Presentatie Warmteprogramma Gilze en Rijen

Warmteprogramma Gilze en Rijen

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Strategie duurzaamheid - doelstellingen 1. We gebruiken minder energie: • •

In 2030 gebruiken we 20% minder energie t.o.v. 1990. In 2030 zijn (bijna) alle gemeentelijke gebouwen voorzien van het energielabel A.

2. We stappen over op duurzame warmte: In 2026 willen we een verschuiving van 10% realiseren in het energielabel van woningen om deze klaar te maken voor de overstap naar aardgasvrij.

3. We wekken duurzame elektriciteit op: We realiseren in 2030 22,75 ha zon op bedrijfsdaken in de gemeente Gilze en Rijen. 4. We leveren een bijdrage aan het oplossen van

netcongestieproblematiek. Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Energietransitie Opwekken duurzame energie

We realiseren het bod van de RES

In 2030 realiseren we 22,75 ha duurzame energie via zon op bedrijfsdaken.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Overstappen duurzame energie

We zijn voorbereid op elektrificatie van gebouwde omgeving.

Verminderen energieverbruik

We voeren het warmteprogramma uit

In 2026 willen we een verschuiving van 10% realiseren in het energielabel van woningen.

Woningen en bedrijven zijn beter geïsoleerd

In 2030 gebruiken we 20% minder energie.

In 2030 zijn (bijna) alle gemeentelijke gebouwen voorzien van het energielabel A.

Aanleiding - warmte • Warmteprogramma is een verplicht programma onder de Omgevingswet • Warmteprogramma = vervolg op Transitievisie Warmte (door de raad vastgesteld in 2021) • Warmteprogramma is een plan voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving door deze te isoleren en aardgasvrij te maken • Deadline 31 december 2026: vaststelling Warmteprogramma door college van B&W, ter vervanging van de TVW • Het Warmteprogramma heeft een termijn van 10 jaar en wordt na 5 jaar herijkt

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Doelen vanavond • Gezamenlijk startpunt warmteprogramma • Een geïnformeerde gemeenteraad • Kaders ophalen voor het warmteprogramma

Aanpak: • Informeren over inhoudelijke onderwerpen • Informeren over proces

• Interactief gedeelte

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Agenda 1. Transitievisie Warmte - Terugblik Transitievisie Warmte 2021 - Ontwikkelingen - Huidige situatie 2. Warmteprogramma - Wet- en regelgeving - Proces 3. Kaders (interactief) - Scope Warmteprogramma - Proces - Afronding en vervolgstappen Gilze en Rijen | Warmteprogramma

1. Transitievisie Warmte

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Terugblik Transitievisie Warmte 2021 Uitgangspunten TVW (2021): • Inclusief– iedereen moet kunnen meedoen • Flexibel en toekomstgericht – inspelen op innovaties • Werk met werk maken – aansluiten bij bestaande initiatieven • Samen – inwoners, interne en externe stakeholders • Geen houtige biomassa

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Terugblik Transitievisie Warmte 2021 Doelen TVW: - 49% minder CO2 in 2030 (Klimaatakkoord) - In 2026 willen we een verschuiving van 10% realiseren in het energielabel van woningen om deze klaar te maken voor de overstap naar aardgasvrij. - Aardgasvrij maken gebouwde omgeving via een gefaseerde, gemeentebrede aanpak: o Fase 1: Spijtvrije maatregelen (zoals isolatie en kierdichting) o Fase 2: Klaar voor de overstap o Fase 3: Aardgasvrij (uiterlijk in 2050) Gilze en Rijen | Warmteprogramma

2022 tot nu: wat hebben we onder andere gedaan? • • • • • •

Duurzaamheidslening Witgoedregeling Energieloket Energiecoaches Bewustwordingsacties i.s.m. EGR Communicatiecampagne

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Isolatie-aanpak 3 fases • Begin 2025 gestart met spouwmuurisolatieactie;

• Vervolgens verbreed in de najaarsactie (ook dak, vloer en glas) • Regionale Isolatie Aanpak: brede inzet van maatregelen & wijk- en doelgroepenaanpak

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Aantal aangevraagde ISDE subsidies Aantal aangevraagde ISDE subsidies 250

200

150

100

50

0 2021

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

2022

2023

2024

Ontwikkelingen

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

SMP = Soortenmanagementplan Wettelijk verplicht ecologisch onderzoek én bijbehorende maatregelenpakket. Dit om te komen tot een isolatieaanpak die rekening houdt met de beschermde diersoorten die zich in bestaande woningen hebben gevestigd. Denk hierbij voornamelijk aan vogel- en vleermuissoorten. Wat betekent dit voor de inwoner? •

