Raadsvoorstel fietsverbinding Gilze-Riel

RAADSVOORSTEL Commissie Ruimte: Afdeling: Zaaknummer:

2 december 2025

Raadsvergadering:

15 december 2025

Ruimtelijke ontwikkeling 1122589

Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder Machielsen 2 Verkeer, vervoer en waterstaat

Voorstel tot Fietsvoorziening Gilze-Riel

1. Voorgesteld besluit 1. Instemmen met het schetsontwerp voor een vrij liggend fietspad zoals opgenomen in bijlagen 1 en 2: - voor het deel kruising Spoelstraat tot Dwarsweg aan de noordzijde van de bermsloot waarbij de bermsloot wordt verbreed; - voor het deel Dwarsweg tot de gemeentegrens aan de noordzijde van de laanbomen en met zoveel als mogelijk behoud van de bermsloot; 2. Inzetten van onteigening als er tijdens de voorbereiding van de afwijking of wijziging Omgevingsplan niet op minnelijke wijze verworven kan worden; 3. Kennis te nemen van de geraamde totale kosten van € 1.500.000,=. 4. Voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 300.000,=. 2. Eerdere besluitvorming Motie 2024-20 Vervolgproces Fietsverbinding Gilze en Riel Raadsinformatiebrief 25-010 Fietsvoorziening Gilze-Riel stand van zaken maart 2025 3. Samenvatting De raad stemt in met het schetsontwerp voor een vrijliggend fietspad Gilze-Riel vast en neemt kennis van de geraamde kosten van € 1.500.000,=. De raad is bereid om onteigening in te zetten als de benodigde grond niet op vrijwillige basis verworven kan worden. Voorstel 4. Inleiding Opdracht gemeenteraad De raad wil al geruime tijd een veilige fietsverbinding tussen Gilze en Riel. De voorkeur is uitgesproken voor een vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Rielsebaan.

Het college heeft met een motie van 23 september 2024 de opdracht gekregen dit verder uit te werken in gesprek met grondeigenaren en omwonenden. We voerden deze opdracht uit. Via een raadsinformatiebrief van 18 maart 2025 stelden we de raad tussentijds op de hoogte. Variantenstudie Een adviesbureau heeft verschillende technische tekeningen gemaakt om het gesprek mee aan te gaan met de grondeigenaren, enkele omwonenden, de gemeente Goirle en het waterschap en een beeld te krijgen van de opties met bijbehorende aandachtspunten en kosten. Het gehele tracé is

Zaaknummer: 1122589

daarbij onderverdeeld in een westelijk deel Spoelstraat tot de Dwarsweg en een oostelijk deel Dwarsweg tot de gemeentegrens met Goirle. Met name voor het oostelijke deel zijn verschillende varianten uitgewerkt waarbij de gevolgen voor de laanbomen, de voortuinen en de bermsloten in beeld zijn gebracht. Daarnaast is voor het gehele tracé een variant uitgewerkt waarbij de rijbaan wordt verbreed en fietsstroken worden aangebracht. Onderzoeken Om een globaal beeld te krijgen van de belangrijkste aandachtspunten en risico’s is op een aantal vlakken onderzoek uitgevoerd. Het gaat om een Quickscan Flora en fauna, een scan van de kabels en leidingen, een globale watertoets en een vergunningencheck. Onderzoeken die direct verband houden met de technische uitwerking (zoals bijvoorbeeld stikstof en een bomen-effect-analyse) zijn nog niet uitgevoerd. We kunnen die onderzoeken pas volledig uitvoeren als het schetsontwerp is uitgewerkt. Gesprekken In opdracht van de raad voerden portefeuillehouder en projectleider in juli en augustus gesprekken met de betreffende grondeigenaren en enkele omwonenden. Een deel van die grondeigenaren is ook omwonende. In de gesprekken is gevraagd om te reageren op de tekeningen. Het waren inventariserende gesprekken waarbij geen afspraken zijn gemaakt over vervolgacties en grondverwerving.

