Raadsvoorstel Vaststelling Inspraakverordening Gilze en Rijen

RAADSVOORSTEL Commissie Middelen: Raadsvergadering: Cluster: Afdeling: Zaaknummer:

4 december 2023 18 december 2023 Algemene Juridische Zaken Intern advies & ondersteuning 1047349

Agendapunt: Portefeuillehouder :

Programma:

Burgemeester Alssema

0: Bestuur en ondersteuning

Voorstel tot vaststelling Inspraakverordening gemeente Gilze en Rijen 2024

1. Voorgesteld besluit 1. de Inspraakverordening gemeente Gilze en Rijen 2024 vast te stellen. 2. Eerdere besluitvorming De huidige Inspraakverordening Gilze en Rijen is door de gemeenteraad vastgesteld op 20 december 2004 en in werking getreden op 17 maart 2005. 3. Samenvatting De huidige Inspraakverordening is gedateerd. Deze is dan ook aan een update toe. Mede vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, wordt voorgesteld om de Inspraakverordening nog dit jaar te updaten. Hierdoor worden dubbele procedures voorkomen, worden de bestuurlijke lasten beperkt en beschikt de gemeente over een actuele verordening.

Voorstel 4. Inleiding De gemeenteraad is op grond van artikel 150 van de Gemeentewet verplicht om een inspraakverordening vast te stellen. Inspraak is een onderdeel van de voorbereiding en uitvoering van het gemeentelijk beleid en heeft een tweeledig doel. Enerzijds wordt aan belanghebbenden de mogelijkheid geboden om hun mening over beleidsvoornemens kenbaar te maken. Anderzijds biedt inspraak aan bestuursorganen een belangrijk hulpmiddel in het kader van de voor de beleidsvoorbereiding noodzakelijke belangenafweging. Inspraak is onderdeel van het totale besluitvormingsproces en is daarin naar tijd en strekking begrensd. Het moet onderscheiden worden van de andere mogelijkheden die men heeft om zich tot het gemeentebestuur te wenden. Inspraak is bijvoorbeeld iets anders dan het spreekrecht bij raadsvergaderingen, het schrijven van brieven, het bezoeken van spreekuren, het houden van informatiebijeenkomsten en het indienen van bezwaar en beroep. Uitgangspunt is dat bij inspraak de wettelijk voorgeschreven ‘zienswijzeprocedure’ wordt gevolgd waardoor inspraak een formele werkwijze kent en zich dan ook onderscheidt van een interactieve werkwijze. De huidige Inspraakverordening is inmiddels alweer ruim 18 jaar oud en aan een update toe. De huidige inspraakverordening kan ertoe leiden dat er dubbele procedures gevolgd moeten worden die feitelijk gelijk zijn aan elkaar.

Dit brengt bestuurlijke lasten met zich mee, terwijl de meerwaarde ervan vaak zeer gering is. Zeker ook met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 en het verplicht voorgeschreven gebruik van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), is het

Zaaknummer: 1047349

zaak onnodige tijdsinvestering en kosten te voorkomen. Om die reden wordt voorgesteld de Inspraakverordening nog dit jaar te vernieuwen. 5. Argumenten 1.1 De Inspraakverordening is gedateerd. De Inspraakverordening is gedateerd. Deze is namelijk zo’n ruim 18 jaar oud. Door deze te updaten hoeft niet meer te worden verwezen naar een ‘oude’ verordening. 1.2 De Inspraakverordening kan leiden tot dubbele procedures die tijd en geld kosten. In de huidige Inspraakverordening is niet de mogelijkheid opgenomen om, als het toepassen van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (de uniforme openbare voorbereidingsprocedure) al wettelijk is voorgeschreven, te bepalen dat dan niet de inspraakprocedure van toepassing is. Dit kan dus leiden tot dubbele procedures, omdat bij de inspraakprocedure immers het uitgangspunt is dat ook diezelfde afdeling 3.4 van toepassing is. In de nieuwe Inspraakverordening is nu als uitgangspunt opgenomen dat geen inspraak wordt verleend als afdeling 3.4 van toepassing is. Omdat het soms wel gewenst is om in bijzondere situaties naast de wettelijk verplichte toepassing van afdeling 3.4 toch inspraak te kunnen verlenen, is in de nieuwe Inspraakverordening de mogelijkheid opgenomen dat dan toch kan worden besloten in dat geval inspraak te verlenen. 1.3 Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt niet de publicatie van voorontwerpen.

Met de Omgevingswet is het gebruik van het Digitaal Stelsel Omgevingswet verplicht voorgeschreven. Het DSO is een landelijke voorziening en biedt initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden een digitaal loket waar zij snel kunnen zien wat er is toegestaan in de fysieke leefomgeving. Het DSO biedt echter geen ondersteuning voor de publicatie van voorontwerpen. Hierdoor is het praktisch erg lastig om de inspraakprocedures die zien op voorontwerpen, op de juiste wijze te publiceren. Dit maakt het wenselijk om die procedures zoveel als mogelijk te beperken tot die procedures waarbij dit echt een meerwaarde heeft. Dit wordt met de nieuwe Inspraakverordening mogelijk gemaakt. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Soms zijn ‘dubbele procedures’ wel gewenst. Soms kan sprake zijn van een situatie waarin het toch gewenst is om naast de wettelijk verplichte procedure ook een inspraakprocedure, dus een ‘dubbele procedure’, te voeren. Denk hierbij bijvoorbeeld (nu nog) aan een bestemmingsplan voor het buitengebied en bestemmingsplannen die politiek of maatschappelijk gevoelig liggen, en, na de inwerkingtreding van de Omgevingswet, wijziging van een groot gedeelte van het omgevingsplan of politiek of maatschappelijk gevoelige wijzigingen in dat omgevingsplan.

