Raadsvoorstel tot het beschikbaar stellen van extra budget voor de duurzaamheidslening

RAADSVOORSTEL Commissie Middelen Raadsvergadering: Cluster: Afdeling

30 januari 2023 13 februari 2023 Ruimtelijk Beleid Ruimtelijke Ontwikkeling

Agendapunt: Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder Scheifes

Voorstel tot het beschikbaar stellen van extra budget voor de duurzaamheidslening

1. Voorgesteld besluit 1. Een bedrag van € 1.500.000,- te storten op de duurzaamheidsrekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten. 2. Eerdere besluitvorming 1. “Verordening Duurzaamheidslening Gilze en Rijen 2018” 2. “Budget duurzaamheidslening” 3. Samenvatting De duurzaamheidslening is een bestaande leningsfaciliteit van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) die sinds 2018 door de gemeente Gilze en Rijen wordt aangeboden. De duurzaamheidslening maakt het voor particuliere eigenaren mogelijk om tegen aantrekkelijke voorwaarden en lage rente (1,6%) geld te lenen voor het treffen van energiebesparende maatregelen in en aan de woning. De duurzaamheidslening functioneert als een revolverend fonds. Het uitgeleende geld komt terug in het fonds zodat het opnieuw beschikbaar komt voor nieuwe leningen. In 2018 is door u de “Verordening duurzaamheidslening Gilze en Rijen” vastgesteld en is een bedrag van € 500.000,-- gestort op de duurzaamheidsrekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten. In 2019 is er € 100.000,-- gestort en in 2020 is er € 110.000,--, € 490.000,-en €400.000,-- in het fonds gestort. Het besef van de noodzaak om woningen te verduurzamen neemt bij inwoners merkbaar toe. Inmiddels is al voor meer dan € 2.000.000,-- aan leningen verstrekt.

Het huidige beschikbare budget is niet meer toereikend en dient te worden aangevuld, zodat wij de duurzaamheidslening aan inwoners kunnen blijven verstrekken

Voorstel 4. Inleiding De gemeente Gilze en Rijen heeft als doel in 2050 energieneutraal te zijn. Belangrijk daarbij is de particuliere woningvoorraad. We willen dat in 2050 alle woningen energieneutraal zijn. Daarvoor zetten we onder meer de duurzaamheidslening in. Energiebesparende maatregelen in en aan particuliere woningen dragen bij aan een beoogde duurzame, energie-neutrale gemeente. Bovendien zijn de effecten ervan ook in directe zin aantrekkelijk voor de bewoners zelf. Bijvoorbeeld door een lagere energierekening, meer wooncomfort en/of een beter binnenklimaat. De duurzaamheidslening is een zeer succesvolle leningsfaciliteit waarbij in de afgelopen jaren al voor een bedrag van € 2.003.399,- aan leningen zijn verstrekt. Het besef van de noodzaak om woningen

Zaaknummer: 1002393

te verduurzamen neemt bij inwoners merkbaar toe. Stijgende energieprijzen en een vooruitzicht van een aardgasvrije toekomst dragen daartoe bij. De aanvragen voor de duurzaamheidsleningen nemen de laatste maanden van 2022 explosief toe en ook het gemiddelde leenbedrag per aanvraag ligt aanzienlijk hoger ten opzichte van voorgaande jaren. De totale inkomsten aan aflossingen in 2022 zijn onvoldoende om nieuwe duurzaamheidsleningen te kunnen verstrekken. 5. Argumenten 1.1 Het beschikbaar stellen van extra middelen past in het ingezet beleid Het stimuleren van duurzame maatregelen bij de particuliere woningvoorraad is in lijn met de duurzaamheidsvisie en de Transitievisie Warmte. Bij het ingezet beleid passen ook de ambities van de gemeente Gilze en Rijen om in 2030 de CO2-uitstoot met minstens 49% te verminderen (t.o.v. 1990) en om in 2050 volledig CO2 neutraal. Het beschikbaar stellen van extra middelen draagt bij aan het stimuleren van een energiezuinige en duurzame particuliere woningvoorraad. Door als gemeente leningen tegen een lage rente (1,6%) aan te bieden wordt een extra stimulans geboden ter versnelling van de duurzaamheidsambitie. 1.2 Onvoldoende financiële reserves inwoners Particuliere huiseigenaren hebben niet altijd voldoende financiële reserves om in energiebesparende maatregelen te investeren. Met de duurzaamheidslening geven we een financieel duwtje in de rug.

De schuldpositie van inwoners zal hierdoor weliswaar stijgen, echter is het met de huidige energieprijzen voordeliger om te investeren in het verduurzamen van de woning. De maandelijkse energielasten zullen immers sterker dalen dan de kosten die de inwoners aan de nieuwe lening zullen gaan betalen. Inwoners die dankzij de duurzaamheidslening kunnen verduurzamen hebben dus lagere maandlasten. 1.3 Explosieve toename gebruik regeling De regeling is sinds 2018 van kracht en het gebruik ervan neemt, met name in de laatste maanden van 2022, explosief toe. In 2022 is er (t.o.v. 2021) voor een aanzienlijk hoger bedrag aan leningen verstrekt. De totale inkomsten aan aflossingen in 2022 zijn onvoldoende om nieuwe duurzaamheidsleningen te kunnen verstrekken.

