020. Raadsvoorstel Uitkomsten Value Engineering studie en voorbereidingskrediet saneren overweg en aanleg spooronderdoorgang Kloetingseweg-Voorstad

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Click or tap here to enter text.

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

Stan Meulblok 2. Ruimte en Economie Victor de Vries Openbare Ruimte

:

Z23.155942/ D25.1301771 Uitkomsten Value Engineering studie en voorbereidingskrediet saneren overweg en aanleg spooronderdoorgang Kloetingseweg/ Voorstad

Gevraagd besluit 1. In te stemmen met de uitkomsten van het Value Engineering1 studie Sanering overweg Kloetingseweg Goes van ProRail en het opstarten van het vervolgproces door ProRail in samenwerking met de gemeente. 2. De in de Programmabegroting 2025 opgenomen uitbreidingsinvestering (programma 2) van € 300.000 beschikbaar te stellen als voorbereidingskrediet en de hieruit voortvloeiende rentelasten van € 4.875 voor 2025 en 2026 te verwerken ten laste van het begrotingssaldo. 3. De 19e begrotingswijziging 2025 vast te stellen. Juridische grondslag ProRail is wettelijk verantwoordelijk voor onder ander veilige landelijke spoorwegen. De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor onder ander een veilige en bereikbare gemeentelijke openbare ruimte. Aanleiding Dit voorstel is in navolging op een informerende raadsmemo van 21 september 2023. In het kader van “Wind in de zeilen” is één extra intercitytrein per uur per richting gaan rijden op de Zeeuwse lijn. Uit een overwegveiligheidsanalyse is gebleken dat er overwegmaatregelen en twee overwegsaneringen nodig zijn om de overwegveiligheid in totaliteit op de Zeeuwse lijn niet te laten verminderen. Doel van de overwegsaneringen is het verbeteren de lokale overwegveiligheid en daarmee de totale overwegveiligheid op de Zeeuwse lijn. Er zijn in de overwegveiligheidsanalyse vijf mogelijke locaties voor overwegsaneringen benoemd.

Op basis van een integrale Value engineeringstudie komen overwegen “Roosendaal De Kade” en “Goes Kloetingseweg-Voorstad” als grootste kanshebber naar voren om te. In februari 2023 is in de stuurgroep Wind in de Zeilen het besluit genomen om de sanering van Roosendaal De Kade en Goes Kloetingseweg-Voorstad verder uit te werken. Voor de verdere uitwerking van de Kloetingseweg-Voorstad te Goes is een (verdiepende) Value Engineering studie uitgevoerd, zie bijlage 2. Resultaat ProRail heeft onderzocht of de spoorwegovergang bij de Kloetingseweg/Voorstad dicht kan. Dit deden ze in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, samen met de gemeente Goes. Uit het onderzoek (Value Engineering studie) blijkt op dit moment dat de overgang dicht kan, maar dan moet er wel een onderdoorgang onder het spoor komen voor fietsers en voetgangers. Doel Value Engineering studie 1

Value Engineering (VE) wordt al decennialang toegepast in verschillende branches. Het ondersteunt projecten bij het helder krijgen van de scope, afgezet tegen de kosten. Kortgezegd: welke oplossingen zijn er, wat houden die precies in en wat kosten ze? VE beantwoordt daarbij vragen als: hoe beïnvloeden alle eisen en wensen het project en daarmee de uiteindelijke kosten? En hebben alle betrokkenen hetzelfde beeld van wat het project inhoudt? ProRail past VE sinds 2001 breed toe op projecten, processen en producten.

