuwe en andere vormen van sport- en bewegen. De oudere bevolkingsgroep vraagt om voorzieningen die specifiek gericht zijn op gezondheid, mobiliteit en het behouden van fysieke activiteit, zoals seniorensporten, beweegprogramma’s voor ouderen en valpreventie.

www.goes.nl

De veranderende samenstelling van de bevolking heeft nu al gevolgen gehad voor het beleid rondom sport en bewegen in Goes. Voor jongere inwoners zijn er veel georganiseerde sportactiviteiten in de regio, variërend van voetbal en tennis tot meer alternatieve en individuele sporten zoals skateboarden en hardlopen. Het groeiende aantal jonge gezinnen heeft ervoor gezorgd dat er vraag is naar sportvoorzieningen voor kinderen, zoals multifunctionele sportvelden en jeugdsportverenigingen. Daarnaast is sterk ingezet op het aanbod voor inwoners van 65 jaar en ouder. Senioren kunnen deelnemen aan sportactiviteiten die gericht zijn op het verbeteren van de mobiliteit, het behoud van de gezondheid en het stimuleren van sociaal contact. Er zijn aangepaste fitnessmogelijkheden, valpreventieprogramma’s, wandelgroepen en zwemprogramma’s die specifiek gericht zijn op het bevorderen van beweegactiviteiten op latere leeftijd.

17

www.goes.nl

18

2.2 Goes als centrum in de regio Goes heeft een regiofunctie voor veel voorzieningen, ook voor de sport- en beweegvoorzieningen. De faciliteiten in de gemeente worden hierdoor niet alleen door de inwoners van Goes gebruikt maar ook door inwoners uit andere gemeenten. Het kan gaan om deelname aan sportevenementen, recreatieve bezoekers van bijvoorbeeld het zwembad of Urban voorzieningen, sport- en beweegactiviteiten en het gebruik van de sportaccommodaties. De regiofunctie van Goes heeft een positief effect op de bereikbaarheid van sportvoorzieningen. Omdat de gemeente goed bereikbaar is

vanuit omliggende gemeenten, wordt Goes steeds vaker gekozen als locatie voor sportactiviteiten die voor een breder publiek toegankelijk zijn. De samenwerking tussen de gemeente Goes en omliggende gemeenten op het gebied van sport en gezondheid is essentieel voor het versterken van de regiofunctie. Gezamenlijke initiatieven op het gebied van beweegprogramma’s, sportverenigingen en gezonde leefstijl zijn van groot belang. Naast deze regionale functie heeft Goes ook een bijzonder positie ten opzichte van het onderwijs in de regio. Het hebben van een CIOS

Zuidwest, de mbo-opleiding voor studenten sport -en bewegen zorgt voor de aanwezigheid van extra sportvoorzieningen.Hoe bewegen de inwoners van Goes? Het Kennis- en Informatie Systeem Sport (KISS) geeft een gemeente inzicht in de trends en ontwikkelingen in de ledenaantallen van de laatste jaren. Op deze manier ontwikkelen we een goed onderbouwd sportbeleid. De infographic laat zien hoe vaak en op welke manieren er wordt gesport. Gemiddeld sporten inwoners 7,7 keer per maand, waarbij met name jongeren tussen de 5 en 18 jaar het meest actief zijn. Toch voldoet slechts 48% van de inwoners aan de beweegrichtlijnen.

www.goes.nl

Voor de jeugd (5-18 jaar) houdt dit in dat zij wekelijks 420 minuten of meer bewegen en minimaal 7 beweegmomenten hebben. Door volwassenen wordt er voldoende bewogen als ze wekelijks 150 minuten of meer bewegen en minimaal 2 beweegmomenten hebben. Voornamelijk kinderen en jongeren voldoen niet aan de beweegrichtlijn, respectievelijk voldoet maar 28% en 21% (SDI, NOC*NSF 2023). Wandel- en fitnessactiviteiten zijn populair en slechts één op de vijf sporters is aangesloten bij een vereniging. De cijfers geven richting aan beleid en initiatieven om sportdeelname en beweging in Goes te stimuleren.

19

www.goes.nl

20

Niet-sporters In de gemeente Goes sport 38% van de inwoners niet, iets hoger dan het Zeeuwse gemiddelde. Gezondheidsklachten, een gebrek aan tijd of het idee al voldoende te bewegen zijn de belangrijkste redenen om af te zien van sport. Toch staat 15% van de niet-sporters open voor verandering. Met name fitness, wandelen en zwemmen worden als

www.goes.nl

aantrekkelijke opties genoemd. De grootste motivatie om (weer) te gaan sporten is het verbeteren van de conditie en gezondheid. Deze inzichten bieden kansen voor het gericht stimuleren van beweeggedrag bij specifieke doelgroepen, waarbij we onze aandacht vooral richten op inwoners met een lage economische positie en ouderen.

21

2.3 Sport- en beweegvoorzieningen Goes beschikt over een breed scala aan sport- en beweegfaciliteiten, zowel voor de (recreatieve) binnensport, buitensport, commerciële sport als voor sport en bewegen in de openbare ruimte. Deze faciliteiten vormen een belangrijk onderdeel van de uitvoering van het sportbeleid, omdat zij ervoor zorgen dat inwoners in verschillende levensfasen en met verschillende beweegniveaus de mogelijkheid bieden om actief te blijven. In Goes zijn momenteel: • 6 gemeentelijke sportparken; • Een binnensportaccommodatie ‘het Omnium’ met 3 sporthallen en een zwembad; • 7 gemeentelijke gymzalen; • 1 mountainbike parcours; • Een nieuw Urban Sportpark. Hiernaast zijn er nog een legio aan geprivatiseerde buitensportaccommodaties zoals de Goese Golf, de tennisverenigingen, (handboog)schietverenigingen en buitensportcentrum Kanoa. Ook zijn er nog gymzalen in de gemeente die eigendom zijn van onderwijs(stichtingen). Deze worden voor een groot deel alleen voor

