Raadsvoorstel Kaderstelling gebiedsvisie Rimpelaar Gilze en Rijen

RAADSVOORSTEL Commissie Ruimte: Afdeling: Zaaknummer:

3 december 2024

Raadsvergadering:

16 december 2024

Ruimtelijke ontwikkeling 1085904

Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder Machielsen 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Voorstel tot Kaderstelling gebiedsvisie Rimpelaar

1. Voorgesteld besluit 1. De volgende kaders mee te geven voor het opstellen van een gebiedsvisie voor Rimpelaar: 1.1 De gebiedsvisie Rimpelaar inhoudelijk afstemmen op de visievorming in omringende gebieden; 1.2 De in de gebiedsvisie op te nemen zonering afstemmen op het principe bodem-en-watersturend, de landschapsstructuur en landschappelijke kenmerken; 1.3 De ontwikkelrichting van de Bavelseweg/Gilzeweg als “Boerenwinkelstraat” nader uitwerken in de gebiedsvisie (scenario 3); 1.4 De toekomstbestendigheid van het gebied borgen door, naast de gevraagde ontwikkelingsrichting voor (agrarische) ondernemers en bewoners, ook groenblauwe dooradering en duurzame innovatie mee te nemen in de gebiedsvisie. 2. Eerdere besluitvorming In de Begroting van 2022 zijn middelen opgenomen voor het opstellen van een Gebiedsvisie Rimpelaar. 3. Samenvatting Op 30 oktober 2023 heeft er een raadsinformatieavond [hierna RIA] plaatsgevonden over de eerste stappen die zijn gezet om tot een gebiedsvisie te komen voor Molenschot-zuid/Gilze-west en Bavel AC (Gebiedsvisie Rimpelaar). Vanuit beide gemeenteraden is de wens geuit om aanvullende kaders vast te stellen. Op basis van de besproken scenario’s (Greenport, Natuurlijke Gradatie, Boerenwinkelstraat en Gebiedsbreed gemengd bedrijf) en de Rijks- en Provinciale opgaven vanuit natuur & water zijn aanvullende kaders geformuleerd.

De kaders hebben betrekking op (onderlinge) samenwerking, bodem en water, natuur en landschap, duurzame landbouw, duurzame innovatie, circulaire economie, recreatie, sociale samenhang en leefbaarheid.

Zaaknummer: 1085904

Voorstel 4. Inleiding In het gebied rondom de weg Rimpelaar spelen diverse initiatieven vanuit (agrarische) ondernemers en bewoners. Daarnaast spelen er diverse opgaven vanuit Rijk en Provincie op het gebied van natuur, water en klimaat. Op 30 oktober 2023 heeft er een raadsinformatieavond plaatsgevonden over de eerste stappen die zijn gezet om tot een gebiedsvisie te komen voor Molenschot-zuid/Gilzewest en Bavel AC. De beoogde gebiedsvisie dient enerzijds als toetsingskader voor de beoogde ontwikkelingen van ondernemers/bewoners en anderzijds als uitwerking van de gestelde opgaven.

Pl angebied voor de visie Rimpelaar met de gemeentegrens tussen Alphen-Chaam en Gilze en Rijen

Tijdens de RIA werd vanuit beide gemeenteraden de wens geuit om eerst aanvullende kaders vast te stellen, voordat er verder wordt gegaan met het visievormingsproces. Het wordt gewaardeerd dat de visie samen met de huidige bewoners en ondernemers wordt opgesteld, maar de raadsleden zien het als hun rol om richting te geven aan de visie ten behoeve van toekomstige bewoners en ondernemers in het gebied. De in dit raadsvoorstel gevraagde kaderstelling geeft invulling aan deze wens. De kaders die worden voorgesteld zijn o.a. gebaseerd op de reacties die zijn opgehaald tijdens de RIA. Tijdens de RIA is de eerste fase van het te doorlopen proces toegelicht en zijn 4 scenario’s gepresenteerd (https://gilzerijen.raadsinformatie.nl/vergadering/1065644). Deze 4 scenario’s zijn opgenomen in bijlage 1. Reacties op scenario’s Het werken met scenario’s is erop gericht om zoveel mogelijk uitersten/ontwikkelingsrichtingen te verkennen (“de hoeken van het speelveld”) en daar het gesprek over aan te gaan (“om ergens rond de middenstip uit te komen”). Tijdens de gesprekken zijn de onderstaande kansen benoemd:  Bij Scenario 1 Greenport Rimpelaar wordt een mogelijke samenwerking met de gemeente Breda en het dorp Bavel als kans gezien.