Agendapunt Pagina 2

De Value Engineering (VE) - studie is erop gericht om de haalbaarheid te verkennen voor een oplossing die het best invulling geeft aan de doelstelling voor de locatie vanuit het programma Wind in de Zeilen: Het realiseren van een sobere en doelmatige oplossing voor het saneren van de overweg Kloetingseweg in Goes rekening houdend met de bestaand en beoogde toekomstig gebruik van de overweg door de diverse weggebruikers. Hierbij dient te worden verkend of er naast de locatie Kloetingseweg een betere of op zijn minst gelijkwaardige locatie is voor een ongelijkvloerse spoorkruising. Daarnaast dient te worden verkend of een onderdoorgang op de locatie Kloetingseweg haalbaar is uitgaande van de meest sobere en doelmatige oplossingsrichting. Argumenten Eerder uitgevoerde onderzoeken Tijdens het onderzoek is gebruikgemaakt van twee eerder uitgevoerde onderzoeksrapporten: • Fietsroutes en spoorkruisingen in Goes, Ligtermoet & Partners, 9 jul 2010; • Ruimtelijke functionele verkenning langzaamverkeer onderdoorgang Goes, Movares, jan 2013. Naar aanleiding van deze onderzoeken heeft het college op 12 februari 2013 besloten in te stemmen met locatie Kloetingseweg – Voorstad voor het saneren van de overweg en aanleg van een spooronderdoorgang. Ontwerpeisen ProRail hanteert Spoorse ontwerprichtlijnen.

De gemeente hanteert het fietsbeleidsplan “Goes Fietst Verder’, de Regionale Mobiliteit Strategie (RMS), het gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en de landelijke richtlijnen van het kennisplatform CROW. Toetscriteria en -kaders ProRail heeft in samenwerking met de gemeente de toetscriteria en toetskaders in hoofdstuk 5 opgesteld. Zoekrichtingen In het onderzoek is in hoofdstuk 6 en 7, op basis van de toetscriteria en toetskaders, de impact onderzocht van onderstaande ontwerpinvalshoeken. Deze ontwerpinvalhoeken, inclusief de dwangpunten onder C1 en C2 zijn verbeeld op bladzijde 17 van het rapport. A. Aanbevolen maatvoering onderdoorgang en wegprofielen, op basis van de richtlijnen van het Kennisplatform CROW. B. Minimale maatvoering onderdoorgang/ wegprofielen en optimale comfortabele helling. Het realiseren van een comfortabele helling voor de voetganger en vooral de fietsers is van grote invloed op de haalbaarheid. C. Onderdoorgang binnen logische dwangpunten, een minimale doorrijhoogte, breedte en de lengte wordt begrensd door logische dwangpunten. De dwangpunten zorgen voor meer ruimte voor inpassing in en aansluiting op de omgeving. De hellingen worden steiler en korter. Er zijn twee sub-zoekrichtingen: C1. Dwangpunten Kloetingseweg nr. 9 en Van Dusseldorpstraat. C2. Dwangpunten Kloetingseweg nr. 9 en Blaaubeenstraat.

Uitkomsten De volgende (deel)conclusies zijn opgenomen in het rapport: • Voor de voetganger is de bestaande overweg cruciaal. Saneren van de voetverbinding is niet mogelijk. De fietsverbinding is onderdeel van zowel het gemeentelijke als provinciale hoofdfietsnetwerk. Gelet op de maaswijdte is saneren van de fietsverbinding niet mogelijk. De verkeersanalyse laat zien dat de fiets- voetverbinding over het spoor moet blijven bestaan. • De intensiteit in de Kloetingeseweg ter hoogte van de overweg bedraagt ongeveer 1.500 motorvoertuigen per etmaal op werkdagen. Dit verkeer zal een andere route over het netwerk zoeken. We hebben geen inzicht in de herkomst van dit verkeer. Maar te verwachten is dat dit verkeer zich vooral zal verdelen over de Terwellegang en de Buys Ballotstraat. We realiseren dat beperkte toename van de hoeveelheid verkeer in de Buys Ballotstraat gevoelig ligt bij een deel van de bewoners in deze straat.