Zij mogen alleen onder bepaalde voorwaarden spouw- en buitendakisolatie toepassen. Als gemeente ondersteunen wij hen hierbij door middel van het SMP.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

SMP Huidige stand van zaken: •

De huidige verplichting voor het realiseren van vleermuisverblijven is tijdig gerealiseerd voor onze gemeente. Isolatie tot 6% van de totale isolatieopgave is hierdoor mogelijk. Veel andere gemeenten hebben deze verplichting nog niet voltooid;

•

Opdracht tot het opstellen van een SMP is gegund aan een ecologisch bureau;

•

Per april 2026 start het bureau het grootschalig ecologisch onderzoek, waarna het maatregelenpakket en opstellen van het soortenmanagementplan volgt;

•

Bij akkoord op het soortenmanagementplan door de provincie Noord-Brabant en Omgevingsdienst Brabant-Noord gaan de werkwijze en maatregelenpakket van kracht, en mogen we de volledige isolatieopgave binnen het onderzochte gebied volbrengen.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Netcongestie • Het overstappen op warmtepompen, elektrische auto's, elektrisch koken en de aanleg van zonnepanelen verhoogt het elektriciteitsverbruik en de druk op het net.

• Hierdoor moet het netwerk worden verzwaard en uitgebreid. • Samenwerking met netbeheerder Enexis is essentieel om overbelasting en wachttijden bij nieuwe aansluitingen te voorkomen. • Al bij het opstellen van het warmteprogramma zijn we dan ook in gesprek met Enexis.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Huidige situatie

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Opgave in beeld: geschatte labels Doel in 2030

Woningen

Woningen al aardgasvrij

679

Woningen gebouwd vanaf 1993

3.142

Woningen gebouwd voor 1993 met energielabel A of B

2.244

Woningen gebouwd voor 1993 met energielabel C of D

3.919

Woningen gebouwd voor 1993 met energielabel E, F, G

2.065

Totaal

12.049

Bron: De Warmte Transitie Makers in opdracht van NPLW Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Cijfers Gemiddeld gasverbruik (m3) per inwoner per jaar 10950 10900 10850 10800 10750 10700

2021

2022

2023

2024

Totaal aantal gasaansluitingen 1800

Bron: openbare data Enexis

1600 1400 1200 1000 800 600 400 200

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

0 2021

2022

2023

2024

CO2– uitstoot kleinverbruikers (gebouwde omgeving) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2021

2022

2023

2024

Daling van 8% in 2024 t.o.v. 2021 Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Bron: openbare data Enexis

2. Warmteprogramma

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Wat is een warmteprogramma? Een routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050. Welke wijken, buurten en dorpskernen gaan de komende 10 jaar van het aardgas af en op welke wijze? Tijdlijn: Het warmteprogramma geeft de plannen weer voor de komende tien jaar met een doorkijkje naar aardgasvrij in 2025. Het warmteprogramma wordt iedere vijf jaar herijkt.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Wet- en regelgeving Wgiw De Wet gemeentelijke instrumenten warmteprogramma (Wgiw) geeft de juridische grondslag om in het Omgevingsplan regels op te nemen over de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Het warmteprogramma is een programma onder de Omgevingswet. Doel: het realiseren van een haalbare en betaalbare verduurzaming van de warmtevoorziening van gebouwen. Bgiw Het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) is de uitvoeringsregeling die bij de Wgiw hoort. Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Wet- en regelgeving De Wigw wijzigt bestaande wetten, zoals de Omgevingswet en de Gaswet: • In de Omgevingswet wordt het Warmteprogramma verplicht. • In de Gaswet komt de verplichting om gebouwen aan te sluiten op het gasnet en gas te transporteren te vervallen in gebieden waar de aanwijsbevoegdheid wordt gebruikt. De aanwijsbevoegdheid biedt gemeenten de mogelijkheid om in het omgevingsplan binnen de grenzen van de gemeente gebieden aan te wijzen die overgaan op een duurzame warmtevoorziening en waar men van het aardgas afgaat. Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Toepassing op Gilze en Rijen Integrale blik Thema’s die vanuit de warmtetransitie andere thema’s raken, zijn bijvoorbeeld de energie-infrastructuur(ruimte voor leidingen en elektriciteitsstations), landschappelijke inpassing (warmtebuffers, zonnepark) en ook het milieu-geluidsaspect.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Voorbeeld inhoudsopgave

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Proces

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Proces

Q2 en Q3 2025

Q3 en Q4 2025

Hier zijn we nu

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Q4 2025 –Q1 2026

Q2 en Q3 2026

Q4 2026

Rol gemeenteraad 1. Fase 2: een raadsinformatieavond (oktober 2025) 2. Fase 2: de startnotitie (vaststelling door raad in Q4 2025) 3. Fase 4: mogelijkheid voor de raad om na afronding traject met externe stakeholders wensen en bedenkingen in te dienen op het concept warmteprogramma (Q2 & Q3 2026) 4. Fase 5: mogelijkheid voor de raad om na de ter inzageperiode nog een keer het concept warmteprogramma te behandelen (Q1 &Q2 2027) In hoeverre vindt de gemeenteraad het wenselijk om optie 4 toe te voegen? Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Energiesysteemverkenning • Door middel van de energiesysteemverkenning onderzoeken we de technische mogelijkheden in de gemeente. • Aan de hand van deze uitkomsten gaan we het gesprek aan met relevante stakeholders. • Deze input wordt vastgelegd en verwerkt in het concept warmteprogramma. • Na afronding van het traject met externe stakeholders heeft de raad de mogelijkheid om wensen en bedenkingen in te dienen op het concept warmteprogramma.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

3. Kaders (interactief)

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Input Warmteprogramma 1.

Kan de gemeenteraad bevestigen dat de uitgangspunten uit de Transitievisie Warmte (2021) het vertrekpunt vormen voor de verdere uitwerking van het Warmteprogramma?

2.

In hoeverre vindt de gemeenteraad het wenselijk om de scope van het warmteprogramma uit te breiden?

3.

In hoeverre wil de gemeenteraad aandachtspunten meegeven ten aanzien van het proces?

4.

Overige input

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Uitgangspunten

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Uitgangspunten Warmteprogramma • Inclusief– iedereen moet kunnen meedoen • Flexibel en toekomstgericht – inspelen op innovaties • Werk met werk maken – aansluiten bij bestaande initiatieven • Samen – inwoners, interne en externe stakeholders • Geen houtige biomassa Kan de gemeenteraad bevestigen dat de uitgangspunten uit de Transitievisie Warmte (2021) het vertrekpunt vormen voor de verdere uitwerking van het Warmteprogramma?

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Scope warmteprogramma

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Scope Warmteprogramma Vindt u het wenselijk om de scope van het Warmteprogramma uit te breiden? Scope van de TVW (2021): • Woningen (huur en koop) • Utiliteitsbouw • Bestaande bouw

Ter overweging: • Nieuwbouw: nieuwbouw is al aardgasvrij sinds 2018, maar een koppeling kan interessant zijn gezien de impact op de warmtevraag binnen de gemeente en als koppelkans voor eventuele kleinschalige collectieve warmteoplossingen. • Industrie- en bedrijventerreinen: een koppeling ten gunste van het gehele energiesysteem van Gilze en Rijen waar vraag en aanbod samenkomen. Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Scope Warmteprogramma Nieuwbouw Scenario 1: We nemen nieuwbouw mee in het warmteprogramma.

Scenario 2: We ontwikkelen een zelfstandig (vrijwillig) programma onder de omgevingswet voor de verwarming van nieuwbouw.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Scope Warmteprogramma Industrie- en bedrijventerreinen Scenario 1: We nemen industrie- en bedrijventerreinen mee in het warmteprogramma.

Scenario 2: We nemen industrie- en bedrijventerreinen niet mee in het warmteprogramma.

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Proces

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Uitgangspunten Participatie 1. Iedereen mag en kan meedoen 2. Participatie staat aan de basis van ons handelen 3. De wederzijdse betrokkenheid van inwoners en de gemeenten vergroten 4. Betrokkenheid en eigenaarschap 5. We zijn omgevingsbewust en werken omgevingsgericht

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Stakeholderanalyse Niveau

Rol in proces

Actoren

Meebepalen

Kaders en richting bepalen

College, portefeuillehouder, gemeenteraad, werkgroep, stuurgroep

Meewerken

Inhoudelijke input leveren en keuzes mee vormgeven

Woningcorporatie, Enexis, Energie Gilze Rijen, ambtelijk

Meedenken

Adviseren, ervaringen delen, feedback geven

Gemeenteraad, bewonersgroepen en wijkverenigingen

Meeweten

Via consultatie en communicatie op de hoogte blijven

Inwoners, ondernemers, natuurorganisaties

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Stakeholderanalyse

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Input participatie 1. Heeft u nog aandachtspunten voor het proces? 2. Wilt u nog overige input meegeven?

Gilze en Rijen | Warmteprogramma

Afronding en vervolgstappen • Samenvatting interactief gedeelte • Ruimte voor vragen • Vooruitblik

Gilze en Rijen | Warmteprogramma