Rimpelaar zou bijvoorbeeld als toeleverend gebied voor het toekomstige bedrijventerrein kunnen fungeren of wellicht liggen er kansen voor uitplaatsen/hervestiging van bedrijven.

Zaaknummer: 1085904

 

 

Scenario 2 Natuurlijke gradatie wordt gezien als potentiële onderlegger voor de gebiedsvisie, omdat de zonering past bij de bodem- en waterhuishoudkundige situatie in het gebied. Scenario 3 Boerenwinkelstraat kan bijdragen aan de recreatieve waarde van het gebied en aan de sociale samenhang en leefbaarheid, doordat de Bavelseweg/Gilzeweg als centrale en levendige ader door het gebied loopt en de verschillende deelgemeenschappen uit Bavel, Molenschot en Gilze met elkaar verbindt. Scenario 4 Gebiedsbreed gemengd bedrijf kan bijdragen aan de circulaire economie, de toekomstbestendigheid van het gebied, de sociale samenhang en de leefbaarheid in het gebied vanwege de onderlinge samenwerking. Daarnaast is opgemerkt dat: o er bij de uitwerking van de scenario’s voldoende aandacht gegeven moet worden aan groenblauwe dooradering in de vorm van landschapselementen (zoals houtsingels en poelen). Dit draagt bij aan het attractieve landschap en recreatie; o er kansen liggen voor de Gilzewouwerbeek als natuurverbinding in de vorm van een robuust en biodivers netwerk waarin water kan worden vastgehouden (Wouwervallei); o het van belang is om ruimte te geven aan duurzame innovatie, wat niet alleen bijdraagt aan duurzame landbouw maar ook aan de natuur; o de subsidiemogelijkheden t.b.v. groenblauwe dooradering, innovatie en circulaire landbouw moeten worden onderzocht.

Bovengenoemde kansen zijn verwerkt in de voorgestelde besluitpunten. Een aantal voorgestelde besluitpunten betreft een combinatie van bovengenoemde kansen en/of ondergenoemde opgaven. In de uiteindelijke gebiedsvisie worden de gestelde kaders geïntegreerd tot een samenhangend geheel. Opgaven Om tegenstrijdigheden tussen gemeentelijk beleid enerzijds en provinciaal/rijksbeleid anderzijds, als ook om stapeling van opgaven te voorkomen, is gewacht met het formuleren van mogelijke kaders tot het moment dat het Ontwerp-NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied) en het Voorontwerp-BPLG (Brabants Programma Landelijk Gebied) naar buiten zijn gebracht. Dit zou tevens meer duidelijkheid geven over eventuele subsidiemogelijkheden vanuit rijk/provincie. Door het veranderde politieke klimaat blijft er van de subsidiemogelijkheden (bestaand en in voorbereiding), slechts een klein deel overeind. Het Transitiefonds vanuit het NPLG is opgeheven, maar de doelen blijven wel staan (verbeteren van natuurkwaliteit, een robuuster en gezonder watersysteem en een klimaatneutraal landelijk gebied). De provincie heeft aangegeven de focus te verleggen naar de 12 complexe GGA-gebieden waar Natura 2000 en Kader Richtlijn Water (KRW) opgaven samenkomen.

Het Voorontwerp-BPLG wordt niet verder uitgewerkt tot een Ontwerp BPLG, maar de drie richtinggevende keuzes uit het voorontwerp BPLG worden wel verder uitgewerkt om voor de GGA’s een geconcretiseerde opdracht te formuleren en naar uitvoering te gaan: 1. Water en bodem als sturend principe. 2. Overgangsgebieden rondom natura 2000 gebieden, natte natuurparels en beekdalen. 3. Zorgvuldig omgaan met de beste landbouwgronden. Zie ook bijlage 3 en 4. Zowel de gemeente Gilze en Rijen als de gemeente Alphen-Chaam is gebiedspartner bij het proces van de gebiedsgerichte aanpak Ulvenhoutse Bos, de GGA Ulvenhoutse bos.