Gymzaal

Locatie

het bewegingsonderwijs benut. Sporthallen, sportzalen en gymzalen In de gemeente zijn relatief veel gymzalen aanwezig voor het beoefenen van zaalsporten, gymlessen en andere sport- en beweegactiviteiten. Het aanbod van sporthallen en -zalen is in lijn met referentiecijfers (bron: Ruimte voor Mulier Instituut, 2024). De verschillende gymzalen zijn redelijk verspreid in de gemeente, de huidige sporthallen liggen echter alleen in de stad Goes. Als gevolg hiervan moet een deel van de inwoners relatief ver reizen om te kunnen sporten in een sporthal. Vier van de zeven gemeentelijke gymzalen heeft het keurmerk van Ongehinderd ontvangen. Ongehinderd is een maatschappelijk gedreven onderneming, die zich inzet voor een toegankelijk Nederland voor iedereen. De gymzalen zijn getoetst aan de hand van de criteria van het Nederlands Keurmerk Toegankelijkheid. Eén gymzaal ontving het keurmerk zilver, gymzaal Wesselopark. Drie gymzalen, gymzaal Bergweg, gymzaal Thorbeckelaan en gymzaal Reigerstraat ontvingen het keurmerk brons.

Bezettingsgraad Totaal Ochtend (08:30 – 13:00)

Middag (13:00 – 17:30)

Avond (17:30 – 22.00)

Gymzaal Reigerstraat

Goes-Oost

66%

94%

53%

49%

Gymzaal Bergweg

Goes-Oost

69%

100%

59%

52%

Gymzaal Thorbeckelaan

Goese Polder

70%

93%

76%

44%

Gymzaal de Spinne

Goese Polder

61%

95%

47%

51%

Gymzaal Wesselopark

Kloetinge

44%

81%

40%

28%

Gymzaal Ouverture

Goes-Zuid

67%

94%

59%

55%

Gymzaal MFA Mannee de Krul

Mannee

76%

99%

66%

49%

Bron: Ruimte voor sport. Rapportage Mulier Instituut 2024

www.goes.nl

22

Op dit moment is het aanbod aan sporthallen- en gymzalen in lijn met de behoefte in de stad Goes. Gemeentebreed zien we een lichte stijging in behoefte, wat in de toekomst kan zorgen voor een hogere druk op de bestaande accommodaties voor binnensport. In de huidige situatie is de druk op bepaalde (piek)momenten op de huidige sporthallen en gemeentelijke gymzalen heel hoog. Deze zijn in de ochtenden nagenoeg volledig bezet, met name door de scholen.

Er is op andere momenten wel voldoende ruimte beschikbaar: laat in de middag, vroeg in de avond en op zondag. Deze piekbelasting maakt dat de accommodaties niet altijd kunnen voorzien in de behoefte van de leden. Ook zijn enkele gym- en sportzalen niet geschikt (capaciteit, functionaliteit) voor het uitoefenen van bepaalde sporten.

Capaciteitsbehoefte binnensportaccommodaties De normatieve behoefte aan sporthallen voor de (georganiseerde) sport wordt bepaald aan de hand van draagvlakcijfers, die een planologische richtlijn vormen. Dat wil zeggen dat bij een bepaalde bevolkingsomvang (in theorie) voldoende draagvlak bestaat voor een type voorziening. Voor meer informatie over de planologische richtlijn verwijzen we naar het onderzoeksrapport ‘Binnensportaccommodaties in Nederland’ uit 2020 (Mulier Instituut, Schadenberg, Wezenberg-Hoenderkamp & Hoekman 2020). De bevolkingssamenstelling, de deelname aan sport en de aan- of afwezigheid van andere sport- en recreatievoorzieningen zijn van invloed op het werkelijke draagvlak van een sportaccommodatie.

Sportvelden en banen Goes biedt faciliteiten aan een grote diversiteit aan buitensporten en beweegactiviteiten. In de gemeente is per tak van sport voor alle sportverenigingen voldoende ruimte aanwezig. Voor het merendeel van de sportverenigingen geldt, dat de capaciteit op het eigen sportpark voldoende is om te voorzien in de behoefte van het huidige ledenaantal.

www.goes.nl

Mocht als gevolg van het toekomstperspectief Zeeland 2050 wel extra ruimte nodig zijn voor sport- en bewegen, dan kijken we naar passende oplossingen. Wat betekent dat voor de ledengroei bij verenigingen? Hebben zij dan extra fysieke ruimte nodig? De verwachting is dat de bestaande sportvelden en banen een groot deel van de groei kan opvangen. Dit betekent wel dat de bestaande overcapaciteit op de sportparken goed benut wordt.

