Raadsvoorstel vaststellen reg. nota publ. gezondheid 2024-2027

RAADSVOORSTEL Commissie Samenleving: Raadsvergadering: Cluster: Afdeling: Zaaknummer:

31 januari 2024 19 februari 2024 Sociaal Beleid Sociaal Beleid 1050852

Agendapunt: Portefeuillehouder : Programma:

Wethouder Doremalen 7. volksgezondheid en milieuhygiëne

Voorstel tot vaststellen van Regionale nota publieke gezondheid 2024-2027: "Koers houden met een sterke basis"

1. Voorgesteld besluit vaststellen van de Regionale nota publieke gezondheid 2024-2027: "Koers houden met een sterke basis" 2. Eerdere besluitvorming nvt 3. Samenvatting De wet publieke gezondheid draagt gemeenten op om de gezondheid van haar inwoners te bevorderen. Daartoe dienen gemeenten gezondheidsbeleid vast te stellen. De gemeenten in de regio Hart voor Brabant werken hierin sinds jaar en dag samen. Dit geschiedt traditiegetrouw op basis van een regionale nota publieke gezondheid. De huidige nota is eind 2023 afgelopen. De afgelopen periode is met de regiogemeenten in Midden-Brabant gewerkt aan de evaluatie van de aflopende regionale nota en aan het opstellen van de nota voor de komende periode. De regionale nota publieke gezondheid Midden-Brabant 2024-2027 (zie bijlage 1) wordt ter besluitvorming voorgelegd aan alle afzonderlijke gemeenteraden in Midden-Brabant. Het opstellen van de nieuwe regionale nota heeft plaatsgevonden binnen de context van de actuele ontwikkelingen als het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Zowel in de opbouw als inhoud werden de actuele thema’s meegenomen.

Voorstel 4. Inleiding Publieke gezondheid en het sociaal domein zijn volop in ontwikkeling. Ontwikkelingen volgen elkaar in een razend snel tempo op. Achtergrond van al deze ontwikkelingen is het komen tot een gezonde generatie in 2040. Het besef dringt door dat verandering noodzakelijk is ook al om op termijn de zorg betaalbaar te houden. Kort samengevat betekent dit een transformatie van de aandacht die nu ligt op ziekte en zorg naar preventie en positieve gezondheid. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); Integraal Zorg Akkoord (IZA), Sport- en fitakkoorden, landelijke en provinciale beleidsnotities; allemaal te samen vormen ze bouwstenen voor de noodzakelijke verandering en willen we ze meenemen in ons lokale beleid en aanbod.

Zaaknummer: 1050852

Ook op regionaal niveau heeft publieke gezondheid sinds jaar en dag de aandacht. De gemeenten in de regio Hart voor Brabant presenteren nu de nieuwe versie van de regionale nota publieke gezondheid 2024-2027: “Koers houden met een sterke basis”. De regionale nota is een plaats voor gemeente-overstijgende ontwikkelingen en activiteiten die passen binnen de publieke gezondheid. De nota is op een interactieve manier samen met de “omgeving” opgesteld door gemeenten in Hart voor Brabant. Ook uw raad heeft in het traject van totstandkoming de mogelijkheid gehad om mee te denken middels een enquête. De regionale nota sluit aan bij het lokale plan van aanpak dat de gemeente Gilze en Rijen heeft opgemaakt in het kader van het GALA alsmede bij het regioplan Hart voor Brabant in het kader van het IZA. 5. Argumenten 1.1 Een nieuwe regionale nota draagt bij aan het bevorderen van positieve gezondheid van onze inwoners. De aanleiding, context en inhoud verdienen hier enige verdiepende aandacht. De regio Hart voor Brabant heeft een traditie van gemeenten die elkaar (op de inhoud) opzoeken en zoeken naar daar waar meerwaarde kan worden behaald door samen te werken. Het opstellen van een regionale nota volksgezondheid (publieke gezondheid) met daar een uitvoeringsprogramma aan gekoppeld is één voorbeeld daarvan.

