Transitievisie Warmte - gem. Gilze en Rijen d.d. december 2021

Op het niveau van de gemeente wordt er gecommuniceerd over de globale stappen die wij gaan nemen om in 2050 van het aardgas af te zijn. Via de website www.gilzerijen.nl/transitievisiewarmte houden we inwoners en ondernemers op de hoogte van de stand van zaken rond de energietransitie en de overgang naar een aardgasvrij Gilze en Rijen. Ieder die wil, kan op de hoogte blijven van de ontwikkelingen en voortgang digitaal en via de lokale media.

In Gilze en Rijen wordt gekeken wie de doelgroepen (stakeholders) zijn. Daarbij kijken we goed wat er leeft en speelt bij deze doelgroep, wat de kwestie is voor deze doelgroep, welke oplossingen belangrijk zijn voor de doelgroep en wat de urgentie is voor de doelgroep. Kortom, we moeten goed weten hoe we de doelgroep kunnen benaderen. De warmtetransitie begint bij de individuele eigenaar-bewoners die hun woning liefhebben. Op basis van hun behoeften passen zij hun woning aan, al dan niet aangespoord door invloeden van buitenaf.

Middelen Webpagina & social media, infographics & video, persberichten

Doelgroepen en koplopers We laten de koplopers het verhaal vertellen aan wijk/buurtgenoten. Hoe hebben zij het ‘beleefd’ en wat heeft hen geïnspireerd om actie te ondernemen? De ambassadeurs worden in verschillende communicatiemiddelen en op diverse momenten in de tijd ingezet om hun ervaring te delen. Om zo woningeigenaren te enthousiasmeren om tot actie over te gaan. In deze visie hebben wij alvast een start gemaakt door drie inwoners van onze gemeente het woord te geven om hun ervaringen en lessen te delen. Je vindt deze verhalen in de kaders met het microfoon pictogram erbij.

Communicatie op wijkniveau Op het niveau van de wijk wordt de communicatie specifieker en gerichter. Dat kan ook, omdat voor ons een wijk kleinschalig is en bestaat uit vergelijkbare woningen. Met de wijkgerichte communicatie is het daarom mogelijk om in te spelen op de aanpassingen aan de woning die nodig zijn. Wijkgerichte communicatie komt ook van dichtbij, het inzetten van bestaande netwerken uit de wijk, maar ook het opzetten van een wijkteam zoals in de aanpak van EGR is een hier een goed voorbeeld van. Belangrijk zijn ook de energiecoaches. Zij hebben een centrale rol in het geven van advies op maat.

Middelen Inspiratie bijeenkomsten, videomateriaal, website, social media, persberichten

Middelen Informatiebijeenkomsten, huis-aan-huis brief, voorbeeldlocatie, infographics, videomateriaal, website, social media, energiecoaches

41

42

BIJLAGE 1 – VERSLAGLEGGING PARTICIPATIE Aanleiding Om te peilen hoe onze inwoners over de warmtetransitie denken hebben we een TVW pagina op de gemeentelijke website gerealiseerd. Hier hebben we algemene informatie geplaatst, een enquête en een energiekaart. Op de energiekaart kunnen inwoners het energielabel van hun woning, en de andere woningen in de gemeente, vinden. Met behulp van de digitale enquête halen we input op bij inwoners, deze heeft de gehele maand augustus en september 2021 opengestaan voor reacties.

Elke gemeente stelt uiterlijk eind 2021 een Transitievisie Warmte vast. Een belangrijk onderdeel van de TVW is de participatie. Een participatietraject is een middel om een breed gedragen oplossing te vinden in de energietransitie. De gemeente Gilze en Rijen heeft inwoners in het proces richting de TVW betrokken via een informatieavond, een digitale enquête en meedenkgesprekken. Ook na vaststelling van de Transitievisie Warmte blijft participatie een belangrijk onderdeel bij het uitvoeren van de warmtetransitie.

Om de ervaringen en kennis van koplopers in onze gemeente mee te nemen, en de uitkomsten van de enquête te verdiepen, zijn daarnaast meedenkgesprekken georganiseerd.

Doel Het doel van het participatietraject was om breed te informeren over de warmtetransitie en de TVW, te peilen hoe onze inwoners hierover denken en ervaringen en kennis van koplopers mee te nemen in ons proces.

