SB kansrijk opgroeien

Gemeente Gilze en Rijen

Formulier ombuigingsvoorstel voor kansrijk opgroeien (hervormingsagenda jeugd) Afdeling Programma Taakveld Onderdeel Portefeuillehouder FCL Wettelijke taak ja/nee? Welke wet- en regelgeving geldt?

Sociaal beleid 6. Sociaal domein Jeugd en onderwijs Hervormingsagenda jeugd Wethouder Doremalen 60672130 Ja Jeugdwet

1. Hoe op dit moment geregeld? Gemeenten zijn op grond van de Jeugdwet verantwoordelijk voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen en jongeren (jeugdigen) en hun ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. Basisvoorzieningen zoals onderwijs, kinderopvang, dorpsteam en GGD spelen in onze gemeente een belangrijke rol bij preventie en lichte ondersteuning. Specialistische jeugdhulp hebben we samen met de regiogemeenten in Hart van Brabant ingekocht bij diverse zorgaanbieders. In 2023 is op landelijk niveau de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Dit heeft ook gevolgen voor de inrichting van ondersteuning en hulp in onze gemeente. De reikwijdte van Jeugdwet wordt mogelijk beperkt, waardoor alleen bij ernstige zorgbehoeften jeugdhulp ingezet hoeft te worden. Dit heeft vooral gevolgen voor de jeugdhulp die we op dit moment inkopen binnen segment 3 (specialistische dagopvang) en segment 4 (veelvoorkomende jeugdhulp, waaronder jeugd GGZ). De meerjarenraming is als volgt: Huidige mjb 2024-2028 Bijstelling 2e turap 2024 Sept circ 2024 - extra middelen jeugd Nieuwe raming Waarvan: Jeugdhulp Segment 3 Jeugdhulp Segment 4

2025 8.405.000 300.000 0 8.705.000

2026 7.943.000 0 379.646 8.262.461

2027 7.821.000 0 319.690 8.076.819

2028 7.642.000 0 571.380 8.186.933

165.000 2.142.000

165.000 2.142.000

165.000 2.142.000

165.000 2.142.000

2. Wat is het concrete voorstel? We willen anticiperen op maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd door vooruitlopend op een wetswijziging onze lokale ondersteuning en hulp toekomstbestendig en inclusief te maken. Niet vanuit het perspectief van ‘jeugdhulp voor kinderen met ernstige zorgbehoeften’, maar vanuit het perspectief van ‘kansrijk opgroeien voor alle kinderen in onze gemeente’. We werken dit samen met maatschappelijke partners en inwoners verder uit. Dit voorstel past in de strategie veranderen. We anticiperen op de Hervormingsagenda Jeugd door het lokale ondersteunings- en hulpaanbod te transformeren. Hiermee kunnen we op langere termijn ook besparingen realiseren op jeugdhulp. We denken daarbij bijvoorbeeld aan: • Inclusieve buitenschoolse opvang We willen voor alle kinderen toegankelijke buitenschoolse opvang realiseren: - dus ook financieel toegankelijk voor kinderen van ouders die niet in aanmerking komen voor tegemoetkoming kosten kinderopvang (geen tweeverdieners); - dus ook toegankelijk voor kinderen die extra aandacht nodig hebben, bijvoorbeeld omdat zij de taal nog niet spreken of omdat zij extra aandacht en/of ondersteuning nodig hebben. In onze gemeente zijn er dat relatief veel in relatie tot het AZC Gilze. • Collectief en preventief hulpaanbod rondom echtscheidingen In veel situaties waarin jeugdhulp wordt ingezet spelen echtscheidingen een rol.

De vraag is of jeugdhulp het beste instrument is om in te zetten. We zetten in op (bewezen effectieve) interventies, die we voorliggend kunnen inzetten om echtscheidingsproblematiek eerder, effectiever en duurzamer (generationele jeugdhulp) aan te pakken. • Doorontwikkelen van de POH GGZ-Jeugd Er wordt veel gebruik gemaakt van jeugdhulp in segment 4 en dan in het bijzonder van jeugd GGZ. We zetten in op voorliggend aanbod gericht op het versterken van de mentale gezondheid van kinderen en jongeren. Daarbij denken we aan het doorontwikkelen van de POH GGZ-Jeugd tot preventieve voorziening bij alle huisartsenpraktijken voor vragen rondom mentale gezondheid en hulp bij psychische kwetsbaarheid. We zien hier kansen om te verbinden met GALA en IZA ambities en afspraken. In dat kader moeten we ons voorbereiden om instroom vanuit het medisch domein in het sociaal domein. • Uitbreiden en veranderen van de opdracht van het jongerenwerk Wanneer we specialistische jeugdhulp willen beperken is het noodzakelijk om de sociale basis van kinderen en jongeren te verstevigen. Het jongerenwerk kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren: - door te investeren in sociale verbanden en netwerken voor jeugdigen: verenigingen ondersteunen, jongereninitiatieven aanjagen en ondersteunen / mogelijk maken.

- door present te werken: geen hulpverlening, maar nabijheid (in de buurt, op school, bij de verenigingen) en ondersteuning op maat bieden aan jeugdigen. - door te zorgen voor regie in kwetsbare gezinnen, ook wanneer er geen specialistische zorg betrokken is. Dit vraagt een aanpassing en uitbreiding van de opdracht aan het jongerenwerk. 3. Wat is het effect van het voorstel? Er komen meer voorliggende activiteiten en ondersteuningsmogelijkheden voor jeugdigen en gezinnen in onze gemeente. We zullen kritischer zijn in het toekennen van specialistische jeugdhulp en vaker naar deze voorliggende voorzieningen verwijzen. De veranderingen dragen bij aan:

- gelijke ontwikkelingskansen voor alle kinderen. Beter bereiken van kwetsbare kinderen en gezinnen. Alle kinderen kunnen deelnemen en zich ontwikkelen, ook kinderen met een lagere SES. - een inclusieve samenleving. Elkaar ontmoeten en samen opgroeien vergroot begrip en tolerantie. - inburgering en re-integratie. Wachtlijsten en kosten in de kinderopvang zijn daarin nu een belemmerende factor. Voor kinderen ondersteunt dit o.a. bij hun taalontwikkeling. - het versterken van informele zorg. - verminderen van schooluitval door verzuim sneller te signalen en in contact te staan met jongeren. - voorkomen van verergering en escalatie van problematiek door deze eerder in beeld te krijgen. - gezondheidsbevordering, zowel fysiek als mentaal: bewegen, (buiten) spelen, ontmoeten! (*overgewicht is een indicator voor jeugdhulp, gezondheid bevorderen is onderdeel preventie jeugdhulp). Investeren in een gezonde generatie. - remmen van de toename van zorggebruik en kostenbesparing in de jeugdhulp. 4. Randvoorwaarden Deze maatregelen zijn alleen uitvoerbaar wanneer de drie gemeenten gelijke keuzes maken. Het vraagt een investering en er is schaalgrootte nodig om die te laten renderen. Daarnaast is afstemming met en draagvlak bij maatschappelijke partners en inwoners nodig om deze maatregelen te kunnen realiseren. 5.

Risico’s bij uitvoeren voorstel Veranderingen kunnen onrust en ontevredenheid geven bij jongeren en ouders. Veranderingen kunnen onrust en ontevredenheid geven bij zorgaanbieders. Het inperken van de reikwijdte van de Jeugdwet is nodig om tot meer besparingen te komen. Tot de wetswijziging blijft ook de weg naar de specialistische jeugdzorg open en lopen we bij afwijzingen risico’s op bezwaar en beroep. We boeken daarom nu nog voorzichtige besparingen in. Het werkelijke besparingspotentieel is hoger na aanpassing wettelijke kaders. Op landelijk niveau is er een beleidsvoornemen om kinderopvang gratis te maken. Naar verwachtingen zullen de middelen hiervoor beschikbaar komen aan / via gemeenten. Wij lopen hierop vooruit door nu al te investeren in het realiseren van het benodigde lokale aanbod. We hebben nu echter nog geen zekerheid en duidelijkheid over het regeringsbeleid ten aanzien van kinderopvang. 6. Hoe kan voorstel worden uitgevoerd? Er moet beleidscapaciteit beschikbaar worden gesteld voor het verder uitwerken van voorstellen met maatschappelijke partners en inwoners. 7. Financiële consequenties (+ = voordeel, - = nadeel) Begroting 2025

Lasten Ontwikkelkosten* (ABG breed 1 FTE) Uitvoeringskosten Besparing jeugdhulp segment 3 (-25%)** Besparing jeugdhulp segment 4 (-10%)**

Baten

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-50.000 PM

PM

PM 41.000

41.000

214.000

214.000

Toelichting *We adviseren u om de besparingen van huidige budgetten voor de brede school (€ 37.000) hiervoor in te zetten (zie versoberingsvoorstel). We verwijzen hierbij naar het ombuigingsvoorstel brede school. **Op dit moment hebben we te maken met overschrijding van de begrote jeugdhulpkosten (overall). Dit voorstel richt zich specifiek op de doorontwikkeling van Segment 3 en Segment 4 van de Jeugdhulp als gevolg van de aangekondigde maatregelen in de Hervormingsagenda Jeugd. Het voorstel sluit ook aan bij het advies van de VNG om overschrijding op jeugdhulp niet te compenseren met bezuinigingen op andere voorzieningen. We verstevigen onze algemene voorzieningen om de besparingen op Jeugdhulp te kunnen realiseren.