raadsvoorstel vaststellen gemeenschappelijke regeling regio Hart van Brabant 2022

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

20 december 2021 Michel Antens

Agendapunt: Portefeuillehouder:

14. Burgemeester Alssema

Bestuur- & Directieadvisering Intern Advies & Ondersteuning

Programma:

0. Bestuur en Ondersteuning

Voorstel tot vaststellen van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022

1. Samenvatting Aanleiding: Gilze en Rijen is een van de negen gemeenten die deelneemt aan de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Regio Hart van Brabant (HvB). De deelnemende gemeenten zijn tevreden over de regionale samenwerking, maar er zijn ook nog verbetermogelijkheden. Tijdens de Verenigde Vergadering op 25 mei 2019 is een motie aanvaard met de oproep om de positie en rol van raden goed te verankeren binnen de regionale samenwerking. In opdracht van het Algemeen Bestuur heeft Tilburg University vervolgens een onderzoek gedaan naar de toekomst van de samenwerking in de regio Hart van Brabant. Dit heeft geleid tot het onderzoeksrapport ‘Balanceren, verbinden en schakelen’. De regionale klankbordgroep raden, de klankbordgroep ‘Governance’ en de Kring Gemeentesecretarissen hebben op basis van dit rapport aanbevelingen geformuleerd. De consultatie daarover heeft geleid tot een aantal adviezen en verbetervoorstellen voor de samenwerking in Hart van Brabant. Daarnaast treden ook de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau toe tot Regio Hart van Brabant. Al deze aspecten zijn verwerkt in Gemeenschappelijke Regeling 2022 die nu ter besluitvorming voor ligt. Gevraagde beslissing: 1. Toe te treden tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 en deze gewijzigde regeling vast te stellen als Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant 2022.

Met als belangrijkste wijzigingen: a. het werken met een kernagenda; b. het instellen van een regionale adviescommissie waar raadsleden van alle deelnemende gemeenten aan de Gemeenschappelijke Regeling zitting in hebben; c. ruimte voor de colleges van B&W om haar eigen vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur van Hart van Brabant te bepalen; d. de toetreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau als deelnemer in de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022; e. de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 als een gecombineerde raads- en collegeregeling uit te voeren; 2. Dit besluit in werking te laten treden de dag na bekendmaking en publicatie. De gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 gaat in per 1 januari 2022, na vaststelling door alle deelnemende gemeenten. Beoogd effect:

Zaaknummer: 361497

Met de voorgestelde gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 ligt er een actuele regeling om de regionale samenwerking te continueren met hernieuwd commitment van de deelnemende gemeenten en om een stevige borging van de betrokkenheid van de raden te faciliteren met meer focus. Ook biedt de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling het kader om de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau (in fasen) toe te laten treden tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 en daar goede afspraken over te maken. De wijziging van een collegeregeling naar een gemengde raden- en collegeregeling is nodig om de verordende bevoegdheid (specifiek de subsidieverlening jeugdzorg) binnen de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 te kunnen organiseren. 2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering Argumenten: 1.1 In dit voorstel wordt aan de raden gevraagd toe te treden tot de GR om te zorgen dat de subsidieverlening in het kader van de Jeugdwet rechtmatig gebeurt. Dit is vooral een technische wijziging. De GR Hart van Brabant was altijd een collegeregeling. Uit het governancetraject kwam een breed gedragen consensus naar voren over de werkwijze als collegeregeling. In de basis willen we deze werkwijze behouden.

