Raadsvoorstel tot kennisnemen van de kaderbrief 2027 GGD HvB

RAADSVOORSTEL Commissie Samenleving: Afdeling: Zaaknummer:

25 februari 2026

Raadsvergadering:

5 maart 2026

Sociaal Beleid 1131620

Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder Doremalen 7. volksgezondheid en milieuhygiëne

Voorstel tot het kennisnemen van de kaderbrief 2027 van de GGD Hart voor Brabant (verder te noemen GGD HvB) en geen zienswijze hierop in te dienen

1. Voorgesteld besluit 1. geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2027 van de GGD Hart voor Brabant. 2. Eerdere besluitvorming De gemeente Gilze en Rijen neemt deel in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Met betrekking tot 2027 heeft geen eerdere besluitvorming plaatsgevonden. 3. Samenvatting De gemeente Gilze en Rijen neemt voor de invulling van haar wettelijke taken in het kader van de publieke gezondheidszorg deel in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Conform de bepalingen in de regeling wordt uw gemeenteraad jaarlijks een kaderbrief ter kennisname aangeboden. De kaderbrief is de “opmaat” naar de begroting voor het betreffende jaar en behandelt de inhoudelijke koers en een eerste prognose van de financiële gevolgen daarvan. Bij de begroting worden de definitieve financiële gevolgen duidelijk. Na kennis te hebben genomen van de kaderbrief staat het de gemeenteraad vrij om hier een zienswijze op in te dienen. Uw raad wordt voorgesteld om geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief.

Voorstel 4. Inleiding 4.1 Algemeen. Gemeenten hebben een aantal wettelijke taken in het kader van de publieke gezondheidszorg en zijn gelet op artikel 14 van de Wet publieke gezondheid (Wpg) verplicht tot het in stand houden van een regionale gezondheidsdienst. De gemeente Gilze en Rijen vult deze plicht in door deelname in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Een samenwerkingsverband van 19 gemeenten in Brabant. De gezamenlijke portefeuillehouders volksgezondheid van de deze gemeenten vormen het algemeen bestuur (verder te noemen AB) van de GGD. De GGD stuurt jaarlijks voor 1 februari een kaderbrief aan de gemeenten. De kaderbrief geeft naast de inhoudelijke koers ook een eerste inkijk in de financiën en de gemeentelijke bijdrage die in rekening gebracht gaat worden. De kaderbrief wordt nu aan uw gemeenteraad aangeboden en zal worden behandeld in de vergadering van het algemeen bestuur van de GGD van 25 maart 2026.

Zaaknummer: 1131620

4.2. De bredere context; omgeving en ontwikkelingen. De publieke gezondheidszorg is volop in beweging. Steeds vaker en meer wordt de focus gelegd op het betaalbaar en bereikbaar houden van kwalitatief goede gezondheidszorg voor iedereen. Daarbij verschuift de aandacht van dure curatieve zorg naar meer preventie en het voorkomen van ziekte. Steeds vaker word ook in dit kader de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein opgezocht en voor deze transitie ingezet. Een ontwikkeling die landelijk wordt gestimuleerd door het IZA (Integraal Zorg Akkoord) , Gala (Gezond en Actief Leven Akkoord) en recentelijk AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord). Naast haar eigen zelfstandige taken in het kader van collectieve preventie (Wet publieke gezondheid) is de GGD één van onze partners in deze ontwikkeling. 4.3. Onderzoek naar intensivering van de samenwerking met de GGD West Brabant. Op dit moment loopt een onderzoek naar mogelijke intensivering van de samenwerking tussen de GGD Hart voor Brabant en GGD West Brabant. Daarbij wordt gekeken naar twee scenario’s te weten: een verdere doorontwikkeling van de reeds bestaande samenwerkingsovereenkomst of een samenvoeging (fusie) van beide GGD’en conform één gemeenschappelijke regeling met een districtenmodel. Uw gemeenteraad is recentelijk via een brief geïnformeerd over de eerste vorderingen in het onderzoek.

