raadsvoorstel vaststellen plan kickstartend sterker na corona

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

22 november 2021 Piet Sprangers

Agendapunt: Portefeuillehouder:

Wethouder Vermorken

Sociaal Beleid Sociaal Beleid

Programma:

Programma-overstijgend

Voorstel tot vaststellen van het plan ´Kickstartend sterker na corona´

1. Samenvatting Aanleiding: Covid-19 houdt ons al sinds maart 2020 in de greep. We krijgen het virus steeds meer onder controle en de beperkende maatregelen zijn inmiddels grotendeels afgebouwd. Het ‘normale’ leven is aan het terugkeren. De gemeente heeft verschillende middelen van het Rijk ontvangen om de problemen die nog aanwezig zijn te ondersteunen en nieuwe initiatieven een boost te geven. We hebben al enkele verzoeken van partijen uit de lokale samenleving ontvangen om deze middelen in te zetten. We willen voorkomen dat we sentimenten leidend laten zijn, te gefragmenteerde maatregelen treffen en daarmee keuzes maken die niet het meest bijdragen aan duurzame oplossingen voor de meest kwetsbare groepen in onze gemeente. Dat vraagt om brede inventarisatie, een goede analyse en vervolgens een overzichtelijke en samenhangende aanpak. In de zomermaanden hebben we een intensief proces doorlopen dat resulteert in bijgevoegd plan ´Kickstartend sterker na corona´. Gevraagde beslissing: 1. Vaststellen van het plan ´Kickstartend sterker na corona´ en de daarin opgenomen bestedingsdoelen. Beoogd effect: We willen kansen benutten om als samenleving beter uit de crisis te komen. We richten ons op het aanpakken van problemen die zijn ontstaan of zijn versterkt door de coronacrisis. We willen een incidentele impuls te geven, die zo mogelijk bijdraagt aan structurele verbeteringen. 2.

Onderbouwing, aanpak, uitvoering 2.1 Inleiding In juni hebben we u via een toelichting in de commissie samenleving geïnformeerd over ons voornemen om een herstelplan op te stellen. Omdat herstel niet in alle gevallen mogelijk is kwamen we tot de conclusie dat herstartplan een betere benaming is. U treft dit plan ´Kickstartend sterker na corona´ als bijlage aan. 2.2 Aanpak Om de ontstaande zorgen goed in beeld te krijgen en vervolgens kansen die er liggen te gaan benutten, hebben we gekozen voor een brede uitvraag. We wilden weten wat onze inwoners, vrijwilligers, verenigingen en professionals zien, signaleren en belangrijk vinden. We wilden de

Zaaknummer: 360256

ontstaande zorgen in beeld krijgen, maar zeker ook ideeën en oplossingen ophalen in de samenleving. Daarvoor zijn er in de maand juli enquêtes uitgezet naar onze inwoners via de sociale media en heeft er een oproep gestaan in het lokale weekblad. Hier is volop op gereageerd. Er is ook een enquête uitgezet naar meer dan 200 mensen die op een af andere manier vrijwillig of betaald werkzaam zijn in en voor de ABG-gemeenten. Tegelijkertijd hebben er ook nog gesprekken plaatsgevonden met zogenoemde stakeholders in onze gemeente. Dit alles heeft geleid tot een brede inventarisatie. De opgehaalde informatie is gebundeld en samengevoegd met relevante informatie uit de regionale, provinciale en landelijke bronnen zoals de GGD, het Sociaal Cultureel Planbureau, de VNG e.d. Er heeft vervolgens een ordening plaatsgevonden op alle uiteenlopende onderwerpen waarop de informatie is binnengekomen. Dit totaalpakket van bevindingen is gedeeld met de verschillende beleidsambtenaren en de bestuurders. Het ontvangen van éénmalig financiële middelen maakt dat we keuzes moeten maken. Wanneer, hoe en waarmee halen we de beste resultaten voor onze gemeente? Dit vraagt om te balanceren tussen compenseren en investeren, korte termijn en lange termijn, faciliteren en regisseren. Het voorstel zoals er nu ligt vraagt ook om vertrouwen dat dit de juiste keuzes zijn.

We hadden meer tijd en dus ook meer geld kunnen stoppen in het gedetailleerd uitwerken van allerlei plannen, maar onze brede inventarisatie in de samenleving geeft een goede inhoudelijke richting. Daarnaast is er een duidelijk geluid in onze maatschappij gaande om de bureaucratie zoveel mogelijk te beperken. Dit plan geeft daar een goede aanzet toe. We beleggen het geld daar waar de juiste dingen gebeuren. 2.3 Zo veel mogelijk aansluiten bij bestaande uitdagingen en initiatieven ‘Netwerken versterken’ blijkt de rode draad te zijn. Het helpt bij álles je als inwoner, ondernemer of vereniging verbonden te voelen met de mensen om je heen. Het helpt bij eenzaamheid, werkloosheid, te lege orderboeken, personeelstekort, het zoeken van oppasouders, stageplaatsen, gelijkgestemden, sportmaatjes of verse verenigingsbestuursleden. In een sterk netwerk vind je mensen met goede ideeën, contacten en kennis. Dat ‘verbinden en versterken’ slaat ook op de programma’s waartoe gemeenten al eerder besloten. De incidentele extra inzet die we nu doen op het weer herstarten van de samenleving, is dan ook zo veel mogelijk verbonden aan deze eerdere plannen en voornemens.

2.4 Goed inspelen op de wensen uit samenleving vraagt om een flexibele uitvoering! De diffuse probleemanalyse maakt het lastig een vastomlijnd oplossingenpakket samen te stellen waarvan doel en effectiviteit op voorhand duidelijk zijn. Meer tijd en geld steken in het onderzoeken van wat ingrepen op moeten leveren en wat ze zouden mogen kosten, levert slechts de zekerheid op dat er minder middelen overblijven om daadwerkelijk iets mee te doen. We hebben op basis van een inschatting bedragen gekoppeld aan de verschillende doelen. Voor sommige doelen ligt er een onderbouwde begroting aan ten grondslag, voor de overige doelen is er sprake van een meer globalere inschatting. Voor deze laatste doelen zoeken we de aansluiting op de ideeën en initiatieven uit onze kernen. Dat vraagt om een flexibele benadering van de begrote bedragen. We willen de middelen immers ten goede laten komen van onze inwoners en snel kunnen switchen met deelbudgetten als de praktijk daarom vraagt. 2.5 Geen nodeloze bureaucratie, vertrouwen op het goede uit de samenleving We willen de inzet van de middelen zoveel als mogelijk direct ten goede te laten komen aan de lokale samenleving, met name de inwoners, verenigingen en ondernemers. Dit willen we doen zonder ons te verliezen in al te veel regels, beperkingen en bureaucratie.

Dit vraagt vertrouwen te hebben in de organiseer- en verbindingskracht in de lokale samenleving en deze voluit te benutten.

Zaaknummer: 360256

Daartegenover staat dat we de uitvoeringskosten tot een minimum kunnen beperken, waardoor er zo veel mogelijk middelen ook daadwerkelijk ten goede aan de samenleving komen. 3. Alternatieven Het is onmogelijk om tevoren duidelijk te hebben of het op dit moment samengestelde maatregelenpakket voldoende maatschappelijke effectiviteit sorteert. De effectiviteit is immers afhankelijk van veel variabele factoren. Niettemin is het voorliggende plan het beste plan wat wij op dit moment ter vaststelling aan uw raad kunnen voorleggen. In het geval uw raad zou besluiten om nu al alle beschikbare middelen toe te delen, bestaat geen buffer meer voor het opvangen van nog onvoorziene knelpunten. 4. Lasten, baten en dekking Investering: n.v.t. Eenmalige kosten: De totale kosten zijn gebaseerd op onderstaand bestedingsplan: Categorie: direct besluiten en aanpakken (DBA’s) 1. Compensatie De Molenwiek 2020 Reservering compensatie 2021

€ 19.000 € 15.000

2. Versterken voorzieningen voor buiten sporten, spelen en bewegen

€ 74.000

3. Leefstijlinterventies inzetten

€ 55.142

4. Noodfonds voor schrijnende gevallen

€ 30.000

5. Goede ideeënfonds: a. Initiatieven inwoners en professionals

€ 100.000

b. Extra inzet van verenigingen aanmoedigen

€ 50.000

c. Ondernemersinitiatieven (Ondernemersfonds)

€ 20.000

6. Tijdelijk extra steun voor dorpsteams en dorpsverbinders

€ 85.000

7. Verenigingsondersteuning

€ 50.000

Categorie: vraagt verdere uitwerking (VVU’s) 8. Nationaal Programma Onderwijs (NPO)-gelden

€ 302.917

9. Dialoogtafels met ondernemers en verenigingen

€ 5.000

10. Stageplekken, ervaringsplekken en banen (aan te vullen door andere participanten): a. Deltaplan techniek b. Opzetten lokale campagne en organiseren matching en ondersteuning werkgevers

