Presentatie 23 januari 2023

Scenario’s afkoppelen hemelwater van gemengd riool

Raadsinformatieavond 23 januari 2023

Besluitvorming 6 juli ’20: Motie afkoppelen regenwater van gemengd riool -

Mogelijkheden uitwerken (vGRP 2021-2026); In beeld brengen op welke wijze hemelwater versneld afgekoppeld kan worden; Subsidieregeling en informatiecampagne

Besluitvorming 6 juli ’20: Motie afkoppelen regenwater van gemengd riool -

Mogelijkheden uitwerken (vGRP 2021-2026); In beeld brengen op welke wijze hemelwater versneld afgekoppeld kan worden; Subsidieregeling en informatiecampagne

-

Stortbuien Vermengen schoon met vuil water Verdroging Piekbelastingen rwzi (waterkwaliteit Wolfsweide)

Besluitvorming 6 juli ’20: Motie afkoppelen regenwater van gemengd riool -

Mogelijkheden uitwerken (vGRP 2021-2026); In beeld brengen op welke wijze hemelwater versneld afgekoppeld kan worden; Subsidieregeling en informatiecampagne

-

Stortbuien Verdroging (waterkwaliteit Wolfsweide)

-

22 november ‘21: Raadsvoorstel tot het komen tot een Masterplan afkoppelen voor de kern Rijen

-

Focus versneld afkoppelen bij de kern Rijen te leggen en Gilze en Molenschot mee te nemen bij reconstructiewerkzaamheden; Ontwerpen blauwe aders Afweegnotitie af te wachten

-

Vermengen schoon met vuil water Piekbelastingen rwzi

Waarom doen we het? 2018 Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) Overheden geadviseerd te anticiperen op de negatieve gevolgen van klimaatverandering (2050): -

Overstromingsrisico (voor Gilze en Rijen niet van toepassing) Wateroverlast door hevige regenval Verdroging Hittestress

Waarom doen we het? Anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering -

Tegen gaan van wateroverlast en schade bij hevige regenval Tegen gaan van verdroging

Koppelkansen - Klimaatadaptie en duurzaam inrichten van de fysieke ruimte - Tegengaan van hittestress (DPRA) - Verbeteren waterkwaliteit overstortvijver Wolfsweide - Energietransitie

Wat gaan we afkoppelen?

Keuze neerslagscenario’s Bui 8+10%, herhalingstijd 1 per 2 jaar Bui 9+10%, herhalingstijd 1 per 5 jaar Uitgangspunten: - Geen water op straat bij gekozen neerslagscenario, tijdelijk water op straat bergen bij opvolgende normbui; - Tijdelijk water op straat is acceptabel, schade en langdurige ontwrichting van de mobiliteit niet.

Wat zijn de neerslagscenario’s neerslag (norm)

neerslag

hoeveelheid

bui

herhalingstijd

hoeveelheid

+ 10%

toename

8 9 10

1x per 2 jaar 1x per 5 jaar 1x per 10 jaar

19,6 mm/uur 29,4 mm/uur 35,7 mm/uur

21,8 mm/uur 32,3 mm/uur 39,3 mm/uur

+ 2,2 mm/uur + 2,9 mm/uur + 3,8 mm/uur

Klimaatscenario ‘21 KNMI Klimaattop Glasgow 2021: stijging van 1,5 ͦC (toename van neerslag 6,4% tot 15,2%)

bui 8 9 10

minimaal maximaal herhalingstijd (T) neerslag + 6,4% + 15,2% jaar mm/h mm/h mm/h 2 19,8 22,1 22,3 5 29,4 31,3 33,9 10 35,7 38,0 41,1

Afwegingen Scenario 1, bui 8+ (herhalingstijd 1x 2 jaar)

Scenario 2, bui 9+ (herhalingstijd 1x 5 jaar)

Afwegingen Scenario 2, bui 9+

Scenario 3, bui 9+

(herhalingstijd 1x 5jaar)

(herhalingstijd 1x 5 jaar, max. berging in Rijen west)

Afwegingen Scenario 1, bui 8+ (herhalingstijd 1x 2 jaar)

13 miljoen euro

Scenario 3, bui 9+ (herhalingstijd 1x 5 jaar, max. berging in Rijen west)

14 miljoen euro -

Uitvoeringsperiode 25 jaar Afschrijving 70 jaar

Planning

Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) In het DPRA worden overheden geadviseerd te zorgen dat zij in 2050 voldoende voorbereidt zijn op de negatieve gevolgen van klimaatverandering.

