Raadsinformatiebrief GGA Ulvenhoutse Bos

Raadsinformatiebrief Datum: December 2023 Betreft: Status gebiedsgerichte aanpak Ulvenhoutse Bos Geachte leden van de gemeenteraad, In en rondom het Ulvenhoutse Bos zullen er de komende jaren veranderingen plaatsvinden. Directe aanleiding hiervan is de status van het Ulvenhoutse Bos als Natura 2000-gebied en de verplichtingen vanuit EU-richtlijnen en de Wet natuurherstel en stikstofreductie die ook van toepassing zijn op het Ulvenhoutse Bos. Stikstofreductie is noodzakelijk voor het beoogde natuurherstel, maar is ook van belang om woningbouw en andere economische ontwikkelingen weer vlot te trekken. In een gebiedsgerichte aanpak werken de overheden met maatschappelijke partners aan een goede staat van instandhouding van de natuur met zoveel als mogelijk aandacht voor de andere ambities en opgaven in het gebied. Dat gaat dan bijvoorbeeld over aspecten als gezondheid, wonen en de landbouw. Wij informeren u in deze brief graag over de actuele stand van zaken rond de gebiedsgerichte aanpak van het Ulvenhoutse Bos.

Natuurherstel vereist een gebiedsgerichte aanpak Een recente analyse van de natuurkwaliteit van het Ulvenhoutse Bos bevestigt dat de natuurwaarden niet op orde zijn. Dat betreft in ieder geval drie habitattypen die Europeesrechtelijk zijn beschermd: het beuken-eikenbossen met hulst, eiken-haagbeukenbossen en vochtige alluviale bossen (beekbegeleidend). Deze bossen bevinden zich in ongunstige staat van instandhouding. Belangrijke oorzaken zijn de te hoge stikstofdepositie, het gebrek aan kwalitatief goed en voldoende (kwel)water en een te hoge recreatiedruk. Om dat te herstellen, zijn niet alleen maatregelen nodig in het bos zelf, maar ook in het gebied daar (ver) omheen. Bij het ontwerp en inrichting van die maatregelen, nemen we direct ook andere gebiedsopgaven mee. Denk aan doelen voor de Kaderrichtlijn Water (KRW), aanleg van extra bos of het perspectief voor de landbouw. Dit noemen wij de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak (GGA). Deze aanpak leidt tot een afgestemd pakket aan maatregelen.

Bestuurlijke samenwerking De volgende gebiedspartners werken op bestuurlijk niveau samen binnen de GGA voor het Ulvenhoutse Bos: Brabantse Milieu Federatie, Brabant Water, gemeente Alphen-Chaam, gemeente Breda, gemeente Gilze en Rijen, provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer, waterschap Brabantse Delta en ZLTO. Het Bestuurlijk overleg GGA Ulvenhoutse Bos staat onder leiding van een onafhankelijk voorzitter. Daarnaast is er ambtelijke samenwerking in maandelijkse bijeenkomsten van de ‘gebiedstafel’ en vindt de verdere

(praktische) inhoudelijke uitwerking plaats in vier werkgroepen (groenblauw, stikstof, landbouw en communicatie & participatie) (zie bijlage 1 voor organisatiestructuur). De bestuurders werken gezamenlijk vanuit de ‘Visie Ulvenhoutse Bos en omgeving’ die de gebiedspartners gezamenlijk hebben opgesteld en die eind 2022 is vastgesteld in het bestuurlijk overleg. Het herstel van de natuur van het Ulvenhoutse Bos vormt het hoofddoel en ruggengraat van de visie. Binnen dit kader werken de partners met inwoners, bedrijven en organisaties in het gebied ook aan: 1. Het behouden van perspectief voor de agrarische sector. 2. Het mogelijk maken van ruimtelijke ontwikkelprojecten. 3. Passend recreatief medegebruik. 4. Andere meekoppelkansen (zoals energietransitie, klimaatadaptatie, bosuitbreiding, goede drinkwatervoorziening en waterkwaliteit).

Van visie naar planuitwerking Na vaststelling van de visie is in januari 2023 de planuitwerkingsfase van start gegaan. In deze fase werken de gebiedspartijen samen aan een uitvoeringsprogramma, gebaseerd op de eerder opgestelde visie en relevante lopende onderzoeken, zoals het bos- en bodemonderzoek en de Natuurdoelanalyse Ulvenhoutse Bos. Gedurende dit proces worden inwoners en andere belanghebbenden op verschillende manieren betrokken. De visie geeft daarmee invulling aan de vereisten van de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in werking treedt.