Bij deze brief is een bijlage gevoegd met de belangrijkste beslismomenten in een tijdslijn uitgezet. Eind 2026 zal het algemeen bestuur (AB) van de gemeenschappelijke regeling een voorgenomen besluit nemen dat ter zienswijze aan uw raad zal worden aangeboden. Na het zienswijze traject zal definitieve besluitvorming plaatsvinden in 2027. We kunnen niet vooruit lopen op de uitkomsten van het traject maar vast staat dat het een belang rijke ontwikkeling is. 5. Argumenten 1.1 De inhoudelijke focus: “Het nog te presenteren meerjaren beleidsplan 2027-2030” De kaderbrief is een uitwerking van de tweede fase van de toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond gewoon’. De eerste fase was uitgewerkt in het beleidsplan 2024-2027 dat we eind 2026 afronden. De GGD bouwt voort op de ingezette ontwikkelingen en legt de focus op actuele uitdagingen. Het jaar 2027 is het eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode 2027-2030. Daarmee loopt deze weer synchroon met de bestuursperiode van de GGD. Het beleidsplan 2027-2030 wordt nog voor de zomer 2026, tegelijk met de ontwerpbegroting 2027, aan uw raad voorgelegd. Om de kaderbrief 2027 goed te kunnen duiden, nemen we u hier al kort mee in de (verwachte) inhoudelijke richting van het beleidsplan.

Beleidsplan 2027-2030 In een tijd waarin maatschappelijke uitdagingen zich opstapelen en de zorg in transitie is, kiest de GGD voor samenwerking, vernieuwing en versterking van preventie. De uitdagingen in de publieke gezondheid zijn groot en moeten vooral samen worden aangepakt door de inwoners, gemeenten, GGD’en en netwerkpartners. De inzet is om gezamenlijk op urgente thema’s een stap vooruit te zetten voor de gezondheid van onze inwoners. Het beleidsplan beschrijft vooral de ontwikkelthema’s en is daarmee aanvullend op de reguliere (wettelijke) taken van de GGD die zijn opgenomen in het basispakket.

Zaaknummer: 1131620

De drie thema’s die we in 2027-2030 samen aanpakken zijn: 1. Kansrijk opgroeien Samen bundelen we de krachten zodat ieder kind de mogelijkheid krijgt om gezond en veilig op te groeien. Door vroeg te investeren in een stabiele, stimulerende omgeving verkleinen we gezondheidsverschillen en leggen we de basis voor gezond oud(er) worden. Gelijke kansen op gezondheid beginnen bij een goede (seksuele) gezondheid, gezond en voorbereid zwanger worden, de ontwikkeling in de buik en de eerste jaren van het opgroeien. 2. Gezonde leefomgeving Gezond leven, gezond gedrag en mentaal welbevinden start met een omgeving die daarop is ingericht. Juist in die omgeving waar gezondheidsuitdagingen groot zijn kan de leefomgeving het verschil maken: door hinder te verminderen, sociale verbinding te faciliteren en rustplekken te creëren. 3. Mentale veerkracht Veerkracht is het vermogen om met tegenslagen om te gaan, stress te reguleren en weer op te krabbelen na moeilijke momenten. We richten ons niet alleen op het individu maar juist op collectieve veerkracht. Samen ondersteunen we jongeren om weerbaar te zijn in een wereld vol prikkels en verwachtingen. Veerkracht helpt ouderen bij het omgaan met verlies, eenzaamheid en of gezondheidsuitdagingen.

