RIB Intentieovereenkomst Publiek Ontwikkelbedrijf REKS

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

De gemeenteraad van de Gemeente Gilze en Rijen

Van

Het college van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Zwarts

Onderwerp

Intentieovereenkomst Publiek Ontwikkelbedrijf

Datum collegevergadering

30 november 2021

Behandelend medewerker

Mylène van der Donk

Zaaknummer

364287

RIB-Nummer

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding Op 1 juli 2021 is het REKS-bod 1.0 aangeboden aan het Rijk. Alle gemeenten in Hart van Brabant, de provincie en de waterschappen in de regio hebben ingestemd met dit bod. In de REKS zijn o.a. voorstellen opgenomen voor het ontwikkelen van Hubs waarin duurzame elektriciteit wordt opgewekt en er zijn voorstellen gedaan voor klimaatadaptatie. In de REKS is geconstateerd dat de regio een belangrijke verantwoordelijkheid heeft om tot uitvoering van de REKS-plannen te komen. Er zijn daarom in de REKS voorstellen gedaan om een Publiek Ontwikkelbedrijf (voor het ontwikkelen van Hubs) en een Regionaal Klimaatfonds (voor het financieel ondersteunen van klimaatadaptatieprojecten) op te richten. Vanuit de regio is aan de gemeente Tilburg gevraagd om hierin het voortouw te nemen. De samenwerkende gemeenten in Hart van Brabant en de Provincie NoordBrabant wordt gevraagd om de intentie uit te spreken om deel te gaan nemen aan het Publiek Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds. Deze informatiebrief is gezamenlijk opgesteld. 2. Inhoudelijk Met het tekenen van de verklaring wordt de intentie uitgesproken in te willen stappen als aandeelhouder in het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds.

Het Ontwikkelbedrijf kent als opdracht het ontwikkelen van energiehubs. Dit omvat onder meer – het voorbereiden van – de realisatie van energiehubs, het waar nodig organiseren van samenwerking met derden, het organiseren van voldoende burgerparticipatie, het verwerven van de benodigde gronden of het daarop vestigen van de benodigde zakelijke rechten, en mogelijk ook het exploiteren en/of verkopen van de ontwikkelde energiehubs. Het Regionaal Klimaatfonds heeft als opdracht het financieren van klimaatadaptatieprojecten in de Regio, die voortkomen uit de regionaal vast te stellen Uitvoeringsagenda Klimaatadaptie.

De urgente, publieke REKS-belangen worden met de oprichting van een Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en een Regionaal Klimaatfonds optimaal gediend Met de oprichting van een Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en een Regionaal Klimaatfonds worden meerdere urgente, publieke REKS-belangen gediend: 1. Mogelijk maken van een integrale gebiedsontwikkeling: koppeling met andere functies in het buitengebied. Marktpartijen zullen dit niet oppakken. 2. Mogelijk maken (ook financieel) van projecten voor klimaatadaptatie. Dergelijke projecten kosten alleen maar geld: de markt pakt dat niet op. 3. Mogelijk maken van 50% burgerparticipatie. Ervaring is dat marktpartijen maar beperkte participatie organiseren 4. Bundeling van kennis en kunde. We kunnen door bundeling efficiënt de projecten ontwikkelen en er van leren 5. Efficiënter aansluiten op energienetwerk: programmeren en prioriteren Marktpartijen zijn hierop moeilijk te sturen. 6. Andere (financiële) argumenten, bijv. geld in de regio houden en niet naar het buitenland, mogelijkheden voor aandeelhouders om extra inkomsten te krijgen. Ook voor lokale energie- en klimaatopgaven van Gilze en Rijen kan deelname aan een Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en een Regionaal Klimaatfonds positief zijn. Het Ontwikkelbedrijf kent als opdracht het ontwikkelen van 8 energiehubs en de realisatie van klimaatopgaven via 6 gebiedsopgaven.

Van de 6 gebiedsopgaven klimaat is de gemeente Gilze en Rijen het centraal punt van Deelgebied 3: Het Donge-systeem. Door deel te nemen aan het Publiek Ontwikkelbedrijf kan gebruik gemaakt worden van het Regionaal Klimaatfonds, dat daar direct aan gekoppeld is. Dit Regionaal Klimaatfonds is de co-financieringstool voor de deelnemende gemeenten aan klimaatopgaven. Deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf zal naar verwachting resulteren in opbrengsten. Tilburg wil het voortouw nemen als er voldoende commitment is. De gemeente Tilburg wil het voortouw nemen in de oprichting van het Regionaal Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds. Het college en de gemeenteraad van Tilburg kunnen en willen eind dit jaar hierover een besluit nemen en hebben de benodigde financiële middelen daarvoor gereserveerd en beschikbaar. Een spoedige oprichting van het Publiek Ontwikkelbedrijf is noodzakelijk om te zorgen dat de energiehubs voor 2030 daadwerkelijk gerealiseerd zullen zijn. Dit tempo is voor de andere gemeenten in Hart van Brabant niet haalbaar. Het kost tijd om colleges en raden goed mee te nemen in dit proces. Daarom worden er twee sporen gevolgd. Tilburg richt begin volgend jaar het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds op en de overige Hart van Brabantgemeenten en de Provincie besluiten uiterlijk eind oktober 2022 over deelname aan dit bedrijf.

