Raadsvoorstel Meerjaren Programma Grondexploitaties 2026

RAADSVOORSTEL

Afdeling: Zaaknummer:

Ruimtelijke ontwikkeling 1110834

Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Programma:

15 juni 2026 Wethouder Machielsen

Voorstel tot vaststelling van het Meerjaren Programma Grondexploitaties 2026

1. Voorgesteld besluit 1. Het voorliggende Meerjaren Programma Grondexploitaties 2026, inclusief de geactualiseerde grondexploitaties, vast te stellen. 2. De grondexploitatie “Alphenseweg” per 31-12-2025 formeel te sluiten. 2. Eerdere besluitvorming Vastgesteld Meerjaren Programma Grondexploitaties 2025 (gemeenteraad 3 juli 2025). 3. Samenvatting Het vaststellen van, inclusief de geactualiseerde grondexploitaties, het voorliggende Meerjaren Programma Grondexploitaties 2026 heeft de volgende beoogde effecten: - Het geven van een helder inzicht aan de gemeenteraad in de financiële actualisatie van de gemeentelijke grondexploitaties en effecten op de benodigde weerstandscapaciteit. Door actualisatie kan, waar nodig en mogelijk, tijdig worden bijgestuurd. - Het geven van een onderbouwing van de resultaten ter verantwoording richting de accountant. - Besluitvorming leidt tot vaststelling van de uitgangspunten voor de grondexploitaties en de daaruit voortvloeiende financiële resultaten. Deze zijn verantwoord in de paragraaf grondbeleid in de jaarstukken 2025. Het Meerjaren Programma Grondexploitaties bestaat achtereenvolgens uit de volgende onderdelen. De eerste pagina’s vormen een kernboodschap (infographic) en een inleiding. In hoofdstuk 2 worden de financiën van de gemeentelijke grondexploitaties behandeld.

Hoofdstuk 3 gaat in op de individuele grondexploitaties en hoofdstuk 4 gaat ten slotte over de gronden die als materiële vaste activa opgenomen zijn. Het document sluit af met bijlagen met een financiële verdieping per grondexploitatie.

Zaaknummer: 1110834

Voorstel 4. Inleiding De grondexploitaties worden in het kader van de jaarrekening jaarlijks herzien. Er wordt inzicht gegeven in de gerealiseerde en de nog te realiseren kosten en opbrengsten. Tevens wordt een prognose gegeven voor het eindresultaat. De raad besluit over de uitkomsten van deze herziening door middel van het vaststellen van het Meerjaren Programma Grondexploitaties (hierna MPG). Het MPG is verwerkt in de jaarstukken 2025 en dient mede als toelichting op deze jaarstukken. Eventuele benodigde bijstellingen worden meegenomen bij het opstellen van de begroting 2027. Een van de hoofddoelstellingen van dit MPG is het aanbrengen van scheiding tussen verantwoorden en informeren enerzijds en sturing anderzijds. Verantwoording vindt plaats door middel van de paragraaf grondbeleid in de jaarstukken en sturing zal plaatsvinden middels het MPG. Met een MPG wordt een integraal beeld gegeven van de stand van zaken en financiële aspecten van de grondexploitaties. In het MPG wordt per grondexploitatie inzicht verschaft in de uitgangspunten en ontwikkelingen. Naast financieel inzicht in de resultaten van de grondexploitaties gaat het om programmatische ontwikkelingen en de analyse van de risico’s. Deze stand van zaken wordt afgezet tegen de resultaten van het voorgaande jaar waardoor inzicht ontstaat in het verloop van de grondexploitaties.

Daarnaast worden in het MPG inzichten gepresenteerd over de (strategische) grondposities. 5. Argumenten 1.1. Het MPG geeft inzicht in de verwachte financiële resultaten en de voortgang van de grondexploitaties. Het MPG biedt een actueel overzicht van de uitgangspunten in de grondexploitaties, de ontwikkelingen in het afgelopen jaar en de financiële vertaling hiervan. 1.2. Middels het MPG wordt het actuele risicoprofiel van de grondexploitaties geschetst (en daarmee van de totale grondportefeuille die in exploitatie is genomen) 2.1. Met het sluiten van de grondexploitatie “Alphenseweg” is het project praktisch, administratief en financieel afgewikkeld. De uitvoering van het project “Alphenseweg” is afgerond en de doelstellingen van de exploitatie zijn gerealiseerd. Het project heeft plaatsgevonden binnen de gestelde financiële en inhoudelijke kaders. Voor het verlieslatende resultaat is jaarlijks een verliesvoorziening getroffen. Dit houdt in dat de gemeente rekening heeft gehouden met dit verlies waardoor de voorziening wegvalt tegen het negatieve resultaat en dit resultaat geen negatief effect heeft op de reserve grondexploitatie van de gemeente. Aangezien er geen verdere fysieke of financiële activiteiten meer worden voorzien, is het conform de financiële voorschriften en het gemeentelijk grondbeleid gewenst de exploitatie af te sluiten.