€ 15.000 € 25.000

11. Praat over wat je écht dwarszit.

€ 10.000

Resteert voor onvoorzien

€ 172.276

Zaaknummer: 360256

Toelichting op bestedingsplan: 1. Compensatie De Molenwiek O.b.v. de beoordeling van de jaarrekening 2020 en inschatting over 2021 is er alleen voor De Molenwiek de noodzaak tot compensatie omdat zij moeten interen op reserves, die bedoeld zijn voor vervangingsinvesteringen en onderhoud. 2. Versterken voorzieningen voor buiten sporten, spelen en bewegen Dit bedrag komt bovenop de reguliere budgetten. We betrekken daarbij ook de helft van de extra middelen die we ontvangen voor de uitvoering van het lokaal sportakkoord. 3. Leefstijlinterventies inzetten In het verlengde van het vorige punt willen we onder meer CooL+ uitbreiden, het programma dat beoogt mensen tot bewegen aan te zetten. We verbinden de acties die we in dit kader doen aan de nog af te sluiten preventieakkoord (Fit-akkoord) en het bestaande sportakkoord. We besteden de volledige rijksuitkering en verbreden dit met al bestaande ambities uit het sportakkoord zoals het rookvrij maken van accommodaties. Verenigingen die hun accommodaties geheel rookvrij maken en houden of dit de afgelopen drie jaar gedaan hebben, krijgen een eenmalige premie van 1000 euro. De helft van de extra middelen voor de uitvoering van het lokaal sportakkoord en alle extra middelen bestemd voor leefstijlinterventies zetten we hiervoor in. Dit vanwege de bestedingsverplichtingen die daaraan vastzitten. 4.

Noodfonds voor schrijnende gevallen Middelen moeten bureaucratiearm door de uitvoerend medewerkers kunnen worden ingezet om problemen te doorbreken die vastlopen of te lang duren via de reguliere routes. 5. Goede ideeënfonds We onderscheiden goede ideeën vanuit inwoners, verenigingen en ondernemers. We sluiten hierbij aan bij F.ons en schrappen de co-financieringseis totdat het budget is besteed. Voor verenigingen reserveren we een bedrag voor mogelijk maken van goede initiatieven die een extra inzet van verenigingen vergen. Voor ondernemersinitiatieven is collectiviteit vereist, en mag er geen sprake zijn van bedrijfssteun. Daarom sluiten we aan bij het bestaande Ondernemersfonds. We werken het indienings- en besluitproces nog verder uit, en gaan kiezen daarbij vooral voor een (voor de indiener) laagdrempelige en eenvoudige werkwijze. 6. Tijdelijk extra steun voor dorpsteams en dorpsverbinders De dorpsteams hebben tijdens de coronaperiode meer dan gemiddelde ondersteuning geboden aan de inwoners. O.a. door de lange wachtlijsten bij de aanbieders is er ook veel overbruggingszorg verleend. Dit is ook ten koste gegaan van de doorontwikkeling die we als gemeenten voorstaan, zoals het creëren van een collectief preventief aanbod en de omslag van individuele ondersteuning naar meer vormen van present werken. Met incidentele middelen is een inhaalslag mogelijk. 7.

Verenigingsondersteuning Deze ondersteuning is bedoeld voor bijvoorbeeld een vorm van clubkadercoaching voor nietsportverenigingen of ondersteuning bij ledenwervingsacties. De vereniging kan dan een incidenteel budget ontvangen, maar wel met de mogelijkheid om dit budget over meerdere jaren uit te smeren. 8. Nationaal Programma Onderwijs (NPO)-gelden

Zaaknummer: 360256

Voor de NPO-middelen geldt een bestedingsverplichting. Inzet vindt plaats in nauwe samenspraak met het onderwijs en wordt verbonden aan Lokale Educatieve Agenda. 9. Dialoogtafels met ondernemers en verenigingen. We proberen de denkkracht van ondernemers en verenigingen te gebruiken bij maatschappelijke problemen. Middelen zijn bedoeld voor het faciliteren van ontmoetingen. 10. Stageplekken, ervaringsplekken en banen (aan te vullen door andere participanten): In onze gemeente zijn veel MKB’s in de metaal- en technieksector die problemen ervaren in het vinden van technisch personeel. We reserveren middelen voor deelname 3 jaar aan het Midpoint-programma Deltaplan techniek dat hierop is gericht. Daarnaast zetten we een lokale campagne op en ontwikkelen we acties die ertoe bijdragen dat vraag en aanbod lokaal nog beter op elkaar aansluiten, onder meer met doelgroepen die nu aan de kant staan of gebaat zijn met werkervaring en stages. 11. Praat over wat je écht dwarszit. We zetten ABG-brede campagne op en gebruiken voor de uitvoering en vervolg de expertise van bestaande partijen. Structurele kosten: Geen Dekking: We hebben van het Rijk diverse steunpakketten ontvangen. Daarvan is een deel al ingezet voor de extra kosten van bijvoorbeeld extra toezicht, Tweede Kamerverkiezingen, extra kosten afvalinzameling, noodopvang en inkomensondersteuning.

