Raadsvoorstel GGD begr 2023 rekening 2021

RAADSVOORSTEL Commissie Samenleving Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

6 juli 2022 18 juli 2022 Harrie Mayen

Agendapunt: Portefeuillehouder:

Sociaal Beleid Sociaal Beleid

Programma:

Wethouder Doremalen Volksgezondheid en milieuhygiëne

Voorstel tot kennisnemen van de jaarstukken 2021 en het niet indienen van een zienswijze tegen de begroting 2023 van de GGD Hart voor Brabant

1. Voorgesteld besluit 1. Ten aanzien van de ontwerpbegroting 2023 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 37,18 per inwoner geen zienswijze in te dienen. 2. Kennisnemen van de jaarstukken (inclusief de jaarrekening) 2021 van de GGD Hart voor Brabant. 2. Eerdere besluitvorming Uw raad heeft in de vergadering van 7 maart 2022 kennisgenomen van de kadernota 2023 en besloten hier geen zienswijze op in te dienen. De kadernota is de opmaat naar de begroting. De nu gepresenteerde begroting sluit inhoudelijk aan en past (financieel) binnen de kaders zoals die zijn gepresenteerd bij de kadernota. 3. Samenvatting De GGD Hart voor Brabant (GGD HvB) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van 19 gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noordoost. De GGD voert voor ruim 1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) in de vorm van een basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan infectieziektebestrijding, technische hygiënezorg en de uitvoering van de basistaken door de jeugdgezondheidszorg. Het pakket geldt voor alle gemeenten en wordt betaald uit een bijdrage per inwoner.

De activiteiten die de GGD uitvoert voor alle gemeenten, zitten in het uniform deel van het basispakket. De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten (bijlage 1). De ontwerpbegroting is een concrete uitwerking van de Kadernota 2023, waarvan uw raad eerder dit jaar heeft kennisgenomen en de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen, vóórdat het algemeen bestuur (AB) de begroting vaststelt. De begrotingsvergadering van het AB is dit jaar op 7 juli 2021. Tevens kunnen de gemeenteraden kennis nemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar (bijlage 2).

Zaaknummer: 399086

Voorstel 4. Inleiding Op 15 april 2022 ontvingen wij van de GGD Hart voor Brabant de jaarrekening 2021 en begroting 2023. De begroting is een opvolging van de eerder dit jaar aan uw raad gepresenteerde kadernota 2023. Met betrekking tot de begroting bestaat voor uw raad de mogelijkheid om indien gewenst een zienswijze in te dienen. In de jaarrekening legt de GGD inhoudelijk en financieel verantwoording af over het afgelopen jaar. Conform de regeling is het enkel mogelijk om kennis te nemen van de rekening. Een zienswijze hierop indienen is niet mogelijk. 5. Argumenten 1.1. De inhoudelijke koers zoals die in de ontwerpbegroting 2023 wordt beschreven is een concrete uitwerking van de ambities zoals geformuleerd in de Beleidsvisie 2019-2023 en de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. Beleidsmatig bouwt de kadernota voort op de beleidsvisie van de GGD HvB voor 2019 – 2023. Deze beleidsvisie is, na input van de gemeenteraden, op 4 april 2019 vastgesteld door het algemeen bestuur van de GGD. Op 7 maart 2022 heeft uw gemeenteraad besloten geen bezwaar te hebben op de inhoudelijk koers van de Kadernota 2023. Inhoud Ontwerpbegroting In de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant zijn 3 speerpunten benoemd waar de GGD zich tijdens de looptijd van de periode op richt: de klant centraal, verbinden met het veld en vernieuwen.

De speerpunten worden in deze ontwerpbegroting in concrete activiteiten vertaald. In de ontwerpbegroting geeft de GGD per taak aan wat de ambities zijn, wat ze daarvoor gaan doen en hoe ze dat gaan meten. Sinds 2022 benoemt de GGD ook streefwaarden. Op deze manier beoogt de GGD de sturing en verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering te vergroten. In 2023 werkt de GGD deze streefwaarde verder uit op basis van voor gemeenten betekenisvolle indicatoren. De taken van de GGD zijn: jeugdgezondheid; gezondheidsbescherming; gezondheidsbevordering en leefstijl; monitoren, signaleren en advies; toezicht houden; publieke gezondheid bij rampen en crises; openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Het programma beheersing en bestrijding van het coronavirus is hieraan toegevoegd. Bij een aantal onderwerpen is toelichting relevant. Coronacrisis Door de corona crisis stonden de ontwikkelambities van de GGD, zoals geformuleerd in de beleidsvisie 2019-2023, onder druk. Desondanks is de GGD op de goede weg, de opdrachten zijn in beeld en er worden resultaten geboekt. Wel zijn er steeds meer ontwikkelingen die zorgen voor onduidelijkheid, zoals corona maar recent ook de oorlog in Oekraine. De diensten die met corona te maken hebben, geeft de GGD zoveel mogelijk een plek in de normale bedrijfsvoering.

