Raadsvoorstel grondoverdracht bewoners en Leystromen

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

10 maart 2022 Wim Roijackers

Agendapunt: Portefeuillehouder:

Leefomgeving Openbare Ruimte

Programma: Verkeer en Vervoer

Wethouder Stinenbosch

Voorstel tot uitvoering grondtransacties in Burgemeester van Poppelstraat in Gilze

1. Samenvatting Aanleiding: Het vervangen van de riolering en de herinrichting van de Burgemeester van Poppelstraat te Gilze. Gevraagde beslissing: 1 Het overdragen om niet van een gedeelte gemeentegrond aan de bewoners van 55 koopwoningen in de Burgemeester van Poppelstraat te Gilze (totaal circa 1613 m 2). 2 Het aangaan van een grondruil met gesloten beurzen met Stichting Leystromen waarbij circa 820 m2 van de gemeente naar Stichting Leystromen gaat en circa 190 m 2 van Stichting Leystromen naar de gemeente. 3 Voor de uitvoering van de hiervoor benodigde grondtransacties een krediet ter beschikking stellen van € 160.000,-. 4 De grondoverdrachten en grondruil pas effectueren nadat de gemeenteraad het uitvoeringskrediet voor de vervanging van de riolering en de herinrichting van de Burgemeester van Poppelstraat beschikbaar heeft gesteld. Beoogd effect: Het kunnen realiseren van het project “vervangen riolering en herinrichten van de Burgemeester van Poppelstraat te Gilze”, gedragen door de bewoners. 2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering De gemeente Gilze en Rijen wil in de Burgemeester van Poppelstraat de huidige riolering vervangen. Deze is in zeer slechte staat waardoor deze vervangen dient te worden. De huidige riolering ligt nu nog aan beide zijden van de straat op circa 1 a 2 meter uit de gevel van deze woningen.

Dit is gemeentegrond die nu nog door de individuele bewoners als voortuin in gebruik is. Tevens gaan we deze straat opnieuw inrichten waardoor deze straat van gevel tot gevel open moet. Ook koppelen we het hemelwater af en sluiten we aan op een nieuw aan te leggen infiltratieriool. Beide riolen leggen we onder de nieuwe rijweg. Om een meer groene, veilige, duurzame, klimaatbestendige straat te realiseren met minder parkeerdruk is er meer ruimte nodig en zullen de eigenaren een deel van de voortuin moeten afstaan. Het gaat hier om gemeentegrond die al jaren in gebruik is bij de eigenaren en ingericht is als voortuin. Naar verwachting hebben we circa 1 m 1 van de huidige voortuinen nodig. Het plan valt of staat daarom met de medewerking van alle eigenaren. We zullen hen dus tegemoet moeten komen. Daarom stellen we voor om circa 2,5 à 3,5 meter grond vanaf de kadastrale perceelsgrens om niet in eigendom over te dragen aan de eigenaren. Op deze manier bereiken we

Zaaknummer: 353783

dat de eigenaren tóch een voortuin behouden én niet de gehele voortuin hoeven in te leveren. Zo ontstaat er meer openbare ruimte om alle ambities te kunnen realiseren. Het gaat om 57 koopwoningen en 73 huurwoningen: - Voor de 57 koopwoningen gaat het in totaal om circa 1613 m2 gemeentegrond die we om niet willen gaan overdragen op kosten van de gemeente. (gemiddeld per woning 28,5 m2) - De 73 huurwoningen van Leystromen krijgen ook circa 2 m1 tot 3,70 m1 voortuin om niet overgedragen. Leystromen kan instemmen met deze aanpassing. Om één lijn in de openbare ruimte te krijgen moet ca. 820 m2 van de gemeente aan Leystromen overgedragen worden én heeft de gemeente ca. 190 m2 nodig van Leystromen. Per saldo dragen we ca. 630 m2 gemeentegrond om niet over aan Leystromen. In de nieuwe situatie blijft de straat erg veel lijken op de huidige situatie waarin ook in langsrichting wordt geparkeerd. De meeste bewoners zullen ca 1 m 1 van de voortuin verliezen. Leystromen kan instemmen met een kleinere voortuin die zich in het smalste deel van de straat bevindt. Geen verjaring Bij 26 van de 130 woningen (23 huur en 3 koop) ligt de riolering niet in de voortuin. Bij 13 huurwoningen ligt de riolering in grond van Stichting Leystromen en is hiervoor een recht van opstal gevestigd ten behoeve van de gemeente.