Bestuurlijk is echter de wens uitgesproken om in regionaal verband (binnen de GR HvB) voor de jeugdzorg subsidies rechtmatig te kunnen (blijven) verstrekken. Op basis van de huidige GR (collegeregeling) blijkt dit niet rechtmatig, omdat de verordenende bevoegdheid niet bij de colleges van B&W ligt, maar bij de gemeenteraden. Op basis van onafhankelijk juridisch advies en na afweging van diverse opties is gebleken dat de gecombineerde regeling de enige optie is die dit mogelijk maakt binnen de randvoorwaarden van onze regionale samenwerking, zonder delegatie van de verordeningsbevoegdheid van subsidies van raden naar colleges van B&W. Daarom is ervoor gekozen om voor te stellen de GR Hart van Brabant te wijzigen naar een gecombineerde raads- en collegeregeling. De raadsbevoegdheid is op deze wijze ingebouwd binnen de GR en afgebakend tot dit onderdeel. Kortom: het betreft enkel deze subsidieverordenende bevoegdheid voor specifieke jeugdhulptaken. Dit heeft als consequentie dat de raden de gemeenschappelijke regeling moeten aangaan. Met deze gecombineerde regeling komt formeel de bevoegdheid voor het kiezen van de afvaardiging in het AB te liggen bij de gemeenteraden op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Verder verandert er niets aan de governance van de regio. 1.2 De voorgestelde wijzigingen zorgen voor een verbeterslag in de samenwerking in de regio.

Op basis van het rapport van Tilburg University en de discussie die daarover in de regio heeft plaatsgevonden, heeft het Algemeen Bestuur (AB) Hart van Brabant vastgesteld dat er behoefte is aan een lichte samenwerking met zo min mogelijk overdracht van (beleids-)bevoegdheden naar de regio. Met de voorgestelde gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 ligt er een actuele regeling om de regionale samenwerking te continueren. De belangrijkste onderdelen die tot wijzigingen leiden, betreffen:  het vergroten en borgen van de betrokkenheid van de raden door het instellen van een regionale adviescommissie;  de samenstelling van het Algemeen Bestuur (AB) (vertegenwoordiging uit de colleges van B&W, maar niet alleen burgemeesters). De huidige GR voorziet in het afvaardigen van één lid uit het college van B&W in het Algemeen Bestuur. De gewijzigde GR geeft elke gemeente de vrijheid om zelf een vertegenwoordiger vanuit het college aan te wijzen als afgevaardigde in het AB, dit is niet per se de burgemeester;  de werkwijze met kernagenda. Dit zorgt voor hernieuwd commitment van de deelnemende gemeenten en meer focus; Zaaknummer: 361497



een kader om de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau (in fasen) toe te laten treden tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022. Op basis hiervan kunnen concrete vervolgafspraken gemaakt worden.

Zo vormt de gewijzigde GR een solide basis om de samenwerking in Hart van Brabant krachtig voort te zetten en te werken aan duurzame groei voor de deelnemende gemeenten en haar inwoners. 1.3 Werken met een kernagenda zorgt voor meer focus én commitment in de samenwerking. Het werken met een kern- en keuzeagenda sluit beter aan bij de lichte, regionale samenwerking die we willen zijn en het ondersteunt het gesprek van colleges en gemeenteraden over hoe de eigen ambities versterkt worden door de regionale samenwerking en vice versa. Het werken met een kernagenda helpt om meer overzicht te verschaffen in de regionale samenwerking. In de kernagenda leggen we unanieme, meerjarige commitment voor regionale samenwerking vast. De kernagenda omvat alles wat de aan de GR deelnemende gemeenten gezamenlijk moeten willen doen:  zaken die zij unaniem willen oppakken om redenen van uitvoerings-, bestuurskracht en efficiëntie;  zaken die verplicht zijn gezamenlijk op te pakken, op basis van wet- en regelgeving;  onderwerpen die door alle gemeenten in de GR worden omarmd, aangevuld met derde partijen (gemeenten, provincies, waterschappen). De keuzeagenda maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op actualiteit, met variërende en evoluerende coalities in onze regio. Hoe deze wordt vormgegeven en ondersteund is nog onderwerp van gesprek.

