Voortgangsrapportage inclusieagenda 2021-2022

VOORTGANGSRAPPORTAGE Voortgangsrapportage Inclusieagenda Projectleider Bestuurlijk opdrachtgever Ambtelijk opdrachtgever Nummer Datum Projectfase Zaaknummer Status

Stefanie van Boekel Ariane Zwarts Piet Sprangers Voortgangsrapportage nummer 1 29-10-2021 Uitvoeringsfase 363029 Openbaar

Inleiding 2 miljoen Nederlanders hebben een beperking. Ze hebben een lichamelijke of verstandelijke beperking of psychische problemen. Gewoon meedoen is voor deze mensen niet altijd vanzelfsprekend. Eind 2020 heeft de raad de inclusieagenda 2021-2022 vastgesteld. Deze inclusieagenda is bedoeld om deze mensen volwaardig mee te laten doen aan de samenleving.

Tijd Het project zit in de uitvoeringsfase en wordt december 2022 afgerond. Er komt dan een nieuwe inclusieagenda. Hieronder staat per hoofdstuk de voortgang van de inclusieagenda 2021-2022 omschreven. Afwijking In de inclusieagenda staat dat we in het derde kwartaal van 2022 de inclusieagenda evalueren en dat deze evaluatie en de hernieuwde inclusieagenda in het vierde kwartaal naar de raad gaat. Dit wijzigen we omdat het op deze manier niet mogelijk is om gebruik te maken van de gegevens van de burgerpeiling, zoals vastgesteld in de inclusieagenda. We voeren de evaluatie daarom uit als het jaar is afgerond, begin 2023.

1. Een inclusiebewuste organisatie Zoals vastgesteld in hoofdstuk één van de inclusieagenda hebben we een poule van ervaringsdeskundige opgezet. De poule bestaat uit negen personen en is op verschillende manieren en in verschillende stadia bij activiteiten betrokken. Voorbeelden hiervan zijn: Rijen Noord-Oost, herbestemming Tropical/Margriethal, Achter de Tuintjes, Speelbos Gilze, Spoorzone, Bisschop de Vetplein Gilze, subsidies Sociaal Domein. Door deze inzet van ervaringsdeskundige groeit de bewustwording binnen de organisatie. Het geplande promoteam om medewerkers bewuster te maken over inclusie is vanwege het vele thuiswerken door corona niet in 2021 opgezet. We voeren deze actie uit in 2022. De afdeling P&O heeft verschillende inclusie onderwerpen mee genomen in het project arbeidscommunicatie, zoals het aannemen van medewerkers met een arbeidsbeperking en bewustwording creëren omtrent inclusie. Ook hebben ze in 2021 regelmatig deelgenomen aan webinars vanuit het A&O fonds waarbij gemeenten inzicht geven in hun aanpak.

2. Inclusie borgen in de gemeentelijke organisatie In 2021 hebben we in de praktijk geëxperimenteerd met verschillende manieren van aandacht hebben voor inclusie. Voorbeelden van projecten waarbij dat gedaan is vindt u hierboven onder hoofdstuk 1. De lessen die we hieruit trekken leggen we in 2022 vast in de diverse beleidsdocumenten zoals omschreven in de inclusieagenda. Zoals een handreiking waarin we vastleggen hoe we participatie vormgeven. In het eerste kwartaal van 2021 zouden we het inclusiebeleid formuleren voor de fysieke leefomgeving. Wegens personele wisselingen en krapte in personeel is dit niet in 2021 gebeurd, we pakken dit op in 2022.

3. Sociale toegankelijkheid Gilze en Rijen Op 1 november is in de commissie middelen de raadsinformatiebrief besproken over de gemeentelijke website (RIB: Motie M2021-13 inzake website gemeente Gilze en Rijen). Deze raadsinformatie brief gaat in op verschillende onderwerpen uit de inclusieagenda, zoals toegankelijkheid en digitoegankelijkheid van de website. Meer informatie hierover leest u in de hierboven genoemde raadsinformatiebrief. Bij het ontwikkelen van de nieuwe gemeentewebsite in 2022 betrekken we zowel inwoners in het algemeen als inwoners die een beperking ervaren. Heldere Taal is het uitgangspunt voor alle medewerkers. Het ontwikkelen van een schrijfwijzer pakken we op in 2022. Het doorontwikkelen van de scholing gaat mee in de ABG-acedemie en in de trainingen Communicatie, Participatie & Klantgerichtheid. De acties uit de inclusieagenda die betrekking hebben op toegankelijke verkiezingen liggen allemaal op schema. We betrekken de poule ervaringsdeskundigen voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen en toetsen of de landelijke Checklist Toegankelijkheidscriteria Stemlokalen volstaat. We hebben in de eerste helft van 2021 een onderzoek uitgevoerd naar de behoeften en mogelijkheden van mensen met een psychosociale beperking of kwetsbaarheid. Mogelijke voegen we in 2022 naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek acties toe aan deze dynamische agenda.