Hoe de GGD in de toekomst inspeelt bij crisis zoals infectieziekten hangt af van de landelijke ontwikkelingen op dit thema. Het werken in netwerken vraagt veel van de informatiesystemen van de GGD. De GGD vertaalt in 2023 data nog meer naar informatie en gebruikt ze om de resultaten van de inzet zichtbaar te maken. De GGD investeert daarbij op een goede beveiliging van de informatiesystemen. Het belang daarvan werd duidelijk bij de datadiefstal uit de landelijke coronasystemen (begin 2021). In 2023 bouwt de GGD voort op het stevige fundament wat hiervoor in 2022 is en wordt gelegd. In 2023 Zaaknummer: 399086

investeert de GGD € 250.000 vanuit de algemene reserve voor het verbeteren van de informatiebeveiliging. Gezondheidsverschillen De kansen op een gezond leven zijn ongelijk verdeeld en de coronacrisis maakte die verschillen nog groter. Er is dus werk aan de winkel. De GGD richt zich steeds meer op die groepen waar de grootste gezondheidswinst te behalen is: mensen die leven in situaties die hen kwetsbaar maken. Denk aan mensen met een lage sociaal economische status (SES), asielzoekers en arbeidsmigranten, maar ook jeugdigen. Om effect te hebben werkt de GGD intensief samen met deze doelgroepen en partners in de wijken. Specifiek werken gemeenten en zorgverzekeraars samen met de GGD samen rondom ouderenzorg, geestelijke gezondheidszorg en gezondheidsbevordering. Deze samenwerking en vooral de gezondheidsbevordering staan in 2023 prominenter op de agenda. Ook verkent de GGD nieuwe manieren om mensen makkelijk te vragen naar hun gezondheid. Zo maken ze de onderzoeken klantgerichter om sneller te kijken waar kansen liggen. Geestelijke gezondheid De GGD werkt samen met verschillende partners om de mentale gezondheid te verbeteren. Zij signaleren tijdig risico’s en kansen en faciliteren het samenwerken van wijkteams, politie en anderen. De mentale gezondheid van onze inwoners vraagt toenemend aandacht. Dit is voor de GGD daarom ook een belangrijk speerpunt.

Het belangrijkste is: er zijn om snel in te grijpen als dat nodig is en een negatieve situatie te verhelpen of te voorkomen. In 2023 zal de GGD hier nog meer op inzetten: ze verwachten een stijging van het aantal mensen in situaties waarbij de geestelijke gezondheid in het gevaar komt. Ze houden daarom rekening met een groter beroep van de gemeenten op de diensten van de GGD. Uitstel actualisatie basispakket De actualisatie van het basispakket wordt uitgesteld. Deze stond eerst gepland voor begin 2022, maar wordt nu vanaf het najaar 2022 uitgevoerd. Daardoor kan de actualisatie pas vanaf 2024 leiden tot inhoudelijke en financiële wijzigingen van het basispakket. Door de actualisatie uit te stellen naar het najaar van 2022 kan dit gebeuren samen met de nieuwe gemeentebesturen. 1.2. De inwonersbijdrage wordt vastgesteld volgens de vooraf afgesproken methodiek. In de kadernota 2023 was een prognose opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner, te weten € 36,61. Hierin is € 0,16 opgenomen voor prenataal huisbezoek. Dit was deels al meegenomen in 2022, maar financieel pas gedeeltelijk. Dit is in de begroting 2023 helemaal verwerkt. In de kadernota 2023 waren ook twee PM posten opgenomen: HPV-vaccinatie voor jongens en de actualisering van het basispakket. Beide zijn nu niet opgenomen in de inwonersbijdrage voor 2023.

De actualisering van het basispakket is uitgesteld tot na de zomer 2022 en heeft geen financieel effect op de begroting 2023. De bijdrage voor de HPV vaccinatie is nu al meegenomen in de reguliere inwonersbijdrage. Indexering inwonersbijdrage 2023 Deze prognose is gebaseerd op: a. de bijdrage voor het basispakket in 2022 b. de voorlopige indexering door de gemeente Tilburg Indexering van de inwonerbijdrage gebeurt op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Jaarlijks voorspelt de gemeente Tilburg de loon- en prijsstijgingen, met cijfers van het Centraal Planbureau. Ze corrigeert dan ook voor de werkelijke ontwikkelingen in het vorige jaar. Op de lange termijn sluit de index daardoor precies aan op de werkelijke ontwikkelingen. De eerste raming van Zaaknummer: 399086

Tilburg resulteerde in een voorlopige indexering van 3,42% zoals opgenomen in de Kadernota 2023. In maart volgde een bijstelling van het voorlopige indexeringscijfers naar 4,57%. De kosten die de GGD heeft gemaakt door COVID-19 hebben geen effect op de inwonersbijdrage. Alle kosten declareert de GGD direct bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met het vaststellen van de huisvestingsvisie in november 2017 en de herhuisvestingsoperatie die daaruit volgt, wil het bestuur van de GGD een structurele besparing bewerkstelligen. Naar de huidige inzichten verwacht de GGD structureel ongeveer € 450.000 per jaar te besparen. Pas na realisatie van alle vijf de locaties kan een definitieve (besparings-)rekening worden opgemaakt. Ook dan kan een besluit worden gemaakt over de aanwending van deze besparing. De GGD heeft hier de afgelopen jaren vorderingen mee gemaakt en verwacht dat deze besluitvorming in 2023 definitief wordt gemaakt, waarna de structurele inzet van deze vrijgekomen middelen in de begroting van 2024 kan worden verwerkt. 1.3. De GGD presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2023 De ontwerpbegroting is sluitend met een algemene reserve van € 2,4 miljoen. De algemene reserve is voor het opvangen van niet voorzienbare tegenvallers.

De belangrijkste financiële risico’s zijn in de begroting opgenomen en tellen op tot een totaal risico, na maatregelen, van € 1,3 miljoen. Hiermee wordt het niveau van de algemene reserve als voldoende beoordeeld. De meerjarenbegroting geeft een stabiel beeld. De financiële kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële huishouding heeft. 2.1. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2021 doet de GGD verslag van zijn taken binnen het programma Publieke Gezondheid: Samen sterk voor gezondheid. De GGD heeft per gemeente een factsheet opgenomen waarin de belangrijkste cijfers van 2021 zijn opgenomen (zie bijlage 3 voor de factsheet van Gilze en Rijen). Corona Het jaar 2021 stond voor de GGD voor een belangrijk deel in het teken van de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Het werkgebied van de GGD werd nog steeds hard getroffen, met grote gevolgen voor onze inwoners, voor de GGD als organisatie en de dienstverlening. De gemaakte kosten voor de coronabestrijding zijn volledig ten laste gekomen aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In het jaarverslag schetst de GGD een beeld van de impact die de corona heeft gehad in de uitvoering van de normale dienstverlening en ontwikkelambities in 2021.

De inzet van de GGD voor de bestrijding van het coronavirus is groot maar het risico van directe nadelige financiële gevolgen voor de organisatie waren nihil als gevolg van de meerkostenregeling die de GGD in juli 2020 met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overeenkwam. Het gaat hier om een bedrag van € 92,7 miljoen dat wordt gecompenseerd door het Ministerie van VWS in het kader van de Corona meerkostenregeling, en € 600.000,- bij het RIVM ten laste van het OGZ-diagnostiek budget voor de kosten van laboratoriumtesten. Tevens is € 2,2 miljoen aan negatieve baten opgenomen door de terugval aan verzoeken voor reizigersvaccins.

Zaaknummer: 399086

Jaarrekening 2021 De jaarrekening 2021 van de GGD geeft een positief resultaat van € 238.275,-, nagenoeg gelijk aan de realisatie in 2020. Conform bestaand beleid wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve, zolang deze reserve niet boven of beneden de afgesproken bandbreedte komt. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2021 € 1,9 miljoen, de ondergrens van de algemene reserve is € 1,5 miljoen. Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserves. De accountant heeft over 2021 een goedkeurende verklaring op getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 De Coronacrisis is nog niet definitief voorbij! Op het moment van schrijven is de corona crisis nog niet definitief beslecht. Het kan dus zijn dat de GGD haar reguliere dienstverlening moet afschalen om in te spelen op de gevolgen van de coronacrisis. De crisis vraagt op dit moment nog altijd een grote inzet van de GGD en haar medewerkers. De GGD heeft landelijke taken gekregen rondom het vaccineren, testen en bron- en contactonderzoek. Dit zorgt ervoor dat de GGD veel extra mensen in dienst heeft moeten nemen om deze taken uit te kunnen voeren. De GGD is voor haar reguliere dienstverlening afhankelijk van het golven van de landelijke corona maatregelen.

Hierdoor staan ook de ontwikkelambities van de GGD onder druk, denk hierbij aan bijvoorbeeld het actualiseren van het basispakket. Hoelang deze crisis zich nog voortzet en welke impact dit heeft op de inzet van de GGD is op dit moment nog onduidelijk. Het is nog onzeker wát de effecten zijn op publieke gezondheid als de coronacrisis is beslecht, maar dát ze er in meer of minder mate zullen zijn staat vast. Mogelijk vraagt dit ook om een structurele aanpassing van een aantal van de taken op het vlak van gezondheidsbescherming en -bevordering waarmee dit wel financiële gevolgen heeft die drukken op de exploitatie. 7. Alternatieven Er zijn realistische alternatieven voorhanden 8. Lasten, baten en dekking Structurele kosten. De opbouw van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2023 is als volgt: Bijdrage basispakket 2022 Indexering 2023 Voljaarseffect prenataal huisbezoek Gemeentelijke bijdrage basispakket 2023

35,40 1,62 0,16 37,18

Zaaknummer: 399086

Dit betekent voor de totale gemeentelijke bijdrage voor het basispakket in 2023: Aantal inwoners, per 1-1-2022* 26.592 Bijdrage Gilze en Rijen 988.558 Waarvan lokaal accent in het basispakket 82.638 * Het aantal inwoners baseert de GGD op de CBS-cijfers van 1 januari 2022. Dekking: In de begroting 2023 is rekening gehouden met een bijdrage van € 943.228. De bijdrage conform de GGD begroting bedraagt € 988.558. Het tekort van € 45.330 wordt voor € 43.079 veroorzaakt door de indexatie en kan derhalve gedekt worden vanuit de stelpost indexeringen. Het restant van € 2.251 komt ten laste van het rekeningresultaat. Deze correctie zal worden meegenomen in de 1e turap 2022. 9. Duurzaamheid en inclusie De GGD is er uiteraard voor alle inwoners van onze gemeente. Speciale aandacht is er op diverse terreinen voor de kwetsbare inwoners. Denk daarbij aan inwoners met een lage SES maar ook aan JGZ (Nu niet zwanger en prenataal huisbezoek kwetsbare ouders). 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen deel in de gemeenschappelijke regeling van de GGD West Brabant. Dat is de reden waarom het niet mogelijk is om te harmoniseren. 11. Communicatie en vorm van participatie Uw besluit zal worden gecommuniceerd met de GGD. 12.

Vervolg Planning: Onmiddellijk na besluitvorming zullen we het AB van de GR GGD Hart voor Brabant alsnog schriftelijk op de hoogte brengen van uw besluit. Helaas is dat nadat het AB hierover heeft vergadert op 7 juli 2022. De gehanteerde termijnen en de planning van de vergaderingen maakte het niet mogelijk om tijdig het voorstel aan uw raad te presenteren. Op het moment dat de stukken voor uw vergadering van 13 juni 2022 aangeleverd diende te worden waren de begroting en jaarrekening slechts enkele dagen in ons bezit.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN R.M. (René) Wiersema D.A. (Derk) Alssema secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

1. begroting 2023 GGD Hart voor Brabant 2. Jaarrekening 2021 GGD Hart voor Brabant

Zaaknummer: 399086

Agendapunt Vergadering d.d. 18 juli 2022 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 399086;

gelet op het bepaalde in; besluit: 1. Ten aanzien van de ontwerpbegroting 2023 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 37,18 per inwoner geen zienswijze in te dienen. 2. Kennisnemen van de jaarstukken (inclusief de jaarrekening) 2021 van de GGD Hart voor Brabant.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 juli 2022 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 399086