Er resteert nog een vrij beschikbaar bedrag van € 681.556, dat nog verhoogd kan worden met de teruggevorderde subsidies van afgerond € 11.000 en verlaagd wordt met de kosten voor het opstellen van het plan (max. € 32.280). Per saldo resteert er dan € 660.276. Naast deze middelen hebben we ook doeluitkeringen ontvangen voor leefstijlbevordering, uitvoering sportakkoord en Nationaal Programma Onderwijs. Deze middelen betrekken we ook bij het herstartplan, waarmee we over de volgende middelen kunnen beschikken: Saldo gereserveerde steunpakketten doeluitkering gezonde leefstijlbevordering middelen sportakkoord doeluitkering NPO Totaal beschikbaar

€ 660.276 € 45.142 € 20.000 € 302.917 € 1.028.335

Het merendeel van de middelen is al dit jaar beschikbaar in onze begroting. We hebben hiervoor een aparte begrotingspost gemaakt. Bij de 2e Turap stellen we uw raad voor om deze middelen als budgetoverheveling mee te nemen naar 2022, waarmee u het college autoriseert om de middelen te besteden overeenkomstig het plan. 5. Duurzaamheid Het thema duurzaamheid is ook betrokken bij de analyse en het opstellen van de plannen. Zonder dat er concrete voorstellen op dit thema zijn geformuleerd, passen bewoners-, verenigings- en ondernemersinitiatieven die hieraan bijdragen ook prima binnen een aantal voorgestelde maatregelen.

Zaaknummer: 360256

6. Commissiebehandeling …. 7. Relatie ABG-Organisatie Hetzelfde plan wordt ook in Alphen-Chaam en Baarle-Nassau ter vaststelling voorgelegd, waarbij inzet van middelen varieert op basis van de specifieke omstandigheden en beschikbare middelen per gemeente. 8. Risico’s 8.1 Het aantal en de omvang van initiatieven uit de samenleving laat zich moeilijk voorspellen Voor een deel van de bestedingsdoelen zijn we afhankelijk van initiatieven vanuit de samenleving. Als er weinig of juist veel initiatieven komen of als er weinig of heel veel bereidheid is om deel te nemen aan initiatieven zullen we ons moeten beraden over een eventuele bijstelling van het plan. Dan zullen we keuzes moeten maken in welke we initiatieven ondersteunen. 8.2 Nog niet alle financiële consequenties zijn in beeld Diverse organisaties en verenigingen hebben gebruik gemaakt van de steunmaatregelen. In de meeste gevallen zijn dit nog voorlopige toekenningen en moet er nog een definitieve vaststelling plaatsvinden. Vooral bij CCGR gaat dit om relatief grote bedragen (ca. € 178.000). 8.3 Initiatieven uit de samenleving kunnen veel ambtelijke inzet vergen Ons uitgangspunt is om de beschikbare middelen zo veel mogelijk ten goede te laten komen aan de samenleving. Voor sommige initiatieven zal ook inzet van de gemeente benodigd zijn, zoals bijvoorbeeld initiatieven in de openbare ruimte.

Dit moet ingepast worden in de bestaande werkvoorraad. 9. Vervolg Planning: Na de vaststelling van dit plan starten we de diverse acties op. We verwachten dat de uitvoering van dit plan zal doorlopen tot en met 2023. We monitoren de uitvoering en zullen u via de P&C-cyclus regelmatig informeren over de voortgang. Communicatie: Wij brengen de lokale (maatschappelijke) organisaties en de inwoners via een persbericht op de hoogte van uw besluit. Daarnaast zullen we gericht aandacht besteden aan de mogelijkheden om initiatieven kenbaar te maken.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN

R.M. (René) Wiersema secretaris

D.A. (Derk) Alssema Burgemeester

Bijlage(n): Plan “Kickstartend sterker na corona”

Zaaknummer: 360256

Agendapunt Vergadering d.d. 22 november 2021 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 360256;

gelet op het bepaalde in ; besluit:

1. Vaststellen van het plan ´Kickstartend sterker na corona´ en de daarin opgenomen bestedingsdoelen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 22 november 2021 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 360256