Agendapunt Pagina 3

• • •

• • • •

•

•

De bestaande rechtsaffer voor gemotoriseerd verkeer vanaf de Van de Spiegelstraat over het spoor richting Kloetingseweg kan worden opgeheven. Wel vraagt het nadere afstemming met bedrijven en bewoners in de omgeving, over bijvoorbeeld de toegankelijkheid en de wijze van ontsluiting van de bedrijven. Een ongelijkvloerse kruising Van de Spiegelstraat over de spooronderdoorgang en een ongelijkvloerse kruising W. Zelleweg-Kloetingseweg over de spooronderdoorgang verbeterd de verkeersveiligheid en de doorstroming. Het opheffen van de gemotoriseerde verbinding geeft voor het openbaar vervoer geen nadelen. Het opheffen van de huidige overweg geeft voor de hulpdiensten geen structurele nadelen. Het vrachtverkeer is via de A. Fokkerstraat en Fruitlaan de Kloetingsweg te bereiken. Het opheffen van de huidige overweg kent geen structurele nadelen, de alternatieve aanrijdroutes zijn geschikt voor vrachtverkeer. Wel vraagt het nadere afstemming met bedrijven in de omgeving, over bijvoorbeeld de toegankelijkheid en de wijze van ontsluiting van de bedrijven. Het opheffen van de verbinding voor landbouwverkeer kent geen structurele nadelen. Er is geen volwaardig alternatief voor spoorkruising Kloetingseweg op een andere nabijgelegen locatie zoals Rembrandtlaan.

Een overwegsanering zonder realisatie van een nieuwe spoorkruisende verbinding in of in de nabijheid van de Kloetingseweg voor langzaam verkeer is niet realistisch. Een sanering van de overweg Kloetingseweg in combinatie met de realisatie van een onderdoorgang voor langzaam verkeer lijkt mogelijk. Er is binnen de zoekrichtingen een onderdoorgang te maken die goed bruikbaar is, die technisch gemaakt kan worden, die inpasbaar is en waarbij voor alle functies in het plangebied een realistische oplossing voorhanden lijkt. Op basis van de toetscriteria en -kaders is een impactanalyse uitgevoerd op de drie zoekrichtingen. Een overzicht van de uitkomsten van de impactanalyse is verwoord in de tabel op bladzijde 22 van de rapportage. Voor een beter beeld van hoe een zoekrichting ingepast kan worden heeft de gemeente twee ideeschetsen gemaakt. Deze hebben geen verdere status. Ze zijn opgenomen in bijlage 4 van de rapportage. Vanuit waardeperspectief (wat levert het voor alle stakeholders op en wat mag het kosten) zal de sobere en doelmatige oplossing zich in de bandbreedte bevinden tussen zoekrichting B (minimale maten onderdoorgang waarbij het hellingspercentage voldoet aan de CROWrichtlijn) en C1 (minimale maten onderdoorgang waarbij het hellingpercentage steiler is dan de richtlijnen van het kennisplatform CROW en niet voldoet aan het gemeentelijk fietsbeleid.

Zoekrichting C2 valt binnen de bandbreedte van deze zoekrichtingen.

Kanttekeningen Het project bezit een bovengemiddeld risicoprofiel voor een gemeentelijk infraproject. Onderstaand kort samengevat de belangrijke risico’s op dit moment: • Er is onvoldoende grond in eigendom; • Bedrijven en woningen zijn onvoldoende bereikbaar; • Het ontwerp sluit onvoldoende op het fietsstraat ontwerp; • Het verkeer kan onvoldoende blijven rijden tijdens de uitvoering; • De rol van de gemeente is onvoldoende helder; • Onvoldoende bouwplaatsterrein beschikbaar; • Schade aan bebouwing door trillingen en/ of grondwaterverlaging; • Vertraging door slechte communicatie met de omgeving. Enkele risico’s die nog niet door ProRail zijn gekwantificeerd: • Het ministerie stemt niet in om het vervolgproces na de Value Engineering studie op te starten; • ProRail heeft onvoldoende capaciteit om het project tot realisatie te krijgen; • De kosten voor de gemeente zijn hoger dan verwacht. De belangrijkste kansen op dit moment in het proces zijn: • De verkeersveiligheid en de verkeersdoorstroming wordt verbeterd;

Agendapunt Pagina 4

• •

De gemeente werkt intensief samen met ProRail. Het proces in Goes loopt voorspoediger dan in Roosendaal. Omwille van de voortgang wordt bekeken of de besluitvorming kan worden losgekoppeld; De investeringskosten worden betaald door het ministerie.