Doelbereik maatregelen In het kader van het Natura2000-Beheerplan hebben Staatsbosbeheer en Waterschap Brabantse Delta de afgelopen jaren met succes al de nodige, vooral hydrologische, maatregelen uitgevoerd. Deze dragen bij aan het benodigde ‘kwelherstel’. Andere maatregelen worden nu onderzocht op doelbereik. Het provinciale rekenteam stikstof berekent effecten van Raadsinformatiebrief GGA Ulvenhoutse Bos

2

stikstofreducerende maatregelen van diverse sectoren (mobiliteit, infrastructuur, agrarisch, recreatie, industrie) in en rondom het GGA gebied. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan de stikstof die uit het buitenland komt. De werkgroep groenblauw concentreert zich op het herstel van ecologie en het watersysteem. Hierbij kunt u denken aan het eerder genoemde kwelherstel, maar ook verbetering van de waterkwaliteit, ecologische verbindingszones, bosuitbreiding of het inrichten van infiltratiegebieden.

Communicatie en participatie Gedurende het hele traject vinden er doorlopend gesprekken plaats met relevante partijen voor de uitvoering van de mogelijke maatregelen, zoals agrariërs, natuurpartijen, landgoedeigenaren en industrie. Afstemming over deze gesprekken vindt plaats aan de gebiedstafel, waarbij aandacht is voor parallelle processen in het gebied. Het ondersteuningsteam helpt individuele agrarische ondernemers en/of groepen van agrarische ondernemers verder met hun toekomstplannen. Omwonenden en bezoekers van het gebied vormen een aparte doelgroep. Zij zijn in de afgelopen periode actief betrokken geweest bij het project ‘Natuur en recreatie in balans’. Op 13 november vond een online informatiebijeenkomst plaats om de inwoners en andere geïnteresseerden breder te informeren over de visie en komende participatiemomenten.

Project ‘Natuur en recreatie in balans’ In het kader van de GGA voert Staatsbosbeheer het project ‘Natuur en recreatie in balans’ uit waarin onderzoek is gedaan naar de natuur, het verkeer en de recreatie in het bos. Deze studie wijst uit dat vooral het intensieve recreatieve gebruik van het bos en de vele doorsnijdingen zonder aanpassingen niet samengaan met de kwetsbare delen van het bos en met de daarvoor gestelde ambities voor de natuurkwaliteit. Staatsbosbeheer bespreekt in een meedenkgroep de conclusies van het onderzoeksbureau en de betekenis van het onderzoek en vertaalt dit naar een advies over nodige maatregelen en consequenties (gevolgen, draagvlak) voor het herstel van het Ulvenhoutse Bos. De resultaten van alle onderzoeken worden, samen met wat er uit het gebied en bij gebruikers is opgehaald, voorgelegd aan de gebiedstafel en als het op besluiten aankomt ook aan het Bestuurlijk Overleg.

Resultaten van deze fase Concreet wordt er in deze fase gewerkt aan de volgende producten: 

 

Een gedragen en adaptief uitvoeringsprogramma met concrete ‘altijd goed maatregelen’ en onderzoeksprojecten die aangeven wat verder nodig is om de vereiste natuurkwaliteit en andere gebiedsopgaven te realiseren. Een communicatie- en participatieaanpak voor 2024. Samenwerkingsafspraken voor het vervolg.

Raadsinformatiebrief GGA Ulvenhoutse Bos

3

De planning is om bovenstaande producten in de eerste helft van 2024 ter vaststelling aan te bieden aan het bestuurlijk overleg. Meer informatie over de gebiedsgerichte aanpak is te vinden op de website van deze GGA. Hier vindt u ook contactgegevens en een aanmeldformulier voor de nieuwsbrief. Met vriendelijke groet, College van burgemeester en wethouders

Raadsinformatiebrief GGA Ulvenhoutse Bos

4

Bijlage 1: Organisatiestructuur Bestuurlijk overleg

Gebiedstafel

Werkgroe p groenblau w

Werkgroe p stikstof

Raadsinformatiebrief GGA Ulvenhoutse Bos

Werkgroe p landbouw

Werkgroep communicati e& participatie

5

Bijlage 2: GGA Gebied Ulvenhoutse Bos

- - - - Plangebied GGA Ulvenhoutse Bos Begrenzing Natura 2000- gebied Ulvenhoutse Bos

Raadsinformatiebrief GGA Ulvenhoutse Bos

6