Dan blijven er 91 woningen over waarbij de voortuin is aangelegd op gemeentegrond (met daaronder de riolering) en waarvoor nauwelijks iets is geregeld voor het gebruik van deze grond (37 huur en 54 koop). Alleen met de huidige bewoners van Burgemeester van Poppelstraat 40 en 130 en Berkstraat 15 (voor de tuin gelegen aan de zijde van de Burgemeester van Poppelstraat) is een gebruiks- of huurovereenkomst gesloten. Bij de dan nog resterende 88 woningen (36 huur en 52 koop) is geen sprake van een getekende gebruiksverklaring of gesloten gebruiks- of huurovereenkomst. De bewoners van deze woningen kunnen voor de gemeentegrond die zij in gebruik hebben als voortuin een beroep doen op verjaring. Zij moeten dan kunnen aantonen dat er meer dan 20 jaar sprake is van ondubbelzinnig bezit van de grond. Op grond van jurisprudentie blijkt dat dat vrijwel onmogelijk is. In de Burgemeester van Poppelstraat is namelijk bij geen enkele voortuin de toegang duurzaam verhinderd. De rechter zal onder die omstandigheden niet snel concluderen dat er sprake is van bezit en verjaring. Voor de bewoners van de huurwoningen zal het nog lastiger zijn om ondubbelzinnig bezit aan te tonen. Dit geldt ook voor de woningen waarbij met de vorige bewoners een gebruiksovereenkomst was gesloten. De kans dat we in deze straat grond kwijtraken door verjaring achten we daarom zeer klein.

Als iemand een beroep op verjaring doet, kan dat echter wel veel vertraging opleveren voor het project. Dit risico proberen we te ondervangen door de gronden om niet over te dragen en tevens de overdrachtskosten voor rekening van de gemeente te laten komen. Argumenten Het plan valt of staat met de medewerking van de eigenaren die al vele jaren een strook gemeentegrond in gebruik hebben en ingericht hebben als voortuin. Om de ambities te realiseren hebben we meer openbare ruimte nodig en is het belangrijk dat we met alle eigenaren overeenstemming bereiken. Dit kan alleen maar bereikt worden door de grond om niet in eigendom over te dragen en hiervoor dus geen grondprijs te berekenen. Zouden we wél een grondprijs rekenen dan achten we de kans té groot dat niet alle eigenaren meewerken waardoor we het beoogd plan niet kunnen realiseren. We proberen op deze manier het risico tot een minimum te beperken dat een eigenaar niet meewerkt.

Zaaknummer: 353783

Door de grond om niet over te dragen en de overdrachtskosten voor onze rekening te nemen, bekrachtigen we als gemeente het algemeen belang/nut en trachten we kostbare juridische procedures over gebruik, eigendom en verjaring en daarmee tevens vertraging te voorkomen. Omdat in de Burgemeester van Poppelstraat sprake is van een unieke situatie die elders in de gemeente niet voorkomt, leidt deze handelwijze niet tot precedentwerking. Op deze manier regelen we bovendien dat de eigendomssituaties voor nu en voor de toekomst kadastraal goed worden geregeld. Het heeft niet onze voorkeur om met gebruiksovereenkomsten te werken, omdat we dan bij wijziging van de bewoners afhankelijk zijn van de melding van de oude of nieuwe eigenaar/huurder en we de gebruiksovereenkomsten hierop steeds moeten aanpassen. De grondtransacties worden uiteraard pas uitgevoerd nadat uw raad voor de vervanging van de riolering en herinrichting van de Burgemeester van Poppelstraat een uitvoeringskrediet heeft gevoteerd. Door de beslissing over de overdrachten om niet en de overdrachtskosten naar voren te halen, kunnen we daarover nu reeds duidelijkheid verschaffen richting de bewoners. Dan weten ze dat de grondoverdrachten voor hen geen kosten met zich meebrengen. 3.

Alternatieven Alternatieven om het beoogde project te laten slagen waarbij de uitgangspunten worden behaald zoals onder punt 2 genoemd zijn er niet. Wel kunnen details in overleg met de bewoners nog wijzigen ten opzichte van het huidige schetsontwerp. Het enige alternatief is om toch een grondprijs en/of de overdrachtskosten in rekening te brengen, maar dan is de kans zeer groot dat het project niet zal slagen. 4. Lasten, baten en dekking Eenmalige kosten: De totale kosten voor het overdragen van de grond worden geraamd op € 160.000 en kunnen als volgt gespecificeerd worden: Omschrijving Grondoverdrachten (grondruil) Leystromen Grondoverdrachten particulieren Benodigde uren Grondzaken (inhuur 1.140 uur) Benodigde uren GEO (148 uur) Onvoorzien Totaal