Raad aan zet Op basis van de variantenstudie, de uitgevoerde onderzoeken en de reacties vanuit direct belanghebbenden is gekomen tot een schetsontwerp voor een vrijliggend fietspad. Grondverwerving is cruciaal onderdeel van de uitvoering. De raad wordt voorgesteld over deze 2 punten een besluit te nemen. Daarnaast stellen we de raad op de hoogte van de kostenraming van de voorbereiding en de uitvoering van de voorkeursvariant. Hiervoor is aanvullend krediet nodig. Dit is al vermeld in de 2 e turap 2025. De definitieve verwerking vindt plaats in de Perspectiefnota 2027. Ten behoeve van de planvorming en mogelijke grondverwerving is nu al €300.000,= benodigd. 5. Argumenten 1.1 Een eenduidige uitvoering is het uitgangspunt en cruciaal voor de veiligheid en het fietscomfort. Vanuit verkeerskundige uitgangspunten gaan we uit van een fietspad van 3 meter breed. De uitvoering is zoveel als mogelijk in asfaltverharding. We beperken de hoogteverschillen en asverschuivingen en zorgen voor een berm van 1,0 meter met ruimte tot obstakels. Bromfietsers rijden op de rijbaan volgens de CROW-normen. Het fietspad ligt over het gehele westelijke deel (kruising Spoelstraat – Dwarsweg) aan de noordzijde van de bestaande bermsloot met aan beide zijden een berm van 1 meter. Er komt een vrij liggende fietsoversteek bij de Spoelstraat waarbij de huidige kruising behouden blijft.

Voor het oostelijke deel (Dwarsweg – gemeentegrens) is een tracé zonder asverschuivingen onmogelijk met de uitgangspunten van behoud van alle bomen en beperking van effect op tuinen en de bermsloot. Het fietspad komt wel in zijn geheel aan de noordzijde van de bomenrij en wordt op hoogte gebracht. 1.2 Uitgangspunt is behoud van bomen. De bomenrij aan de Rielsebaan is in ons beleid opgenomen als belangrijke groenstructuur. Daarin is vastgelegd deze groenstructuur te handhaven. Daarnaast blijkt uit de bomeninspectie dat de bomen nog een levensverwachting hebben van 10 jaar of meer. Ook vanuit dat perspectief is behoud wenselijk. Door het fietspad achter de bomenrij aan te leggen en de bermsloot zo veel als mogelijk Zaaknummer: 1122589

te behouden wordt het effect op de bomen geminimaliseerd. Op de stukken waar de sloot wordt gedempt, worden duikers geplaatst. Als enkele bomen moeten wijken, worden deze binnen het project gecompenseerd. 1.3 Er is rekening gehouden met de waterhuishoudkundige aspecten. De bermsloot tussen de Spoelstraat en de Dwarsweg is aangemerkt als B-watergang en mag volgens de regels van het waterschap niet gedempt en afgewaardeerd worden. Om de extra verharding van het fietspad te compenseren wordt de bermsloot met circa 0,5 meter verbreed. Tussen de Dwarsweg en de gemeentegrens is grotendeels een bermsloot aanwezig. Deze kan afgewaardeerd en gedempt worden tot C-watergang omdat hij geen stroomfunctie heeft. Voor het overgrote deel laten we deze bermsloot in stand en vergroten we die ter compensatie van de verharding van het fietspad. Hiermee beperken we ook de effecten op de bomen. Bovendien werkt het dempen van de watergang en het aanbrengen van duikers kostenverhogend. 1.4 We beperken de benodigde aankoop van grond. Voor het westelijke deel van het tracé is ruimte nodig voor een fietspad met bermen en verbreding van de bermsloot. Hiervoor is een strook landbouwgrond van circa 6,0 meter breed nodig. Bij de kruising Rielsebaan – Spoelstraat is grond nodig om een veilige oversteek te maken. Het gaat om grond die onderdeel uitmaakt van grotere landbouwpercelen.