Zaaknummer: 1085904

Overige ontwikkelingen Het visievormingsproces voor Rimpelaar is stilgelegd na de RIA, zodat de gemeenteraden eerst aanvullende kaders kunnen vaststellen. Het afgelopen jaar zijn er wel diverse gesprekken geweest in het gebied vanwege enkele ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan. Een samenvatting hiervan vindt u in bijlage 2. 5. Argumenten 1.1 Door de gebiedsvisie Rimpelaar inhoudelijk af te stemmen op visievorming in omringende gebieden, kunnen diverse kansen worden benut Het plangebied grenst aan Bavel (gemeente Breda), aan de bossen van Staasbosbeheer (Annabosch – Prinsenbosch) en ligt deels in het hydrologisch beïnvloedingsgebied van het Ulvenhoutse Bos. Voor deze gebieden worden momenteel visies en plannen opgesteld omtrent recreatiezonering, woonwijken, een bedrijventerrein, groenstructuren en natuurontwikkeling. In de gebiedsvisie Rimpelaar kunnen we aansluiten op de beoogde groenstructuren en recreatieve routes, Rimpelaar kan fungeren als uitloopgebied voor de (toekomstige) bewoners van Bavel (hetgeen kansen biedt voor de lokale vrijetijdseconomie) en als toeleverend gebied voor het toekomstige bedrijventerrein. Wellicht liggen er kansen voor het uitplaatsen/hervestiging van bedrijven en mogelijk zijn er op lange termijn ook kansen op het gebied van openbaar vervoer.

1.2 Het toepassen van het principe bodem-en-water-sturend met de landschappelijke structuur als basis, zorgt voor een toekomstbestendige gebiedsvisie De bodem- en waterhuishoudkundige situatie terplekke heeft gezorgd voor een bepaalde zonering in het gebied met overgangsgebieden tussen natuur en landbouw. De huidige situatie komt al deels in de richting van het principe bodem-en-water-sturend. Door deze zonering in de visie te versterken en de verschillende vormen van landbouw in de loop der tijd af te stemmen op bodem, water en de landschappelijke structuur/kenmerken, ontstaat er een duurzame situatie die het gebied toekomstbestendig maakt. Daarnaast brengt dit kansen met zich mee om de historische landschappelijke karakteristiek op een eigentijdse manier terug te brengen. Bovendien kunnen eventuele subsidiemogelijkheden vanuit de provincie zo goed mogelijk worden benut. 1.3 Een gebalanceerde doorontwikkeling van de “Boerenwinkelstraat” zorgt voor levendigheid en sociale vitaliteit Het aantrekkelijker maken van de verbinding tussen Bavel en Gilze als recreatieve route, draagt bij aan de sociale samenhang in het gebied. De Boerenwinkelstraat vormt een gezamenlijke etalage voor de ondernemers in het gebied en kan als ontmoetingsplek fungeren voor mensen uit de omgeving.

1.4 Groenblauwe dooradering draagt bij aan de biodiversiteit, klimaatrobuustheid en recreatieve aantrekkelijkheid van het gebied, duurzame innovatie aan een circulaire economie, duurzame landbouw en natuur Door in overleg met de grondeigenaren mogelijke klimaatbuffers en natuurverbindingen aan te duiden op kaart (onder andere ter hoogte van de Wouwervallei) en door in te zetten op innovatieve duurzame vormen van landbouw, kunnen natuur en landbouw elkaar versterken en wordt er een impuls gegeven aan de circulaire economie en (extensieve) recreatie, hetgeen ten goede komt aan de toekomstbestendigheid van het gebied. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Plangebied gebiedsvisie betreft twee gemeenten Doordat het plangebied twee gemeentes beslaat, is er mogelijk een risico qua inhoudelijke meningsverschillen tussen de besturen onderling. Het is van belang om zo goed mogelijk samen te blijven werken om dit risico zo veel mogelijk uit te sluiten. Voorliggend raadsvoorstel wordt ook Zaaknummer: 1085904