Financiën Investeringskosten en -budget De investeringskosten worden gedragen door het ministerie van I en W in het kader van “Wind in de zeilen”. Uitgaven en inkomsten op dit moment voor de gemeente De inzet door het projectteam, op de onderdelen: projectleiding, omgevingsmanagement, verkeerskunde, stedenbouw, civiele techniek, communicatie en participatie worden geraamd op € 300.000. De reeds gemaakte kosten tot en met 31 dec 2024 bedragen € 44.771,69. De aankoopkosten van woning Kloetingseweg 9 bedroegen € 423.550. De kosten van het onderhoud van woning Kloetingseweg 9 minus de huurinkomsten bedragen op dit moment € 7.383,63. Of de aankoopkosten kunnen worden gedekt uit het Wind in de Zeilen budget wordt later in het proces door het ministerie bekend gemaakt, op het moment als er inzicht is of deze grond noodzakelijk is om de overweg te saneren en de spooronderdoorgang op een goede wijze te realiseren. De rentelasten (€ 9.750) van de voorbereidingskosten van de gemeente zijn al in de Programmabegroting 2025 opgenomen, maar door de voortvarende start (uitbreidingsinvestering was voorzien in de jaarschijf 2026, het voorbereidingskrediet wordt nu voor 2025 aangevraagd) is sprake van extra rentelasten voor de jaren 2025 en 2026 van € 4.875. Hiervan wordt voorgesteld dit relatief geringe bedrag te dekken ten laste van het gemeentelijk begrotingssaldo van die betreffende jaren.

Duurzaamheid In het rapport van ProRail maakt duurzaamheid onderdeel uit van de impactanalyse zoekrichtingen. In de volgende fase kunnen nog aanvullingen worden toegevoegd, zoals: beperking CO2 uitstoot, circulair, natuur inclusief en biodiversiteit. Communicatie & Participatie Omwonenden en bedrijven in de omgeving hebben namens ProRail en de gemeente een persoonlijke brief ontvangen, bijlage 4. Inwoners en bedrijven kunnen contact met ons opnemen als men een vraag heeft of met ons in gesprek wil. Daarnaast hebben we een aantal bedrijven in de omgeving uitgenodigd uit om gezamenlijk met ProRail en ons in gesprek te gaan. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Tijdens de studie hebben er gesprekken plaatsgevonden met: eigenaren van bedrijfsgebouw Beekman Watersport en een woning, bewoner Kloetingseweg, Veiligheidsregio Zeeland, politie, Witte Kruis, Evides, Stedin en DNWG. Besprekingsverslagen met de hulpdiensten zijn als bijlagen bijgevoegd aan de rapportage. Het besprekingsverslag met de eigenaren van Beekman Watersport is vertrouwelijke bijgevoegd, bijlage 3.

Vervolg Besluitvorming Besluitvorming over het definitief doorgaan van een overwegsanering op de Kloetingseweg - Voorstad (en uitvoering van een daaraan gerelateerde oplossing) vindt plaats door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op basis van de uitkomsten van de studies voor de twee locaties (Goes en Roosendaal). Omwille van de voortgang wordt bekeken of besluitvorming kan worden losgekoppeld. Daarnaast zal ook de gemeente Goes bestuurlijk moeten instemmen of en in welke vorm ze willen samenwerken aan de sanering en verdere uitwerking en realisatie van een passende oplossing.

Agendapunt Pagina 5

ProRail adviseert het ministerie en de gemeente in te stemmen om het vervolgproces op te starten. Bijlagen 1. De 19e begrotingswijziging 2025 2. Concept raadsbesluit 3. Value Engineering studie Sanering Overweg Kloetingseweg Goes, ProRail, 18 dec. 2024; 4. Vertrouwelijk besprekingsverslag Watersport Beekman, 19 okt 2023. 5. Brief aan omgeving Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester