reactie voorgangsrapportage inclusieagenda 2021-2022 Pascal Wirken

Wat betekent het VN verdrag gehandicapten voor de gemeente? Is de gemeente wel bereid tot daadwerkelijke uitvoering van de kernwaarden van dit verdrag?

Het ontbreekt aan urgentie en daadkracht.

Coalitieakkoord 2018: De gemeente geeft zichzelf opdracht een plan van aanpak te maken om te komen tot een inclusieagenda die aangeeft hoe de gemeenteraad uitvoering gaat geven aan het verdrag.

April 2019: Het Plan van aanpak Inclusieve Samenleving is opgesteld door de gemeente. Aldus het plan van aanpak inclusieve samenleving, sluit het maken van een inclusie agenda naadloos aan bij de gemeentelijke lokale doelstellingen. Bij het tot stand komen van dit plan zijn geen burgers (met of zonder beperking) betrokken geweest. Ik hoor over dit plan via de adviesraad sociaal domein. Mensen met een beperking opgeroepen en verzocht knelpunten aan te geven. Hier reageren 22 mensen op.

December 2019: De nota “Gilze en Rijen voor iedereen toegankelijk volg: Ik citeer: “Bijna alle punten die worden genoemd, zijn niet aanwijsbaar op één plek maar zijn een structureel probleem.” De gemeente ziet geen mogelijkheden deze knelpunten op te pakken. De input van de mensen waar het om draait (inwoners met een beperking) blijft voorlopig ongebruikt liggen. In mijn optiek concludeert de gemeente hier zelf dat het VN-verdrag wijze dingen adviseert. Namelijk: ‘design for all’ (artikel 3 VN-verdrag Handicap): “Dit heeft geleid tot de conclusie dat het (meestal) niet wenselijk is om speciale gehandicaptenvoorzieningen te treffen. Het is efficiënter en prettiger om dingen zo te ontwerpen dat zo veel mogelijk inwoners er gebruik van kunnen maken.” In de raadvergadering december 2019 wordt deze nota vastgesteld. Wethouder Zwarts meld over de Boodschap: “als een soort testfase”, “kunnen kijken of mensen met een beperking die er graag gebruik van maken, of we daar de planvorming aan kunnen voorleggen”. “Daar gaan we zo snel mogelijk mee experimenteren Door wethouder van Veen wordt gezegd: “Dat wil je niet door een bureau laten doen. Dat wil je doen samen met de mensen die het betreft.” en verder in uw vergadering: “We gaan in de slag met de herinrichting van verschillende plekken.

Dat zijn nou net die plekken waar we heel goed na moeten denken, hoe we dat gaan inrichten, met in ons achterhoofd ook, en samen ook met die groep mensen met een beperking, van al die diverse soorten beperkingen die we maar kunnen bedenken. Ik weet niet of we dat tot één goede oplossing kunnen komen, maar het is wel de beweging die we in

moeten zetten.” “Laten we vooral doorpakken op die projecten die we toch al onder handen hebben, de discussie met elkaar voeren, de juiste mensen mee aan tafel zetten, om besluiten te nemen voor dat gebeid. dan doen we het praktisch en is dit amendement wat mij betreft overbodig.”

April 2020: Brabants Dagblad bericht over vertraging van verbouwing van CC De Boodschap, ondermeer wegens het niet bijeen kunnen komen door de corona-crisis. Uw reactie was: “Het moet toch mogelijk zijn om op gepaste afstand bij elkaar te komen. Dat doen wij hier vanavond ook" (https://www.bd.nl/tilburge-o/politiek-maakt-zich-zorgen-over-verbouwing-de-boodschap-in-rijen~aca2a6ea/) Geen geld of personeel voor bepaalde zaken is natuurlijk een vervelende situatie. Maar was het college dan niet op de hoogte toen dit document werd vastgesteld? Vertraging door corona is mijns inziens discutabel. Op allerlei manieren is de gemeente hierin creatief geweest de afgelopen twee jaar; waarom niet ook op dit belangrijke onderwerp. (N.B. Bij de tot standkoming van de verbouwing van de Boodschap zijn geen gebruikers én geen inwoners met een beperking betrokken geweest.)

December 2020: De inclusieagenda 2021 2022 is in december 2020 vastgesteld. Inmiddels het 3 e document. Mijns inziens een document wat recht doet aan de implementatie van het VN verdrag handicap. Bij de totstandkoming zijn meerdere mensen met een beperking betrokken geweest, waaronder ik.

2021: Op meerdere momenten zoek ik contact met de gemeente (wethouder, beleidsmedewerker) en uit mijn zorgen over het tempo en de wijze van uitvoering van de inclusieagenda. De gesprekken verlopen prettig verlopen. De gemeente reageert ondermeer met “het moet tijd hebben”, “het moet zorgvuldig en goed worden uitgevoerd”. De intentie om de inclusie-agenda goed en zorgvuldig uit te voeren ondersteun ik van harte. Echter, het ontbreekt hier aan daadkracht en creativiteit. Ik zie vele mogelijkheden om hier direct daadwerkelijke stappen in te zetten, ik heb op meerdere fronten mijn hulp en input aangeboden en zie niet in waarom het zetten van stappen zoveel tijd in beslag moet nemen. De basisprincipes ‘nothing about us without us’ en ‘design for all’ kunnen vandaag nog in actie omgezet worden.

December 2021: Voortgangsrapportage ‘Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee’. Daar waar de gemeente zichzelf heeft opgelegd de inclusie-agenda te evalueren, komt de gemeente met een voortgangsrapportage. In de rapportage ontbreekt een evaluatie. Wel geeft de voortgangsrapportage een overzicht van een aantal opgepakte zaken. Ook wordt voor de goede lezer duidelijk dat veel zaken (nog) niet zijn

opgepakt of gerealiseerd. Indien gewenst kan ik u een overzicht geven van een tiental punten waarop de inclusie-agenda niet is uitgevoerd op de wijze zoals vastgesteld.

Kortom: Ik mis een gevoel van urgentie, ik mis creativiteit, ik mis het lef om dingen te proberen, ik mis daadkracht. Ik voel me als inwoner met een beperking niet voldoende gezien.

De kernwaarden van het verdrag zie ik niet terug in het gedrag van de gemeente. Er wordt mijns inziens door de gemeente op een onjuiste manier gebruik gemaakt van de term inclusie en inclusieve maatregelen. Het doel van het verdrag, wat u sinds april 2019 onderschrijft, is een inclusieve samenleving. Omdat te bereiken is het VN verdrag leidend. Mensen met een beperking dienen bij de uitvoering van dit verdrag bij iedere stap betrokken te zijn (‘nothing about us without us’); een hele duidelijke voorwaarde van de Verenigde Naties (art 4 lid 3 VN verdrag Handicap). In de afgelopen 2,5 jaar wordt herhaaldelijk gedaan alsof mensen met een beperking betrokken zijn, maar feitelijk gebeurd het steeds niet. Er is nog nauwelijks sprake van ‘design for all’ bij het tot stand komen van nieuw beleid, nieuwe inrichting, verbouwing of innovatie (de andere duidelijk gestelde voorwaarde in het verdrag van de Verenigde Naties). Het in een latere fase van een project betrekken van mensen met een beperking IS GEEN INCLUSIE. Dit is slechts een creatieve manier van het woord inclusie. Wanneer plannen er al zijn, je bereid tonen tot kleine aanpassingen van deze plannen omwille van inwoners met een beperking IS GEEN INCLUSIE. Werkelijke inclusie is het daadwerkelijke ‘nothing about us without us’ en het daadwerkelijke ‘designen for all’.

Inclusie is ook niet het ‘oplappen van structurele tekortkomingen’ of ‘wegnemen van geïnventariseerde knelpunten’. Dit is het incidenteel oplossen van een probleem en weliswaar een verbetering. Een specifiek project wordt daarmee inclusiever voor een specifieke inwoner, maar een inclusieve samenleving is daarmee nog ver weg. Daadwerkelijke inclusie is denken voor iedereen vanaf de basis, vanaf het begin. Daadwerkelijke inclusie is vanaf het begin SAMEN met mensen met een beperking denken, creëren en stappen zetten.

Voorbeeld speelbos: Het aanpassen van de toegankelijkheid van het speelbos. Het speelbos wordt hiermee inclusiever en is zeker positief! Maar het is het oppakken van een knelpunt. (Overigens heel fijn en belangrijk dat de gemeente bereid is dit op te pakken!) Inclusie is het ontwerpen van spelen in de gemeente in samenspraak met doelgroepen in de gemeente.

Voorbeeld inclusie in de buiten beter app: Kwaliteit van de openbare ruimte is iets wat ons allen aangaat. Daarom een mooie actie. Maar onvoldoende voor inclusie. Het mogelijk maken dat mensen met een beperking een knelpunt aangeven middels een melding in de buiten beter app is geen inclusie.

Inclusie is onderliggend beleid waarin geborgd is dat de gemeente een openbare ruimte wil waarin deze aanpassingen niet nodig zijn, maar vanaf het begin gecreëerd zijn. Inclusie is onderliggend beleid waarin is vastgelegd dat de gemeente dergelijke ‘aanpassingen’ belangrijk vindt. Want wat doe je anders wanneer een gewenste aanpassing een belemmering oplevert voor een andere inwoner? Wanneer een rolstoelgebruiker een aanpassing wenst die voor andere verkeersdeelnemers hinder oplevert? Inclusie is onderliggend beleid waarin je overlegt met bijvoorbeeld een rolstoelgebruiker vóór de totstandkoming van een project of beleidsdocument. Dát is daadwerkelijke inclusie. Met als bijkomend voordeel voor de gemeente dat het lastige discusssies en kostenposten voorkomt wanneer gewenste aanpassingen bosten met andere belangen. Kortom: meerdere projecten zijn dus niet volgens het verdrag handicap en uw eigen inclusie agenda 2021 2022 uitgevoerd.

Samenvattend vraag ik mij het volgende af: Wil de gemeente echt daadwerkelijke inclusie? Of wordt dit VN-verdrag ervaren als een last? Wil de gemeente daadwerkelijk mij, en anderen met een beperking, includeren? Of wordt ik ervaren als een last? Wordt mijn inspreken in uw vergadering ervaren als ‘mijn beleefwereld’ waar u niets mee hoeft? Weet de gemeente wel wat ze aan het doen zijn? Ziet men wat men niet doet? Ziet de gemeente haar eigen blinde vlek? (En hoe kun je goed beslissen wanneer je dit zelf niet ziet.) Samenvattend spreek ik in omdat: Ik ben van mening dat veel niet goed gaat. Heel graag blijf ik betrokken bij het inclusiebeleid van de gemeente. Ben ik welkom? Ik wil meetellen. Ik wil me als burger-met-beperking en als vader-van-een-beperkt-kind gezien voelen. Ik wil me gewaardeerd voelen. Ik wil meedoen met deze agenda, meedoen in de maatschappij, meedenken, mede-burger zijn. Ik wil dat mijn dochter (die volgende maand volwassen wordt) mee kan doen. De wethouder geeft aan meer tijd nodig te hebben en dat zorgvuldigheid om mijn geduld vraagt. Ik denk dat ándere dingen nodig zijn. Namelijk; kennis, inzicht en de juiste mensen. U heeft dat ruimschoots beschikbaar in uw eigen gemeente. Pakt u het alstublieft op?