Veerkracht bevordert zelfredzaamheid en samenredzaamheid, verkleint de kans op psychische klachten en maakt het makkelijker om hulp te zoeken wanneer dat nodig is. Zo draagt mentale veerkracht bij aan een samenleving waarin gezondheid een gedeelde kracht is. In de kaderbrief vindt u een nadere uitwerking van de hierboven benoemde onderwerpen voor wat betreft het jaar 2027. Voor nu volstaan we met de opmerking deze 3 thema’s goed passen binnen het gemeentelijk beleid wat wij voorstaan. Samenwerking met maatschappelijke partners met respect voor ieders kwaliteiten is voor ons wel essentieel hierin. 1.2. de financiën. 1. Het project op weg naar een toekomstbestendige GGD: “financieel fit en gezond”. Recentelijk hebben wij via een raadsinformatiebrief de raad geïnformeerd over de voortgang op het project op weg naar een toekomstbestendige GGD “financieel fit en gezond”. Met dit project beoogd de GGD een structurele kostenbesparing te realiseren van 3% op de totale begroting. De GGD verwacht in het voorjaar 2027 deze transitie te hebben afgerond. Te zijner tijd zullen wij uw raad hier weer over informeren. 2. Inwonerbijdrage. In het overzicht op de volgende pagina ziet u hoe de voorlopige prognose van de inwonerbijdrage voor 2027 is opgebouwd.

Indicator Gemeentelijke bijdrage basispakket 2026, per inwoner Indexering 2027 en reiskostenregeling medewerkers GGD Wet op de lijkbezorging Toevoegingen gemeentefonds: maternale griep en rotavaccinatie (RVP) Overheveling specifieke GGD SPUK-regelingen naar gemeenten Gemeentelijke bijdrage basispakket 2027, per inwoner

Bedrag in euro’s 46,01 1,92 0,18 PM PM 48,11

De individuele posten uit het overzicht worden hieronder toegelicht. Zaaknummer: 1131620

2.1. Indexering De exploitatie van de GGD is loon- en prijsgevoelig. In de gemeenschappelijke regeling is bepaald dat de inwonerbijdrage daarom geïndexeerd wordt. Afgesproken is dat daarbij het systeem van de gemeente Tilburg wordt gevolgd. De voorlopige cijfers geven een index voor 2027 van 2,99%. De definitieve cijfers worden in april in de begroting verwerkt. In de CAO voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen is bepaald dat de werkgever een regeling dient te treffen voor reiskosten woon-, werkverkeer. De GGD is op dit moment in onderhandeling met het lokaal overleg (vakbonden) over een regeling. De structurele lasten hiervan bedragen € 600.000,00. Deze zijn voor 2027 samengepakt met de indexering resulterend in een bedrag van € 1,92 per inwoner. 2.2. Wijziging wet op de lijkbezorging Met ingang van 1 januari 2026 is een wijziging in de wet op de lijkbezorging voorzien. In geval van het overlijden van een kind moet voortaan altijd een lijkschouw plaatsvinden. Voor de financiering van deze taak werden middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. De GGD doet vanaf 2027 een beroep op deze middelen die omgerekend uitkomen op € 0,18 per inwoner. Bij de opstelling van de begroting 2026 werd destijds om moverende redenen afgezien van een claim op deze middelen. 2.3. Wijziging in het Rijksvaccinatieprogramma.

Er worden 3 nieuwe vaccinaties toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma (RvP). Het gaat om de vaccinatie van kinderen tegen rotavirus en tegen het respiratoir syncytieel virus (RSV) en van zwangere vrouwen tegen griep. Voor het toevoegen van drie vaccinaties aan het RVP ontvangen we middelen in het gemeentefonds. De GGD maakt geen aanspraak op deze middelen vanuit het gemeentefonds maar stelt een bestemmingsreserve in vanuit de exploitatie 2025. 2.4. Overheveling specifieke GGD SPUK-regelingen naar gemeenten In het landelijk regeerakkoord van 2024 was opgenomen dat specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar het gemeentefonds met toepassing van een budgetkorting van 10 procent. De GGD maakt gebruik van een aantal van dergelijke regelingen. Mochten deze uitkeringen in 2027 daadwerkelijk worden overgeheveld naar het gemeentefonds, dan wordt dit vertaald naar de gemeentelijke bijdrage in lijn met de wet gemeenschappelijke regelingen en zal de GGD om een zienwijze van uw raad vragen. Gemeenten worden voor deze toevoegingen gecompenseerd via het gemeentefonds. Relevante SPUK-regelingen waarbij de GGD substantiële uitkeringen ontvangt, zijn de ASG- en Prep-regeling (sexuele gezondheid), Versterking Infectieziektenbestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP) en Covid-19 vaccinatie. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 voorlopige indexering.

