Presentatie erfgoedbeleid

Archeologische inventarisatie- en beleidskaart Gemeente Gilze en Rijen

drs. K. Leijnse Senior projectleider

1 / 15

2 / 15

Het maken van een beleidskaart, hoe gaat dat in zijn werk?

• Methode; in de geest van de nieuw ontwikkelde Handleiding opstellen gemeentelijke archeologische inventarisatiekaarten. • twee kaarten;

Verwachtingskaart Jagers & Verzamelaars Verwachtingskaart Boeren- en Staatse samenlevingen

• Geen sprake meer van lage, middelhoge of hoge verwachting, maar zones met verwachting en zones zonder verwachting.

De AVK, het proces

•

medewerkers Interdisciplinair team: – Archeoloog – Fysisch-geograaf – Historicus – GIS-specialist

•

Gedetailleerde verwachtingskaart In feite: combinatie van meerdere kaartlagen

3 / 15

Het begin; de Archeologische informatiekaart en de historische relictenkaart

4 / 15

Kaart 1; Jagers en Verzamelaars

5 / 15

Kaart 2; Boeren- en Staatse samenlevingen

6 / 15

Verwachtingskaarten, de onderdelen Archeologische waarden -Legerkamp Willem I (toekomstig Archeologische Rijksmonument??) -Terreinen van hoge archeologische waarde (AMK-terreinen) -Dorpskernen

Vlakdekkende archeologische zones - Zones met archeologische verwachting (model, historisch element,) - Zones met archeologische verwachting (natte context) - Zones zonder verwachting aan het oppervlak, maar met verwachting op grotere diepte (stuifduinen) - Zones met archeologische verwachting en een goede conservering (plaggendek) - Zones zonder verwachting (lage verwachting) - Zones waar archeologisch relevante zone is verstoord (geen verwachting)

7 / 15

Van verwachtingskaart naar beleidskaart

8 / 15

Beleidscategorieën gemeente Gilze-Rijen •

•

•

•

•

Categorie 1: wettelijk beschermde archeologische rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten Geen vrijstelling Categorie 2: AMK-terreinen, de historische dorpskernen en de gebufferde historische elementen vrijstelling voor gebieden kleiner dan 100 m2 en verstoringen ondieper dan 40 cm Categorie 3: de (geïntegreerde) gebieden van beide verwachtingskaarten waarbinnen archeologische resten uit alle perioden kunnen worden verwacht. vrijstelling voor gebieden kleiner dan 500 m2 en verstoringen ondieper dan 40 cm. Categorie 4: dezelfde zones als categorie 3, maar afgedekt met een in dikte variërend pakket stuifzand. vrijstelling voor gebieden kleiner dan 500 m2 en verstoringen ondieper dan 50 cm. Categorie 5: verwachting op bijzondere, aan water gerelateerde resten met hoge informatiewaarde (vennen en beekdalen). vrijstelling voor gebieden kleiner dan 1000 m2 en verstoringen ondieper dan 30 cm.

9 / 15

10 / 15

•

• •

Categorie 6: gebieden zonder archeologische verwachting (gebaseerd op de modellen). vrijstelling voor gebieden kleiner dan 25.000 m2 en verstoringen ondieper dan 40 cm. Categorie 7: zones met een onbekende verwachting. aangrenzende categorie is leidend Categorie 8: zones zonder archeologische verwachting (verstoord). Algehele vrijstelling

• •

Categorie 9a: reeds onderzochte en geheel vrijgegeven gebieden. Algehele vrijstelling Categorie 9b: reeds onderzochte gebieden die niet of slechts ten dele zijn vrijgegeven. Voor deze gebieden geldt dat het betreffende selectiebesluit dient te worden ingezien om te achterhalen wat er destijds is besloten. Al naar gelang het selectiebesluit kan het terrein worden vrijgegeven of dient vervolgonderzoek te worden uitgevoerd.

Cultuurhistorische Waardenkaart

•

Wat is cultuurhistorie? – Ondergronds: archeologie – Bovengronds: historische geografie en bouwhistorie

•

Uitgangspunt: – kaart als kennis- en inspiratiebron bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen – gebiedsgerichte aanpak

•

Twee kaarten: – Cultuurhistorische Inventarisatie – Cultuurhistorische Waardenkaart

11 / 15

CHW, het proces

•

Interdisciplinair team: – – – –

•

historisch-geograaf specialist militair erfgoed historicus GIS-specialist

Verschillende bronnen, o.a.: – Lijsten van objecten en gebieden met vastgestelde waarde (gemeentelijk monumenten, monumentale bomen e.d.) – CHW provincie Noord-Brabant – Oude kaarten en literatuur (wegen, vennen e.d.) – Aangevuld met lokale kennis van Heemkring Molenheide (o.a. onverharde wegen, Steenen Beer)

12 / 15

Cultuurhistorische Inventarisatie

13 / 15

Cultuurhistorische Waardenkaart • •

Inzicht in de karakteristiek en gaafheid 6 cultuurlandschappen – – – – – –

•

De Leijen De Akkers Jonge Ontginningen Militair terrein Ontginningsbossen Buitenplaatsen

attentiegebieden: – ruimtelijke en historische samenhang – gaafheid

14 / 15

Beleidscategorie

•

Cultuurlandschap, attentiegebied Voorstel: CHER bij ontwikkelingen groter dan 0,5 ha

•

Cultuurlandschap (niet zijnde attentiegebied): Voorstel: CHER bij ontwikkelingen groter dan 1 ha

CHER = Cultuurhistorische EffectRapportage - belangenafweging in vroeg stadium - onderbouwd oordeel over de (cultuurhistorische) kwaliteit van ruimtelijke plannen - overlap met standaard archeologisch bureauonderzoek (combinatie mogelijk)

15 / 15