Dit draagt bij aan een transparante en ordentelijke financiële verantwoording en vermindert de administratieve lasten voor de gemeente. Er is een aandachtspunt bij het sluiten van deze grondexploitatie. Er is geconstateerd dat de overzichtstabellen in hoofdstuk 2 van het MPG voor het project Alphenseweg een te positief resultaat tonen. De oorzaak is een administratieve fout: bij de actualisatie van het MPG is een in 2024 ingevoerde boekwaarde van circa € 107.000 per abuis uit de grondexploitatie verwijderd. Omdat de overzichtstabellen in hoofdstuk 2 rechtstreeks uit de grondexploitatie worden gevoed, werkt deze fout daarin door. In de projecttoelichting in hoofdstuk 3, in de onderliggende grondexploitatieberekening zoals verwerkt in de jaarrekening en in de boekhoudkundige verwerking is de juiste werkelijke waarde wél opgenomen. Het werkelijke resultaat van het project en het resultaat van de jaarrekening worden hierdoor niet beïnvloed. Zaaknummer: 1110834

6. Risico’s en kanttekeningen 1.1. De risico’s van de grondexploitaties zijn per grondexploitatie beschreven. 1.2. Op de bijlagen behorende bij het MPG is door het college geheimhouding gelegd ter bescherming van de financieel economische belangen van de gemeente. Het opleggen van de geheimhouding kan alleen op grond van een belang genoemd in artikel 5 van de Wet open overheid (hierna: Woo). De bijlagen bij het MPG bevatten informatie die de economische- en financiële positie van de gemeente kan schaden. Daarom heeft het college besloten om op de bijlagen in het MPG, op grond van het bepaalde in artikel 5.1, lid 2, aanhef en onder b, van de Woo, geheimhouding te leggen. Een grondexploitatie bevat namelijk inschattingen van nog door de gemeente te maken kosten en te genereren opbrengsten, een en ander in de tijd uitgezet. Indien deze gegevens openbaar worden, kan dit de financiële belangen van de gemeente schaden. Als bijvoorbeeld bekend is welke budgetten de gemeente hanteert bij de inkoop van diensten of goederen kan dit de onderhandelingspositie die de gemeente heeft benadelen. Omdat de geheim te houden gegevens momenteel effectief door de gemeente worden gehanteerd, is sprake van gegevens die dusdanig actueel zijn dat er een wezenlijk risico is dat het openbaren ervan de huidige onderhandelingspositie van de gemeente kan schaden.

Onder de Woo is openbaarheid van stukken en informatie die bij een bestuursorgaan berusten het uitgangspunt. Gelet op het vorenstaande heeft het college echter geoordeeld dat dit uitgangspunt in dit geval niet opweegt tegen de economische- en financiële belangen van de gemeente om de informatie niet te openbaren. De bijlagen bij het MPG, waarop zoals aangegeven geheimhouding rust, worden aan uw raad verstrekt met toepassing van artikel 88, lid 2 van de Gemeentewet. Op grond van dat artikel kan het college namelijk stukken ten aanzien waarvan hij geheimhouding heeft opgelegd verstrekken aan de raad. 7. Alternatieven Niet van toepassing 8. Lasten, baten en dekking Vaststelling van de beslispunten voor de grondexploitaties en de daaruit voortvloeiende financiële resultaten zijn verantwoord in de paragraaf grondbeleid in de jaarstukken 2025. 9. Duurzaamheid en inclusie Duurzaamheid is geen separaat onderdeel van dit MPG als zodanig. Binnen de programma’s en grondexploitaties die opgenomen zijn in dit MPG wordt speelt duurzaamheid een belangrijke rol. 10. Relatie tot ABG-Organisatie Dit MPG heeft betrekking op ontwikkelingen in de gemeente Gilze en Rijen. Er is geen specifieke relatie met de ABG-organisatie. 11. Communicatie en vorm van participatie Voor de jaarstukken loopt een separaat communicatietraject. Hierin zal het MPG worden meegenomen. 12.

Vervolg De looptijd van het voorliggende MPG is één jaar. Een volgend MPG brengt de ontwikkelingen in beeld tussen het huidige MPG 2026 en het toekomstige MPG 2027.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN Zaaknummer: 1110834

P.A.M. (Monique) van Bavel Secretaris

D.A. (Derk) Alssema burgemeester

Bijlage(n) : 1. Meerjaren programma Grondexploitaties 2026 2. Onder geheimhouding; de grondexploitatieberekeningen uit de bijlagen liggen ter inzage voor commissie- en raadsleden.

Zaaknummer: 1110834

Agendapunt Vergadering d.d. 15 juni 2025 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1143740; gelet op het bepaalde in; besluit: 1. Het voorliggende Meerjaren Programma Grondexploitaties 2026, inclusief de geactualiseerde grondexploitaties, vast te stellen. 2. De grondexploitatie “Alphenseweg” per 31-12-2025 formeel te sluiten.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 juni 2026 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.J. Geerts

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1110834