Raadsvoorstel aanvullend uitvoeringkrediet Margriethal

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

7 maart 2022 Jan Bras

Agendapunt: Portefeuillehouder:

Project- /Programmamanagement Ruimtelijke ontwikkeling

Programma:

Wethouder Zwarts 5 Sport, cultuur en recreatie

Voorstel tot : beschikbaar stellen van een aanvullend uitvoeringskrediet van € 700.000 voor de bouw van een nieuwe sporthal op de locatie van de voormalige Margriethal.

1. Samenvatting Aanleiding: Wegens hogere bouwkosten van de sporthal en de daarbij van toepassing zijnde prijsstijgingen is er een aanvullend uitvoeringskrediet nodig. Gevraagde beslissing: Een aanvullend uitvoeringskrediet van € 700.000 te voteren voor de bouw van de nieuwe sporthal op de locatie van de voormalige Margriethal. Hiervoor een bestemmingsreserve “Sporthal Rijen” te vormen. Deze bestemmingsreserve te vullen vanuit de algemene reserve grondexploitatie voor een bedrag van € 700.000. Het voorgenoemde aanvullende uitvoeringskrediet te dekken vanuit deze nieuw gevormde bestemmingsreserve “Sporthal Rijen”. Beoogd effect: Bouw van een nieuwe sporthal en inrichting van de buitenruimte in overeenstemming met de kwaliteitseisen zoals vastgesteld in de gebiedsvisie en de vastgestelde programma’s van eisen voor de sporthal en de inrichting van de buitenruimte. 2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering Op 19 juli 2021 heeft uw gemeenteraad een uitvoeringskrediet van € 4.174.000 beschikbaar gesteld voor de realisatie van de nieuwe sporthal en de inrichting van de buitenruimte. Dit uitvoeringskrediet was berekend op basis van de vastgestelde programma’s van eisen. Deze waren opgesteld samen met de werkgroepen sporthal en omgeving. In dit uitvoeringskrediet was al rekening gehouden met een eventuele stijging van de bouwkosten en de grillige markt.

Aanpak Binnen het kader van de vastgestelde gebiedsvisie en op basis van de vastgestelde programma’s van eisen hebben we in het najaar van 2021 een concept ontwerp van de sporthal opgesteld. Dit ontwerp en het ontwerp van de buitenruimte hebben we opnieuw laten berekenen op basis van de huidige marktprijzen. Bij het ontwerp van de buitenruimte is er geen sprake van hogere kosten, maar de bouwkosten van de sporthal zijn wel gestegen. Zowel de raming van het ingeschakelde externe calculatiebureau als de check door de bouwkundig trajectbegeleider wezen dat uit. Helaas hebben we te maken met een bizarre en wispelturige markt met een volkomen scheve verhouding tussen vraag en aanbod. We hebben vervolgens zeer kritisch naar deze kosten gekeken en gezocht naar besparingen. Uiteindelijk blijkt sprake van een tekort van € 700.000 (zie ook punt 4).

3. Alternatieven Er zijn naar onze mening geen alternatieven. Het concept ontwerp van de sporthal voldoet aan het gestelde kwaliteitseisen van de gebiedsvisie en de vastgestelde programma’s van eisen. We kunnen het concept ontwerp niet naar beneden bijstellen, omdat dit ten koste gaat van de gewenste kwaliteit die we hebben vastgelegd in de gebiedsvisie en hebben afgesproken met de werkgroepen sporthal en omgeving. 4. Lasten, baten en dekking 4.1 Investering: Op 19 juli 2021 is door de gemeenteraad een uitvoeringskrediet gevoteerd van € 4.174.000. Het gevoteerde krediet was als volgt opgebouwd: Wat Sloopwerkzaamheden Directe bouwkosten Bijkomende (indirecte) kosten Plankosten Openbare ruimte Tijdelijk beheer en onderhoud Prijsstijgingen Onvoorzien Restant boekwaarde huidige locatie BTW Totaal

Bedrag € 159.000 € 2.339.641 € 274.735 € 235.000 € 545.076 € 47.419 € 129.391 € 290.150 € 153.588 €0 € 4.174.000