Om in die gevallen toch de mogelijkheid te hebben zo’n ‘extra’ procedure te kunnen volgen, bijvoorbeeld tijdens de voorontwerpfase, is in het vierde lid van artikel 2 bepaald dat het bestuursorgaan bevoegd is om in bijzondere situaties toch te besluiten tot inspraak. 1.2 Er is mogelijk een Participatieverordening op komst. Momenteel ligt er een wetsvoorstel ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ voor. Dat voorstel ziet op een uitbreiding van artikel 150 van de Gemeentewet, waarin o.a. wordt voorgesteld om de huidige Inspraakverordening te verbreden naar een Participatieverordening. Als dit wetsvoorstel er door komt zal dit ertoe leiden dat de Inspraakverordening wordt vervangen door een Participatieverordening (of een Participatie- en Inspraakverordening). Opgemerkt wordt dat ook dan inspraak nog gewoon blijft bestaan. Het wetsvoorstel is dus niet gericht op het vervangen van ‘inspraak’ door ‘participatie’, maar op het uitbreiden van de ‘inspraakmogelijkheden’ met participatie. Participatie zal daarbij een minder formele procedure kennen dan die van inspraak, en zal meer gericht zijn op interactie. De huidige Inspraakverordening, inclusief de voorgestelde Zaaknummer: 1047349

wijzigingen, zal dan onderdeel gaan uitmaken van de nieuwe Participatie- en Inspraakverordening. Omdat het wetsvoorstel momenteel in de fase verkeert dat het is ingediend bij de Tweede Kamer, en daarna, als het zover komt, ook nog eerst naar de Eerste Kamer moet, wordt voorgesteld om de huidige Inspraakverordening toch nog dit jaar te updaten en niet te wachten totdat een mogelijke wetswijziging een feit is. De voorgestelde wijzigingen zullen immers ook dan nog van nut zijn en elke mogelijke efficiencyslag is, vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet en het verplicht voorgeschreven gebruik van het DSO, nu al van harte welkom. 7. Alternatieven Besloten kan worden om de huidige Inspraakverordening niet te updaten. Omdat met het updaten een efficiencyslag kan worden gemaakt, waarmee bestuurlijke lasten kunnen worden beperkt, problemen met het DSO zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen en maatwerk gewoon mogelijk is, wordt geadviseerd de huidige Inspraakverordening wel te updaten. 8. Lasten, baten en dekking Investering: Er zijn met dit voorstel geen kosten gemoeid, met dien verstande dat de bestuurlijke lasten juist kunnen worden beperkt doordat procedures efficiënter kunnen worden doorlopen. Eenmalige kosten: Er zijn met dit voorstel geen kosten gemoeid. Structurele kosten: Er zijn met dit voorstel geen kosten gemoeid. Dekking: Niet van toepassing. 9.

Duurzaamheid en inclusie Met de voorgestelde Inspraakverordening blijft inspraak voor ingezetenen en betrokkenen in voldoende mate geborgd. De nieuwe verordening is er met name op gericht om dubbele inspraakprocedures te voorkomen, wat met zich brengt dat er in die voorkomende gevallen altijd een inspraakprocedure heeft te gelden. Daar waar nodig kan maatwerk worden geboden, door naast de wettelijke inspraakprocedure een aanvullende inspraakprocedure te verlenen. 10. Relatie tot ABG-Organisatie In alle drie de ABG-gemeenten wordt gelijktijdig een vergelijkbare Inspraakverordening ter besluitvorming aangeboden. Dit zodat in alle drie de gemeenten dezelfde werkwijze van toepassing is, mits in alle drie de gemeenten wordt ingestemd met het voorstel. 11. Communicatie en vorm van participatie Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de Inspraakverordening gemeente Gilze en Rijen 2024 op de wettelijk voorgeschreven wijze bekendgemaakt en zal daarmee voor eenieder gemakkelijk toegankelijk zijn. 12. Vervolg Planning: Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de Inspraakverordening gemeente Gilze en Rijen 2024 op de wettelijk voorgeschreven wijze bekendgemaakt.

Zaaknummer: 1047349

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

Bijlage 1: Inspraakverordening Gilze en Rijen (2005); Bijlage 2: Inspraakverordening gemeente Gilze en Rijen 2024.

Zaaknummer: 1047349

Agendapunt Vergadering d.d. 18 december 2023 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1047349;

gelet op het bepaalde in artikel 150 van de Gemeentewet; besluit: 1. de Inspraakverordening gemeente Gilze en Rijen 2024 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 december 2023 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1047349