In 2019 werd de huidige nota die loopt tot 1 januari 2024 open ook door uw raad vastgesteld. De termijn van de huidige nota is nu recent afgelopen. Met de extra aandacht voor publieke gezondheid en nieuwe instrumenten als GALA en IZA hebben we ons afgevraagd of er nog ruimte / plaats is voor een nieuwe regionale nota. Wij hebben gemeend dat deze er zeker is. Natuurlijk is er uitgebreid de ruimte om per gemeente accenten te leggen gebaseerd op de lokale situatie maar we hebben als gemeenten tot op zekere hoogte wel dezelfde uitdagingen. De structuur van de regio en de gemeenschappelijke regeling van de GGD kan ons helpen samen verder te komen. De nota schetst kent de volgende structuur. Hoofstuk 1. Inleiding. In de inleiding wordt kort in gegaan op de (landelijke) actuele ontwikkelingen rondom de publieke gezondheid. GALA / IZA / Nationaal preventie akkoord passeren kort de revue. Daarnaast wordt aangegeven op welke wijze de nota tot stand gekomen is en wat op welke wijze verder input is vergaard (data analyse / enquête inwoners & raadsleden). Het infographic op blz 4 van de nota geeft op een mooie manier de totstandkoming en wat daar allemaal bij betrokken is weer. Kortheidshalve wordt hier naar verwezen. Hoofdstuk 2. Voortzetting koers In dit hoofdstuk wordt kort stil gestaan bij de huidige nota.

Geconstateerd wordt dat de opbouw hiervan nog steeds actueel is en het dus de aanbeveling verdiend om ook de nieuwe nota op dezelfde wijze vorm te geven. We handhaven de structuur van de 4 pijlers te weten: gezonde start, gezonde leefstijl, gezonde geest en gezonde omgeving en voegen er gelet op de actuele ontwikkelingen één aan toe te weten: gezond en actief ouder worden. Per pijler formuleren geactualiseerde regionale ambities. De opbrengsten over de periode 2020-2023 worden uitvoerig beschreven. Kortheidshalve wordt hier op deze plaats naar de nota verwezen. Ook hiervoor staat er een infographic in de nota dat in “één oogopslag” inzicht geeft in de resultaten van de achterliggende periode. Hoofdstuk 3. Regionale ambities 2024-2027 In dit hoofdstuk staat beschreven welke ambities we in Midden-Brabant hebben op de pijlers Gezonde Start, Gezonde Leefstijl, Gezonde Geest en Gezonde Omgeving. Huidige en toekomstige Zaaknummer: 1050852

ontwikkelingen op het vlak van gezondheid en de doelgroep (kwetsbare) ouderen noodzaken om een vijfde pijler toe te voegen: Gezond Ouder Worden. Deze pijler is in de nota als een ontwikkelpijler opgenomen. De link met andere ontwikkelingen als IZA en GALA wordt ook hier nadrukkelijk gelegd. In de nota wordt beschreven wat onze regionale ambities zijn. In het bijbehorende uitvoeringsplan worden deze regionale doelstellingen geconcretiseerd. Ook wordt er in dit hoofdstuk aangegeven wanneer we als gemeenten lokaal aan de ambities bij kunnen dragen. Hoofdstuk 4 Financiën. Om uitvoering te kunnen geven aan de gestelde ambities dragen alle Midden-Brabantse gemeenten bij vanuit bestaande middelen. Er wordt uw raad geen voorstel gedaan tot het beschikbaar stellen van additionele middelen voor de uitvoering van deze nota (zie verder paragraaf financiën in dit voorstel). 1.2 Met regionale samenwerking vergroten we onze slagkracht en de impact voor onze inwoners. Het realiseren van impact voor onze inwoners staat voorop. Het moet voor de inwoner zo min mogelijk uitmaken waar hij of zij woont, naar school gaat, sport of uitgaat. Door regionaal samen te werken stemmen we interventies op elkaar af, maken we eenduidige afspraken met onderwijs, sport, en zorgaanbieders en partijen zoals het ziekenhuis en leren we van elkaar wat werkt.

