Presentatie - Bijeenkomst versterken sociale basis

Raadsinformatieavond ‘Versterken Sociale Basis’ 13 januari 2025

Agenda 19.30

Opening

19.35

Presentatie over de sociale basis

20.00

Introductie op dilemma’s

Korte pauze 20.20

Interactief: Verkenning van perspectieven

21.15

Plenaire terugkoppeling

21.25

Afsluiting

2 - ABG-organisatie

De uitdaging van het sociaal domein

Maatschappelijke ontwikkelingen waardoor zorgvraag toeneemt o.a. vergrijzing

Schaarste geld en mensen

Hervormingsagenda Jeugd Toekomstscenario Kind&Gezin

Specialistische / beschikte zorg en voorzieningen

Integraal Zorg Akkoord (IZA)

Toegang ABG Lichte ondersteuning preventief en collectief

Transformatie GGZ

Persoonlijke en gemeenschappelijke Sociale basis Inwoners, verenigingen, netwerken, …

Ontwikkelingen onderwijs Etc…

Vraagstukken sociaal domein • Stelsel is niet toekomstbestendig − Toenemende zorgvraag − Kosten nemen sterk toe − Onvoldoende menskracht − Onvoldoende toegerust op nieuwe vraagstukken

• Geleerde lessen – praktijk en theorie − Complex georganiseerd − Niet iedereen wordt (tijdig) bereikt − Zelf- en samenredzaamheid niet vanzelf − Ondersteuning en hulp onvoldoende effectief voor inwoners in kwetsbare positie − we zien veel inwoners ‘terug’ − problematiek gaat over naar volgende generaties

− Wat zijn effectieve bouwstenen/randvoorwaarde voor een sterke sociale basis:

Aanpak toekomstbestendig sociaal domein • Beperken specialistische hulp (versoberen en versmallen) • Transformeren aanbod (veranderen) • Doorontwikkelen inrichting / organisatie van (de toegang tot) ondersteuning & hulp (+ vereenvoudigen)

• Versterken sociale basis (behouden en gericht investeren)

Het sociaal domein van de toekomst -

Niet meer alles (versoberen) Niet meer voor iedereen (versmallen) Veranderen (gericht versterken)

Wat verstaan we onder ‘de sociale basis’? Het wordt gezien als het geheel van informele en formele verbindingen, organisaties, diensten en voorzieningen en die het mogelijk maken dat mensen in sociale verbanden kunnen leven en kunnen meedoen in de samenleving. Deze voorzieningen, diensten en netwerken zijn algemeen toegankelijk en vooral ondersteunend voor mensen die het nodig hebben.

7 - ABG-organisatie

Strategie versterken sociale basis Persoonlijke sociale basis - huisgenoten, familie, vrienden, buren.. - Persoonlijke hulpbronnen Gemeenschappelijke sociale basis - Eigen clubjes, groepjes, - Verenigingen, initiatieven, vrijwilligers - Ontmoetingsplekken, gezonde leefomgeving - Sociale en omgevings hulpbronnen

Specialistische/ beschikte hulp en ondersteuning gemeenten

8 - ABG-organisatie

Institutionele sociale basis - Voorzieningen, accommodaties, - Lichte preventieve, collectieve ondersteuning - Huisartsen, onderwijs, thuiszorg, corporaties etc..

Kansen en (realistische) verwachtingen Ambitie • • •

Veerkrachtige inclusieve samenleving Inwoners kunnen, meedoen floreren, en naar elkaar (kunnen en willen) omkijken En bijdragen aan eigen en andermans welzijn

Kanttekeningen • Sterke sociale basis gaat niet vanzelf − Is van inwoners zelf, maakbaarheid door gemeente beperkt − Rol gemeenten (en andere organisaties) → Faciliteren, stimuleren, verbinden en ruimte geven (‘responsief’) − Gericht op randvoorwaarden en bouwstenen → Bestaanszekerheid, cohesie, inclusie en zeggenschap

• Basis voor dempende werking zorgkosten − Stevig fundament - Impact op langere termijn − Voor directe besparingen zijn andere dingen nodig 9 - ABG-organisatie

Gericht versterken… Wat is er dan anders?