Een van de eigenaren verhuurt de grond als paardenweides. In het oostelijke deel is eveneens 6 meter nodig van grotere landbouwpercelen. Bij de voortuinen van de 2 woningen ligt het fietspad op kortere afstand van de weg. Hierdoor kan de strook grond beperkt worden tot ongeveer 2,0 meter. 2.1 Grondeigenaren krijgen duidelijkheid. In de gesprekken vroegen de grondeigenaren naar duidelijkheid over de plannen, ook in relatie tot de mogelijkheid dat zij gronden moeten afstaan. Met een raadsbesluit over de aanleg van een vrij liggend fietspad in de voorgestelde variant hebben de eigenaren duidelijkheid. Dit betekent ook dat de raad zich duidelijk moet uitspreken over de inzet van onteigening wanneer minnelijke verwerving niet slaagt. Hiermee is voor de grondeigenaren ook duidelijk dat het onmogelijk is dat een grondeigenaar de aanleg van het fietspad tegen kan houden. Door met de minnelijke verwerving te starten tijdens de omgevingsplanprocedure, weten de grondeigenaren al snel waar ze aan toe zijn. Het onteigeningsbesluit kan, indien nodig, vervolgens na de vaststelling van het omgevingsplan genomen worden. 2.2 Voorbereidingskosten worden niet onnodig gemaakt. De voorbereidingskosten bedragen circa € 200.000,=. Doordat de raad de aanleg van het fietspad niet afhankelijk stelt van vrijwillige medewerking, wordt ook voorkomen dat deze kosten onnodig worden gemaakt.

De verdere uitwerking van de voorkeursvariant en het wijzigen van het Omgevingsplan leiden tot een zeker resultaat. 2.3 Gemeente kan aan andere voorwaarden dan een financiële vergoeding geen medewerking verlenen. We proberen op minnelijke wijze tot overeenstemming te komen over de aankoop van grond. Bij een tracé is het basisbedrag voor aankoop van de grond is overal gelijk. De gemeente kan hierin geen onderscheid maken. Het bedrag is gebaseerd op een taxatie waarbij er wel verschil is tussen agrarische grond en grond met een bouwblok, woon- of tuinbestemming. Daarnaast zijn er extra kosten voor rekening van de gemeente zoals het verplaatsen van een hekwerk en eventuele planschade door wijziging van het omgevingsplan. Andere voorwaarden om te komen tot overeenstemming over verkoop, zoals medewerking aan een bepaalde vergunning, kan de gemeente niet aanvaarden. Zaaknummer: 1122589

3.1 Aanvullend krediet is noodzakelijk. De totale kosten ramen we op € 1.500.000,=. Hierbij is rekening gehouden met een post onvoorzien. Het schetsontwerp is op hoofdlijnen doorgerekend. Onvoorziene kosten bestaan onder andere uit (extra) terreinophogingen van het maaiveld, de impact van de gasleiding op het ontwerp, het inpassen van kabels en leidingen en voorzieningen ten behoeve van water (brug aan de oostzijde, duikers en stuwtjes). In de kosten zitten ook de grondverwerving en planvorming. 4.1 Bij een krediet boven de €50.000,= is een raadsbesluit noodzakelijk. We hebben € 200.000,= nodig om ten eerste het schetsontwerp uit te werken en de ruimtelijke procedure en grondverwerving voor te bereiden. Ten tweede willen we, wanneer de situatie zich voordoet, al delen van de benodigde grond aan kunnen kopen. In totaal vragen we nu €300.000,=. Deze kosten maken onderdeel uit van het totaal van €1.500.000,=. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Effect op bomen nabij te dempen greppel/sloot De bermsloot wordt gedeeltelijk gedempt en er worden duikers aangebracht. De gevolgen voor de bomen moeten nog onderzocht worden met een boomeffectanalyse. Er is een risico dat het ontwerp aangepast moet worden. Een aangepast ontwerp heeft gevolgen voor de benodigde grond en behoud van de bomen. Er is een kans dat meer tuingrond nodig is of dat laanbomen gekapt moeten worden.

1.2 Flora en fauna De sloot op het westelijk deel van het tracé is geschikt voor 2 beschermde soorten (alpenwatersalamander en poelkikker). Als deze aanwezig zijn, zijn maatregelen nodig. Nader onderzoek is noodzakelijk. Volgens de quickscan is de kans klein dat de soorten worden aangetroffen. Vleermuizen gebruiken de bomenlaan als vliegroute. Er kunnen vogels nestelen. Er is aanvullend onderzoek nodig als er bomen worden gekapt. In het schetsontwerp moeten enkele bomen gekapt worden in of bij de voortuinen van de woningen. De kans is klein dat met betrekking tot fauna maatregelen getroffen moeten worden. 1.3 Vergunning kap van bomen Het schetsontwerp moet nog worden uitgewerkt. Er zullen bomen moeten wijken om een vrij liggend fietspad aan te leggen. We moeten dan mogelijk afwijken van ons beleid. Gekapte bomen moeten compenseren/herplanten. Er is een risico dat tegen een vergunning bezwaar wordt gemaakt. 1.4 Stikstof De kans is zeer groot dat er effecten op Natura2000 zijn. Het is onmogelijk om op basis van een schetsontwerp een doorrekening te maken. Bij de verdere uitwerking van ontwerp moeten de effecten van stikstof in beeld worden gebracht. Het gebruik van elektrische machines kan mogelijk een oplossing bieden. 1.5 Ruimtelijke procedure Er is, zeker wanneer er ook onteigening noodzakelijk is, een reële kans op reacties (zienswijzen en beroep).

Dit heeft vertraging en extra kosten tot gevolg. 1.6 Kabels en leidingen en gasleiding Bij de voorgestelde variant is er afstand tot de meeste kabels en leidingen in de bermen. Voor de gasleiding is uitgegaan van een gangbare oplossing. De technische uitwerking moet met alle Zaaknummer: 1122589

beheerders besproken worden. In de kostenraming zit een post onvoorzien om eventuele technische maatregelen te treffen. De verwachting is dat er altijd technische oplossingen zijn. 1.7 Water De B-watergangen moeten afgewaardeerd en deels gedempt worden. Er wordt extra verharding aangebracht. Het geheel moet in een waterhuishoudkundig plan uitgewerkt worden. Het waterschap heeft gereageerd en ziet onder voorwaarden mogelijkheden om te besluiten tot de afwaardering. Tegen deze vergunning van het waterschap is bezwaar mogelijk. 1.8 Inzet onteigening De kans bestaat dat verkoop van grond op vrijwillige basis niet gaat leiden tot overeenstemming. Dan wordt onteigening ingezet. In de raadsinformatiebrief van 28 maart 2025 hebben wij toegelicht dat er voorwaarden verbonden zijn aan de inzet van onteigening. Er is onder andere een realisatieplicht. Als gemeente niet aan de voorwaarden voldoet, kan er niet onteigend worden of moet onteigende grond (met financiële tegemoetkomingen) terug worden geleverd. 1.9 Aanvullend krediet nog noodzakelijk Na een positief raadsbesluit bereiden we de aanleg verder voor. We gaan onder andere de voorkeursvariant uitwerken, onderzoeken uitvoeren en een omgevingsplan opstellen. De raad moet dan nog besluiten om aanvullend krediet beschikbaar te stellen ten behoeve van de uitvoering. Zonder aanvullend krediet kunnen wij niet starten met de uitvoering.