De kern- en keuzeagenda vervangen de Strategische Meerjarenagenda HvB. De kernagenda wordt vastgelegd voor de duur van de bestuursperiode. 1.4 De slagkracht van de regio HvB wordt vergroot met toetreding van de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau hebben eind februari 2021 een verzoek ingediend om toe treden tot de GR Hart van Brabant voor het sociaal domein (programma Mens & Samenleving). Destijds is aangegeven dat de keuze voor toetreding tot de GR zou worden betrokken bij de besluitvorming naar aanleiding van het governancetraject. Het AB heeft nu een principebesluit genomen om de beide gemeenten toe te laten treden tot de GR van Hart van Brabant. Uitgangspunt is dat de gemeenten zich committeren aan de kernagenda, op te stellen na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. In de periode 2022-2026 wordt dispensatie verleend voor die onderdelen/ afspraken waar beide gemeenten verplicht zijn deel te nemen aan/in een andere regio. De gewijzigde regeling bevat de mogelijkheid tot toetreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022. Op grond hiervan kan het AB nadere afspraken maken over de toetreding en de voorwaarden waaronder dit kan plaatsvinden. Deze voorwaarden hoeven niet in de GR te worden opgenomen.

1.5 Gezamenlijke inzet met Alphen-Chaam en Baarle-Nassau kan onze positie in de regio versterken. Voor zover de ABG-gemeenten gezamenlijke regionale prioriteiten kiezen, kunnen we namens +/44.000 inwoners met drie colleges en één ambtelijk apparaat wat daarbij past een sterkere positie innemen in de regio. 1.6 De huidige GR was toe aan modernisering. Er is van de gelegenheid gebruik gemaakt om naast het doorvoeren van wijzigingen die voortvloeien uit de keuzes naar aanleiding van het governancetraject, ook te kijken of de regeling ‘bij de tijd’ kan worden gebracht. Dit heeft op een klein aantal onderdelen geleid tot wijzigingen en omissies zijn hersteld (bijvoorbeeld op het gebied van archivering). Ook is de GR tegen het licht gehouden van de recent aangepaste Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). In het was/wordt overzicht dat als bijlage is opgenomen, zijn al deze wijzigingen opgenomen en uitgelegd. Zaaknummer: 361497

2.1 Het aanpassen van de gemeenschappelijke regeling behoeft instemming van de deelnemende gemeenten. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) moeten alle deelnemende gemeenteraden toestemming geven tot het wijzigen van de Gemeenschappelijke Regeling. Verder kan ingevolge artikel 30 van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant deze alleen worden gewijzigd “indien daartoe wordt besloten bij unanimiteit, middels gelijkluidende besluiten van de colleges van burgemeester en wethouders en de raden van de deelnemende gemeenten”. De gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling ligt nu ter vaststelling voor in de gemeenteraden van de regio Hart van Brabant. Dit voorstel ligt ook voor bij de gemeenteraden van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau met de strekking om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling. 2.2 Voor inwerkingtreding en rechtsgeldigheid van de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 is bekendmaking en publicatie noodzakelijk. Alle deelnemende gemeenten moeten de gewijzigde regeling hebben vastgesteld. Officiële bekendmaking van publicatie zijn voorwaardelijk voor de rechtskracht van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022. Bekendmaking gebeurt door de gemeente Tilburg, als plaats van vestiging van de Gemeenschappelijke Regeling.

Na besluitvorming in de raden van alle deelnemende en toetredende gemeenten kan de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 per 1 januari 2022 ingaan. 3. Alternatieven De Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt dat er een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling zonder identiek besluit in alle gemeenteraden niet kan worden vastgesteld. Daarom wordt aan alle raden een gelijkluidend voorstel tot vaststelling van de gewijzigde GR Regio Hart van Brabant voorgelegd. Dit betekent dat voorgestelde wijzigingen en eventuele amendementen een nieuw besluitvormingsproces vergen, en dus tot vertraging leiden. 4. Lasten, baten en dekking Deze gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 heeft geen directe consequenties voor de gemeentelijke bijdrage (per inwoner) aan Hart van Brabant. De gemeentelijke bijdrage per inwoner voor 2023 en verder wordt bepaald op basis van de ambities in de op te stellen kernagenda en keuzeagenda. 5. Duurzaamheid Duurzaamheid is op verschillende manieren ingebed in de regionale samenwerking. Enerzijds krijgt dit thema een plaats in het portefeuillehoudersoverleg Milieu & Afval. Anderzijds wordt er aan duurzaamheid gewerkt via Stichting MOED (Midden-Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij voor Energie en Duurzaamheid), onderdeel van Midpoint Brabant.