Planning 2023 23 januari Q2-2023 Q2 t/m 4

: presentatie raadsinformatieavond : besluitvorming college en gemeenteraad : uitwerking ‘natte component’

2024-2025 Q4

: programmering en uitwerking ‘droge component’ : vaststelling gemeentelijk rioleringsplan 2026-2030

2026-2050*

: gefaseerde uitvoering maatregelen in Rijen noord

2030 Q3 Q4

: evaluatie voortgang en financiën : vaststelling gemeentelijk rioleringsplan 2031-2035

Kosten ‘natte component’ (t.l.v. exploitatie riolering) Voorbereiding + projectleiding Maatregelen Rijen noord Maatregelen elders subtotaal

625.000 14.000.000 2.500.000 + 17.125.000

‘droge component’ Voorbereiding + projectleiding Herstel verharding Herstel groenvoorzieningen subtotaal Totaal Cofinanciering Onderhoud wegen 2.500.000 Onderhoud groen 500.000 Projecten ? Derden ?

1.040.000 9.580.000 1.200.000 + 11.820.000 + 28.945.000

Kosten ‘natte component’ (17.125.000) -

Voorbereidingskosten 2023 ‘natte component’ 125.000 t.l.v. huidige vGRP 2021-2025, exploitatie riolering;

-

Investering t.b.v. uitvoering 17 mln opnemen in het rioleringsplan 2026-2030 en de extra kapitaallasten te dekken door het verhogen van de rioolheffing.

‘droge component’ (11.820.000) -

Voorbereidingskosten voor het herstellen van de openbare ruimte (wegen + groen) 110.000, op te nemen in de exploitatiebegroting 2024 en 2025;

-

Investeringskosten ad. € 11.710.000, voor het herstellen van de openbare ruimte (wegen + groen) gefaseerd op te nemen in het investeringsplan en de extra kapitaallasten op te nemen in de meerjarenbegroting.

Geen extra’s, wensen raad, burgerparticipatie, etc.

Kosten Scenario 3

geraamde kosten

t.l.v. de voorziening riolering uitvoeringskosten Rijen noord kosten afkoppelen elder in gemeente

14.000.000 2.500.000

advies-/ontwerpkosten riolering (2023) projectleider 2024-2025 projectleider periode 2026 t/m 2050

85.000 40.000 500.000

kosten voor 2026

kosten per jaar v.a. 2026

jaarlijkse dekking uit bestaande voorzieningen

advies-/ontwerpkosten overige projectleider vanaf 2024-2025 projectleider vanaf 2026 t/m 2050

560.000 500.000

560.000

20.000

20.000 1.080.000

20.000 580.000

jaarlijkse kosten 2026-2050

85.000 40.000

9.580.000 1.200.000 500.000 40.000 500.000

jaarlijkse kosten 2031-2050

560.000 500.000

125.000 overige kosten herstel wegverhardingen herstel groenvoorzieningen

jaarlijkse kosten 2026-2030

383.200 48.000 70.000 40.000 110.000

100.000 20.000

283.200 28.000

17.200

17.200

20.000

20.000 348.400

Kosten Effect op de rioolheffing Rioolheffing stijgt vanaf 2026 t/m 2051 met 47% + indexering

-

3,4% in 2027 aflopend tot 2,9% in 2031 (+ indexering) 1,4% in 2032 aflopend tot 0,9% in 2051 (+ indexering) De gemiddelde jaarlijkse stijging bedraagt 1,55% (+ indexering)

Rioolheffing is in 2020 met 20% verlaagd! Rioolheffing Gilze en rijen voor een huishouden 2023: 105,96 euro (landelijk gemiddelde 2022: 186 euro)

Aandachtspunten -

Hoe ontwikkelt de klimaatverandering zich komende decennia?

-

Hoe snel gaat de woningbouwontwikkeling in de komende decennia?

-

Hoe gaan inwoners reageren op gevolgen klimaatverandering?

-

Het aanzicht van Rijen noord gaat veranderen

-

We kunnen ons niet beschermen tegen elke neerslag hoeveelheid

-

We kunnen niet elke woning vrijwaarden van schade tijdens hevige regenval

-

Personele capaciteit en materiaal schaarste

-

Extra verhoging van de rioolheffing

Aandachtspunten Koppelkansen! - verduurzamen fysieke leefomgeving - meer ruimte voor groen creëren (hittestress) - structurele aanpak van verkeersproblemen - terugdringen piekbelasting rwzi waardoor minder overstorten van vuilwater op oppervlaktewater - verbeteren kwaliteit vijver Wolfsweide - energietransitie

Wat gebeurd er als we niets doen? Bui 8+10% (1x per 2 jaar)

Bui 9+10% (1x per 5 jaar)

Wat gebeurd er als we niets doen?