23

Sportpark

Vereniging

Aantal velden

Aantal spelende leden

De Weitjes

K.V. Blauw-Wit

Kunstgras: 2,5 velden

143

Kunstgras: 1 veld Natuurgras: 2 velden

430

Het Schenge

Kunstgras: 1 veld Natuurgras: 1 veld

151

Zand kunstgras: 2 velden Waterveld: 1 veld

210

Kunstgras: 1,5 veld

176

Natuurgras: 1 veld

200

Kunststof atletiekbaan: 1

400

’s-Heer Hendrikskinderen

KV Tjoba

Kunstgras: 2,5 veld

162

Wesselopark

VV Kloetinge

Kunstgras: 3,5 veld Natuurgras: 1,5 veld

732

’s-Heer Arendskerke

VV ’s-Heer Arendskerke

Kunstgras: 1 veld Natuurgras: 1 veld

236

Wolphaartsdijk

V.V. Wolfaartsdijk

Kunstgras: 1 veld Natuurgras: 1 veld

149

Bron: Ruimte voor sport. Rapportage Mulier Instituut 2024

Behoefte voor de ruimte voor buitensport-accommodaties? De behoefte aan ruimte en capaciteit (sportvelden en banen) voor activiteiten van sportbonden bepalen we aan de hand van algemeen geaccepteerde richtlijnen (geaccordeerd door VSG/VNG). De richtlijnen bieden de mogelijkheid in beeld te brengen hoeveel ruimte een vereniging nodig heeft om standaard verenigingsactiviteiten te kunnen aanbieden voor de leden, zoals trainingen en wedstrijden. Het uitgangspunt voor deze berekeningen is de bestaande sportinfrastructuur en het huidige aantal teams/leden. Deze cijfers zijn aangeleverd door de desbetreffende sportbonden. Daaruit kunnen we opmaken dat de huidige situatie voldoende is voor de behoefte van de verenigingen, verbonden met de sportbonden. De verwachte behoefte qua ruimte voor sportverenigingen tot 2040 is geraamd op de cijfers van de bevolkingsgroei van de gemeente. We gaan uit van drie aannames: - de bevolkingsopbouw ontwikkelt zich volgens de huidige verwachtingen; - de sportdeelname blijft stabiel; - nieuwe inwoners melden zich aan bij de dichtstbijzijnde vereniging van zijn of haar sport.

www.goes.nl

24

www.goes.nl

25

3. Trends en ontwikkelingen

www.goes.nl

26

Landelijk is er een verschuiving te zien in de wijze waarop mensen sport en bewegen benaderen. Ook in de gemeente Goes. De ontwikkelingen in sport- en beweeggedrag kunnen worden gerelateerd aan zowel maatschappelijke veranderingen als veranderende persoonlijke behoeften. Deze veranderingen vragen vervolgens ook weer om een andere inzet van sportaccommodaties.

www.goes.nl

27

3.1.Toenemende vraag naar laagdrempelige en flexibele beweegmogelijkheden Steeds meer mensen kiezen voor laagdrempelige en flexibele manieren van bewegen die passen bij een drukke levensstijl. Sport- en beweegactiviteiten die niet gebonden zijn aan specifieke tijden of locaties, zoals hardlopen, wandelen en fietsen, zijn steeds populairder. Dit komt door de wens om actief te blijven op een manier die gemakkelijk in te passen is in het dagelijks leven. De openbare ruimte speelt een belangrijke rol in deze ontwikkeling. Het toenemend gebruik van de openbare ruimte vraagt om voorzieningen die sport- en beweeggedrag faciliteren en stimuleren. Denk aan veilige wandel- en fietspaden of fitnesstoestellen in de openbare ruimte. Maar ook voorzieningen zoals een watertappunt of toilet kunnen bijdragen aan het gebruik van de buitenruimte voor sport en bewegen. Vergrijzing en de nadruk op beweegprogramma’s voor ouderen Met de vergrijzing van de bevolking zien we een groeiende focus op beweegprogramma’s voor ouderen. Bewegen op latere leeftijd heeft niet alleen positieve effecten op de fysieke gezondheid, zoals het verbeteren van de mobiliteit en het voorkomen van aandoeningen als hart- en vaatziekten, maar ook op het mentale welzijn. Er is een toenemende vraag naar preventieve programma’s die ouderen helpen om actief en zelfstandig te blijven en de gezondheid bevorderen.

Interventies die gericht zijn op valpreventie en een ruim sport- en beweegaanbod voor ouderen zijn belangrijk. Digitalisering en thuisfitness De digitalisering heeft ook zijn invloed op sport en bewegen. De trend naar thuisfitness is in de afgelopen jaren sterk gegroeid, mede door de coronamaatregelen. Virtuele en online fitnessprogramma’s, zoals live trainingen via apps, bieden een flexibele en toegankelijke manier om in beweging te blijven, vooral voor mensen met een druk

schema of voor diegenen die liever thuis sporten. Deze trend heeft invloed op de manier waarop beweegaanbod wordt gepresenteerd en maakt sporten steeds toegankelijker voor een breed publiek. Voor de gemeente biedt dit kansen om digitale platformen te integreren in het beweegaanbod en zo een breder bereik te creëren, vooral voor die groepen die moeilijk naar sportlocaties kunnen komen. Gezondheid en preventie als prioriteit Bewegen wordt steeds meer gezien als een essentieel onderdeel van gezondheidsbevordering en preventie. Gemeenten spelen hierin een cruciale rol door beweegprogramma’s aan te bieden die gericht zijn op het voorkomen van chronische ziekten en het bevorderen van een gezonde leefstijl. Dit benadrukt de relatie tussen sport en gezondheid, waarbij steeds meer aandacht is voor preventie van bijvoorbeeld overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten. Inzetten op preventie, kan de maatschappelijke gezondheidszorg ontlasten door het bevorderen van gezonde gewoontes en een actieve levensstijl. Sociale betrokkenheid en verenigingssport Hoewel er steeds meer aandacht is voor individuele vormen van bewegen, blijft verenigingssport een belangrijke pijler in het Nederlandse sportlandschap. Sportverenigingen bieden niet alleen sportieve mogelijkheden, maar zorgen ook voor sociale cohesie.

Er is een verschuiving zichtbaar in de manier waarop mensen zich verbinden aan verenigingen, waarbij leden steeds vaker de keuze maken voor flexibel lidmaatschap of voor minder frequente deelname. Dit vraagt om een aanpassing van verenigingen in de manier waarop ze hun leden bedienen, bijvoorbeeld door het aanbieden van flexibele lidmaatschapsvormen of door de organisatie van sociale evenementen naast sportactiviteiten.

www.goes.nl

28

www.goes.nl

29

4. Totstandkoming

www.goes.nl

30

In Goes vinden we het belangrijk om inwoners en stakeholders actief te betrekken bij de totstandkoming van nieuwe visies en beleid, zodat deze beter aansluiten bij de wensen en behoeften van de gebruikers.