Zaaknummer: 1002393

6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Ook het Rijk kent een vergelijkbare regeling Op rijksniveau kennen we de energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Deze is in grote lijnen vergelijkbaar met onze regeling. De regeling van het Rijk kent echter, een hoger rentepercentage (3,25% - 3,85%). Door deze hogere rente is het, met name voor inwoners met beperkte financiële middelen, minder interessant om een lening af te sluiten voor het verduurzamen van de woning. Dit kan dan weer een negatief effect hebben op het verduurzamen van particulieren woningen in de gemeente. 1.2 Huiseigenaren met een lager inkomen kunnen gebruik maken van een andere landelijke regeling De SVn voert de krediettoets uit conform het door SVn vastgestelde interne kredietbeleid, dat is gebaseerd op de Gedragscode Consumptief Krediet (GCK). Hierdoor kan het voorkomen dat een inwoner met een lager inkomen niet aanmerking komt voor een duurzaamheidslening van de gemeente. In dat geval kunnen we ze doorverwijzen naar de Energiebespaarlening bij het Nationaal Warmtefonds. Huishoudens met een verzamelinkomen tot € 45.014,-- per jaar betalen dan geen rente. De 0% rente geldt bij goedgekeurde aanvragen dan voor de volledige leenperiode.

1.3 Het risico van wanbetaling Uit de cijfers van het SVn blijkt dat er in de gemeente Gilze en Rijen, sinds er begonnen is met het verstrekken van duurzaamheidsleningen, circa 0,04% van de leningen een betalingsprobleem heeft (betalingsachterstand van drie maanden of meer). Het SVn treft bij betalingsproblemen een betalingsregeling, waardoor het geleende geld alsnog gedeeltelijk terugkomt. Daarmee kunnen we concluderen dat het risico voor de gemeente Gilze en Rijen zeer klein is. 7. Alternatieven Uw raad kan besluiten om geen extra krediet beschikbaar te stellen voor het fonds. Dit betekent echter wel dat wij pas nieuwe leningen kunnen verstrekken op het moment dat er voldoende leningen zijn afbetaald. Er moet immers voldoende budget zijn om nieuwe leningen te kunnen verstrekken. Een mogelijk gevolg is dat inwoners van de gemeente lange tijd moeten wachten op het toekennen van de duurzaamheidslening en we ze door verwijzen naar de energiebespaarlening van het Rijk. Wij zien echter geen reden om dit te doen en verzoeken uw extra budget beschikbaar te stellen, zodat particulieren woningeigenaren versnelt kunnen verduurzamen. 8. Lasten, baten en dekking In 2022 is voor zo’n €793.000,-- aan duurzaamheidsleningen verstrekt aan 59 deelnemers. Dat is een gemiddeld bedrag van zo’n €13.000,--. We zien een stijging in het aantal aanvragen.

Met het gevraagde bedrag kunnen we zo’n 120 deelnemers ondersteunen uitgaande van het gemiddelde bedrag. Investering: De verhoging van het rekening-courant bedrag voor het SVn bedraagt € 1.500.000. Eenmalige kosten: Structurele kosten: De jaarlijkse interne rentekosten van € 1.500.000 bedragen op dit moment nul euro, gebaseerd op een huidig intern (omslag)rentepercentage van 0%. Aan SVn betalen we een jaarlijkse beheervergoeding van 0,5% van de schuldrest van de leningen. In dit geval dus maximaal 0,5% van € 1.500.000 is € 7.500. De maximale extra structurele kosten bedragen daarmee € 7.500 per jaar, deze kunnen worden gedekt uit de te ontvangen creditrente. Zaaknummer: 1002393

Dekking: De eenmalige uitgave van € 1.500.000 wordt gedekt door toekomstige (extra) aflossingen van de verstrekte geldleningen. De extra structurele kosten zijn zeer gering. Het is niet nodig om daarvoor de begroting te wijzigen. 9. Duurzaamheid en inclusie Een CO2 neutrale gemeente past binnen het thema duurzaamheid en dit voorstel draagt bij deze doelstelling aan. Er is verder geen relatie tot inclusie. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeente Alphen-Chaam en Baarle-Nassau bieden een zelfde duurzaamheidslening aan voor hun inwoners. 11. Communicatie en vorm van participatie Om de bekendheid van de regeling extra te stimuleren zal hieraan via de gebruikelijke media extra aandacht worden besteed. 12. Vervolg Planning: Nadat u het voorstel heeft goedgekeurd, zal er € 1.500.000,-- gestort worden op de duurzaamheidsrekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten. Inwoners van de gemeente kunnen vervolgens nieuwe duurzaamheidsleningen aanvragen.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN J.A.G.M. (José) van Aaken D.A. (Derk) Alssema Secretaris Burgemeester

Bijlage(n):

Zaaknummer: 1002393

Agendapunt Vergadering d.d. 13 februari 2023 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1002393;

gelet op het bepaalde in; besluit: 1. Een bedrag van € 1.500.000,- te storten op de duurzaamheidsrekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 februari 2023 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1002393