Digitale informatie avond De informatie avond is bijgewoond door ruim 40 inwoners. Tijdens de avond werden de aanwezigen geïnformeerd over de Transitievisie Warmte en de stappen die tot nu toe door de gemeente zijn ondernomen. Energie Gilze Rijen was daarnaast aanwezig om vragen vanuit inwoners te beantwoorden en aan te geven welke stappen gezet kunnen worden. Daarnaast hebben zij ook informatie gedeeld over de

Om onze inwoners te informeren is er op 21 juli 2021 een digitale informatieavond georganiseerd in samenwerking met Energie Gilze Rijen.

43

wijkaanpak. Vragen die zijn gesteld in de chat zijn waar mogelijk meteen beantwoord.

Resultaten enquête 1. In hoeverre bent u al op de hoogte van de warmtetransitie en de overstap naar aardgasvrij in 2050?

Website Op de gemeentelijke website hebben we de volgende informatie geplaatst: -

-

Inleidende tekst met informatie over de TVW. Daarnaast is ook een veelgestelde vragenlijst gepubliceerd op de website; Een kaart van gemeente Gilze en Rijen waarbij het energielabel per woning zichtbaar is. Inwoners kunnen via deze digitale landkaart hun eigen woning en bijbehorende energielabel opzoeken; Een enquête, bestaande uit 10 vragen. De vragen en resultaten worden hieronder toegelicht. In de enquête hadden inwoners tevens de gelegenheid om zich aan te melden voor de meedenkgesprekken.

2. Ik wil graag zelf op korte termijn mijn woning aardgasvrij maken:

De enquête is opengesteld van 21 juli tot en met 6 oktober 2021. Verspreiding enquête De enquête is onder de aandacht gebracht tijdens de informatieavond. Inwoners zijn daarnaast tweemaal geattendeerd op de enquête via de social media kanalen van de gemeente Gilze en Rijen. De enquête is in totaal 62 keer ingevuld.

44

3. Welke maatregelen heeft u al genomen om uw woning te verduurzamen? Vraag 3 is een open vraag waarbij deelnemers hun eigen antwoord in konden vullen. Deze vraag is in totaal 53 keer beantwoord.

4. Welke maatregelen overweegt u om uw woning te verduurzamen? Vraag 4 is een open vraag waarbij deelnemers hun eigen antwoord in konden vullen. Deze vraag is in totaal 50 keer beantwoord.

Onderstaande tabel is tot stand gekomen door de verschillende antwoorden te sorteren en bij elkaar op te tellen. Deelnemers mochten meerdere duurzame maatregelen invullen bij de vraag. Bij meerdere antwoorden zijn alle maatregelen geteld. Het antwoord ‘zonnepanelen en isolatie’ is één keer meegenomen bij zonnepanelen en één keer bij isolatie.

Onderstaande tabel is tot stand gekomen door de verschillende antwoorden te sorteren en bij elkaar op te tellen. Deelnemers mochten meerdere duurzame maatregelen invullen bij de vraag. Bij meerdere antwoorden zijn alle maatregelen geteld. Het antwoord ‘zonnepanelen en isolatie’ is één keer meegenomen bij zonnepanelen en één keer bij isolatie.

Welke maatregelen heeft u al genomen?

Welke maatregelen gaat u nog nemen?