www.goes.nl

31

Deze sport- en beweegvisie is daarom tot stand gekomen op basis van een grote verscheidenheid aan opgehaalde input en ideeën vanuit de gemeente. In 2023 zijn de uitgangspunten van het Beweegakkoord opgesteld via een participatietraject met de inwoners van Goes. Daarnaast is in 2024 voor de verdere uitwerking van deze visie de gemeenteraad bevraagd en zijn er diverse interviews gehouden met

betrokken stakeholders en sport- en beweegaanbieders. In 2024 en 2025 hebben inwoners van Goes, via een uitvraag op het online participatieplatform Goes Praat Mee hun mening en input gegeven op de huidige situatie en de wensen op het gebied van sport- en bewegen in de gemeente. Kijk voor meer informatie op www.goespraatmee.nl.

www.goes.nl

32

www.goes.nl

33

5. Visie op sport en bewegen

www.goes.nl

34

De gemeente Goes heeft de ambitie om sport en bewegen te integreren in het dagelijkse leven van haar inwoners om daarmee bij te dragen aan een gezonde, vitale en sociale samenleving. In een snel veranderende wereld, waarin gezondheid, duurzaamheid en inclusiviteit steeds belangrijker worden, wil Goes een gemeente zijn waar sport en bewegen vanzelfsprekend is voor iedereen. Zo wil de gemeente bijdragen aan een toename van het aantal inwoners dat voldoende beweegt en wekelijks sport. De rol van sport en sport- en beweegaanbieders is hierin belangrijk. Zij zorgen voor plekken waar mensen samenkomen en elkaar leren kennen. In de persoonlijke basis helpen ze mensen om gezonder en actiever te leven en dragen ze bij aan het zelfvertrouwen en de sociale vaardigheden van deelnemers.

www.goes.nl

35

5.1 De verbindende kracht van sport De gemeente Goes beschouwt zichzelf niet alleen als facilitator van de sport maar ook als een actieve partner bij het creëren van een breed sport- en beweegklimaat. Dit gebeurt door samenwerking met lokale sportverenigingen, andere sport- en beweegaanbieders, maatschappelijke organisaties, scholen en zorginstellingen. Sport heeft de kracht om gemeenschappen te verbinden en te versterken. De gemeente streeft ernaar om sport te integreren in de bredere maatschappelijke context van gezondheid en welzijn. We vinden het belangrijk dat Goes een sportieve regiofunctie vervult, waarbij samenwerking met omliggende gemeenten en regionale sportorganisaties een essentiële rol speelt bij het ontwikkelen van aanbod en het organiseren van evenementen.

1. Inclusie en diversiteit Goes zet in op een sportklimaat waarin iedereen zich welkom voelt, ongeacht achtergrond, fysieke mogelijkheden of sociaaleconomische situatie. We vinden het belangrijk om te zorgen voor toegankelijke sportfaciliteiten en programma’s die geschikt zijn voor verschillende

Onze visie richt zich op het bevorderen van gezondheid, welzijn en sociale cohesie. Door in te spelen op trends en ontwikkelingen en ons voor te bereiden op de toekomst, blijft Goes een actieve en gezonde gemeente die vooroploopt in het creëren van een vitale samenleving. Meer specifiek richten we ons op vijf specifieke thema’s: 1. Inclusie en diversiteit; 2. Vaardig en voldoende bewegen; 3. Sociaal veilig en toekomstgerichte sportaanbieders; 4. Ruimte voor sport en bewegen; 5. Evenementen. Deze thema’s worden hieronder nader uitgewerkt.

groepen mensen. Sport- en beweegaanbieders spelen hierbij een belangrijke rol door het organiseren van een inclusief en divers sportaanbod en door samen te werken met andere zorgaanbieders om passende ondersteuning te bieden aan mensen die dit nodig hebben.

www.goes.nl

36

2. Vaardig en voldoende bewegen Bewegingsonderwijs is meer dan een verplichte les. Het legt de basis voor een levenslange actieve leefstijl. De gemeente Goes onderschrijft het belang van kwalitatief hoogstaand bewegingsonderwijs op alle onderwijsniveaus en ziet het als haar verantwoordelijkheid om dit te stimuleren en faciliteren. Bewegingsonderwijs wordt niet alleen gezien als een fysieke activiteit maar ook als een manier om belangrijke vaardigheden te ontwikkelen, zoals samenwerking, discipline en zelfvertrouwen. De gemeente zorgt ervoor dat scholen over de benodigde faciliteiten en ondersteuning beschikken om het onderwijs optimaal vorm te geven. Het onderwijs zorgt voor het aanbod, de gemeente voor ondersteuning en

www.goes.nl

voorzieningen. Door samen op te trekken worden de beste resultaten behaald. We waarborgen dat schoolzwemmen een onderdeel blijft van het bewegingsonderwijs in de gemeente Goes. Dit programma zorgt ervoor dat kinderen hun vaardigheden in en om het water vergroten. We ondersteunen basisscholen door te zorgen voor voldoende zwemaccommodaties en gekwalificeerde zwemdocenten. De gemeente biedt ondersteuning aan gezinnen met een laag inkomen, zodat alle kinderen toegang hebben tot zwemlessen en de mogelijkheid krijgen om hun zwemdiploma’s te behalen, zonder financiële barrières. Dit is onderdeel van de bredere visie om de gezondheid en veiligheid van kinderen te bevorderen, ongeacht hun achtergrond.