behandeld in de gemeenteraad van Alphen-Chaam. Mochten er zich inhoudelijke meningsverschillen voordoen, dan wordt dit op passende wijze met de gemeenteraden gecommuniceerd. 7. Alternatieven De scenariostudie (bijlage 1) bevat 4 uiteenlopende alternatieven voor de ontwikkelingsrichting van het gebied. Bij elk scenario zijn bepaalde gebiedskarakteristieken uitvergroot om het potentieel hiervan inhoudelijk te verkennen. De ideeën die tijdens de RIA als kansrijk werden geacht, zijn opgenomen in dit raadsvoorstel. 8. Lasten, baten en dekking Het vaststellen van kaders brengt geen kosten met zich mee. 9. Duurzaamheid en inclusie Een integrale gebiedsvisie als uitwerking van de opgaven op het gebied van natuur, water en klimaat sluit aan bij de doelstellingen van de gemeente op het gebied van duurzaamheid, klimaat en vergroening. Het faciliteren van initiatieven vanuit ondernemers en bewoners draagt bij aan de leefbaarheid in het gebied en inclusie. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De ABG-organisatie maakt een efficiënte samenwerking tussen de gemeenten Gilze en Rijen en Alphen-Chaam mogelijk. 11. Communicatie en vorm van participatie Na vaststelling wordt er een bericht verstuurd naar bewoners en ondernemers in het gebied over de kaderstelling en dat er een begin wordt gemaakt met een eerste conceptvisie. In de afgelopen periode zijn er diverse participatiemomenten geweest.

Er hebben bedrijfsbezoeken plaatsgevonden bij ondernemers en er is gesproken met diverse andere stakeholders. Vervolgens zijn er diverse klankbordgroep-bijeenkomsten geweest en er zijn informatiebrieven verstuurd naar de bewoners en ondernemers in het gebied. Daarnaast zijn er bijeenkomsten geweest met bewoners en ondernemers aan de Rimpelaar over de verkeersveiligheid en een bijeenkomst over de Wouwervallei (fase 2). 12. Vervolg Het streven is om het eerste kwartaal van 2025 een eerste concept-visie gereed te hebben en deze te presenteren tijdens een informatieavond voor ondernemers en bewoners in het gebied. De reacties die tijdens deze informatieavond worden opgehaald, worden verwerkt in een ontwerp-visie. De ontwerp-visie zal ter bespreking aan u worden voorgelegd. Vervolgens zal de ontwerp-visie worden vrijgegeven ten behoeve van het indienen van zienswijzen. De op basis van de zienswijzen aangepaste ontwerp-visie zal daarna aan u worden aangeboden ter vaststelling (als bouwsteen voor/actualisatie van de Omgevingsvisie). BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Zaaknummer: 1085904

Bijlage:

1. 2. 3. 4.

Scenario’s gebiedsvisie Rimpelaar Overige ontwikkelingen Brief aan BPLG en GGA partners aanpak landelijk gebied Brabant_def Statenmededeling aanpak landelijk gebied_def.pdf

Zaaknummer: 1085904

Agendapunt Vergadering d.d. 16 december 2024 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1085904; gelet op het bepaalde in artikel 111 Gemeentewet; besluit: 1. De volgende kaders mee te geven voor het opstellen van een gebiedsvisie voor Rimpelaar: 1.1 De gebiedsvisie Rimpelaar inhoudelijk afstemmen op de visievorming in omringende gebieden; 1.2 De in de gebiedsvisie op te nemen zonering afstemmen op het principe bodem-en-watersturend, de landschapsstructuur en landschappelijke kenmerken; 1.3 De ontwikkelrichting van de Bavelseweg/Gilzeweg als “Boerenwinkelstraat” nader uitwerken in de gebiedsvisie (scenario 3); 1.4 De toekomstbestendigheid van het gebied borgen door, naast de gevraagde ontwikkelingsrichting voor (agrarische) ondernemers en bewoners, ook groenblauwe dooradering en duurzame innovatie mee te nemen in de gebiedsvisie. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 december 2024 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M. Geerts

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1085904