Wat is het effect als we de maatregelen meenemen met reconstructie werkzaamheden? - Geschatte uitvoeringstijd ca. 40 i.p.v. 25 jaar - Gemeente is later voorbereidt op klimaatverandering - Groter risico bij hevige neerslag - Verbetering waterkwaliteit Wolfsweide duurt langer - Langer overstorten van verontreinigd rioolwater bij hevige regenval - U bent beter in staat maatregelen aan te passen o.b.v. klimaatontwikkeling

Wat is het effect als we de maatregelen meenemen met reconstructie werkzaamheden?

Effect op de rioolheffing: -

2,7% in 2027 aflopend tot 2,4% in 2031 (+ indexering) 0,9% in 2032 aflopend tot 0,5% in 2066 (+ indexering) De gemiddelde jaarlijkse stijging bedraagt 0,89% (+ indexering)

Wat is het effect als we de maatregelen meenemen met reconstructie werkzaamheden?

Effect op de rioolheffing: -

2,7% in 2027 aflopend tot 2,4% in 2031 (+ indexering) 0,9% in 2032 aflopend tot 0,5% in 2066 (+ indexering) De gemiddelde jaarlijkse stijging bedraagt 0,89% (+ indexering)

Realisatie t/m 2050 -

3,4% in 2027 aflopend tot 2,9% in 2031 (+ indexering) 1,4% in 2032 aflopend tot 0,9% in 2051 (+ indexering) 1,4% in 2032 aflopend tot 0,9% in 2051 (+ indexering)

Wat is het effect van wat bewoners zelf kunnen doen? - Infiltreren (60mm/m2 verhard oppervlak) - Groene daken - Hergebruikvoorzieningen hemelwater (België) Voordelen Ontlasten het gemeentelijke stelsel waardoor het grotere hoeveelheden water van uit de openbare ruimte kan verwerken of kleiner (goedkoper) uitgevoerd kan worden. Nadeel Geen controle op het onderhoud van de voorzieningen Doelmatigheid; kosten hoger dan een nutsvoorziening

Wat is het effect van wat bewoners zelf kunnen doen? Effect bij hevige regenval van een regenton is beperkt Dakoppervlak 50m2 Bui 8 (2jr) : 990 ltr Bui 9 (5jr) : 1.470 ltr Bui 10 (10jr) : 1.785 ltr

Wat doen andere gemeenten? Dit blijkt erg afhankelijk van de situatie - Afvoermogelijkheden - Bodemgesteldheid (infiltratie mogelijkheden) - Grondwaterstand - Keuzes uit het verleden (aanleg hwa-stelsels) - Reliëf (vlak of heuvelachtig terrein)

Wat doen andere gemeenten? In bestaande situaties - Gaan uit van bui 8, 8+10% of 9 - Hanteren daarbij de norm: “geen water op straat” Bij nieuwbouw - Gemeenten stellen eisen bij nieuwbouw voor berging of verwerking van hemelwater variërend van 40 tot 70 mm/m2 verhard oppervlak. (Gilze en Rijen 60 mm/m2)

Zijn er alternatieven? Niets doen Bescherming niveau verhogen of verlagen Blauwe ader Rijen noord-west laten vervallen (vermindert verwerkingscapaciteit, bespaart kosten, water langer in het gebied en geeft minder doorspoeling bij Wolfsweide)

Deel van het hemelwater af blijven voeren via gemengd riool (niet duurzaam, meer overstorten vuil water, nadelig voor waterkwaliteit Wolfsweide)

Alleen maatregelen op kwetsbare locaties zoals bij project Rijen noord-oost ( niet toereikend; om op laag gelegen gebieden wateroverlast te voorkomen is het in Rijen noodzakelijk hemelwater in hoger gelegen gebieden vast te houden)

Is het voorgestelde scenario de beste (en duurste) oplossing? - We reduceren het risico van schade a.g.v. hevige regenval aan; - We pakken verdroging aan; - We pakken de waterkwaliteit bij Wolfsweide aan; - We reduceren het aantal overstorten van rioolwater (verbetering waterkwaliteit); - We kunnen de maateregel koppelen aan andere duurzaamheidsmaatregelen;

We weten niet hoe het klimaat zich gaat ontwikkelen.

We weten niet hoe het klimaat zich gaat ontwikkelen. Maar het gaat in de praktijk steeds weer sneller dan dat we verwacht hadden!