Raming € 10.000 € 56.000 € 80.000 € 10.000 € 4.000 € 160.000

De uren voor grondzaken moeten worden ingehuurd omdat hiervoor met de huidige bezetting onvoldoende capaciteit aanwezig is. Dekking: De eenmalige kosten worden grotendeels gemaakt om de noodzakelijke vervanging van de riolering in de Burg. van Poppelstraat uit te kunnen voeren. De kosten kunnen daarom ten laste van de exploitatie riolering gebracht worden. 5. Duurzaamheid Het beoogde ontwerp heeft alles met duurzaamheid en klimaatadaptatie te maken. Meer groen, duurzame materialen en afkoppelen hemelwater. 6. Commissiebehandeling Zaaknummer: 353783

Dit voorstel is in de commissie Ruimte behandeld op 15 februari 2022. 7. Relatie ABG-Organisatie NVT 8. Risico’s Het overdragen “om niet” van grond en als verkopende partij de overdrachtskosten betalen is afwijkend van het beleid. Het schept echter geen precedent omdat het niet gebruikelijk is dat de riolering onder de voortuinen ligt waarbij de grond van de gemeente is. Met andere woorden, er is hier sprake van een unieke situatie die nergens anders in de gemeente voorkomt. Om een gedragen ontwerp/ project te krijgen waarbij de bewoners een deel van de tuin moeten afstaan is dit geval de enige juiste weg. De eigendomssituatie is nu slecht of niet geregeld. Ook allerlei gebruiksovereenkomsten zijn niet wenselijk omdat je dat bij wisseling van eigenaar steeds moet aanpassen. Dat is nu precies waar het in het verleden ook is misgegaan. 9. Vervolg Na een positief besluit zullen we de bewoners zo snel mogelijk informeren. In de afgelopen periode hebben we de bewoners geïnformeerd over de noodzakelijke werkzaamheden in de straat. Dat betreft enerzijds de vervanging van de huidige riolering en het aanleggen van een infiltratieriolering. De huidige riolering ligt onder de voortuinen. De nieuwe riolering komt onder de as van de weg. Anderzijds zal de straat opnieuw worden ingericht.

Hierbij wordt rekening gehouden met wet- en regelgeving en gemeentelijke ambities zoals klimaatadaptatie en groen. Het benodigde profiel zal breder moeten worden dan het huidige. Omdat de huidige auto’s breder zijn is meer ruimte voor parkeerstroken nodig en ook de passeerruimte moet iets groter worden. Dus de rijweg zal ook iets breder worden. Daarmee worden de voortuinen ondieper. Veel bewoners verliezen dus noodgedwongen een deel van de voortuin. Deze situatie ligt ten grondslag aan dit raadsvoorstel Buiten de noodzakelijke aanpassingen kunnen de bewoners wel meedenken over de invulling van bijvoorbeeld de hoeveelheid parkeerruimte en het groen in de straat. We gaan verder met het participatieproces en het uitwerken van het schetsontwerp naar een voorlopig ontwerp. We doen dit in gezamenlijk overleg met de werkgroep. Hierin nemen we de opbrengst uit het participatieproces zoveel als mogelijk mee. Medio februari-maart verwachten we een voorlopig ontwerp te hebben dat gedragen wordt door de bewoners. De technische uitwerking volgt hierna naar verwachting in de 2 e helft van 2022. De uitvoering verwachten we te starten in het eerste kwartaal van 2023. Alvorens grondoverdrachten te regelen moet er een uitvoeringskrediet zijn. Voorwaarde is dat in de eerste helft van 2022, wanneer het definitief ontwerp gereed is, de Raad het uitvoeringskrediet voteert.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN

R.M. (René) Wiersema

D.A. (Derk) Alssema Zaaknummer: 353783

secretaris

burgemeester

Bijlage(n) : - Ontwerp Herinrichting B. van Poppelstraat (dwarsprofiel bij langsparkeren). - situatietekening en ligging huidige riolering.

Zaaknummer: 353783

Agendapunt Vergadering d.d. 10 maart 2022 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 353783;

besluit: 1. Het overdragen om niet van een gedeelte gemeentegrond aan de bewoners van 55 koopwoningen in de Burgemeester van Poppelstraat te Gilze (totaal circa 1613 m 2). 2. Het aangaan van een grondruil met gesloten beurzen met Stichting Leystromen waarbij circa 820 m2 van de gemeente naar Stichting Leystromen gaat en circa 190 m 2 van Stichting Leystromen naar de gemeente. 3. Voor de uitvoering van de hiervoor benodigde grondtransacties een krediet ter beschikking stellen van € 160.000,-. 4. De grondoverdrachten en grondruil pas effectueren nadat de gemeenteraad het uitvoeringskrediet voor de vervanging van de riolering en de herinrichting van de Burgemeester van Poppelstraat beschikbaar heeft gesteld.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 maart 2022 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 353783