10 - ABG-organisatie

Vanuit de leefwereld • Aansluiten bij oplossingsrichtingen van inwoners voor duurzame oplossingen • Benutten van ervaring(skennis) • Dichtbij zijn

• Ontschot werken en financieren

Veerkracht vergroten - Hulpbronnen versterken voor meer zelf- en samenredzaamheid - Verschillen zijn gewoon - ‘normalisatie’ - Informele hulp bevorderen: stimuleren én ondersteunen vanuit gelijkwaardige samenwerking - Zekerheid bieden

Samen - Eigenaarschap delen met inwoners en partners - Verantwoordelijkheid - Zeggenschap - ‘Responsief’ zijn

- Opgavegericht samenwerken - Verbinden van belangen -

Gezamenlijke ambitie Gezamenlijke agendering

- Gezamenlijke aanpak – verbinden van middelen

13 - ABG-organisatie

Op maat • Ongelijk behandelen voor gelijke kansen – individueel en collectief • •

Meer professionele ondersteuning (anders) inzetten voor ‘inwoners met minder hulpbronnen’ Minder professionele hulp voor inwoners met voldoende hulpbronnen

• Passend aanbod voor iedereen • •

inclusief aanbod specifiek aanbod voor deelgroepen

• Voorzieningen niveau op maat • •

Per gebied Per deelgroep

• Zesje is voldoende?

14 - ABG-organisatie

Interactief

15 - ABG-organisatie

- Jullie gaan drie dilemma’s bespreken. - Eerste dilemma 25 minuten

- Tweede dilemma 15 minuten - Derde dilemma 10 minuten Stap 1 Bespreek m.b.v. concrete voorbeelden het dilemma via de waarden driehoek en maak de rol van de gemeente daarbij expliciet.

16 - ABG-organisatie

Stap 2 ter afronding van de bespreking van het dilemma schrijven jullie op de flap: •

Welke focus binnen het dilemma krijgt de voorkeur?

•

Welke dilemma’s kwamen jullie nog meer tegen?

•

Welke gevolgen en risico’s zien jullie wanneer je voor deze voorkeur gaat?

•

Welke waarde of belang weegt het zwaarst bij de nadere uitwerking?

•

Wat is de rol van de gemeente?

Stap 3 na de bespreking en het schrijven gaan jullie naar de volgende flipover om het volgende dilemma te bespreken en antwoord op de vragen te geven.

17 - ABG-organisatie

Dilemma 1 Leefwereld versus Systeemwereld Geven we inwoners de ruimte om met hun ideeën en initiatieven af te wijken van onze beleidskaders, omdat we geloven in de kracht van hun betrokkenheid en creativiteit of houden we vast aan onze beleidsregels waarbij we de consistentie, voorspelbaarheid en rechtvaardigheid bewaken van onze aanpak, zelfs als dit betekent dat sommige initiatieven niet volledig tot hun recht komen.

18 - ABG-organisatie

Dilemma 2 Generieke aanpak of specifieke (collectieve) inzet voor kwetsbare inwoners Gaan we voor een generieke aanpak/voorzieningen gericht op alle inwoners, ongeacht hun sociaal economische status, leeftijd of maatschappelijke positie (stimuleren vrijwilligerswerk, accommodaties, subsidie voor activiteiten in de vrije tijd) of Richten we ons juist op specifieke inzet voor kwetsbare inwoners die extra ondersteuning nodig hebben omdat ze minder hulpbronnen hebben, zoals mensen in armoede, ouderen die eenzaam zijn of jongeren met problemen?

19 - ABG-organisatie

Dilemma 3 Gelijkwaardige samenwerking versus sturing door de gemeente Gaan we voor echte gelijkwaardige samenwerking met inwoners, organisaties en bedrijven waarbij we aansluiten bij de energie en de ideeën die aanwezig zijn of

Blijven we zelf de regie houden om de maatschappelijke doelen te behouden?

20 - ABG-organisatie

Dilemma 4 Een of meerdere vergelijkbare voorzieningen Houden we alle bestaande voorzieningen in stand houden en zetten we in op toegankelijkheid en bereikbaarheid van de voorzieningen

Of

Of gaan we meer inzetten op waarborgen van de kwaliteit en de financierbaarheid van de voorzieningen? En kijken we (op maat) wat per dorp, buurt echt nodig is?

21 - ABG-organisatie

Vervolg Februari:

bijeenkomsten met partners en stakeholders

Maart:

uitwerking

Q2:

besluitvorming

22 - ABG-organisatie