In dit voorstel wordt een aanvullend investeringskrediet van € 700.000 gevraagd. De opzet ziet er dan als volgt uit:

Wat Sloopwerkzaamheden Directe bouwkosten Bezuiniging / besparing Bijkomende (indirecte) kosten Plankosten Openbare ruimte Tijdelijk beheer en onderhoud Prijsstijgingen Onvoorzien Restant boekwaarde huidige locatie BTW Totaal

Gevoteerd krediet € 159.000 € € 2.339.641 € € € € 274.735 € € 235.000 € € 545.076 € € 47.419 € € 129.391 € € 290.150 € € 153.588 € € € € 4.174.000 €

Extra te voteren € 1.109.391 € -280.000 € € € € € -129.391 € € € € 700.000 €

De totale investering inclusief dit voorstel bedraagt dan € 4.874.000.

Zaaknummer: 371205

Totaal 159.000 3.449.032 -280.000 274.735 235.000 545.076 47.419 290.150 153.588 4.874.000

Omdat de raming een zeer forse stijging van de kosten uitwijst zijn de bouwkosten extra gecheckt door de bouwkundig trajectbegeleider bij gelijkwaardige referentieprojecten. Uit deze check is (helaas) gebleken dat de recente raming een reëel beeld geeft. Gelijkwaardige projecten die onlangs aanbesteed zijn bij andere gemeenten hebben ook een bouwprijs per m2 van ca. € 2000 tot ca. € 2.100. Daarnaast is ook gekeken naar de verwachte prijsstijgingen van alle investeringsonderdelen tot en met de oplevering/ ingebruikname van de sporthal. De bouwkosten zijn hierop gecorrigeerd. Vanuit de check bij gelijkwaardige referentieprojecten is gebleken dat aannemers of een project niet prijs vast aannemen of een verwachte prijsstijging van ca. 7 % gedurende de bouwperiode doorrekenen. Met deze meerkosten is nu vooraf rekening gehouden. De verwachte meerkosten door de gestegen bouwkosten en de te verwachte extra prijsstijgingen komen hiermee uit op € 1.109.391 ten opzichte van het gevoteerde krediet van € 4.174.000. Ook inbegrepen hierin is een ontwerp volgens de ENG – eisen (Energie neutraal Gebouw) i.p.v. het wettelijk vereiste BENG (Bijna Energie Neutraal). Dit in overeenstemming met het duurzaamheidsbeleid voor nieuw gemeentelijk vastgoed.

Met alle betrokken ontwerpteamleden is zorgvuldig gekeken naar de mogelijke bezuinigingen in het ontwerp met behoud van de bouwkundige, stedenbouwkundige en energetische kwaliteiten. Deze sessie heeft geleid tot een reële op te leggen taakstellende bezuiniging van € 280.000. Hierdoor resteert een bedrag van € 700.000 (€ 1.109.391 -/- € 280.000 -/- € 129.391) wat we tekortkomen op de totale te verwachten noodzakelijke investering. De in het oorspronkelijke krediet opgenomen post prijsstijgingen is hierin verrekend. Voor dit bedrag van € 700.000 vragen we een aanvullend uitvoeringskrediet. Het totale uitvoeringskrediet komt hiermee op € 4.174.000 + € 700.000 = € 4.874.000. 4.2 Dekking extra uitvoeringskrediet: We stellen nu voor dit bedrag (indirect) te dekken vanuit de algemene reserve grondexploitatie. We vormen een nieuwe bestemmingsreserve voor het project sporthal Rijen. Vanuit deze bestemmingsreserve dekken we de kapitaallasten van het extra uitvoeringskrediet ad. € 700.000. De nieuwe bestemmingsreserve voor het project sporthal Rijen voeden we vanuit de algemene reserve grondexploitatie voor het totaal benodigde bedrag van € 700.000. De dekking komt hiermee indirect vanuit de algemene reserve grondexploitatie. 4.3 Doorkijk weerstandsvermogen: Doordat we de algemene reserve grondexploitatie aanspreken, heeft dit voorstel effecten voor het weerstandsvermogen.