1.10 Besluitvorming gemeente Goirle Gemeenten doorlopen hun eigen besluitvormingsprocessen. De vrij liggende fietsverbinding in de gemeente Goirle ligt nog niet voor 100% vast. Er bestaat een risico dat er verschillen zijn in de uitvoering en/of fasering. We stemmen af met de gemeente Goirle om te streven naar een eenduidige uitvoering. 7. Alternatieven Spoelstraat – Dwarsweg Voor het gedeelte Spoelstraat tot de Dwarsweg is er een variant waarbij het fietspad op de plek van de huidige bermsloot komt te liggen. Er wordt een nieuwe bermsloot aangelegd aan de noordkant van het fietspad. Deze variant vraagt nagenoeg evenveel grond. De kosten zijn hoger door de extra grondbewerking van het verplaatsen van de bermsloot. Dwarsweg – gemeentegrens Voor het gedeelte Dwarsweg tot de gemeentegrens zijn er andere varianten: a. Ter plekke van de tuinen worden circa 20 laanbomen gekapt en het fietspad ligt dan gedeeltelijk op 1,0 meter van de weg. De tuinen van aanwonenden kunnen behouden blijven. Kap van bomen is in strijd met het gemeentelijk beleid. Bomen moeten gecompenseerd worden. Hiervoor is nog geen plek beschikbaar. De aanlegkosten worden hoger door aanwezige kabels en leidingen en het dempen van de bermsloot. Asverschuivingen worden groter wat negatief werkt voor het fietscomfort. b. De bermsloten worden gedempt en er is minder landbouwgrond nodig.

Dit heeft effecten op de waterhuishouding en de bomen. De kosten zijn hoger omdat een duiker aangelegd moet worden. Onderhoud van een duiker is kostbaarder dan die van een bermsloot. c. Alle 37 bomen worden gekapt en het fietspad ligt in zijn geheel op 1,0 meter van de weg liggen. Er is dan geen grond nodig en tuinen van omwonenden blijven behouden. Kap van bomen is in strijd met het gemeentelijk beleid. Bomen moeten gecompenseerd worden. Hiervoor is geen nog plek beschikbaar. De aanlegkosten worden hoger door aanwezige kabels en leidingen en het dempen van de bermsloot. Zaaknummer: 1122589

Aanpassing bestaande rijbaan Op basis van de verkeersintensiteiten is een vrijliggend fietspad niet noodzakelijk. Alternatief is om in plaats van een vrijliggend fietspad fietsstroken aan te brengen op de rijbaan. De kosten zijn veel lager dan bij een vrijliggend fietspad. De uitvoering kan op kortere termijn omdat er geen omgevingsvergunning nodig is. Vanwege de bomen en kabels en leidingen in het oostelijke deel kan de rijbaan onvoldoende verbreed worden om fietsstroken volgens de CROW-norm aan te leggen. Er zijn wel andere oplossingen om in verschillende kleuren stroken aan te brengen. Hiermee wordt de ruimte voor fietsers benadrukt. Het aanbrengen van stroken werkt snelheid remmend. 8. Lasten, baten en dekking Investering: De kosten voor een vrijliggend fietspad volgens het schetsontwerp bestaan uit:  Geraamde uitvoeringskosten schetsontwerp inclusief onvoorzien € 1.000.000,=  Grondverwerving € 200.000,=  Plan- en voorbereidingskosten € 200.000,=  Overige onvoorziene kosten € 100.000,= De totale kosten zijn € 1.500.000,=. De totale geraamde kosten van € 1.500.000,= zijn opgenomen in het meerjareninvesteringsplan. Dit is inclusief de €300.000,= die nu aan de raad wordt gevraagd. In de totale kosten is geen rekening gehouden met snelheid remmende maatregelen voor het autoverkeer op de Rielsebaan.