37

3. Sociaal veilig en toekomstgerichte aanbieders De sportinfrastructuur in Goes is meer dan alleen een fysieke ruimte. Het is een fundament voor het sport- en beweegklimaat in de gemeente. De gemeente vindt het belangrijk dat sportfaciliteiten duurzaam, toegankelijk en toekomstbestendig zijn en efficiënt worden benut. De gemeente Goes beschouwt het als haar taak om sport- en beweegactiviteiten te faciliteren, ook al is daar geen wettelijke verplichting voor. Dit vanuit de overtuiging dat sport een belangrijke bijdrage levert aan het welzijn van de samenleving. Een belangrijk aspect van dit beleid zijn de sportaccommodaties, die de gemeente inzet om sportdeelname te stimuleren. De focus van accommodatiebeleid komt steeds meer te liggen op het optimaal benutten van bestaande voorzieningen. Om de effectiviteit van de huidige infrastructuur te vergroten, is er veel aandacht voor multifunctionaliteit en gedeeld gebruik van sportfaciliteiten. De rol van sportverenigingen in het beheer en de exploitatie van sportfaciliteiten is toegenomen. Verenigingen worden steeds meer betrokken bij onderhoud en het verhogen van de maatschappelijke waarde van sportaccommodaties. We richten ons op het optimaliseren en efficiënter gebruiken van de bestaande sportaccommodaties en voorzieningen zodat deze beter aansluiten bij de behoeften van onze inwoners.

In plaats van het ontwikkelen van nieuwe accommodaties, richten we ons op het herinrichten en aanpassen van de huidige accommodaties, met een focus op het maximale gebruik van de beschikbare capaciteit. Het verduurzamen van sportaccommodaties en het ontwikkelen van groene en multifunctionele sportvoorzieningen dragen bij aan een gezonde leefomgeving. Het is belangrijk dat de gemeente Goes een gemeente is die sport en bewegen op een duurzame manier mogelijk maakt voor toekomstige generaties. Betaalbaarheid van voorzieningen nu en in de toekomst is daarbij een belangrijk aspect.

ruimte biedt voor nieuwe vormen van sport, zoals Urban Sports en buitenbeweging, en dat sportaccommodaties flexibel zijn en zich kunnen aanpassen aan de veranderende vraag. De gemeente Goes wil meer ruimte en voorzieningen creëren voor sport en bewegen in de openbare ruimte door sport- en beweegvoorzieningen in de wijken en kernen aan te leggen, zoals beweegtuinen, fitnessparken en fietspaden. Ook de openbare ruimte kan worden aangemerkt als sport- en/of beweegaccommodatie. Er zijn steeds meer mensen die sporten en bewegen in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld op openbare grasvelden, (school)pleinen, speeltuinen, wandel- en fietsroutes etc. Deze voorzieningen zijn vrij toegankelijk voor iedereen. De openbare ruimte biedt tal van mogelijkheden om te sporten en te bewegen en draagt bij aan het bevorderen van de gezondheid. 5. Evenementen De gemeente Goes draagt actief bij aan initiatieven voor het organiseren van sportevenementen in Goes waarbij de nadruk ligt op het vergroten van betrokkenheid vanuit de samenleving. We profileren Goes als een gemeente met ‘moves’, waar evenementen worden georganiseerd die bijdragen aan het bevorderen van sport- en bewegen als sociale cohesie. Het aantal Goese deelnemers, vrijwilligers en toeschouwers spelen hierbij een belangrijke rol.

Sportevenementen zijn een belangrijke manier om niet alleen de sportcultuur te versterken, maar ook om meer inwoners te betrekken bij sport en bewegen. Vrijwilligers vormen hierin een onmisbare schakel. De gemeente ondersteunt hen waar mogelijk. Sportevenementen dragen daarnaast bij aan de profilering van Goes als een sportieve en gezonde gemeente. We zetten daarom in op het faciliteren van evenementen zoals Zeeuwse kampioenschappen of regionale sporttoernooien, met de nadruk op breedtesport en het bevorderen van verbinding tussen inwoners.

We zorgen voor een sociaal veilig sportklimaat, waarin respect, gelijkwaardigheid en inclusiviteit centraal staan. We bestrijden pesten, intimidatie en discriminatie actief, zodat iedereen zich veilig en welkom voelt. We ondersteunen sport- en beweegaanbieders in hun ontwikkeling zodat zij kunnen bijdragen aan een sociaal veilige en toekomstbestendige omgeving. Voor het veilig beoefenen van de sport moeten sportaccommodaties voldoen aan hoge kwaliteitsnormen. We zorgen ervoor dat sportaccommodaties goed onderhouden zijn zodat ze veilig, functioneel en toegankelijk zijn voor de gebruikers. 4. Ruimte voor sport en bewegen In een veranderende samenleving, waarin sportbehoeften veranderen, wil de gemeente zich voorbereiden op de toekomst door in te spelen op trends in sport- en beweeggedrag. Dit betekent dat Goes

www.goes.nl

38

www.goes.nl

39

6. Van visie naar uitvoeringsagenda

www.goes.nl

40

Onze visie op sport en bewegen maakt duidelijk dat sport en bewegen een belangrijk fundament is voor de gezondheid en sociale cohesie voor de inwoners van de gemeente Goes. Niet alleen het bieden van een passend sport- en beweegaanbod is belangrijk voor het realiseren van deze visie en bijbehorende doelstellingen. Ook een goede en toekomstbestendige sport- en beweeginfrastructuur is essentieel. Ondanks het feit dat in de gemeente een breed scala aan sport- en beweegfaciliteiten beschikbaar is, willen we dat deze ook in de toekomstige behoeften blijven voorzien. Deze uitvoeringsagenda is daarom ook specifiek gericht op het inrichten van een goede en efficiënte sportinfrastructuur nu en in de toekomst.