Tilburg wil nu wel weten of de andere Hart van Brabant-gemeenten en de Provincie wel de intentie hebben om deel te gaan nemen. Daar is de intentieverklaring dan ook voor bedoeld. De intentieverklaring is een ‘lichte’ overeenkomst. Het tekenen van de intentieverklaring verplicht niet tot deelname aan het Regionaal Ontwikkelbedrijf. Het is daarmee een zogenaamde ‘lichte’ overeenkomst. De verklaring is in nauwe samenwerking met AKD tot stand gekomen. Met de provinciaal jurist is afgestemd zodat het stuk breed juridisch gedragen is. Voor het deelnemen aan een Publiek Ontwikkelbedrijf moet ongeoorloofde staatssteun worden voorkomen. Daarom zal de gemeente Tilburg een staatssteunmelding bij de Europese Commissie doen. De verwachting is dat deze melding voldoende is om het bedrijf op te richten. De gemeenteraden hebben een rol bij het besluit over deelname aan een Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en een Regionaal Klimaatfonds.

Daarom kan en wil het college nu ook nog niet besluiten over deelname, maar wil zij ‘slechts’ de intentie daartoe uitspreken. Omdat het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds door de gemeente Tilburg worden opgericht, wordt op dit moment alleen de gemeenteraad van Tilburg inzake de oprichting van het Publiek Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds in staat gesteld om hierover wensen en bedenkingen richting college van Tilburg te uiten. De andere regiogemeenten en de Provincie besluiten pas volgend jaar over deelname. Als volgend jaar het besluit tot deelname in de andere gemeenten en de provincie aan de orde is, zullen ook de andere gemeenteraden en Provinciale Staten in staat worden gesteld om hun zienswijzen en bedenkingen bij de colleges en Gedeputeerde Staten in te dienen. Het besluit om deel te nemen aan Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en een Regionaal Klimaatfonds wordt uiteindelijk door de colleges en Gedeputeerde staten genomen. Het besluit om de financiële middelen beschikbaar te stellen om deel te nemen aan het Publiek Ontwikkelbedrijf is aan de gemeenteraad. Deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf is niet zonder risico’s Deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf is niet zonder financiële risico’s.

Het kopen van aandelen kost geld en aan elke bedrijfsmatige activiteit kleeft het risico dat er iets mis gaat of anders loopt dan vooraf ingeschat. Gedacht kan worden aan het toch niet of niet volledig kunnen realiseren van hub’s, het niet verkrijgen van vergunningen of grondposities, een langere doorlooptijd van projecten etc.. De meerwaarde van het Publiek Ontwikkelbedrijf zit in de directe koppeling tussen de opbrengsten van de energietransitie (windmolens en zonnevelden) en de kosten van klimaatopgaven, de K in de REKS. Dit laatste zal niet door de markt worden opgepakt en is dan ook de belangrijkste reden om de realisatie van de energiehubs niet aan de markt over te laten en de risico’s te accepteren. Gelijktijdig met de oprichting van het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf wordt een forse inleg gedaan in het Regionaal Klimaatfonds. Daardoor kan direct met deze opgaven begonnen worden en hoeft niet gewacht te worden tot in het bedrijf daadwerkelijk opbrengst gerealiseerd wordt. Door risicoanalyses uit te voeren wordt geprobeerd de risico’s zo goed mogelijk in beeld te krijgen. Voor het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf is ook al een risico-analyse uitgevoerd. Op dit moment wordt verwacht dat de risico’s beheersbaar zijn door het treffen van verschillende maatregelen. 3.

Procedureel Vervolg De gemeente Tilburg zal in Q1 2022 een besluit nemen over het oprichten van het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en het Regionaal Klimaatfonds REKS. Besluitvorming over deelname van de overige regiogemeenten en de Provincie moet eind oktober 2022 hebben plaatsgevonden. De stukken hiervoor worden de komende periode regionaal voorbereid. Voorafgaand aan besluitvorming in de colleges moeten de gemeenteraden en Provinciale Staten in de gelegenheid worden gesteld om zienswijzen en bedenkingen naar voren te brengen. Het besluit om de financiële middelen beschikbaar te stellen om deel te nemen aan het Publiek Ontwikkelbedrijf is aan de gemeenteraad. Communicatie Communicatie over deze intentieverklaring zal in regionaal verband worden verzorgd. De gemeenteraden worden geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. Ook worden er in regionaal verband informatiebijeenkomsten georganiseerd voor alle raden. Zodra de verklaring is getekend zal via sociale media en andere publieke kanalen over deze verklaring worden gecommuniceerd.

Bijlage(en): Geen