Raadsvoorstel Gilze en Rijen kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant

RAADSVOORSTEL Commissie Samenleving Raadsvergadering: Cluster: Afdeling

22 maart 2023 3 april 2023 Beleid Sociaal

Agendapunt: Portefeuillehouder: Programma:

6. Wethouder Doremalen 7 volksgezondheid en milieu

Voorstel tot kennisnemen van de kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant

1. Voorgesteld besluit 1. Kennisnemen van de inhoudelijke koers van de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant en aangeven geen bezwaar te hebben hierop. 2. Kennisnemen van de prognose voor de gemeentelijke bijdrage GGD Hart voor Brabant voor 2024 en aangeven geen bezwaar te hebben hierop. 3. Aangeven geen bezwaar te hebben op de inhoud van het te actualiseren basispakket van de GGD Hart voor Brabant en hierop geen zienswijze in te dienen. 4. Kennisnemen van de toekomstvisie Publieke Gezondheid ‘Wij maken gezond gewoon’. De GGD oproepen deze visie te vertalen in een 4 jaren beleidsplan en dit te verankeren in de begroting 2024. 2. Eerdere besluitvorming Nee 3. Samenvatting De gemeente Gilze en Rijen neemt deel in de GGD Hart voor Brabant. Deze gemeenschappelijke regeling biedt de gemeenteraad haar kadernota aan. De kadernota is de opmaat naar de begroting voor 2024. De achterliggende periode hebben de GGD’en Hart voor Brabant en West Brabant gezamenlijk een toekomstvisie opgesteld voor de komende 10 jaar. De toekomstvisie “Wij maken gezond gewoon” is een visie op hoofdlijnen en wordt de komende tijd verder uitgewerkt. Uw raad kan hier ook kennis van nemen. Als laatste wordt hier nog vermeld dat de achterliggende periode de GGD HvB het basistakenpakket heeft geactualiseerd. Het bestuur heeft hier zijn fiat opgegeven.

De inhoudelijke en financiële gevolgen leest u ook in dit voorstel.

Voorstel 4. Inleiding Gemeenten hebben een aantal wettelijke taken in het kader van de volksgezondheid en zijn gelet op artikel 14 van de Wet publieke gezondheid verplicht tot het in stand houden van een regionale gezondheidsdienst. De gemeente Gilze en Rijen vult deze plicht in door deelname in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. De gezamenlijke portefeuillehouders volksgezondheid van de deelnemende gemeenten vormen het algemeen bestuur (verder te noemen AB) van de GGD.

Zaaknummer: 1007309

De GGD stuurt jaarlijks voor 1 februari een kadernota aan de gemeenten. De kadernota is de opmaat naar de begroting voor het komende jaar en geeft naast de inhoudelijke koers ook een eerste inkijk in de financiën en de gemeentelijke bijdrage die in rekening gebracht gaat worden. De kadernota wordt nu aan uw gemeenteraad aangeboden. Het afgelopen jaar hebben de GGD Hart voor Brabant en de GGD West Brabant een nieuwe toekomstvisie opgesteld. Deze visie is tot stand gekomen met input van de gemeenteraden, andere basisvoorzieningen en inwoners. U bent op diverse momenten in de gelegenheid gesteld om uw input te geven. De nieuwe meerjarenvisie “wij maken gezond gewoon” is beknopt van omvang en zal verder uitgewerkt worden in beleidsplannen en de begroting. Daarnaast heeft het AB de achterliggende periode het basistakenpakket geactualiseerd. Sinds 2015 was dat niet meer gebeurd. Ook over de gevolgen hiervan informeren we u in dit voorstel. 5. Argumenten 1.1 Gedegen beleid is gebaseerd op een (meerjarige) visie In 2019 stelde de GGD Hart voor Brabant de beleidsvisie 2019-2023 vast. In het najaar van 2022 sprak de GGD met verschillende partijen in visiecafés over de toekomstvisie van de GGD. Ook uw gemeenteraadsleden werden uitgenodigd om middels (digitale) bijeenkomsten hierover mee te denken en aan te geven waar de prioriteiten dienen te liggen.