Het meest prominente project op dit moment is het opstellen, monitoren en tweejaarlijks herijken van de REKS (Regionale Energie- en Klimaatstrategie). 6. Commissiebehandeling Dit raadsvoorstel wordt behandeld in de commissie Middelen op 29 november 2021. 7. Relatie ABG-Organisatie Alphen-Chaam en Baarle-Nassau treden na besluitvorming in alle gemeenten over de gemeenschappelijke regeling toe tot de GR Regio Hart van Brabant. 8. Risico’s Kanttekeningen: 1.1 Partners verwachten een stevige inzet van de ABG-gemeenten Zaaknummer: 361497

Omdat we +/- 44.000 inwoners vertegenwoordigen, drie gemeenteraden en drie colleges hebben en een ambtelijk apparaat wat daar bij past, zullen we evenredig inzet moeten leveren in de regio. Ambtelijk, maar ook bestuurlijk. Bij de opmaak van de kernagenda en de keuzeagenda bekijken we hoe we onze doelen effectief en efficiënt kunnen bereiken. 1.2 Gelijkluidende besluitvorming is noodzakelijk De Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt dat er een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling zonder identiek besluit in alle gemeenteraden niet kan worden vastgesteld. Daarom wordt aan alle raden een gelijkluidend voorstel tot vaststelling van de gewijzigde GR Regio Hart van Brabant voorgelegd. Dit betekent dat voorgestelde wijzigingen en eventuele amendementen een nieuw besluitvormingsproces vergen, en dus tot vertraging leiden. 9. Vervolg Planning: Na vaststelling van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 in de elf gemeenteraden (dus inclusief Alphen-Chaam en Baarle-Nassau) en na publicatie van de gewijzigde regeling gaat de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 in per 1 januari 2022. De regeling wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd en is te downloaden op overheid.nl, officielebekendmakingen.nl, via de gemeentewebsite en de website van de regio Hart van Brabant.

Communicatie: Alle gemeenteraden en colleges zijn stap voor stap meegenomen in het proces en de inbreng van alle betrokkenen is verwerkt in de GR. Per brief d.d. 29 juli 2021 zijn de negen gemeenteraden en colleges van B&W geïnformeerd over de stand van zaken van het governancetraject en de gevolgen die een aantal keuzes met zich meebrengt voor de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant. Het Algemeen Bestuur heeft op 22 september 2021 besluiten genomen over de ‘governance’ van de regionale samenwerking voor een duurzame groei in de toekomst. Dit is verwerkt in de nieuwe GR en deze is toegelicht op de Radenavond HvB op 6 oktober 2021. Naar aanleiding van de Radenavond heeft het AB een persbericht uitgedaan waarin aandacht is geschonken aan alle recente ontwikkelingen.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN

R.M. (René) Wiersema secretaris

Bijlage(n) :

D.A. (Derk) Alssema burgemeester

1. Brief Algemeen Bestuur Hart van Brabant gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 2. Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 3. Was – wordt lijst met een overzicht van de belangrijkste wijzigingen in de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022

Zaaknummer: 361497

Agendapunt 14. Vergadering d.d. 20 december 2021 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 361497; gelet op het bepaalde in de Wgr; besluit: 1.

2.

Toe te treden tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 en deze gewijzigde regeling vast te stellen als Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant 2022. Met als belangrijkste wijzigingen: a. het werken met een kernagenda; b. het instellen van een regionale adviescommissie waar raadsleden van alle deelnemende gemeenten aan de Gemeenschappelijke Regeling zitting in hebben; c. ruimte voor de colleges van B&W om haar eigen vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur van Hart van Brabant te bepalen; d. de toetreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau als deelnemer in de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022; e. de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 als een gecombineerde raads- en collegeregeling uit te voeren. Dit besluit in werking te laten treden de dag na bekendmaking en publicatie. De gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 gaat in per 1 januari 2022, na vaststelling door alle deelnemende gemeenten.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 20 december 2021 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 361497