Voor de inwoner ontstaat zo een eenduidige regionale preventie infrastructuur voor de regio HvB. Door ook regionaal samen te werken realiseren we activiteiten die we alleen niet voor elkaar zouden krijgen. Daarbij houden we natuurlijk oog voor en werken we uitgebreid samen met lokale partners. 1.3 Gemeenten zijn wettelijk verplicht een gezondheidsbeleid te hebben. De Wet publieke gezondheid zegt dat gemeenten de plicht hebben om een gezondheidsbeleid te hebben en vast te stellen. Dat is niet nieuw. Aan die plicht voldoen we al jaren via de regionale nota’s. Met deze nieuwe nota zetten we deze traditie met alle, eerder in dit voorstel beschreven, ontwikkelingen in ogenschouw nemend voort. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Gezondheidsbeleid is mede afhankelijk van financiële continuïteit vanuit het Rijk, GALA/IZA. Gilze en Rijen is voor een gedeelte van haar gezondheidsmiddelen afhankelijk van tijdelijke middelen vanuit het GALA en het IZA. Tot en met 2026 zijn we verzekerd van de middelen en hoewel (een deel van) de middelen structureel zal zijn, is hier nog geen definitief uitsluitsel over. Deze tijdelijkheid van Rijksmiddelen zorgt dus voor enig risico. Wij zijn ons hier terdege van bewust en zullen in de verplichtingen die we in dit kader aangaan hier rekening mee houden.

Daar staat tegenover dat een gedeelte van de uitvoering van de nota ook gewoon binnen de reguliere activiteiten en dus uit het budget van de GGD kan plaatsvinden. 7. Alternatieven Er zijn geen alternatieve voorhanden 8. Lasten, baten en dekking Investering: niet van toepassing Eenmalige kosten / Structurele kosten: Omdat de nota nog concreet uitgewerkt moet worden in jaarplannen is nog niet exact duidelijk wat de kosten van de uitvoering zullen gaan bedragen. Duidelijk is wel dat met de uitvoering van de activiteiten van de regionale nota kosten gepaard zullen gaan. DE nota zal worden uitgevoerd vanuit de regulieren reeds bestaande GGD middelen en vanuit de middelen die we krijgen vanuit de GALA en IZA akkoorden. Zaaknummer: 1050852

Dekking: Bestaande budgetten. Uw raad wordt derhalve niet om aanvullende middelen gevraagd voor uitvoering van deze nota. 9. Duurzaamheid en inclusie Bij de uitvoering van activiteiten in het kader van deze regionale nota zullen we daar waar enigszins mogelijk is dit op een duurzame wijze doen met aandacht voor de toegankelijkheid van de activiteiten voor iedereen in het kader van inclusie. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen wat betreft de publieke gezondheid deel in de regio West Brabant. Deze regio kent geen regionale nota publieke gezondheid. 11. Communicatie en vorm van participatie Na vaststelling van de nota zal uw besluit aan de GGD worden toegezonden 12. Vervolg Planning: Na vaststelling van de nota kan de uitvoering ter hand worden genomen in combinatie met en afgestemd op andere activiteiten in het kader van IZA / GALA.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

Regionale nota publieke gezondheid 2024-2027: "Koers houden met een sterke basis"

Zaaknummer: 1050852

Agendapunt Vergadering d.d. 19 februari 2024 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1050852;

gelet op het bepaalde in; besluit: vast te stellen de Regionale nota publieke gezondheid 2024-2027: "Koers houden met een sterke basis"

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 19 februari 2024 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1050852