Geen, om andere redenen

Geen

Geen, het is al een duurzame woning

Anders

Kleine maatregelen (tochtstrip,…

Kleinere maatregelen (tochtstrip, led-…

Hybride warmtepomp

Duurzamere ketel

Duurzamere ketel Isolatie

Elektrisch koken

Zonneboiler

Vloerverwarming Zonnepanelen

Zonnepanelen

Isolatie

Warmtepomp 0

5

10

15

20

25

30

0

2

4

Duurzame maatregelen

Duurzame maatregelen

45

6

8

10

12

14

5. Wat zouden voor u goede redenen zijn om uw woning te verduurzamen?

7. Ik wil samen met mijn wijkgenoten optrekken bij het verduurzamen van mijn woning:

6. Wat houdt u het meest tegen bij het verduurzamen van uw woning?

46

8. Hoe wilt u in de toekomst geïnformeerd worden en/of betrokken worden bij de warmtetransitie in Gilze en Rijen?

zich daarbij niet alleen zorgen over de kosten voor inwoners, maar ook over hoe minima mee kunnen in de transitie. Daarnaast geven inwoners aan dat subsidies en duurzaamheidsleningen belangrijk zijn. b. Communicatie en informatievoorziening: Er wordt door deelnemers aangegeven dat het belangrijk is om als gemeente duidelijk te communiceren waar we naartoe gaan, en hoe we dit gaan doen. De communicatie gaat zowel over het proces rondom de TVW, als over de technische oplossingen en financiële middelen. c. Haalbaarheid: Er worden zorgen geuit over de haalbaarheid van het traject. Hierbij gaan de zorgen niet alleen over beschikbare technieken voor oude woningen, maar ook over de financiële haalbaarheid. 10. Vul hier uw e-mailadres in als u zich wilt opgeven voor een meedenkgesprek: In totaal hebben 21 deelnemers hun e-mailadres achtergelaten. Na de uitnodiging hebben uiteindelijk 16 deelnemers definitief deelgenomen aan een meedenkgesprek. Meedenkgesprekken Naast de informatieavond en de enquête konden inwoners zich ook aanmelden voor een meedenkgesprek. De meedenkgesprekken hebben plaatsgevonden op 6 september, 10 september, 15 september en 16 september. In totaal hebben we zestien deelnemers gesproken, deze gesprekken hebben plaatsgevonden op het gemeentehuis in Gilze en Rijen.

Vrijwel alle deelnemers hadden zelf al stappen gezet om hun huis te verduurzamen of waren hier mee bezig. Tijdens de meedenkgesprekken stond de volgende vraag centraal: ‘Wat is er voor nodig om ervoor te

9. Waar moet de gemeente Gilze en Rijen volgens u nog meer rekening mee houden bij de transitie naar aardgasvrij? Met deze vraag hebben deelnemers de mogelijkheid gehad om de gemeente iets mee te geven. In totaal is deze vraag 46 keer ingevuld. Uit de antwoorden kunnen we een paar thema’s onderscheiden: a. Betaalbaarheid: Deelnemers geven aan dat betaalbaarheid een belangrijk onderwerp is. Ze maken 47

zorgen dat iedereen in Gilze en Rijen stappen kan zetten richting aardgasvrij?’

hebben we verzameld op de kansenkaart. Deze kaart representeert de tips die de deelnemers van de meedenkgesprekken hebben gegeven aan de gemeente. Enkele voorbeelden van deze tips:

Door middel van een grote mindmap hebben we de deelnemers gevraagd om thema’s te benoemen waar aan gewerkt moet worden. Vervolgens hebben deelnemers door middel van post-its concrete tips, acties en verbeterpunten meegegeven. Hierbij kwamen de volgende punten naar voren: -

-

-

-

Informatie en communicatie. Deelnemers hebben aangegeven dat ze het belangrijk vinden dat de gemeente communiceert over de doelstelling en de financiering. Met name over de vraag: Wie gaat de transitie uiteindelijk betalen? Daarnaast werd het belang van een goede communicatiestrategie aangestipt, de kracht van herhaling en het gebruiken van een mix van verschillende communicatiemiddelen. Bewustwording en gedragsverandering zijn volgens deelnemers belangrijke doelen van de communicatiestrategie. Zo werd aangegeven dat de gemeente en het bedrijfsleven een voorbeeldfunctie heeft en we gebruik moeten maken van koplopers en het delen van ervaringen. Daarnaast werd ook gesproken over het lokale aspect, en gaven deelnemers het belang van Energie Gilze Rijen en de wijkcoaches aan. Technieken. Zorgen werden geuit over het bestaande elektriciteitsnetwerk, wat op dit moment te weinig capaciteit heeft. Daarnaast werd ook aangegeven dat deelnemers informatie over de beschikbare technieken per doelgroep willen ontvangen, en zien ze graag een tijdspad van de technische mogelijkheden.

Green team dat structureel meedraait; Maak jezelf zichtbaar (gemeente); Bewustwording!; Mogelijkheden (bijv. door middel van voorbeeldwoningen).

De mindmap en de kansenkaart staan weergegeven op de volgende pagina’s.

Ter afronding van het meedenkgesprek hebben we de deelnemers gevraagd om één tip of advies te noteren op een post-it. Deze post-its 48

49

50