Hieronder brengen we dit in beeld. Sinds het vaststellen van de begroting 2022 zijn de volgende onderwerpen besproken in de gemeenteraad: 1) Vaststellen grondexploitatie Tussen de Leijen: Hieruit kwam een resultaat op eindwaarde naar voren van € 4,3 miljoen voor het totale project (noordelijk én zuidelijk deel van het plangebied), waarbij is aangegeven dat het financieel positieve resultaat ten goede aan de algemene reserve grondexploitatie en wordt meegenomen in de doorrekening van het weerstandsvermogen. In het weerstandsvermogen hadden we tot dan toe rekening gehouden met een resultaat op eindwaarde van € 1,3 miljoen (zijnde het noordelijk deel van het plangebied). Dit betekent een aanvullend positief resultaat van € 3,0 miljoen, hetgeen wordt gestort in de algemene reserve grondexploitatie. 2) Raadsvoorstel extra uitvoeringskrediet sporthal Achter de Tuintjes: Dit raadsvoorstel leidt tot een extra uitvoeringskrediet en dito onttrekking aan de algemene reserve grondexploitatie van € 2,25 miljoen.

Zaaknummer: 371205

Op basis van de punten 1 en 2 hierboven, werd er per saldo € 0,75 miljoen extra gestort in de algemene reserve grondexploitatie. Hierdoor kwam de doorkijk van het weerstandsvermogen er als volgt uit te zien: Actuele doorkijk weerstandsvermogen

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Algemene reserve

0,4

1,7

1,7

1,7

1,7

1,7

Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5

0,7

0,7

0,7

0,6

0,6

0,6

Subtotaal

-0,3

1,0

1,0

1,1

1,1

1,1

Algemene reserve GREX

5,1

4,6

6,0

7,0

8,0

8,8

Risico's GREX

3,6

3,5

3,5

3,4

3,4

3,3

Subtotaal

1,5

1,1

2,5

3,6

4,6

5,5

Totale weerstandsvermogen harde buffer absoluut

1,2

2,1

3,6

4,6

5,7

6,6

Stille reserves

1,3

1,3

1,3

1,3

1,3

1,3

Onbenutt e belastingcapaciteit

1,2

1,6

1,4

1,3

1,7

1,6

Risico's algemene dienst met klassen 1-2

1,6

1,6

1,6

1,6

1,5

1,5

Totale weerstandsvermogen zachte buffer absoluut

0,8

1,2

1,2

1,1

1,4

1,4

Totaal weerstandsvermogen absoluut

2,0

3,3

4,7

5,7

7,1

8,0

Totaal weerstandsvermogen relatief

1,35

1,57

1,83

2,02

2,29

2,47

Op basis van deze actuele doorkijk van het weerstandsvermogen konden we de volgende conclusies trekken: ·

·

Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren tussen de 1,35 en 2,47. Voor het jaar 2021 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende), voor de jaren 2022 en 2023 B (ruim voldoende) en voor de jaren 2024 t/m 2026 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1 van de nota; Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren tussen 1,2 en 6,6. Voor het jaar 2021 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende). Voor de jaren erna is dit A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.

Met dit voorstel wordt er aanvullend een bedrag van € 700.000 ten laste gebracht van de algemene reserve grondexploitatie. Hierdoor verandert de doorkijk van het weerstandsvermogen zoals hierboven gepresenteerd:

Zaaknummer: 371205

Actuele doorkijk weerstandsvermogen

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Algemene reserve

0,4

1,7

1,7

1,7

1,7

1,7

Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5

0,7

0,7

0,7

0,6

0,6

0,6

Subtotaal

-0,3

1,0

1,0

1,1

1,1

1,1

Algemene reserve GREX

5,1

3,9

5,3

6,3

7,3

8,1

Risico's GREX

3,6

3,5

3,5

3,4

3,4

3,3

Subtotaal

1,5

0,4

1,8

2,9

3,9

4,8

Totale weerstandsvermogen harde buffer absoluut

1,2

1,4

2,9

3,9

5,0

5,9

Stille reserves

1,3

1,3

1,3

1,3

1,3

1,3

Onbenutt e belastingcapaciteit

1,2

1,6

1,4

1,3

1,7

1,6

Risico's algemene dienst met klassen 1-2

1,6

1,6

1,6

1,6

1,5

1,5

Totale weerstandsvermogen zachte buffer absoluut

0,8

1,2

1,2

1,1

1,4

1,4

Totaal weerstandsvermogen absoluut

2,0

2,6

4,0

5,0

6,4

7,3

Totaal weerstandsvermogen relatief

1,35

1,45

1,70

1,89

2,17

2,35

Op basis van deze actuele doorkijk van het weerstandsvermogen kunnen we de volgende conclusies trekken: ·