www.goes.nl

41

6.1.Doelstellingen sport- en beweeginfrastructuur De gemeente Goes streeft naar het behoud van voldoende, kwalitatief goede, toekomstbestendige, veilige en toegankelijke sportaccommodaties die voldoen aan de gestelde duurzaamheidsnormen en zijn onderhouden op een basisniveau en daarbij voldoen aan de sporttechnische eisen van sportbonden voor wedstrijdgebruik en de materialennorm voor gymlessen. Dit willen we bereiken door in te zetten op de volgende concrete doelstellingen: • Goes heeft voldoende sportaccommodaties beschikbaar, nu en in de toekomst, zodat alle inwoners van Goes actief kunnen deelnemen aan sport en bewegen. • Goes heeft een toekomstbestendige sport- en beweeginfrastructuur, zodat de inwoners van Goes en daarbuiten blijvend uitgenodigd en geïnspireerd worden om te sporten, bewegen en te ontmoeten. • Goes voorziet in kwalitatief goede en veilige sportaccommodaties en bijbehorende materialen, die aansluiten bij de basisbehoeften

van de grootste groep gebruikers en die zijn ingericht en onderhouden volgens de gestelde basisnormen vanuit de sportbonden voor wedstrijdgebruik en de basisnorm gymmaterialen voor het bewegingsonderwijs. • Goes voorziet in mogelijkheden voor inclusieve en toegankelijk sportaanbod en sportaccommodaties zodat alle inwoners van Goes en omgeving, met en zonder beperking, actief kunnen deelnemen aan sport en bewegen. • Sportaccommodaties in Goes voldoen gefaseerd en verantwoord aan de CO2 -reductiedoelstellingen uit de ‘Routekaart verduurzaming gemeente Goes 2022’ en dragen hiermee bij aan het bereiken van 55% CO2-reductie in 2035 en 95% CO2-reductie in 2045. Ook behalen sportaccommodaties financieel voordeel door lagere energielasten voor de vereniging. Om deze doelstellingen te realiseren is een aantal acties geformuleerd. Deze worden de komende jaren door de gemeente gefaseerd uitgevoerd in samenspraak met de verenigingen, scholen en andere betrokken partijen.

www.goes.nl

42

1. Voldoende sportaccommodaties Goes heeft voldoende sportaccommodaties beschikbaar, nu en in de toekomst, zodat alle inwoners van Goes actief kunnen deelnemen aan sport en bewegen. Uitgangspunten en afwegingskader • De huidige beschikbaarheid van het sportareaal in de gemeente voorziet in de bestaande behoefte van de gebruikers (Bron: ‘Ruimte voor sport in Goes’, Mulier Instituut 2024). Ook kunnen de bestaande velden, banen, hallen en zalen in theorie in een groot deel van de toenemende behoefte als gevolg van de te verwachten bevolkingsontwikkelingen voorzien, mits de bestaande overcapaciteit goed wordt benut. • Kleine capaciteitstekorten betekenen niet per definitie dat op alle sportparken en binnensportaccommodaties met een tekort ruimtelijke aanpassingen nodig zijn. Het creëren van extra sportaccommodaties is daarom op dit moment niet aan de orde. • Mocht blijken dat in de (nabije) toekomst de behoefte aan extra sportaccommodaties toch aan de orde is als gevolg van nu nog onbekende ontwikkelingen of kansen, kan in overleg en op basis van de situatie alsnog gekozen worden voor extra ruimte voor sport- en beweegfaciliteiten. Hiervoor wordt een -nog nader uit te werken- afwegingskader gebruikt om te bepalen wanneer dit aan de orde is. • Toekomstperspectief Zeeland 2050 gaat over forse groei, Goes kan daarin een sleutelrol spelen gezien de centrale ligging.

Dit kan betekenen dat er op termijn extra ruimte voor sport en bewegen noodzakelijk is. Acties voor voldoende sportaccommodaties: • We gaan, indien aan de orde en wanneer er specifieke vraagstukken zijn met betrekking tot capaciteitsvraagstukken, efficiënter en gemeentebreed gebruik maken van de huidige beschikbare ruimte in de gemeente. We kunnen hierbij inzetten op een aantal acties passend bij het specifieke vraagstuk: - Efficiëntere inroostering waarbij ook naar spreidingsmogelijkheden buiten de piekuren wordt gekeken; - Verkennen van mogelijkheden en ontwikkelingen op het gebied van flexibele en verlengde speeldagen; - Betere afstemming tussen de gebruikers en rekening houdend met seizoensgebruik; - Bespreken van eventuele overschotsituaties en normatieve tekorten met verenigingen en zoeken naar passende oplossingen. Dit kan zijn in de vorm van uitruil van velden en/of een verkenning naar intensivering van gebruik van de bestaande sportvelden (bijvoorbeeld van gras naar kunstgras); - Regie nemen in situaties waar fusie of samenwerking tussen verenigingen aan de orde is. Vanuit de gemeente wordt, in

www.goes.nl

samenspraak met de betreffende verenigingen, voor de eventuele realisatie ervan passende begeleiding en ondersteuning geboden; - Verkennen van samenwerkingen binnen de gemeente met andere partijen zoals aanbieders van zorg en welzijn en commerciële partijen voor optimaal gebruik van de beschikbare ruimte voor sport en bewegen in de gemeente. Hierbij nemen we de eventuele belemmerende en bijbehorende wet- en regelgeving en vergunningen mee; - Bij slimme koppelkansen, herinrichten en/of aanpassen van huidige accommodaties met een focus op het maximale gebruik van de beschikbare capaciteit, zodat deze nog beter aansluiten bij de behoefte van de inwoners en verenigingen, nu en in de toekomst; - Stimuleren van verenigingen om meer samen te werken op het gebied van onder andere gezamenlijke inkoop, beheer en inzet van veldruimte. • We starten dit jaar met een verkenning naar de uitbreiding van de activiteiten van Omnium in een Sportbedrijf. Het doel daarbij is een efficiëntere en effectievere sport- en beweeginfrastructuur voor de inwoners van Goes en daarbuiten. Hierbij verkennen we ook mogelijkheden voor een meer uitgebreide digitalisering van het verhuursysteem met centrale inzage.