In de kaderbrief wordt gerekend met een voorlopig indexeringspercentage. Het definitief percentage kan nog enigszins gaan afwijken hiervan. De nu geprognosticeerde inwonerbijdrage kan dus nog afwijken. Dat zal bij de begroting 2027 duidelijk worden. 1.2. traject samen sterker. Het traject samen sterker zal tot finale besluitvorming komen in het voorjaar 2027. De uitkomsten van het traject kunnen gevolgen gaan hebben voor de begroting 2027. Hier kunnen we (nog) niet op anticiperen. Desondanks lijkt het ons wel opportuun om dit risico hier op te nemen. 7. Alternatieven Er zijn geen realistische alternatieven voorhanden

Zaaknummer: 1131620

8. Lasten, baten en dekking Investering: Niet van toepassing Eenmalige kosten: Niet van toepassing Structurele kosten: De bijdrage aan de GGD vanaf 2027 is gebaseerd op het inwoneraantal van 28.374. Als we dit aantal vermenigvuldigen met de inwonerbijdrage van € 48,11 dan komt de nu op basis van de kadernota 2027 geraamde bijdrage uit op € 1.365.073. Dekking: In de begroting 2026 is een bijdrage aan de GGD voorzien van Nieuwe bijdrage conform kaderbrief (voorlopige bijdrage) Tekort op begroting

€ 1.316.392 € 1.365.073 € 48.681

Analyse tekort Stijging bijdrage als gevolg van indexering (€ 1,92 per inwoner) € Stijging bijdrage als gevolg van wijz. Wet op lijkbezorging (€ 0,18 per inwoner) € Daling als gevolg van een daling van het aantal inwoners (daling 237 inwoners) € Totaal €

54.478 5.107 10.904-/48.681

De bijdrage aan de GGD vanaf 2027 zal worden verwerkt in de 1e turap 2026 conform de kadernota GGD 2027/Begroting GGD 2027. 9. Duurzaamheid en inclusie De GGD is zich bewust van het feit dat haar activiteiten voor iedereen bereikbaar moeten zijn en houdt hier bewust rekeneng mee in de uitvoering van haar activiteiten. Ook het onderwerp duurzaamheid heeft de aandacht van de GGD. Zij probeert haar activiteiten op een zo duurzaam mogelijke wijze uit te voeren. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen in de regio West Brabant deel in een andere gemeenschappelijke regeling deel voor wat betreft de activiteiten van de GGD. U heeft al eerder kennis kunnen nemen van het project samen sterker waarin wordt onderzocht hoe deze GGD’en hun samenwerking kunnen optimaliseren. 11. Communicatie en vorm van participatie Wij zullen de GGD schriftelijk op de hoogte brengen van uw besluit. 12. Vervolg De reacties van de gemeenteraden zullen kenbaar worden gemaakt aan het AB en door het DB van advies worden voorzien over hoe hier mee om te gaan. Het AB stelt in haar vergadering van 25 maart de kaderbrief met eventueel in acht name van de zienswijzen vast. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Zaaknummer: 1131620

Bijlage(n) :

Bijlage 1: aanbiedingsbrief kaderbrief 2027 GGD Hart voor Brabant; Bijlage 2: kaderbrief 2027 GGD Hart voor Brabant

Zaaknummer: 1131620

Agendapunt Vergadering d.d. 5 maart 2026 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1131620; gelet op het bepaalde in; besluit: 1. geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2027 van de GGD Hart voor Brabant.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 5 maart 2026 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.J. Geerts

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1131620