037. raadsvoorstel vergroening binnenstad -aangepast

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

Z25.245573 / D25.1374680 Vergroening binnenstad J. de Goffau Ruimte en economie Carolien Eijkelenboom

:

Gevraagd besluit 1. Voor het vergroenen van de binnenstad door middel van het plaatsen van verplaatsbare boombakken een krediet van € 325.000 beschikbaar te stellen; 2. Het totaal aangevraagde krediet van € 325.000 te dekken ten laste van de algemene reserve; 3. Hiertoe de 31e begrotingswijziging 2025 vast te stellen. Juridische grondslag In 2022 heeft de gemeenteraad de Kwaliteitsagenda Binnenstad vastgesteld. In deze agenda is het ‘vergroenen’ van de historische binnenstad expliciet opgenomen als een van de belangrijke opgaven. Aanleiding De binnenstad is momenteel sterk versteend, wat negatieve gevolgen heeft voor de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en het comfort van zowel bewoners als bezoekers. In de Kwaliteitsagenda Binnenstad is het vergroenen van de historische binnenstad daarom benoemd als een belangrijke opgave. Een groenere en koelere buitenruimte verhoogt niet alleen het welzijn van bewoners en bezoekers, maar versterkt ook de uitstraling en het functioneren van de binnenstad. Om een eerste stap te zetten richting een groenere en toekomstbestendige binnenstad, stellen wij voor om te starten met het plaatsen van tijdelijke en verplaatsbare boombakken. Deze boombakken bieden de mogelijkheid om te experimenteren met geschikte locaties voor vergroening en dragen tegelijkertijd bij aan een verbeterde sfeer en beleving in de binnenstad.

Bovendien zijn de boombakken flexibel inzetbaar en kunnen zij, na een definitieve vergroening, worden hergebruikt op andere plekken in of rondom de binnenstad. Daarnaast vormt dit voorstel een logische aanvulling op de invoering van de autoluwe binnenstad. Door deze invoering komen enkele parkeervakken te vervallen. De vrijgekomen ruimte wordt tijdelijk ingericht met boombakken. Hiermee maken we niet alleen de binnenstad groener, maar laten we ook zien dat een autoluwe binnenstad kansen biedt voor een aantrekkelijkere en meer leefbare omgeving. Voor de uitvoering van dit plan vragen wij een krediet. Met deze proef zetten we een belangrijke stap richting een groenere, aantrekkelijkere en toekomstbestendige binnenstad, waarbij we de leefbaarheid en uitstraling van onze historische binnenstad verbeteren. Resultaat Er zullen 63 verplaatsbare boombakken in de binnenstad worden geplaatst. Argumenten Vergroening van de binnenstad: tijdelijke boombakken als stap naar een groenere toekomst Een groene en aantrekkelijke binnenstad is essentieel voor het welzijn van bewoners, bezoekers en ondernemers. Hoewel het uiteindelijke doel is om de binnenstad definitief te vergroenen, is dit op veel locaties niet direct mogelijk. Daarom stellen wij voor om tijdelijk gebruik te maken van verplaatsbare boombakken.

Deze bakken maken het mogelijk om de binnenstad op korte termijn te verfraaien met groen en tegelijk te onderzoeken welke plekken het meest geschikt zijn voor permanente vergroening. Waarom directe vergroening nu niet mogelijk is Definitieve vergroening vereist meer tijd vanwege de volgende redenen:

Agendapunt Pagina 2

1. Onderzoek naar parkeerbehoefte en alternatieve locaties Momenteel loopt een onderzoek naar de parkeerbehoefte en mogelijke alternatieve parkeerlocaties. Dit onderzoek is noodzakelijk om inzicht te krijgen in de ruimte die beschikbaar komt voor vergroening. 2. Resultaten van de proeftuin autoluwe binnenstad Vanaf oktober 2025 wordt de autoluwe binnenstad als proeftuin ingevoerd. De resultaten hiervan zijn belangrijk om te bepalen welke ruimte structureel beschikbaar is voor vergroening. 3. Ruimtelijke planvorming Voor sommige locaties is extra tijd nodig om definitieve inrichtingsplannen te ontwikkelen die aansluiten bij de behoeften van bewoners, ondernemers en bezoekers. 4. Eenheid in uitstraling Om een consistente en samenhangende uitstraling van de binnenstad te waarborgen, willen wij het kwaliteitshandboek uit 2003 actualiseren. Hierin worden ook richtlijnen opgenomen voor vergroening. 5. Complexiteit van fysieke aanpassingen Definitieve vergroening vereist vaak ingrijpende werkzaamheden, zoals het verwijderen van verharding en het verbeteren van de ondergrond. Dit kost tijd en voorbereiding. Waarom boombakken? Boombakken hebben de voorkeur boven plantenbakken vanwege hun grotere formaat en het sterkere verkoelende effect van bomen. Bomen zorgen voor schaduw en dragen via verdamping bij aan een koeler microklimaat.