·

Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren tussen de 1,35 en 2,35. Voor het jaar 2021 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende), voor de jaren 2022 t/m 2024 B (ruim voldoende) en voor het jaar 2025 en 2026 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1 van de nota risicobeheersing en weerstansvermogen; Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren tussen 1,2 en 5,9. Voor het jaar 2021 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende). Voor het jaar 2022 is sprake van waarderingscijfer B (ruim voldoende). Voor de jaren erna is sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2 van de nota risicobeheersing en weerstandsvermogen.

Een vergelijking van beide tabellen geeft het volgende beeld:

Absoluut weerstandvermogen incl. Tussen de Leijen en project Sporthal Achter de Tuintjes Absoluut weerstandvermogen volgens actuele doorkijk incl. project Sporthal Rijen Relatief weerstandvermogen incl. Tussen de Leijen en project Sporthal Achter de Tuintjes Relatief weerstandvermogen volgens actuele doorkijk incl. project Sporthal Rijen

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2,0 3,3 4,7 5,7 7,1 8,0 2,0

2,6

4,0

5,0

6,4

7,3

1,35

1,57

1,83

2,02

2,29

2,47

1,35

1,45

1,70

1,89

2,17

2,35

Zoals u ziet voldoen we nog steeds aan de criteria die staan genoemd in de (nieuwe) nota Weerstandvermogen en risicobeheersing 2021. Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen.

Zaaknummer: 371205

4.4. Samenvatting financieel: We vragen een extra uitvoeringskrediet aan van € 700.000. We dekken dit vanuit de nieuw te vormen bestemmingsreserve project sporthal Rijen. De bestemmingsreserve project sporthal Rijen wordt op haar beurt gevormd vanuit de algemene reserve grondexploitatie voor eenzelfde bedrag ad. € 700.000. Met deze extra onttrekking aan de algemene reserve grondexploitatie voor het project sporthal Rijen, blijven wij voldoen aan de afspraken rondom de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. 4.5 Toekomstige exploitatielasten: Dit voorstel gaat over een extra uitvoeringskrediet voor het project sporthal Rijen en de dekking daarvan. Er zijn echter nog twee andere financiële componenten die in een later stadium de aandacht vragen: de onderhoudsmiddelen die gereserveerd moeten worden voor de nieuwe sporthal en de exploitatievergoeding/afspraken die we hebben met de externe exploitant. Wanneer de nieuwbouw gereed is, zal er een nieuwe onderhoudsplanning moeten worden opgesteld. De financiële consequenties van deze nieuwe MJOP moeten we te zijner tijd nog financieel verwerken in onze meerjarenbegroting. Dit is nu nog niet het geval. We komen via de reguliere P&C producten bij u terug wanneer de omvang van de bijstelling bekend is. Daarnaast moeten we, naar aanleiding van de nieuwe situatie / het nieuwe gebouw, afspraken gaan maken met de externe exploitant.