Deze vallen met de voorgestelde voorkeursvariant niet binnen het projectbudget. Eenmalige kosten: Niet van toepassing. Structurele kosten: De structurele kosten bestaan uit beheer en onderhoud van het fietspad, de duikerverbindingen en eventuele stuwtjes. In de 2e turap 2025 zijn de afschrijvingslasten verhoogd van € 11.000,= naar € 50.000,=. Dekking: Hier komen wij op terug bij de aanvraag van het krediet in de Perspectiefnota 2027. 9. Duurzaamheid en inclusie We bevorderen het gebruik van de fiets door de route Gilze-Riel veiliger te maken. 10. Relatie tot ABG-Organisatie Niet van toepassing. 11. Communicatie en vorm van participatie Omwonenden en grondeigenaren Portefeuillehouder en projectleider voerden ter voorbereiding van het raadsvoorstel gesprekken met de grondeigenaren en een werkgroep bestaande uit enkele omwonenden. Tijdens de gesprekken is gevraagd om te reageren op enkele varianten voor een vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Rielsebaan. Aan de grondeigenaren is gevraagd naar hun bereidheid om grond te verkopen. Gespreksverslagen stellen we vertrouwelijk beschikbaar. Na besluitvorming van de raad stellen we grondeigenaren en omwonenden op de hoogte van de vervolgstappen. We schakelen een grondverwerver in om de gesprekken met grondeigenaren verder te gaan voeren. Tijdens de ruimtelijke procedure houden we een omgevingsdialoog. Zaaknummer: 1122589

Gemeente Goirle We stemmen af en proberen vanuit kosten en planning zoveel mogelijk samen op te trekken. Uiteraard heeft iedere gemeente zijn eigen bestuurlijke processen waar rekening mee gehouden moet worden. 12. Vervolg In de onderstaande tabel is de planning op hoofdlijnen weergegeven waarbij onderscheid is gemaakt in een tijdpad zonder en met onteigening. De planning is onder voorbehoud dat de raad tijdig voldoende krediet beschikbaar stelt. Tijdpad 2026 Q1 – Q4

Tijdpad 2026 Q1 – Q4

2028 Q1 – Q3

Zonder onteigening Uitwerking schetsontwerp naar voorlopig ontwerp en voorbereiding omgevingsplan Overleg beheerders en eigenaren kabels en leidingen en buisleiding Afstemming waterschap Taxatie en voorbereiding gesprekken grondeigenaren Raadsbesluit omgevingsplan (bij minnelijke verwerving) Uitwerking definitief ontwerp technische tekeningen en aanbesteding Uitvoering

2028 Q4

Gereed

2029 Q1 – Q3 2029 Q4

2026 Q2 – Q3 2027 Q1 2027 Q1 – Q4

2026 Q2 – Q3 2027 Q1 2027 Q1 – 2028 Q1

2027 Q4 – 2028 Q3

Met onteigening Uitwerking schetsontwerp naar voorlopig ontwerp en voorbereiding omgevingsplan Overleg beheerders en eigenaren kabels en leidingen en buisleiding Afstemming waterschap Taxatie en voorbereiding gesprekken grondeigenaren Raadsbesluit omgevingsplan (met noodzakelijk onteigeningsbesluit) Onteigeningsprocedure

Uitwerking definitief ontwerp, technische tekeningen en aanbesteding Uitvoering Gereed

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN P.A.M. (Monique) van Bavel D.A. (Derk) Alssema Secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

Bijlage 1 Tekening schetsontwerp westelijk deel 30 september 2025 Bijlage 2 Tekening schetsontwerp oostelijk deel 30 september 2025

Zaaknummer: 1122589

Agendapunt Vergadering d.d. 15 december 2025 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1122589; besluit: 1. Instemmen met het schetsontwerp voor een vrij liggend fietspad zoals opgenomen in bijlagen 1 en 2: - voor het deel kruising Spoelstraat tot Dwarsweg aan de noordzijde van de bermsloot waarbij de bermsloot wordt verbreed; - voor het deel Dwarsweg tot de gemeentegrens aan de noordzijde van de laanbomen en met zoveel als mogelijk behoud van de bermsloot; 2. Inzetten van onteigening als er tijdens de voorbereiding van de afwijking of wijziging Omgevingsplan niet op minnelijke wijze verworven kan worden; 3. Kennis te nemen van de geraamde kosten van € 1.500.000,=. 4. Voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 300.000,=. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2025 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.J. Geerts

D.A. Alssema

Zaaknummer: 1122589