Raadsvoorstel kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

RAADSVOORSTEL Commissie Samenleving: Afdeling: Zaaknummer:

29 januari 2025

Raadsvergadering:

10 februari 2025

Sociaal Beleid 1096815

Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder Doremalen 7. volksgezondheid en milieuhygiëne

Voorstel tot het kennisnemen van de kaderbrief 2026 van de GGD Hart voor Brabant (verder te noemen GGD HvB) en geen zienswijze hierop in te dienen

1. Voorgesteld besluit 1. kennis te nemen van de inhoudelijke koers van de Kaderbrief 2026 van de GGD HvB; 2. kennis te nemen van de prognose voor de gemeentelijke bijdrage GGD HvB voor 2026; 3. geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief. 2. Eerdere besluitvorming Er is geen sprake van eerdere besluitvorming inzake de kaderbrief 2026 van de GGD Hart voor Brabant. 3. Samenvatting De gemeente Gilze en Rijen neemt voor de invulling van haar wettelijke taken in het kader van de publieke gezondheidszorg deel in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Conform de bepalingen in de regeling wordt uw gemeenteraad jaarlijks een kaderbrief aangeboden om kennis van te nemen. De kaderbrief is de “opmaat” naar de begroting voor het betreffende jaar en behandelt de inhoudelijke koers en een eerste prognose van de financiële gevolgen daarvan. Bij de begroting worden de definitieve financiële gevolgen duidelijk. Na kennis te hebben genomen van de kaderbrief staat het de gemeenteraad vrij om hier een zienswijze op in te dienen. Uw raad wordt voorgesteld om geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief.

Voorstel 4. Inleiding 4.1 Algemeen. Gemeenten hebben een aantal wettelijke taken in het kader van de publieke gezondheidszorg en zijn gelet op artikel 14 van de Wet publieke gezondheid verplicht tot het in stand houden van een regionale gezondheidsdienst. De gemeente Gilze en Rijen vult deze plicht in door deelname in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Een samenwerkingsverband van 19 gemeenten in Brabant. De gezamenlijke portefeuillehouders volksgezondheid van de deze gemeenten vormen het algemeen bestuur (verder te noemen AB) van de GGD. De GGD stuurt jaarlijks voor 1 februari een kaderbrief aan de gemeenten. De kaderbrief is de opmaat naar de begroting voor het komende jaar en geeft naast de inhoudelijke koers ook een eerste inkijk in de financiën en de gemeentelijke bijdrage die in rekening gebracht gaat worden. De kaderbrief wordt nu aan uw gemeenteraad aangeboden en zal worden behandeld in de vergadering van het algemeen bestuur van de GGD van 24 maart 2025.

Zaaknummer: 1096815

4.2. De bredere context (omgeving) en ontwikkelingen. Wij constateren dat het medisch en sociaal domein nog steeds volop in beweging zijn en steeds vaker met elkaar verbonden kunnen worden. Om de (gezondheid) zorg voor de toekomst betaalbaar en bereikbaar te houden voor iedereen wordt het als essentieel gezien dat we een transformatiebeweging naar de voorkant maken. Van dure curatieve zorg (behandelingen) naar preventie en het voorkomen dat dure zorg moet worden ingezet. Om deze ontwikkeling te stimuleren werden het Gezond en Actief Leven Akkoord (verder te noemen GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (verder te noemen IZA) afgesloten. Ook de gemeente Gilze en Rijen zet hier volop op in. De activiteiten van de GGD brengen wij daar waar mogelijk en wenselijk binnen dit kader. Wij merken echter op dat de rol van de gemeenten bij het vervolg van het IZA op dit moment onzeker is. Vanuit ontevredenheid over de positie van de gemeenten aan de onderhandelingstafel heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (verder te noemen VNG) namens de gemeenten aangegeven niet langer in gesprek te blijven totdat aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Ondanks dit gegeven blijven wij ons vooralsnog op lokaal niveau inzetten voor de inhoudelijke doelen vanuit IZA en GALA. 5. Argumenten 1.1. De GGD staat voor 2026 en volgende jaren voor een aantal uitdagingen.

In 2026 staat de uitvoering van de publieke gezondheid nog meer onder druk. De personele uitdagingen nemen toe en de financiële middelen beschikbaar voor de taken van de GGD zijn beperkt. Ook bestaat er, zoals in de vorige pafragraaf al beschreven, onzekerheid over de continuïteit van het landelijk beleid. Tegelijkertijd wordt de noodzaak van preventie alsmaar groter en vraagt dit ook een andere maatschappelijke aanpak. Dit blijkt uit landelijke onderzoeken, zoals de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 en de werkagenda 2024-2028 van de RVS (Raad Volksgezondheid & Samenleving), maar ook uit de regioplannen vanuit het Integraal Zorg Akkoord. De GGD Hart voor Brabant speelt in het kader van publieke gezondheid hierin een rol. 1.2. Het transitieplan GGD HvB is de basis voor de toekomst van de GGD HvB . Om in te kunnen spelen op deze veranderende visie op publieke gezondheid heeft de GGD in 2024 een transitieplan gelanceerd waarin wordt geanticipeerd op de voor beschreven ontwikkelingen. De gemeenten hebben éénmalig middelen ter beschikking gesteld voor dit plan dat ook voorstaat om de GGD HvB weer een goede arbeidsmarktpositie te geven. In 2026 zal het transitieplan worden afgerond met ook een nieuwe moderne visie op dienstverlening.