In 2021 hebben we aanbevelingen opgehaald bij ervaringsdeskundigen over hoe we inclusie kunnen opnemen in ons subsidiebeleid en -uitvoering. Deze aanbevelingen gaan we in 2022 verwerken in het subsidiebeleid. We nemen inclusie ook mee in onze voortgangsgesprekken met subsidiepartners in 2022.

4. Fysieke toegankelijkheid Gilze en Rijen Het handboek openbare ruimte is nog niet geactualiseerd, dit stond gepland voor de tweede helft van 2020. Zodra het handboek wordt geactualiseerd nemen we inclusie er in op. Verschillende medewerkers binnen het fysieke domein zijn actief rondom inclusie. Inclusie heeft een (soms nog kleine) rol gespeelt bij onder andere de volgende onderwerpen: Rijen Noord-Oost, herbestemming Tropical/Margriethal, Achter de Tuintjes, Speelbos Gilze, Spoorzone, Bisschop de Vetplein Gilze en de kabelgoottegel voor het opladen van elektrische auto’s. In 2022 willen we inzetten op algemene informatie en bewustwording over inclusie bij deze medewerkers. We hopen dit te kunnen koppelen aan acties van hoofdstuk 2 sociale toegankelijkheid (2.1 Inclusie bewust werken.) In januari is een oproep aan inwoners gedaan om belemmeringen op straat te melden. Hier kwamen drie reacties op. - Een melding is doorgezet naar de provincie. - Een melding was een verzoek om het speelbos toegankelijk te maken voor (oudere) mensen met een rolstoel - Een melding ging over de openbare ruimte (de afstand tussen twee hekjes) en is opgepakt door de buitendienst.

Er is gekeken of we de ‘Buiten beter app’ kunnen doorontwikkelen, zodat die specifiek te gebruiken is voor meldingen met betrekking tot inclusie. Hierover is de commissie samenleving geïnformeerd in april 2021 middels de memo ‘aanvullende actiepunten inclusiebeleid’. De conclusie was dat de ‘Buiten beter app’ voldoende toegankelijk was. Ook is de app bruikbaar voor meldingen mbt inclusie. Vanuit de Stichting van het speelbos Gilze kwam het verzoek om mee te denken hoe we het speelbos toegankelijker kunnen maken voor kinderen (en volwassenen) met een beperking. Als eerste stap is er een ‘Speelscan’ uitgevoerd. Dit gaf veel inzicht. Het voornaamste inzicht is dat om een speeltuin een succes te laten zijn voor kinderen met en zonder beperking, de focus niet hoeft te liggen op het aanpassen van speeltoestellen. De vraag is vooral hoe zorgen we dat kinderen met een beperking komen en blijven komen. Zodat kinderen met en zonder beperking samen kunnen spelen in de openbare buiten ruimte. We zijn bezig met het opzetten van een aanjaaggroep om te kijken hoe we dat samen kunnen bereiken. In de inclusieagenda is opgenomen dat we hier de jeugdgemeenteraad bij betrekken. Afgelopen jaar is er geen jeugdgemeenteraad geweest. Dit pakken we in het huidige schooljaar op. We laten in 2022 een toegankelijkheidsonderzoek uitvoeren bij de gemeentelijke gebouwen met een openbare functie.

Dit onderwerp is ook opgenomen in het sport en beweegbeleid 2021-2025 ‘Gilze en Rijen beweegt’ en in de beleidsnotitie Verduurzaming en Onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed (april 2021). Het aanpassen van gebouwen volgt nadat de uitkomsten uit het toegankelijkheidsonderzoek beschikbaar zijn. Bij verbouw, nieuwbouw of renovatie toetsen we steeds vaker vooraf de toegankelijkheid van de plannen. In 2022 gaan we in het beleid borgen dat we dit structureel gaan doen. De acties uit de inclusieagenda die vallen onder ‘toegankelijke openbare toiletten’ hangen samen met de motie ‘openbare toiletten’. We zijn samen met de projectleiders van Centrum plan Gilze, Rijen en de Spoorzone, aan het onderzoeken hoe we dit het beste met elkaar kunnen verbinden en hoe we invulling kunnen geven aan dit vraagstuk.