• We formuleren een afwegingskader, naar voorbeeld van het afwegingskader Maatschappelijk vastgoed, om heldere antwoorden te kunnen geven op vragen vanuit (nieuwe)verenigingen op het gebied van sportaccommodatievraagstukken in de gemeente. • We richten gebieden in om het voor inwoners aantrekkelijker te maken zich op een actieve manier te verplaatsen, zoals bijvoorbeeld de aanleg van veilige fietspaden, ontwikkelen van groene zones zoals parken en wandelpaden in stedelijke omgevingen en het toegankelijk maken van openbare sportfaciliteiten zoals fitnessstations of buitenfitnessapparatuur. • We onderzoeken waar in het toekomstperspectief Zeeland 2050 het onderdeel sport en bewegen strategisch een plek kan behouden, welke impact dit heeft op de mogelijk extra ruimteclaim en welk investeringsplan hierbij passend is. 2. Financieel gezonde sport- en beweeginfrastructuur Goes heeft een toekomstbestendige sport- en beweeginfrastructuur, zodat de inwoners van Goes en daarbuiten blijvend uitgenodigd en geïnspireerd worden om te sporten, bewegen en te ontmoeten. Uitgangspunten en afwegingskader • De gemeente ziet sport als een algemeen belang en rekent daarom geen kostendekkende tarieven voor de veldhuur aan verenigingen. De huidige vastgestelde norm voor alle verenigingen die velden huren van de gemeente is in Goes vastgesteld op 9%.

Hierop gaan we sturen en zullen daarbij uiteraard toezien op het voortbestaan van de vereniging.

43

• Om de sport ook in de toekomst betaalbaar en beschikbaar te houden, kunnen we sportverenigingen actief adviseren over fuseren, samenwerken of inkrimpen. Zo kunnen we de beschikbare gemeentelijke faciliteiten en middelen zo efficiënt mogelijk inzetten. • De gemeente neemt eerder geprivatiseerde verenigingen niet terug, maar staat open voor gesprek en biedt mogelijke ondersteuning voor ondervonden uitdagingen. • De bepaling van de tarieven voor de binnensport gemeentelijke gymzalen wordt jaarlijks per 1 januari vastgesteld aan de hand van de Consumenten Prijs Index (CPI). Voor de buitensport worden de tarieven jaarlijks per 1 augustus bepaald, ook op basis van de CPI-index. • De gemeente streeft ernaar dat in 2040 meer inwoners voldoende bewegen en wekelijks sporten. Het doel is om het percentage inwoners dat voldoende beweegt te verhogen van 48% in 2023 naar 55% in 2040. Daarnaast moet het aandeel inwoners dat wekelijks sport, stijgen van 55% naar 60%. Als basis voor het meten van deze ontwikkeling wordt het tweejaarlijkse onderzoek naar sportdeelname in Zeeland van NOC*NSF gebruikt.

Acties voor een financieel gezonde sport- en beweeginfrastructuur: • We streven naar financieel gezonde sportaanbieders die bestuurlijke uitdagingen aan kunnen en het vrijwilligerswerk georganiseerd krijgen. Dit bereiken we door de inzet op het delen van kennis en ervaringen en bewerkstelligen van samenwerking tussen commerciële en niet-commerciële organisaties en zorginstellingen; • We starten voor de buitensport een proces op, waarbij we de huidige huurtarieven van velden door sportverenigingen harmoniseren en de vastgestelde 9% als norm dient. Hierbij dient de uitgevoerde analyse door Newae (2024) op het huidige dekkingspercentage als vertrekpunt. Met verenigingen, die door de harmonisatie mogelijk in de problemen komen, wordt in overleg getreden. • We onderzoeken of de tarieven voor gemeentelijke gymzalen financieel houdbaar zijn of dat we de uitgangspunten van het beleid moeten bijstellen.

www.goes.nl

44

3. Kwalitatief goede en veilige sportaccommodaties op basisniveau Goes voorziet in kwalitatief goede en veilige sportaccommodaties en bijbehorende materialen, die aansluiten bij de basisbehoeften van de grootste groep gebruikers en die zijn ingericht en onderhouden volgens de gestelde basisnormen vanuit de sportbonden voor wedstrijdgebruik en de basisnorm gymmaterialen voor het bewegingsonderwijs.

• De gemeente heeft een verantwoordelijkheid voor het onderhoud en beheer van sportaccommodaties die in eigendom zijn van de gemeente. Het uitgangspunt is maximale transparantie en duidelijkheid over de onderhoud- en beheerafspraken voor alle sportaccommodaties. Hierbij is goed onderhoud de basis en het streven om heldere afspraken te maken en deze vast te leggen.

Uitgangspunten en afwegingskader • De gemeente biedt kwalitatief goede en veilige basisfaciliteiten aan haar gebruikers, zowel voor de binnen- als de buitensport. Dit betekent dat de gemeente geen investeringen doet in (nieuwe) voorzieningen en materialen ten behoeve van de topsport. • Als een vereniging of gebruiker meer wil dan alleen de basisfaciliteiten, dient de accommodatie daar ruimte toe te bieden en dienen zij zelf de meerkosten te betalen. • We zorgen ervoor dat scholen over de benodigde basisfaciliteiten en ondersteuning beschikken om het bewegingsonderwijs optimaal vorm te geven. Als een school een vakleerkracht heeft, kan de school beloond worden met het honoreren van extra verzoeken boven op de basisnorm voor gymmaterialen. • Vervanging van materialen voor de binnensport, gebeurt alleen als het sport- en beweegmateriaal (groot materiaal) zijn afgekeurd door een erkende instantie.

Acties voor een kwalitatief goede en veilige sportaccommodaties op basisniveau: • Buitensport: we maken op verenigingsniveau een demarcatielijst op maat. Op deze lijst staan de afspraken over het onderhoud van de accommodatie en wie waarvoor verantwoordelijk is. Deze lijst gaan deze jaarlijks evalueren en indien aan de orde aanpassen. Hierbij stimuleren we verenigingen actief om ook zelf onderhoudswerkzaamheden op te pakken. Afspraken hierover worden verwerkt in de demarcatielijst. • Binnensport: we actualiseren de basisinventarisatielijst gymzalen, zowel voor groot als klein materiaal, voor de inrichting van gemeentelijke gymzalen. Voorafgaand hieraan onderzoeken we op basis waarvan de basisnorm gymmaterialen wordt bepaald. De gymzalen bij de dorpshuizen hebben zoveel mogelijk dezelfde inrichting als de gemeentelijke gymzalen.

www.goes.nl

45

www.goes.nl

46

www.goes.nl

47

4. Inclusieve en toegankelijke sport en sportaccommodaties Goes voorziet in mogelijkheden voor een inclusief en toegankelijk sportaanbod en sportaccommodaties zodat alle inwoners van Goes en omgeving, met en zonder beperking, actief kunnen deelnemen aan sport en bewegen. Uitgangspunten en afwegingskader • In de gemeente Goes is voldoende mogelijkheid voor sporters met een beperking om hun sport uit te kunnen oefenen in een passende sportaccommodatie die ook goed bereikbaar is. • Niet alle sportaccommodaties in de gemeente beschikken op dit moment over de aanpassingen voor mindervalide sporters. De gemeente Goes zorgt er wel voor dat er voldoende passende accommodaties beschikbaar zijn voor de betreffende sport die op mindervalide niveau wordt uitgeoefend, binnen een redelijke reistijd. • Als er geschoven moet worden bij nieuwe verzoeken, dan krijgen sportverenigingen die mindervalide faciliteiten nodig hebben voorrang op de betreffende passende accommodatie. Dit geldt alleen voor verzoeken buiten schooltijden. . • Op de sportparken zorgt de gemeente ervoor dat er passende voorzieningen zijn voor mindervalide sporters. Dit houdt in dat niet elke individuele verenigingen op het sportpark de beschikking hoeft te hebben over eigen mindervalide voorzieningen, maar dat deze aangepaste voorzieningen gedeeld worden met alle sporters en bezoekers van het betreffende sportpark.

• Bij eventuele nieuwbouw is toegankelijkheid een standaardeis in de bouwbesluiten. Acties voor inclusieve en toegankelijke sportaccommodaties: • We organiseren een inclusief, passend en divers sportaanbod en werken samen met andere zorgaanbieders om de juiste ondersteuning te bieden. • We maken, wanneer aan de orde en op aanvraag, de roosters

voor binnensportruimte passend op basis van aanwezigheid van minder-valide faciliteiten en we onderzoeken de behoefte vanuit verenigingen. 5. Duurzame sportaccommodaties Sportaccommodaties in Goes voldoen gefaseerd en verantwoord aan de CO2 -reductiedoelstellingen uit de ‘Routekaart verduurzaming gemeente Goes 2022’ en dragen hiermee bij aan het bereiken van 55% CO2-reductie in 2035 en 95% CO2-reductie in 2045. Ook behalen sportaccommodaties financieel voordeel door lagere energielasten voor de vereniging. Uitgangspunten en afwegingskader • Het realiseren van duurzaamheidsmaatregelen is een gezamenlijke inspanning van provincie Zeeland, de gemeente en de vereniging. • Voor de sportaccommodaties in eigendom van gemeente Goes zijn verduurzamingsplannen opgesteld in overeenstemming met de ‘Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed’ (2022). Deze plannen worden gefaseerd uitgewerkt volgens de vastgestelde prioriteitenlijst.

Acties voor duurzame sportaccommodaties: • We actualiseren de informatie op de website van de gemeente over mogelijkheden en ondersteuning voor het verduurzamen van (buiten)sportaccommodaties en gaan deze actief onder de aandacht brengen; • Om uitvoering te geven aan de aangenomen motie ‘Duurzaamheidsfonds voor sportverenigingen in Goes’ (4 juli 2024), onderzoeken we mogelijkheden voor het oprichten van een duurzaamheidsfonds voor sportverenigingen waarbij zij goedkoop kunnen lenen. Een eventuele verlenging van de regeling LEDverlichting wordt in dit onderzoek meegenomen. Hierbij betrekken we SportZeeland en we onderzoeken een mogelijke verdere samenwerking op dit gebied.

www.goes.nl

48

www.goes.nl

49

Tot Slot Met deze sport- en beweegvisie kiest de gemeente Goes bewust voor een actieve en inclusievere benadering van sport. We willen sport en bewegen beschikbaar en toegankelijk houden voor iedereen – ongeacht leeftijd, achtergrond of fysieke mogelijkheden. Door in te zetten op een gevarieerd sport- en beweegaanbod, goede en toekomstbestendige voorzieningen, samenwerking met lokale partners én aandacht voor gezondheid en sociale verbinding, leggen we de basis voor een vitale samenleving.

De komende jaren zetten we deze koers voort. Met deze visie geven we richting en kaders, maar met voldoende ruimte voor aanpassingen en maatwerk in de uitvoeringsagenda als toekomstige ontwikkelingen daarom vragen. Betrokkenheid van sportaanbieders, scholen, zorg- en welzijnsinstellingen en inwoners zijn van essentieel belang. Alleen samen kunnen we een omgeving creëren waarin iedereen actief kan deelnemen aan sport en bewegen in Goes.

Met een gemeentebrede aanpak, gebaseerd op een efficiënte inrichting en verdeling van de bestaande sportaccommodaties, is het streven om zowel in de huidige situatie als in de toekomst een goede sport- en beweeginfrastructuur te behouden zodat alle inwoners van Goes en daarbuiten blijvend uitgenodigd en geïnspireerd worden om te sporten, bewegen en te ontmoeten.

Deze visie is daarmee geen eindpunt, maar een startpunt voor gerichte acties, duurzame investeringen en het creëren van een gezonde leefomgeving in Goes. We nodigen alle partners uit om mee te bouwen aan een gezond en vitaal Goes!

www.goes.nl

Versie: 25 augustus 2025 uitgave gemeente Goes

Stadskantoor M.A. de Ruijterlaan 2 4461 GE Goes

Postadres Postbus 2118 4460 MC Goes

T 14 0113 E stadskantoor@goes.nl www.goes.nl