PvdA - Inbreng eerste termijn perspectiefnota

Perspectiefnota 2025 Donderdag 4 juli 2024 Bijdrage eerste termijn Geachte voorzitter, De PvdA bedankt het college en de ambtelijke organisatie voor het fraai stuk werk dat geleverd is met de Eerste Turap en met de Perspectiefnota. Ook dank aan de ambtenaren, dat zij een vrije donderdagavond in juni prijsgeven om raads- en commissieleden te woord staan. Daarbij moeten we ons ook nog eens realiseren dat diezelfde mensen dat voor 3 gemeenteraden doen. De toelichtingen waren duidelijk en de sfeer was als vanouds prettig. Knap werk. De politieke organen in Nederland staan voor een enorme klus. Ja, mondiaal zijn er veel spanningen over migratie, oorlogen en het klimaat. Het oplossen van milieu- en klimaatprobleem blijft hardnekkig steken in discussies wie dat gaat betalen. Vreemde discussie omdat we toch spreken over het voortbestaan van de mensheid. In onze gemeente dragen we volgens de PvdA niet maximaal, maar wel realistisch bij. Maar om problemen te zien is het niet nodig om over de landsgrenzen heen te kijken. Zo staat de legitimiteit van de democratie onder druk en is het gezag van veel politieke instituties onvoldoende. Het herstellen van het gezag en van de politiek en tevens het verhogen van de weerbaarheid van de democratie ligt voor een groot deel in Den Haag. Dat de nieuwe coalitie in Den Haag dit gaat keren, mogen we eerder hopen dan verwachten.

Hoe zit dat lokaal? Uit peilingen blijkt dat het vertrouwen in de lokale politiek hoog is. Maar ook lokaal zijn wij een radar in het politieke spel, wat ons de plicht geeft om de weerbaarheid van de democratie te versterken. Gelukkig is onze gemeente redelijk overzichtelijk. Draagt de PPN die voor ons ligt bij aan een gezondere samenleving? De PvdA denkt van wel. De Turap en de PPN die voor ons liggen geven een solide indruk. Via twee invalshoeken wil de PvdA haar visie geven op de stukken. Eerst over openbare ruimte en daarna over het sociaal domein. OPENBARE RUIMTE Openbare ruimte is een breed begrip. Een deel is zichtbaar en levend zoals de flora waaronder openbaar groen en biodiversiteit. Het is prachtig dat we als gemeente een inhaalslag hebben gemaakt in het onderhoud van het openbaar groen. Een duurzaam tuinier zal vinden dat je soms beter de boel de boel kunt laten, maar het oog wil ook wat en fraai openbaar groen inspireert om als burger ook zelf aan de slag te gaan. Ik weet niet hoeveel boomspiegels er inmiddels geadopteerd zijn of hoeveel tegels gewipt, maar de rechtvaardiging van ons onderschrift ‘gemeente in het groen’ is niet gelogen. Persoonlijk word ik erg blij van alle bloemen in de ingezaaide bermen. 1

Ook woningbouw is openbare ruimte. Bij de PvdA zijn daar voortdurend zorgen omdat er voor de doelgroep die een betaalbare huurwoning zoekt erg veel achterstand is in te halen. De beloftes zijn mooi, maar de zichtbaarheid loopt wat achter. Wij hopen dat er snel begonnen kan worden met Tussen de Leyen. Dan komen er betaalbare woningen in beeld.

In de PPN zijn bedragen gereserveerd om een impuls te geven aan het woningaanbod. Een significant bedrag trouwens, maar volgens de PvdA geen overbodige luxe. Het recent aangereikte woonprogramma spreekt over een grote diversiteit aan woningen. Dat vraagt veel aandacht vanuit de gemeente. Een wat minder zichtbaar deel van de openbare ruimte is riolering. We zien forse bedragen voor het inlopen van de achterstand. Hiermee is bedoeld de achterstand in inspecties. Het wegwerken van de achterstand vinden we logisch, maar we hebben wat zorgen wat daar nog uitkomt. Volgens de PvdA is het structurele bedrag van 177.000 euro voor inspecties wel erg hoog. De vraag die wij aan de wethouder hebben is om hier naar te kijken. De PvdA komt hier in het kader van het ravijnjaar zeker op terug. De meerjarenprogrammering maakt geen deel uit van de stukken, maar we kunnen vaststellen dat afdeling openbare ruimte daar zeer mooie stappen in maakt. De vraag die wij daarbij aan de wethouder hebben is wat de tijdshorizon gaat worden van de meerjarenprogrammering. Wij zien nu een tijdshorizon van 5 jaar. Bij een meerjareninvesteringsplan in de openbare ruimte hoort een termijn van minimaal 10 jaar. HET SOCIAAL DOMEIN Het sociaal domein is erg breed. Daar valt ook cultuur en sport onder. Maar de PvdA kijkt vooral naar ‘bestaanszekerheid’. Ook een wat lastig te duiden term, trouwens.

De nieuwe landelijke coalitie heeft de term bestaanszekerheid als leidend thema gemunt, maar gezien de samenstelling van het kabinet vertrouwt de PvdA er niet op dat we op gemeentelijke niveau achterover kunnen leunen. Er is daarnaast een recent en belangrijk adviesrapport gericht aan, en in opdracht van de Tweede Kamer. Dat rapport gaat over de weerbaarheid van de democratie en deze commissie ziet dat we mensen wegduwen uit de democratie. De vraag die alle lagen in de politiek bezig zou moeten houden is: ‘hoe krijgen we afgehaakt Nederland weer betrokken? Veel adviezen in dat rapport conflicteren met beleidsvoornemens in het zogenoemde hoofdlijnenakkoord. Als we als politiek op safe willen spelen, moeten we er dus vooral op lokaal niveau volop tegenaan. En het aanhaken van afgehaakt Nederland loopt lokaal via het sociaal domein. Onze gedegen en tevens versterkte minimaregelingen dragen daar zeker aan bij. Gedegen minimaregelingen zien wij als essentieel voor bestaanszekerheid en daarop beknibbelen is met de PvdA lastig bespreekbaar. Enkele elementen in de PPN en de Turap wijzen toch op wat zorgwekkende ontwikkelingen in financiële zin. De zorgbehoefte neemt onmiskenbaar toe, Zo lezen we in de Turap we dat de WMO-begeleiding met 30% toeneemt en er in 2023 een overschrijding was van 203.000 euro. Tot onze verassing stopt in de PPN de stijging op termijn.

De PvdA vraagt zich af of hier geen sprake is van licht opportunisme. Wij vragen de wethouder toe te lichten waarom het bij een eenmalige ophoging blijft en niet om een structurele stijging.

2

Ook lezen we dat op 2 april het Team Sociale Toegang TST is gestart. In dit team werken we toe naar een integrale aanpak. Dat doen we, volgens de Turap, in een pilot om integraal en getransformeerd werken in de praktijk handen en voeten te geven. Integraal en getransformeerd werken. In de PPN lezen we dat daar een bedrag van 54.000 euro voor 2025 voor begroot om dat vorm te geven. Maar daar beginnen we nu al aan: het Team sociale toegang is immers per 2 april gestart. Ongetwijfeld een gezonde ontwikkeling maar voor ons niet goed te begrijpen wat hier nu precies gebeurt. We vragen de wethouder of de raad meegenomen kan worden in deze ontwikkeling in het sociaal domein. Het lijkt ons goed als de raad ook gaat begrijpen wat het precies betekent om integraal en getransformeerd te werken. De begrippen zijn zelf nogal leeg namelijk. Ook vragen we ons af waarom er in 2025 een budget voor doorontwikkeling staat en er voor 2024 niets is opgenomen, terwijl er al wel begonnen wordt. Kan de wethouder toelichten waarom de start kostenneutraal kan en de doorontwikkeling ruim een halve ton kost? De PvdA dient samen met CDA, VVD en Gemeentebelang een motie in om kranten gratis te verspreiden aan mensen die dat niet kunnen betalen. Een groep mensen die te bereiken is via bijvoorbeeld de voedselbank. Een uitgever van lokale media doet pilots met gratis kranten in enkele gemeenten.

Het lijkt ons mooi als Gilze en Rijen daar bij kan horen. Als samenleving hebben we veel belang dat mensen goed en betrouwbaar geïnformeerd worden en een krant lijkt ons dan te prefereren boven sociale media. De overwegingen staan voorts in de motie. De kredieten die aangevraagd worden via de PPN Over 1 van de kredieten hebben heeft de PvdA een vraag. Dat gaat over de ondergronds opslagcontainers. Hiervoor wordt een krediet gevraagd van 241.000 euro. Dit gaat om een upgrade van het communicatiesysteem naar 5G. De afschrijvingstermijn is 5 jaar, wat per saldo neerkomt op een bedrag van bijna 50.000 euro per jaar. Dat is toch best hoog. Wij vragen de wethouder om toe te lichten op welke wijze het college zicht houdt op de kosten bij het soort investeringen dat inherent is aan veranderingen in technologie. Met dit krediet kan de PvdA wel instemmen, maar hadden we toch wel veel liever via een verduidelijkende RIB gezien. Van de overige kredieten kan de PvdA instemmen om dit via deze PPN te doen. Voorzitter, dit is het einde van mijn betoog. Dank allen voor het toehoor.

3