Met het oog op de financiële uitdagingen bij gemeenten en de bezuinigingen vanuit het Rijk verwachten wij van de GGD dat zij kritisch is op haar uitgaven en terughoudend is met structurele kostenverhogingen. Met de transitie beoogt de GGD een structurele besparing van 3% op de totale GGD begroting (of: 5% op personele lasten). 1.3. Samenwerking met de GGD West Brabant. Om de vele maatschappelijke ontwikkelingen en uitdagingen het hoofd te bieden, toekomstbestendig te blijven én om uitvoering te geven aan de gezamenlijke toekomstvisie ‘we maken samen gezond gewoon’ werken de GGD ‘en West-Brabant en Hart voor Brabant in 2026 sterker samen. Hierdoor kan efficiënter worden gewerkt en een grotere impact worden gemaakt op de publieke gezondheid in Brabant. In 2025 werden de kansen onderzocht; in 2026 wil de GGD deze echt realiseren.

Zaaknummer: 1096815

1.4. “de meerjarenvisie 2024-2027 concreet vertaald naar de doelen en activiteiten voor 2026”. Basis voor de activiteiten van de GGD is uiteraard de meerjarenvisie 2024-2027: “Wij maken gezond gewoon”. In deze kaderbrief vertaalt de GGD het laatste jaar van deze beleidsperiode 2024-2027 naar het beleid voor 2026. De kaderbrief is daarmee de volgende stap op weg naar de ambities die de GGD heeft uitgesproken in de toekomstvisie. De GGD werkt langs de 4 eerder geïntroduceerde pijlers. 1. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet; 2. zelf, maar niet alleen; 3. iedereen verschillend, allemaal gelijk en 4. overal om ons heen, binnen en buiten. Voor uitgebreidere inhoudelijke informatie verwijzen wij u kortheidshalve naar de in de bijlage opgenomen kaderbrief. 1.5. de prognose van de gemeentelijke bijdrage voor 2026 (indexering, RVP, SPUK). Uw gemeenteraad heeft bij de behandeling van de begroting 2025 van de GGD een zienswijze ingediend om de eenmalige bijdrage als gevolg van het transitieplan echt eenmalig te laten zijn met geen doorwerking naar volgende jaren. Bij de behandeling van de perspectiefnota 2025 heeft de raad voorts de oproep gedaan om alleen akkoord te gaan met het hanteren van de nullijn bij de begrotingen 2026 van de gemeenschappelijke regelingen.

Deze perspectiefnota komt (los van de niet te ontkomen indexering zoals vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling) daaraan tegemoet. Indexering. De GGD HvB heeft in haar kadernota ingezet op een minimale stijging van de gemeentelijke bijdragen. De stijging van bijdrage per inwoner voor het basispakket blijft vooralsnog beperkt tot de in de gemeenschappelijke regeling (GR GGD HvB) opgenomen indexering. In de GR HvB is bepaald dat voor wat betreft de indexering aansluiting wordt gezocht bij de systematiek van de gemeente Tilburg. Voor nu is dat een percentage van 1,93%. 1. In bijlage 3 van de kaderbrief is voor de geïnteresseerde lezer de berekening van dit percentage terug te vinden. Wijzigingen Rijksvaccinatieprogramma. De GGD neemt een PM post op voor de wijzigingen die in het Rijksvaccinatieprogramma zullen gaan plaatsvinden. Deze wijzigingen zullen worden gecompenseerd vanuit de landelijke overheid. Dit soort aanpassingen is voor de (gezamenlijke) gemeenten budgetneutraal. Overheveling SPUK-regeling naar gemeenten. In het landelijk regeerakkoord is opgenomen dat specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar het gemeentefonds met toepassing van een budgetkorting van 10 procent. De GGD maakt gebruik van een aantal van dergelijke regelingen.

Mochten deze uitkeringen in 2026 daadwerkelijk worden overgeheveld naar het gemeentefonds dan vertaalt de GGD dit naar de gemeentelijke bijdrage in lijn met de wet gemeenschappelijke regelingen. Dit soort aanpassingen is voor de (gezamenlijke) gemeenten budgetneutraal. De prognose voor de inwonerbijdrage voor 2026 ziet er dan als onderstaand uit.

