[VVD] Inbreng eerste termijn begrotingsraad 2023

INBRENG BEGROTINGSRAAD

Fractie

13 november 2023

VVD

De 2de Turap voor 2023 laat een positief beeld zien. Zoals we nu tegen de financiële situatie aankijken zullen we het jaar met een plus van ca €277 000 afsluiten. De 1ste turap liet nog een tekort van ca €400 000 zien. Het verschil wordt grotendeels verklaard door oudwethouders die voortvarend aan het werk zijn gegaan waardoor een voorziening kan vrijvallen, de september circulaire van de overheid die ons extra geld geeft en het opnieuw vooruitschuiven van projecten. Dit laatste is een terugkerende oefening die precies aangeeft dat onze ambities niet passen bij onze middelen en mensen. Het geeft maar weer eens aan dat het lerend vermogen van het college moeilijk op gang komt. Overigens is ons college in goed gezelschap van de centrale overheid die aan ditzelfde euvel leidt. Een goede balans tussen ambities en middelen zou tot een realistischere begroting leiden. Tijdens het PNdebat noemde ik al dat we constant een golf aan activiteiten voor ons uit blijven schuiven. Ik hoor graag van het college waarom het maar niet lukt onze projecten beter in de tijd te plannen. De kwaliteit van de project begrotingen en doorlooptijden kan en moet beter.

Voorzitter dat brengt mij bij de begroting 2024. Binnenkort mogen we weer gaan kiezen. Er is weer volop keus tussen alle partijen die aan de verkiezingen mee doen. Dat leidt bij veel mensen tot keuze stress. Zo niet bij ons college. Die maken in de meerjarenbegroting helemaal geen keuzes. Gelukkig kunnen ze bij ons terecht voor een stemadvies. De jaren 2024 en 2025 laten een plusje zien voornamelijk door te spelen met vrijvallen van indexeringen maar in de jaren 2026 en 2027 komen we miljoenen te kort. (resp 2,5 en 4,5) Daarmee krijgt de zin in de toelichting op de begroting van het college namelijk en ik citeer “We hebben een gezonde financiële basis” wel een bijzondere lading. Voorzitter wij hebben als VVD, en onze oud-partijleider Mark Rutte in het bijzonder, vaak het verwijt gehad dat we geen lange termijnvisie hadden voor Nederland, geen perspectief of geen punt aan de horizon en een strategie om er te komen. Dit college heeft dat gelukkig allemaal wel. De punt aan de horizon is een tekort van in totaal €7 mln over 2026/27 en de strategie is hopen en bidden dat de overheid dit voor ons oplost, met de VNG als lobbyist.

Door zelf niet te kiezen hopen we de regering onder druk te zetten en op andere gedachten te brengen. Besluiten uitstellen en bidden voor een goede afloop. Delay and pray, een strategie die meestal tot een financiële ramp leidt. De VVD vindt dat wij onze toekomst in eigen hand moeten nemen. Zelf keuzes moeten maken. Kijk naar de investeringen, wat kan later, kijk naar versoberingen (hebben we ook aan de scouting gevraagd), kijk naar de almaar stijgende kosten van de ABG, blijf in dit verband als bestuurder en directie nieuwsgierig naar wat efficiënter kan, blijf als bestuur kritisch. Start een kerntaken discussie. Kortom genoeg knoppen om aan te draaien maar ben zelf voorbereid door in ieder geval vast naar de opties te kijken. Zorg ervoor dat er niet maar een optie over blijft namelijk het verhogen van de woonlasten voor onze inwoners. Daarom dienen wij een motie in om deze voorbereidingen te starten. Bij uitstek een oefening waar wij als raad unaniem aan kunnen bijdragen. Wij bevelen deze motie, die oproept om raad breed hier een oplossing voor te bedenken, dan ook van harte aan en ik spreek de hoop uit dat de coalitie deze handreiking aanvaard. Voorzitter is het allemaal kommer en kwel wat dit college laat zien? Nee zeker niet. Neem ons woningbouwprogramma.

In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft onderzoeksbureau ABF Research onderzocht dat wij in Nederland een tekort hebben aan 390 000 woningen. Dit is 4,8% van de totale woningvoorraad. Voor onze gemeente zou dit een opdracht betekenen van tussen de 550 en 600 nieuwe woningen. Wij hebben er ruim 850 in onze plannen zitten. Nu nog bouwen. Waarbij wij vooral aandacht vragen voor Hulten en Molenschot. Wat ons ook goed bevalt is dat het college in de begroting voorstelt het historisch verhaal van Gilze en Rijen als basis te gebruiken voor de omgevingsvisie en ruimtelijke planvorming. Dat bevalt ons beter dan het ongefundeerde “we groeien naar 30 000 inwoners” uit het coalitieakkoord en de opdracht om Rijen te verstedelijken uit het SRBT. Voorzitter wat ons ook goed bevalt is dat het Kap en her-plantbeleid herzien wordt, met duidelijke regels voor her-plant. Wij gaan er dan wel vanuit dat de gemeente als grootste kapper zich ook aan deze nieuwe regels gaat houden. Kan de wethouder dit toezeggen? Wat ons wel verbaast is dat een voor de hand liggende plantlocatie als de bermen van de Hanny Schaftlaan niet of nauwelijks gebruikt worden. Daarom dienen wij een motie in om dit beter in kaart te brengen en er een echte laan van te maken. Voorzitter voor ons als VVD blijft de energie en warmtetransitie van onze gemeente een punt van grote zorg.

Wij vinden het dan ook jammer dat in de begroting nauwelijks concrete plannen en acties staan op dit vlak. Wij komen niet verder dan en ik citeer “eea samen met

onze partners bekijken” en tweede citaat “bedrijven verder te stimuleren” dit terwijl we weten dat voor veel huishoudens de warmte transitie zonder hulp onbetaalbaar is en dat ondernemers wel willen maar bijna smeken om duidelijkheid. Kan de wethouder ons blij maken en aangeven welke acties hij gaat ondernemen om inwoners en bedrijven te helpen om de transitie ook daadwerkelijk mogelijk te maken. Voorzitter wij delen met u, als portefeuillehouder veiligheid, de zorgen die u in de begroting uit tav thema’s als verward gedrag, ondermijning, huisvesting vluchtelingen en veiligelanders, huisvesting arbeidsmigranten en mensenhandel. Wij zien ook dat de integrale aanpak hiervan onder druk komt te staan. Er is al tot uitbreiding van capaciteit besloten in de PN. Wij horen graag van de portefeuillehouder wat zijn plannen zijn om de ook door hemzelf genoemde zorg te adreseren. Voorzitter ik rond af met het meest heikele punt. Het valt mij op dat de begroting een begin maakt met tweetaligheid. Sommige koppen worden in het Engels vertaald. En op sommige plaatsen krijgen we zelfs tussen haakjes de Engelse vertaling van Hulten. Toch nog op de valreep een paar vragen aan het college.

Welke doelgroep willen we hiermee bedienen, is dit een opmaat naar een volledige tweetalige begroting en zo ja waar in de begroting zijn hiervoor de middelen opgenomen? Hans van Nistelrooij Fractievoorzitter VVD Gilze en Rijen