Dit maakt boombakken een ideale tijdelijke oplossing om hittestress in de versteende binnenstad te verminderen. Locaties en aanpak Op basis van de bijgevoegde kaart worden 63 boombakken geplaatst op strategische locaties. Deze worden onder andere geplaatst op parkeervakken rond de stadshaven en op de Korte Vorststraat die vrijkomen na de invoering van de autoluwe binnenstad. Daarnaast worden de Singelstraat en Oostwal aangekleed met boombakken in afwachting van definitieve plannen. In winkelstraten zoals de Kreukelmarkt, Lange Vorststraat en Keizersdijk, waar ondernemers hebben gevraagd om meer groen, worden eveneens boombakken geplaatst. De duur van de tijdelijke vergroening varieert per locatie en zal naar verwachting nergens langer zijn dan vijf jaar. De verplaatsbare boombakken kunnen daarna elders ingezet of onderdeel zijn van de permanente vergroening. Ook kunnen we de bomen uit de bakken definitief planten. Dit voorkomt kapitaalvernietiging en biedt een duurzame oplossing voor een groenere toekomst. Kanttekeningen Hoewel de tijdelijke plaatsing van boombakken een belangrijke stap is naar vergroening van de binnenstad, zijn er enkele aandachtspunten die moeten worden meegenomen: 1. Onderhoud en beheer De boombakken vereisen regelmatig onderhoud, zoals water geven en snoeien, om de kwaliteit van het groen te waarborgen. Dit brengt extra kosten en inzet met zich mee. 2.

Ruimtelijke beperkingen Niet alle locaties in de binnenstad zijn geschikt voor het plaatsen van boombakken. Er moet rekening worden gehouden met voldoende ruimte voor voetgangers, fietsers en andere gebruikers van de openbare ruimte. 3. Draagvlak bij bewoners en ondernemers Het plaatsen van boombakken kan weerstand oproepen bij bewoners of ondernemers, die hier mogelijk hinder van ondervinden. 4. Beperkte effectiviteit Boombakken bieden niet dezelfde voordelen als definitieve vergroening, omdat ze minder water opnemen en minder lang meegaan zonder intensief onderhoud. 5. Kostenoverschrijding De geraamde kosten van €325.000 zijn gebaseerd op een globale berekening. Onvoorziene

Agendapunt Pagina 3

omstandigheden, zoals stijgende prijzen of aanvullende onderhoudskosten, kunnen leiden tot een kostenoverschrijding. Deze kanttekeningen benadrukken het belang van een goede planning, duidelijke communicatie met betrokkenen en een zorgvuldige uitvoering van het project. Financiën Wat kost het? De kosten voor de boombakken zijn geraamd op €325.000. Hoe worden de kosten gedekt? Voorgesteld wordt het totaal aangevraagde krediet van € 325.000 te dekken ten laste van de algemene reserve. Dit bedrag was al meegenomen in de Kadernota 2026 (claim). Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? Het effect op het weerstandsvermogen is beperkt. Het bedrag van €325.000 is al meegenomen in de kadernota 2026. Duurzaamheid De tijdelijke en definitieve vergroening van de binnenstad draagt bij aan een duurzamere en klimaatbestendigere leefomgeving. Bomen in de boombakken helpen hittestress te verminderen door schaduw te bieden en verdamping te stimuleren, wat zorgt voor een koeler microklimaat. Daarnaast dragen de bomen bij aan een betere luchtkwaliteit en bevorderen ze de biodiversiteit, zelfs in een stedelijke omgeving. Het gebruik van verplaatsbare boombakken is tevens een duurzame keuze, omdat de bomen na de tijdelijke periode definitief geplant worden. Hierdoor wordt kapitaalvernietiging voorkomen en ontstaat een blijvende investering in groen.

Door deze aanpak wordt vergroening flexibel en toekomstgericht ingezet, met oog voor het milieu en het welzijn van bewoners en bezoekers. Communicatie & Participatie Wie zijn de betrokken bij dit raadsbesluit? Het plan voor de vergroening met de tijdelijke boombakken is mede op verzoek van externen (ondernemers, bewoners Gasthuis) tot stand gekomen. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? De exacte plaatsing van de boombakken zal waar nodig met betrokkenen worden afgestemd. Voor de definitieve planvorming voor de verschillende gebieden, zoals Singelstraat, het stadshavengebied, Oostwal, etc,. moet het participatieplan nog worden opgesteld. Uitvoering De uitvoering zal na het beschikbaar stellen van de kredieten aanvangen. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester