RV regionaal programma Wet van school naar duurzaam werk GR

RAADSVOORSTEL Commissie Samenleving: Afdeling: Zaaknummer:

3 december 2025

Raadsvergadering:

15 december 2025

Sociaal Beleid 1123486

Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder Doremalen 6 Samenleving

Voorstel tot vaststellen regionaal programma Wet van school naar duurzaam werk

1. Voorgesteld besluit 1. Het regionaal programma WSDW 2026–2029 met daarin de acties en maatregelen die gezamenlijk zijn opgesteld door onderwijs, het Doorstroompunt Midden-Brabant, de gemeenten en de arbeidsmarktregio Midden-Brabant vast te stellen; 2. De regionale verdeelsleutel van 40%–30%–30% vast te stellen voor de verdeling van rijksmiddelen van het regionaal programma over de partners (het Doorstroompunt MiddenBrabant, onderwijs en gemeenten/arbeidsmarktregio); 2. Eerdere besluitvorming N.v.t. 3. Samenvatting Op 1 januari 2026 treedt de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk (WSDW) in werking. Deze wet wil de kansengelijkheid vergroten door betere begeleiding van jongeren tot 27 jaar met (een risico op) een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze begeleiding omvat de overgang van school naar werk en het behouden van werk. Om dit te bereiken krijgen scholen, doorstroompunten en gemeenten aanvullende taken en budget vanuit het ministerie van OCW. Hiervoor dient de regio een aanvraag met een regionaal programma in, waarbij zij aan het ministerie moet kunnen aantonen dat er bestuurlijk draagvlak voor is. Dat doen wij middels het door uw raad laten vaststellen van het regionaal programma.

Voorstel 4. Inleiding Op 1 januari 2026 treedt de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk (WSDW) in werking. Deze wet wil de kansengelijkheid vergroten door betere begeleiding van jongeren tot 27 jaar met (een risico op) een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze begeleiding omvat de overgang van school naar werk en het behouden van werk. Om dit te bereiken krijgen scholen, doorstroompunten en gemeenten aanvullende taken:  pro-scholen, vso-scholen en mbo-instellingen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tijdens het onderwijs en na diplomering gericht op de overgang naar vervolgonderwijs of werk;  doorstroompunten bieden jongeren zonder startkwalificatie tot 27 jaar begeleiding terug naar school of naar werk;

Zaaknummer: 1123486

 

gemeenten bieden jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning. Wanneer terug naar school niet passend is, biedt de gemeente ondersteuning naar werk of een combinatie van werk en opleiding; partijen werken verplicht samen in een aanvullend regionaal programma.

De wet verplicht regio’s dus om een gezamenlijk regionaal programma vast te stellen dat gericht is op: - het terugdringen van voortijdig schoolverlaten (VSV) en thuiszitten; - begeleiding van jongeren naar vervolgonderwijs, werk of participatie; - duurzame arbeidsparticipatie voor jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie (VO, MBO, VSO/Pro en voortijdig schoolverlaters). Het ministerie van OCW verstrekt financiële middelen aan het onderwijs, het Doorstroompunt Midden-Brabant en de gemeenten om de wet te implementeren en te voldoen aan de verplichtingen. Om aanspraak te maken op deze gelden, moeten we als regio via de centrumgemeente (Tilburg) uiterlijk 31 januari 2026 een aanvraag doen bij het ministerie van OCW. Voor OCW moet duidelijk zijn dat er bestuurlijk draagvlak is voor de wijze van samenwerking en voor de implementatie en uitvoering van de nieuwe wet. Met dit voorstel worden de regionale uitgangspunten en noodzakelijke kaders ter vaststelling aangeboden. Dit vindt plaats in alle gemeenten van de regio Hart van Brabant. Hiermee kan de uitvoering in 2026 starten en worden de rijksmiddelen veiliggesteld. 5.

Argumenten 1.1 De wet zorgt ervoor dat we jongeren beter kunnen helpen; Door de wettelijke verplichting en extra budget om samen te werken in de regio met zowel onderwijspartners als de arbeidsmarktregio kunnen we jongeren die uitvallen op school eerder en beter helpen. Door hen actief op te zoeken en korte lijnen te hebben met het onderwijs voorkomen we dat zij tussen wal en schip vallen en buitengesloten raken van de arbeidsmarkt. In de arbeidsmarktregio kennen we een dergelijke outreachende aanpak om jongeren te helpen al langer in de vorm van de Jeugdwerkloosheidsvrije Regio. 1.2 De vier gekozen actielijnen vatten de ambities van alle samenwerkingspartners samen; De actielijnen zijn geformuleerd als de leidende ambities op basis waarvan jongeren tot 27 jaar beter worden ondersteund richting duurzame participatie. De gekozen actielijnen komen voort uit de regionale analyse1 en dragen bij aan een integrale keten van preventie, begeleiding, nazorg en toeleiding naar onderwijs, arbeid of dagbesteding. De uitgangspunten en actielijnen zijn afgestemd in het Regionaal Ambtelijk Overleg (RAO) en het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) met uitbreiding van de portefeuillehouders Arbeidsparticipatie.

Daarnaast hebben de stuurgroep, projectgroep en het kernteam WSDW met vertegenwoordigers van gemeenten, onderwijsinstellingen en arbeidsmarktpartners bijgedragen aan de inhoudelijke en procesmatige afstemming. 1.3 De gekozen maatregelen geven ruimte om interventies op te zetten; De actielijnen en de daaraan gekoppelde maatregelen zijn geformuleerd met inbreng van kernpartners uit het onderwijs, Doorstroompunt Midden-Brabant, de gemeenten en arbeidsmarktregio. De maatregelen zijn een concretisering van de actielijnen en geven richting aan de specifieke interventies waar we als regio op in willen zetten. 1

Zie bijlage 2

Zaaknummer: 1123486

De maatregelen worden in de komende periode samen met alle betrokken partners nader uitgewerkt. De uitvoering en resultaten van de maatregelen worden jaarlijks gemonitord. Binnen de programmacyclus is ruimte om maatregelen of inzet van middelen bij te stellen, indien resultaten, risico’s of landelijke kaders daartoe aanleiding geven. 1.4 Monitoring en verantwoording van de WSDW moet efficiënt ingeregeld worden; Door gezamenlijk mandaat van de regiogemeenten in Midden-Brabant (RMC-regio 35) wordt de monitoring en verantwoording van de WSDW belegd bij de centrumgemeente Tilburg. Dit creëert één aanspreekpunt richting Rijk en regionale partners, bevordert efficiënte coördinatie en waarborgt eenduidige verantwoording. De raden van alle gemeenten en de portefeuillewethouders blijven via periodieke rapportages en bestuurlijke overleggen actief betrokken en geïnformeerd. 2.1 Een evenredige verdeelsleutel geeft houvast en kaders voor de uitwerking; Als regio ontvangen we gezamenlijk jaarlijks indicatief € 1.233.636,- voor uitvoering van het regionaal programma. OCW heeft bewust géén landelijke verdeelsleutel voorgeschreven voor de verdeling van de middelen over de partners; dit is aan de regio’s zelf om bestuurlijk te bepalen.

Om de draagkracht evenredig te verdelen over alle partners, is in de regio besloten te kiezen voor een verdeelsleutel die aansluit bij de landelijke uitgangspunten en verantwoordelijkheden per partner en die een evenwichtige verdeling borgt van middelen en verantwoordelijkheden tussen onderwijs, doorstroompunt Midden-Brabant en de gemeenten/arbeidsmarkt. In Midden-Brabant is daarom gekozen voor een verdeling van 40%–30%–30%: %

bedrag

Taken

Doorstroompunt MiddenBrabant (RMC regio35

40%

€ 493.454

regie, monitoring, outreachende aanpak, coördinatie en verantwoording

Onderwijs (VO/MBO/VSO/PrO)

30%

€ 370.091

begeleiding van leerlingen en studenten, voorkomen van voortijdig schoolverlaten, maatwerktrajecten en het behalen van een startkwalificatie.

Gemeenten/arbeidsmarkt

30%

€ 370.091

begeleiding naar werk, participatie, nazorg en duurzame arbeidsinschakeling

100%

€ 1.233.636

Deze verdeelsleutel borgt een transparante, uitlegbare en evenwichtige verdeling van middelen en verantwoordelijkheden. Jaarlijkse evaluatie en eventuele bijstelling zijn mogelijk. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Arbeidsmarktkrapte kan invloed hebben op de uitvoering maatregelen; De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt maakt het moeilijk om voldoende uitvoeringscapaciteit te werven en te behouden, zowel bij gemeenten, het Doorstroompunt als onderwijs- en arbeidsmarktpartners. Dit kan de kwaliteit en continuïteit van de uitvoering onder druk zetten. 1.2 Externe sociaal-economische ontwikkelingen kunnen leiden tot extra ondersteuningsvraag; Factoren zoals economische recessie, stijgende jeugdwerkloosheid of toename van complexe problematiek bij jongeren (bijvoorbeeld door schulden, psychische problematiek of migratie) kunnen

Zaaknummer: 1123486

de vraag naar ondersteuning doen toenemen en daarmee het programma extra belasten. Deze risico’s zijn grotendeels buiten de invloedssfeer van de regio. 1.3 Op 1 januari 2026 is er nog géén regionaal dashboard beschikbaar. Om de uitvoering integraal te monitoren en te verantwoorden moet er een dashboard ontwikkeld worden. De ontwikkeling hiervan vraagt de komende jaren extra tijd, middelen en afstemming tussen partners. In de beginfase zullen alle partners rapporteren vanuit hun eigen systemen. Het Doorstroompunt Midden-Brabant (DSP) bundelt deze rapportages om regionale overzichten te kunnen maken. Dit betekent dat de eerste verantwoordingsinformatie minder uniform en minder volledig kan zijn dan op termijn wenselijk is. 7. Alternatieven Geen. We zijn wettelijk verplicht om op deze manier in de regio samen te werken. 8. Lasten, baten en dekking Voor de uitvoering van de nieuwe wet ontvangt de regio Midden-Brabant een rijksbijdrage van circa € 3,93 miljoen per jaar. Dit bedrag is als volgt verdeeld: Jaarlijks bedrag Uitvoering (nieuwe) wettelijke taken door:

Onderverdeling

€ 2.700.00

-

Doorstroompunt (RMC-regio 35)

-

€ 1.580.000

-

Voortgezet onderwijs en mbo

-

€ 1.050.000

-

Praktijkonderwijs & voortgezet speciaal onderwijs

-

€ 70.000

Uitvoering Regionaal Programma:

€ 1.233.636

Verdeling budget over de partners die uitvoering geven aan het regionaal programma -

Doorstroompunt (RMC-regio 35)

-

€ 493.454 (40%)

-

Onderwijs (vo, mbo, Pro, vso)

-

€ 370.091 (30%)

-

Gemeenten/arbeidsmarktregio

-

€ 370.091 (30%)

Totaal rijksbijdrage Midden-Brabant

€ 3.933.636

Naast de regionale middelen ontvangt iedere gemeente, voor de uitvoering van artikel 7a Participatiewet, een bedrag. Voor de gemeente Gilze en Rijen bedraagt dat indicatief jaarlijks € 13.793,-. Regionaal wordt inhoudelijk nog afgestemd over de besteding hiervan. Deze verwachte inkomsten zijn niet meegenomen in de begroting 2026. 9. Duurzaamheid en inclusie We helpen jongeren die dreigen tussen wal en schip te raken. Door hen goed te begeleiden richting school of duurzaam werk voorkomen we dat jongeren thuis komen te zitten zonder perspectief. Samen met de partners in het onderwijs, het Doorstroompunt en onze lokale uitvoering zorgen we ervoor dat jongeren blijven meedoen. 10. Relatie tot ABG-Organisatie

Zaaknummer: 1123486

Gemeente Gilze en Rijen is, samen met Alphen-Chaam en Baarle-Nassau, onderdeel van het Doorstroompunt RMC-regio 35 en in de Arbeidsmarktregio Midden-Brabant. Deze regio’s komen overeen met de Regio Hart van Brabant.

11. Communicatie en vorm van participatie Communicatie Na besluitvorming door de raad wordt de centrumgemeente Tilburg geïnformeerd. Voor de invoering van de nieuwe wet zorgen de centrumgemeente Tilburg en het Doorstroompunt MiddenBrabant dat er op beide websites duidelijke informatie beschikbaar is voor inwoners, jongeren en ouders/verzorgers. Dit geldt ook voor onze gemeentewebsite. Deze actualiseren we en vullen we aan. Participatie Jongerenparticipatie is een van de vereisten van de WSDW en maakt integraal onderdeel van het regionaal programma en van de uitwerking van de maatregelen. Het zwaartepunt van het organiseren van jongerenparticipatie zal liggen bij de onderwijspartners. Er wordt een jongerenraad opgericht die adviseert over uitvoering en resultaten. Ook ondernemers en werkgevers worden betrokken via de arbeidsmarktregio en de nog nader te bepalen regionale structuur (Werkcentrum Midden-Brabant). De precieze invulling van deze samenwerking wordt in de komende periode verder uitgewerkt via de maatregelen, in afstemming met partners. 12. Vervolg Planning: De centrumgemeente zorgt samen met de contactschool Yonder dat de aanvraag en de daarbij behorende documenten uiterlijk 31 januari 2026 bij het ministerie van OCW worden ingediend. Parallel aan dit aanvraagproces werken we in de regio samen met de betrokken partners verder aan de concretisering van de maatregelen.

Evaluatie De uitvoering wordt jaarlijks gemonitord en geëvalueerd door het Doorstroompunt Midden-Brabant, in samenwerking met de partners. Na afloop van de programmaperiode 2026–2029 wordt conform de WSDW een nieuw regionaal programma met maatregelen opgesteld en vastgesteld. De uitkomsten van de jaarlijkse monitoring vormen daarbij de onderlegger. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

-

Bijlage 1: Regionaal Programma WSDW 2026-2029 Bijlage 2: Regionale analyse voortijdige schoolverlaten en arbeidsmarkt

Zaaknummer: 1123486

Zaaknummer: 1123486

Agendapunt Vergadering d.d. 15 december 2025 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1123486; gelet op de gezamenlijke afspraken tussen de gemeenten binnen RMC-regio 35 Midden-Brabant over de uitvoering van de Wet van School naar Duurzaam Werk; besluit: 1. Het regionaal programma WSDW 2026–2029 met daarin de acties en maatregelen die gezamenlijk zijn opgesteld door onderwijs, het Doorstroompunt Midden-Brabant, de gemeenten en de arbeidsmarktregio Midden-Brabant vast te stellen; 2. De regionale verdeelsleutel van 40%–30%–30% vast te stellen voor de verdeling van rijksmiddelen van het regionaal programma over de partners (het Doorstroompunt MiddenBrabant, onderwijs en gemeenten/arbeidsmarktregio);

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2025 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.J. Geerts

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1123486