Gemeentelijke bijdrage basispakket o.b.v. begroting 2025 Aanpassingen contactschema RVP Gemeentelijke bijdrage basispakket 2025 per inwoner Indexering 2026 Aanpassingen contactschema RVP Overheveling Spuk regelingen naar gemeenten 1

44,86 pm 44,86 0, 87 pm pm

Bij de presentatie van de begroting 2026 zal het definitieve indexpercentage bekend zijn. Zaaknummer: 1096815

Gemeentelijke bijdrage basispakket o.b.v. begroting 2026

45,73

6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 de Pm posten. In de berekening van de inwonerbijdrage 2026 zijn twee pm posten opgenomen. Het betreft enerzijds de wijziging van het contactschema van het rijksvaccinatieprogramma. Wij gaan er voor nu vanuit dat de eventuele verhoging van de kosten die hiermee gepaard zal gaan gecompenseerd zal worden door een toevoeging aan het gemeentefonds. Dat is tot op heden de werkwijze geweest bij dergelijke aanpassingen. In 2026 vindt wellicht een overheveling plaats van SPUK regelingen waar de GGD gebruik van maakt naar het gemeentefonds. In zijn algemeenheid is dit soort aanpassingen budgettair neutraal. In het kader van de onder druk staande gemeentelijke financiën merken wij op dat het niet vanzelfsprekend is dat het zich voordoen van de bovenbeschreven eventuele risico’s en pm posten wat ons betreft automatisch zullen leiden tot compensatie via de inwonerbijdrage. Wij merken op dat bij het voorstel over de begroting 2026 er waarschijnlijk meer duidelijkheid zal bestaan over de risico’s. Indien noodzakelijk zullen we dan een zienswijze aan uw raad ter overweging geven. Voor nu is dat wat ons college betreft nog te vroeg. 7. Alternatieven Er zijn geen realistische alternatieven voorhanden. 8.

Lasten, baten en dekking Investering: niet van toepassing Eenmalige kosten: niet van toepassing Structurele kosten: De bijdrage van de GGD is gebaseerd op een inwoneraantal van 27.695. Als we dit aantal vermenigvuldigen met de inwonerbijdrage van € 45,73 dan komt de nu op basis van de kadernota geraamde bijdrage uit op € 1.266.492. Conform de begroting 2025 van de GGD hebben wij een bijdrage opgenomen van € 1.227.329 De stijging van € 39.163 wordt deels veroorzaakt door de indexatie van de gemeentelijke bijdrage en deels door de stijging van het aantal inwoners. Wij merken op dat dit nog niet de definitieve bijdrage aan de GGD betreft. Deze wordt bij de begroting, die uw raad in juni 2025 voorgelegd krijgt, vastgesteld. Uw raad zal dan om een definitieve zienwijze worden gevraagd. Dekking: Dekking kan plaatsvinden vanuit de voor de beschikbare budgetten (GGD basispakket, JGZ) die reeds opgenomen zijn in de begroting 2025 en de daarbij behorende meerjarenraming. De kostenstijging als gevolg van de indexatie (€ 24.095) zal volgens de bestaande afspraken en systematiek gedekt worden vanuit de stelpost indexeringen. De stijging als gevolg van de groei (+336 inwoners) van het inwonersaantal (€ 15.068) zal drukken op de exploitatie binnen de gemeentelijke begroting. Wij zullen het effect van de definitieve begroting 2026 van de GGD meenemen in de 1e Turap 2025 van onze gemeente.

Zaaknummer: 1096815

9. Duurzaamheid en inclusie De GGD heeft specifiek in haar beleid staan dat de activiteiten voor iedereen bereikbaar moeten zijn. Dat is een van de pijlers van haar beleid. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen traditiegetrouw deel in de gemeenschappelijke regeling GGD West Brabant. Deze GGD is in deze regio het uitvoeringsorgaan voor de (wettelijke) taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Ondanks dat het twee zelfstandige separate regelingen (GGD ‘en) zijn zien we de laatste jaren steeds vaker en meer samenwerking tussen deze twee GGD ‘en. Zo hebben de GGD ‘en een gezamenlijke meerjarenbeleidsvisie, gezamenlijke visie op de jeugdgezondheidszorg. Sinds kort vergaderen de managementteams van beide GGD ‘en met enige regelmaat samen om de mogelijkheden van samenwerking te verkennen. In 2026 wordt de samenwerking verder uitgewerkt. Een ontwikkeling die wij uiteraard in het kader van harmonisatie van beleid van harte toejuichen. 11. Communicatie en vorm van participatie Het college zal uw standpunt schriftelijk overbrengen aan de GGD Hart voor Brabant. 12. Vervolg Planning: De GGD stelt op basis van de kaderbrief de begroting voor 2026 op. Deze begroting wordt voor het zomerreces aan uw gemeenteraad voorgelegd. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

1. aanbiedingsbrief kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant; 2. kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant:: "blijven investeren in gezond gewoon maken".

Zaaknummer: 1096815

Agendapunt Vergadering d.d. 10 februari 2025 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1096815; gelet op het bepaalde in; besluit: 1. 2. 3.

kennis te nemen van de inhoudelijke koers van de Kaderbrief 2026 van de GGD HvB; kennis te nemen van de prognose voor de gemeentelijke bijdrage GGD HvB voor 2026; geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 februari 2025 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.J. Geerts

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1096815