Geld Inclusieagenda In de inclusieagenda hebben we opgenomen dat als ergens financiële middelen nodig zijn deze uit het budget komen dat bij het betreffende onderwerp hoort. Met als doel dat inclusie echt een onderdeel wordt van het werk dat we doen. Perspectiefnota In de perspectiefnota 2022 is vastgesteld dat we eenmalig € 10.000 opnemen als overgangsbudget en opstart kosten. Mogelijke afwijkingen Zoals omschreven bij de acties onder ‘4.4 gemeentelijke gebouwen’ willen we een toegankelijkheidsonderzoek laten uitvoeren bij de gemeentelijke gebouwen met een openbare functie. Het blijkt effectief te zijn om deze toegankelijkheidsinformatie ook publiekelijk te delen zodat mensen met een beperking weten wat ze kunnen verwachten als ze ergens heen gaan (bijv of er wel of geen beugels zijn in het invalidetoilet.) Deze informatie kan makkelijk beschikbaar worden gemaakt met een app. We zijn nog nader aan het onderzoeken welke app het meest geschikt zou zijn inclusief het kostenaspect.

Risico’s In de inclusieagenda zijn geen uren begroot voor de ambtelijke inzet die het uitvoeren van de inclusieagenda kost. We streven er wel naar om inclusie in te bedden in het reguliere werk. Voor de eerste periode zijn extra uren nodig om hier kenbaarheid aan te geven, zoals het opzetten van het promoteam. Dit vormt voor 2022 mogelijk een probleem. Dit heeft onze aandacht en er wordt gezocht naar mogelijkheden.

Omgeving De poule van ervaringsdeskundigen bestaat nu uit negen mensen. Zij denken regelmatig mee. Op verzoek van de raad hebben we in september 2021 opnieuw aan de ervaringsdeskundigen gevraagd welke knelpunten ze signaleren. Dit was al twee maal eerder gedaan. De eerste keer is deze vraag breed uitgezet in december 2019. Dit is toen gebruikt als input voor het Plan van Aanpak Inclusieagenda. De tweede keer was wederom op verzoek van de raad in januari 2021. De derde en laatste uitvraag heeft het volgende opgeleverd: -

Een ervaringsdeskundige gaf terug dat dit al eerder is gevraagd. En vraagt zich af wat hier de bedoeling van is. Mede omdat in de inclusieagenda vastgesteld is om niet te investeren in aanpassingen maar juist te investeren in nieuwbouw en herbouw van zowel gebouwen als openbare ruimte.

Een ervaringsdeskundige heeft een kindje met een beperking en geeft het volgende aan: o Bijna alle speeltuintjes hebben zand en zijn dus met rolstoel niet bereikbaar. o De speeltoestellen die wel bereikbaar zijn niet geschikt voor kinderen in een rolstoel. o De stoepen lopen vaak erg schuin. Dit is heel zwaar om dat bij te sturen. o In haar wijk word er erg veel half op de stoep geparkeerd, doordat er steeds meer auto's zijn en minder parkeerplaatsen. Daar kom je soms moeilijk langs. o Wanneer je van een stoep de weg op gaat, is er een goot voor je op de weg bent. Hier blijven wielen in hangen, waardoor je voorover kukelt. o Op smalle stoepen staan soms stroomkastjes, recht naast een afrit en dan soms aan de andere kant nog een lantaarnpaal. Daar kom je moeilijk langs. Deze ervaringsdeskundige denk mee bij de ontwikkelingen in het Speelbos. -

-

Een ervaringsdeskundige met een aangepaste fiets en een scootmobiel geeft aan dat als er sneeuw ligt de weg sneeuwvrij moet zijn wil het voor haar mogelijk zijn om naar buiten te kunnen. Zij hoopt dat het mogelijk is om de straten die mensen met een beperking nodig hebben, sneeuwvrij te maken. Dan kunnen deze mensen zelfstandig, veilig naar hun werk en naar de supermarkt toe. Want anders moeten de mensen die zich zelfstandig kunnen verplaatsen thuis blijven, terwijl mensen die reizen met georganiseerd vervoer wel naar hun werk kunnen.

Informatie/communicatie - In januari hebben we een oproep gedaan aan inwoners met een beperking om kenbaar te maken of er punten waren waar zij last van hadden. Deze oproep stond in het weekblad en is geplaatst op de social media van de gemeente. - Gedurende het jaar hebben we regelmatig de poule met ervaringsdeskundigen gevraagd om mee te denken. - In april is de memo ‘aanvullende actiepunten inclusiebeleid’ in de commissie samenleving geweest. - In september hebben we opnieuw bij de poule navraag gedaan of ze knelpunten ervaren. - In december gaat de voortgangsrapportage naar de raad.

Kwaliteit Met de activiteiten uit de inclusieagenda willen we de kwaliteit verhogen waarop alle inwoners mee kunnen doen in de samenleving.