Leden van uw raad hebben hier gehoor aan gegeven. Tevens werden ketenpartners en inwoners betrokken in het proces van totstandkoming van de toekomstvisie. Het AB is nog in de procedure van vaststelling van haar toekomstvisie 2023-2033: “Wij maken gezond gewoon”. Ondanks dat vaststelling nog niet heeft plaatsgevonden is de kadernota natuurlijk al wel in lijn met de visie opgesteld. Wij zijn blij dat dit visietraject samen met de GGD West Brabant is opgepakt en nu leidt tot een gezamenlijke visie. De visie van de GGD gaat uit van gezondheid vanzelfsprekend maken. Dat is het doel. De visie stoelt op o.a. de onderstaande pijlers. a. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet. Preventie is de sleutel tot een gezonde toekomst. Daarom zetten we daar vol op in. Maar natuurlijk vergeten we niet waar we goed in zijn: we blijven als organisatie klaar staan om mensen te helpen als dat nodig is. b. Iedereen verschillend, allemaal gelijk. We zijn allemaal anders, maar willen uiteindelijk allemaal hetzelfde: gezond opgroeien en gezond ouder worden. Dat moet écht voor iedereen mogelijk zijn. Wij maken ons sterk voor iedereen in kwetsbare situaties. c. Zelf maar niet alleen. Niets zo persoonlijk als je eigen gezondheid. Wie gezond zijn al gewoon vindt, kan het zelf. En wie onze kennis wil gebruiken, weet ons te vinden. Niemand hoeft het tenslotte alleen te doen. d.

Overal om ons heen, binnen en buiten. Gezond leven start met een omgeving die daarop is ingericht. Daarom zetten we gezondheid en veiligheid altijd voorop: zowel binnen als buiten, offline en online. De GGD ziet zichzelf als het geweten van de gezonde samenleving met een eigen geluid. Zij formuleert dat als volgt.

Zaaknummer: 1007309

EERLIJK GELUID. De GGD vertelt het eerlijke verhaal, ook als dat niet het leukste verhaal is. Dat ondersteunt ze met betrouwbare feiten en gedegen onderzoek. De GGD weet als geen ander hoe ze deze schat aan informatie moet duiden en welke verbanden ze kan leggen om keuzes te kunnen onderbouwen. GEDURFD GELUID. Het geluid van de GGD moet gehoord worden. Alleen dan kunnen we het effect bereiken dat we willen. De GGD blijft gezondheid agenderen en werkt samen om het geluid nog luider te laten klinken. VERNIEUWEND GELUID. De vernieuwt en experimenteert, om mensen te bereiken en te helpen bij het maken van gezonde keuzes. De GGD weet wat goed gaat en kijkt van daaruit verder. De GGD schuwt de nieuwste mogelijkheden en technologieën niet en durft af te wijken van wat vertrouwd is. 1.2 De inhoudelijke koers voor 2024, zoals die in de kadernota is opgenomen, is de uitwerking van de toekomstvisie van de GGD en biedt een goede basisaanpak voor de uitvoering van onze ambities. In de kadernota vertaalt de GGD de toekomstvisie op publieke gezondheid naar het beleid voor 2024. In de kadernota 2024 worden de beleidsmatige en financiële ontwikkelingen geschetst die de basis zullen vormen voor de begroting 2024.

Hieronder een korte samenvatting van de ambities voor 2024: Gezondheid vanzelfsprekend maken, als prioriteit voor de toekomst: iedereen een eerlijke kans op een gezond leven waarbij ongezondheid wordt voorkomen; Paraatheid en versterking bij de infectieziektebestrijding, waarbij de GGD door extra geld van het ministerie van volksgezondheid en sport (VWS) ook kan werken aan het versterken van de infectieziektebestrijding en de voorbereiding van de bestrijding van nieuwe pandemieën; Mentale gezondheid: de GGD wil naar een aanpak voor alle jongeren in het voortgezet onderwijs, met een plek voor hun eigen regie; Gezond oud(er) worden: onderzoeken wat er moet gebeuren in publieke gezondheid voor ouderen en welke inzet de gemeenten hierin vragen van de GGD; Gezonde en veilige leefomgeving: de omgeving als middel benutten om gezondheid te stimuleren m.b.v. programma “Gezonde Leefomgeving”; Het werken met het nieuwe basispakket. In tegenstelling tot eerdere jaren ontbreekt het beleidsplan waarop normaliter de kadernota is gebaseerd. De kadernota is nu, zoals gesteld, gebaseerd op de toekomstvisie. Deze visie is summier en nog weinig concreet. Wij roepen de GGD op in de begroting duidelijk het vierjarige beleidsplan te verankeren en concreet uit te werken. 1.3. het basispakket wordt geactualiseerd.

Via het basispakket geven wij onder meer invulling aan onze wettelijke taken vanuit de Wet publieke gezondheid. In 2019, nog vóór de coronacrisis, besloot het GGD-bestuur om het basispakket te actualiseren. Na een herijking in 2016 bleef dit pakket ongewijzigd, behalve bij de jeugdgezondheidszorg: daar kwam meer aandacht voor kinderen (en ouders) die meer zorg nodig hadden. Het geactualiseerd basispakket kwam tot stand via sessies met raadsleden en met de inbreng van wethouders en ambtenaren. Het GGD-bestuur stemde er in november jl. mee in en legt het nu, als onderdeel van de kadernota 2024, voor een zienswijze voor aan de gemeenteraden. Het voorstel bestaat uit het behouden en versterken van een aantal (wettelijk) verplichte diensten en enkele nieuwe diensten.

Zaaknummer: 1007309

Versterkte wettelijke taken: - Versterking van de preventieprogramma’s: gezondheidsbevordering en gezonde school, voorlichting eigen taal en cultuur, landelijke campagnes/webinars. - Inzet jeugdgezondheidszorg in het netwerk waarbij de GGD inzet op de verbinding tussen de domeinen gezondheidszorg, onderwijs en jeugdhulp. - Uitbreiding inzet op ziekteverzuimbegeleiding (van leerlingen op scholen voor voortgezet onderwijs). Nieuwe diensten: - Onderdelen uit de aanpak Kansrijke Start landen in het basispakket. Te weten: Nu niet zwanger, Stevig ouderschap, Voorzorg en begeleiding naar voorschoolse educatie. - De GGD zet zijn kennis in om inzicht te geven in een gezonde leefomgeving middels instrumenten rond de Omgevingswet en door gezondheidseffecten in het ruimtelijk beleid inzichtelijk te maken. Wij kunnen ons vinden in dit ambitieuze basispakket met daarin de keuze om niet alleen wettelijke taken uit te voeren, maar deze ook op enkele punten uit te breiden én ook programma’s te borgen die grote meerwaarde hebben voor onze inwoners (voorheen plustaken). Denk hierbij aan interventie als “nu niet zwanger” maar ook bijvoorbeeld “kansrijke start”, gericht op onder meer jonge gezinnen met een lage Sociaal Economische Status.

Op deze manier zijn in onze ogen belangrijke taken, onder andere op het gebied van positieve gezondheid en preventie, geborgd in het basispakket en maakt het niet uit in welke gemeente je woont voor wat betreft de diensteverlening die beschikbaar is. Deze wijzigingen in het basispakket hebben consequenties voor de gemeentelijke bijdrage en de dekking daarvan. Voor een belangrijk deel kan dekking gevonden worden in bestaande budgetten als de huidige plustaken, zoals nu niet zwanger en onderdelen van kansrijke start die nu landen in het nieuwe basistakenpakket. Een klein deel zal wellicht leiden tot een kostenverhoging. Dat zal eerst blijken bij de behandeling van de begroting 2024 van de GGD. Uw raad krijgt deze in uw vergadering van juli aanstaande aangeboden. 1.4 De gemeentelijke bijdrage stijgt a.g.v.door indexering en actualisatie basispakket. De GGD stelt voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2024 te verhogen naar €42,01. Gemeentelijke bijdrage basispakket 2023, per inwoner Actualisatie basispakket

€ 37,18

Indexering 2024 Rijksvaccinatieprogramma Invoeren Wet open overheid Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024

€ 2,62 € PM € PM € 42,01

€ 2,21 € 39,39

Deze prognose van de GGD is gebaseerd op: a. b.

Bijdrage basispakket in 2023 van € 37,18 per inwoner Actualisering basispakket: dit zijn de totale kosten van het geactualiseerde pakket (€ 5,32, zie bijlage 2 in de kadernota 2024), na aftrek van het huidige aandeel in de gemeentelijke bijdrage voor de lokale accenten (€ 3,11). Zaaknummer: 1007309

c.

d.

e.

