Raadsinformatiebrief evaluatie-resultaten vroeg er op af

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Zwarts

Onderwerp

Actiepunt 357: Evaluatie/resultaten Vroeg Eropaf (Schuldhulpverlening)

Datum collegevergadering

8 maart 2022

Behandelend medewerker

Imke van der Schoot-Brouns

Zaaknummer

373719

RIB-Nummer

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding In deze raadsinformatiebrief blikken we terug op het eerste jaar vroegsignalering in de gemeente Gilze en Rijen. Vroegsignalering als taak van de gemeente Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gewijzigd. Daardoor werd vroegsignalering een publiek wettelijke taak. Schuldeisers op het gebied van de vaste lasten (verhuurders, energie- en drinkwaterbedrijven en zorgverzekeraars) zijn voortaan verplicht om betalingsachterstanden in een vroegtijdig stadium uit te wisselen met gemeenten en de gemeente moet deze inwoners dan proactief benaderen en hulp aanbieden 1. Het Vroeg Eropaf Team van Gilze en Rijen Vanaf 1 januari 2021 is er een Vroeg Eropaf team actief in onze gemeente. Het team bestaat uit medewerkers van het Dorpsteam met financiële kennis en met een maatschappelijk werk achtergrond. Het team neemt, naar aanleiding van binnengekomen signalen, contact op met inwoners met betalingsachterstanden en biedt passende ondersteuning aan. Bij 2 of meer meldingen (een zogenaamde “match”) wordt altijd outreachend contact gezocht met de inwoner (telefonisch of met een huisbezoek).

Bij jongeren wordt al bij 1 melding contact opgenomen (omdat jongeren meestal alleen nog maar een zorgverzekering hebben en geen andere vaste lasten). Het Vroeg Eropaf team kan, als de inwoner de hulp aanvaardt, bijvoorbeeld helpen met het regelen van een betalingsregeling bij de schuldeiser, het maken van een budgetplan (met overzicht van inkomsten en uitgaven) en/of het doen van een voorzieningencheck (kan de inwoner bijvoorbeeld gebruik maken van bijzondere bijstand, de Voedselbank of een energiecoach).

1

De vaste lasten partner die het signaal van de betalingsachterstand heeft ingediend, krijgt (binnen 2 weken) te zien dat de inwoner hulp accepteert en afspraken heeft gemaakt, of dat de inwoner geen hulp accepteert dan wel niet te bereiken is.

De situatie wordt zo compleet mogelijk in beeld gebracht, maar het blijft een korte interventie (maximaal 3 of 4 gesprekken). Als er meer hulp nodig is, brengt het Vroeg Eropaf Team de inwoner in contact met bijvoorbeeld vrijwilligers, Dorpsteam of schuldhulpverlening. 2. Inhoudelijk De cijfers: aangeleverde signalen In 2021 zijn er door vaste laten partners in totaal ongeveer 260 meldingen van betaalachterstanden aangeleverd. Slechts 4 keer was er sprake van een match (2 of meer meldingen op 1 adres). Alle meldingen zijn door het Team opgepakt. 75 zijn opgepakt met een huisbezoek en/of een telefoongesprek2. De overige meldingen zijn opgepakt met sms, brief of whatsapp 3.

Verdeling aanlevering partners Gilze en Rijen

Waterleverancier Woningcorporatie

2

Energieleverancier Zorgverzekeraar

Omdat er veel minder matches waren dan verwacht, kon het Team ook vaak bij 1 melding outreachend hulp aanbieden als hiertoe aanleiding was 3 Gegevens RIS Matching, Inforing

Veel vaste lasten partners zijn nog zoekende naar welke signalen ze wel of niet doorgeven. Dit probleem speelt landelijk. Zorgverzekeraars CZ en VGZ hebben aangegeven dit zij achterstanden nu eerder melden dan begin 2021. Ook door energieleveranciers wordt nog niet altijd goed/tijdig gemeld. Wij verwachten dit jaar door de gestegen energieprijzen een toename van de signalen van energieleveranciers. Onze gemeente levert gegevens aan voor de Divosa Monitor Vroegsignalering Schulden 4. De eerste rapportage biedt een overzicht van de uitvoering van vroegsignalering bij gemeenten op basis van de cijfers uit de Monitor Vroegsignalering Schulden in de periode van januari tot en met september 2021. Dit geeft wat meer duiding aan onze eigen ervaringen. Wat levert het concreet op? Om een idee te geven hoe de trajecten verlopen, volgt hier een concreet voorbeeld vanuit het Team Vroeg Eropaf: “Vanuit de Woningstichting kwam er een signaal van een huurachterstand. We hebben de betreffende inwoner een brief gestuurd waar in staat dat we op huisbezoek komen. Mocht de inwoner dit niet nodig vinden of wil de inwoner dit niet, dan kunnen zij telefonisch contact opnemen om dit door te geven. Van de betreffende inwoner hadden wij geen tegenbericht ontvangen en zijn wij dus op huisbezoek gegaan. De inwoner was helaas niet thuis, dus we hebben een antwoordkaartje achtergelaten.

De volgende dag kregen we een telefoontje van de inwoner. Hij was erg verrast door onze inzet en wilde graag een afspraak maken voor een gesprek. Een paar dagen later zaten we samen voor een kennismakingsgesprek en om het een en ander inzichtelijk te krijgen. We konden tijdens het gesprek al veel op een rijtje zetten, maar er ontbrak nog wat benodigde informatie. We spraken af dat hij de stukken via de mail zou aanleveren zodat we een dag later telefonisch contact met elkaar konden hebben om een plan te maken. De inwoner leverde stukken aan en vervolgens hebben we samen telefonisch een plan gemaakt. Omdat een deel van dit plan verder in het jaar lag is besloten om later in het jaar nogmaals contact te hebben om te bekijken of alles volgens het plan gelukt is. Met deze inwoners gaat het financieel nu gelukkig weer goed.” Eerste resultaten Na het eerste jaar kan geconcludeerd worden dat de inwoners met wie het Team contact heeft gelegd in de meeste gevallen zijn geholpen. Er zijn regelingen getroffen met de instanties, doorverwijzingen geweest voor schuldhulpverlening en mensen zijn in contact gebracht met een energiecoach. Daarnaast is bij een aantal mensen een hulpverleningstraject ingezet via het Dorpsteam. Met telefonisch contact of een huisbezoek worden de inwoners het beste bereikt. Daarnaast zet het Team ook regelmatig whatsapp in om de drempel tot contact te verlagen.

De reacties die het Team krijgt van inwoners krijgen zijn meestal positief. In het afgelopen jaar heeft het Team slechts twee keer contact gehad met inwoners die de contactpoging niet op prijs stelden. 3. Procedureel Wij bieden u deze raadsinformatiebrief aan ter kennisname. Bijlage(n): geen

4

https://www.divosa.nl/publicaties/rapportage-monitor-vroegsignalering-schulden