Ook de financiële gevolgen hiervan zijn op dit moment nog niet verwerkt in de huidige meerjarenbegroting. We komen via de reguliere P&C producten bij u terug wanneer de omvang van de bijstelling bekend is. 5a. Duurzaamheid In de vastgestelde programma’s van eisen van de sporthal zijn duurzaamheidsmaatregelen geformuleerd: vanuit de geldende wetgeving is sinds 1 januari 2021 het kader gesteld op de BENGeisen (Bijna Energie Neutraal Gebouw). De ambitie is om het gebouw ENG (Energie Neutraal Gebouw) te maken. 5b. Inclusie Bij het formuleren van de vastgestelde programma’s van eisen voor de sporthal en de buitenruimte is maximaal rekening gehouden met toegankelijkheid voor mensen met een beperking en met de eisen aan een (sociaal) veilige omgeving. Ervaringsdeskundigen zijn betrokken bij en hebben ook al input gegeven op het ontwerp van de buitenruimte. Conform de met de deskundigen gemaakte afspraken en besproken aanpak gaan we binnenkort met hen in gesprek over het ontwerp van de sporthal. 6. Commissiebehandeling Dit voorstel wordt behandeld in de commissievergadering van 15 februari. De reacties van de commissie leden heeft wel/niet geleid tot aanpassing van het raadsvoorstel. 7. Relatie ABG-Organisatie Er is geen relatie met de ABG-organisatie

Zaaknummer: 371205

8. Risico’s We zien de volgende risico’s: 1. De bouwkosten kunnen de komende tijd nog meer stijgen. Het is daarom belangrijk om op korte termijn het ontwerp definitief te maken en vervolgens te starten met de bouwwerkzaamheden. Ook is het belangrijk om rekening te houden met alle prijsstijgingen, zowel in de voorbereidingsfase als in de uitvoeringsfase. 2. Als we de kwaliteitseisen uit de gebiedsvisie naar beneden bijstellen, verliezen we het draagvlak en vertrouwen van de omgeving. Ook de programma’s van eisen zijn zorgvuldig door de werkgroepen sporthal en omgeving opgesteld; 3. Als de bouw vertraging oploopt, dienen de gebruikers langer gebruik te maken van de tijdelijke locatie en stijgen de kosten voor het gebruik van de tijdelijke locatie. 4. Het plangebied is al bouwrijp gemaakt. Stagnatie zou overlast voor de omgeving kunnen betekenen en ook belemmerend kunnen werken op de beoogde woningbouwontwikkeling in het plangebied.

9. Vervolg Planning: Met uw toekenning van het aanvullende uitvoeringskrediet kunnen we het definitief ontwerp van de sporthal afronden. Daarna kunnen we de uitvoeringstekeningen en het uitvoeringsbestek opstellen. Het bouwterrein is al bouwrijp gemaakt, zodat we na de selectie van een aannemer vervolgens snel kunnen starten met de bouwwerkzaamheden. We verwachten een bouwperiode van een krap een jaar nodig te hebben voor de realisatie van de sporthal. De bouw van de sporthal kan binnen het vigerende bestemmingsplan plaatsvinden. De definitieve inrichting van de buitenruimte van het totale plangebied vindt plaats na realisatie van de sporthal. In de afbouwfase van de sporthal wordt al wel de buitenruimte rondom de sporthal en de benodigde parkeervoorzieningen aangelegd. Communicatie: De werkgroepen sporthal en omgeving zijn medeverantwoordelijk voor de vastgestelde programma’s van eisen en zijn nauw betrokken bij het ontwerpproces van de sporthal en de buitenruimte. Door middel van (digitale) bijeenkomsten hebben we contact met deze werkgroepen. Daarnaast hebben we contact met ervaringsdeskundigen die betrokken zijn bij het ontwerp van de buitenruimte. Binnenkort gaan we weer met hen in gesprek over het concept ontwerp van de sporthal. De overige bewoners worden via nieuwsbrieven en mail op de hoogte gehouden.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN

R.M. (René) Wiersema secretaris

D.A. (Derk) Alssema burgemeester

Zaaknummer: 371205

Agendapunt Vergadering d.d. 7 maart 2022 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 371205;

gelet op het bepaalde in ; besluit: 1) Een extra uitvoeringskrediet te voteren ad. € 700.000 voor het project Sporthal Rijen; 2) Een nieuwe bestemmingsreserve “Sporthal Rijen” te vormen; 3) De bestemmingsreserve “Sporthal Rijen” te vullen vanuit de algemene reserve grondexploitatie voor een bedrag van € 700.000; 4) Het aanvullende krediet genoemd onder punt 1 te dekken vanuit de nieuw gevormde bestemmingsreserve “Sporthal Rijen” genoemd onder punt 2 (ad. € 700.000).

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 maart 2022 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 371205