Indexering 2024: voor het bepalen van de nominale ontwikkeling hanteert de GGD het systeem van de gemeente Tilburg. De eerste raming van Tilburg in december 2022 resulteert in een voorlopige indexering voor 2024 van 6,66 %. In maart volgt een bijstelling die de GGD in zijn begroting 2024 verwerkt. De rotavirusvaccinatie komt in 2023 in het Rijksvaccinatieprogramma. Gemeenten krijgen daarvoor een uitkering in het gemeentefonds, die we vertalen naar de gemeentelijke bijdrage. Daardoor is dit voor de (gezamenlijke) gemeenten budgetneutraal. Op het moment dat de bijdrage van het Rijk bekend is, verwerkt de GGD die in een begrotingswijziging. Invoeren Wet open overheid: alle gemeenten kregen en krijgen van het Rijk een vergoeding voor het invoeren van de Wet open overheid; deze wet wil de hele overheid transparanter en toegankelijker maken. In de bedragen die de gemeenten krijgen via het gemeentefonds zitten ook de vergoedingen voor gemeenschappelijke regelingen. De GGD berekent hoe groot het ‘aandeel’ van de GGD hierin is en neemt dit bedrag op in de gemeentelijke bijdrage vanaf 2024. De kosten vóór 2024 ving de GGD op in de eigen exploitatie. Het gaat hier om taken als: actief openbaar maken, het beheer van systemen en een – wettelijk verplichte – contactpersoon.

6. Risico’s en kanttekeningen Er worden vooralsnog geen risico’s of kanttekeningen opgemerkt. 7. Alternatieven Er zijn geen realistische alternatieven voorhanden. 8. Lasten, baten en dekking Investering: Niet van toepassing Eenmalige kosten: Niet van toepassing Structurele kosten: De prognose van de GGD van de gemeentelijke bijdrage voor Gilze en Rijen voor 2024 is gebaseerd op twee aannames over; Indexering: de GGD volgt de indexering van de gemeente Tilburg; in maart a.s. volgt een bijstelling - Inwonersaantal: de prognose is gebaseerd op inwonersaantallen op 1 september 2022 van het CBS – te weten 26.587 inwoners. In april a.s. zijn de aantallen per 1 januari 2023 bekend. Deze gegevens zullen bij het opstellen van de begroting voor 2024 worden meegenomen. Uitgaande van een bedrag per inwoner zoals van € 42,01 (zoals berekend onder 1.4) afgezet tegen het nu bekend zijnde inwoneraantal (26.587) bedraagt de totale bijdrage: € 1.116.920. Dekking: Dekking kan plaatsvinden vanuit de voor de GGD beschikbare budgetten die reeds opgenomen zijn in de begroting 2023 en de daarbij behorende meerjarenraming. De kostenstijging als gevolg van de indexatie kan gedekt worden vanuit de stelpost indexeringen. 9. Duurzaamheid en inclusie Er is geen specifieke aandacht voor duurzaamheid en of inclusie

Zaaknummer: 1007309

10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeente Gilze en Rijen neemt deel in de gemeenschappelijke regeling in de regio Hart voor Brabant. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen deel in de gemeenschappelijke regeling in de regio West Brabant. Beide regio’s hebben een eigen zelfstandige GGD. Harmonisatie van beleid is derhalve niet aan de orde. Wij constateren wel dat de samenwerking tussen beide GGD’en wordt geïntensiveerd. Het traject van de totstandkoming van de meerjarenvisie is daar een mooi voorbeeld van. Beide GGD’en beschikken nu over dezelfde meerjarenvisie. Dit biedt perspectief voor de toekomst. 11. Communicatie en vorm van participatie Het college zal uw standpunt schriftelijk overbrengen aan de GGD Hart voor Brabant. 12. Vervolg Planning: De GGD stelt op basis van de kaderbrief de begroting voor 2024 op. Deze begroting wordt voor het zomerreces aan uw gemeenteraad voorgelegd.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.W. (Pierre) Kop D.A. (Derk) Alssema Loco secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

1. Kadernota 2024: "naar gewoon gezond" 2. Toekomstvisie Wij maken gezond gewoon 2023-2033 3. Eigentijdse memo

Zaaknummer: 1007309

Agendapunt Vergadering d.d. 13 februari 2023 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1007309;

gelet op het bepaalde in; besluit: 1. Kennis te nemen van de inhoudelijke koers van de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant en aangeven geen bezwaar te hebben hierop. 2. Kennis te nemen van de prognose voor de gemeentelijke bijdrage GGD Hart voor Brabant voor 2024 en aangeven geen bezwaar te hebben hierop. 3. Aan te geven geen bezwaar te hebben op de inhoud van het te actualiseren basispakket van de GGD Hart voor Brabant en hierop geen zienswijze in te dienen. 4. Kennis te nemen van de toekomstvisie Publieke Gezondheid ‘Wij maken gezond gewoon’. De GGD oproepen deze visie te vertalen in een 4 jaren beleidsplan en dit te verankeren in de begroting 2024.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 3 april 2023 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1007309