Document · PDF

Perspectiefnota 2026 definitief

Bijeenkomst (intern-groen) 23 juni 2025, gemeente Gilze en RijenBij agendapunt: Perspectiefnota 20256.315 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Datum: 10 juni 2025 Onegov zaaknummer: 1111518 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Financieel Perspectief................................................................................................................... 6 Financieel Perspectief toelichting.................................................................................................. 7 Meerjareninvesteringsplan (MIP)................................................................................................ 10 Kredieten ................................................................................................................................... 17 Weerstandsvermogen ................................................................................................................ 18 Bijlage Financiële beleidsuitgangspunten .................................................................................... 21

Inleiding Wat is ons perspectief voor de komende jaren? Met de nota geven we voor de jaren 2026-2029 antwoord op deze vraag. Eén richting heeft de gemeenteraad eind 2024 daarbij heel duidelijk aangegeven: we blijven maximaal inzetten op behoud van maatschappelijke voorzieningen. In deze perspectiefnota geven we aan wat er moet gebeuren om voorzieningen te behouden, om de basis verder op orde te krijgen en te houden en hoe we een gemeente blijven waar iedereen mee kan doen. Basis verder op orde krijgen In de afgelopen jaren troffen we veel voorbereidingen om onze basis op orde te krijgen. We kregen steeds beter zicht op wat daarvoor nodig is. Er is volop werk in uitvoering. In deze perspectiefnota geven we aan wat er nog meer nodig is om onze basis verder op orde te krijgen. Het gaat dan vooral om noodzakelijke verbeteringen van ons rioolstelsel en wegenonderhoud en – reconstructie en verbeteren van ons openbare groen. Tegelijkertijd treffen we met deze werkzaamheden ook maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Op tientallen plekken in onze gemeente zijn we hiermee in de komende jaren aan de slag. Voorzieningen behouden Met de investeringen in onze openbare ruimte investeren we ook in voorzieningen in onze leefomgeving.

Onze jeugd gaf, onder andere bij onze jongerenaanjager, nadrukkelijk aan waar zij behoefte aan hebben en in deze perspectiefnota vragen we geld om daarop in te spelen, bijvoorbeeld door te investeren in speel- en beweegplekken in onze openbare ruimte. Om voorzieningen te behouden moeten we ook investeren in gebouwen en mensen. Zo vragen we in deze perspectiefnota geld om De Schakel in Gilze te verduurzamen, de werkruimte op de milieustraat te vernieuwen, een noodzakelijke uitbreiding van het toezicht op de naleving van omgevingsvergunningen en behoud van buurtsportcoaches. Iedereen kan meedoen Met de vergrijzing en stijgende zorgkosten is een gezonde actieve leefstijl voor iedereen belangrijk. Onze buurtcoaches helpen inwoners om in beweging te komen en te blijven. Al jaren bieden we inwoners met overgewicht beweegprogramma’s aan. In deze perspectiefnota vragen we geld om deze te behouden. Ook beweeg- en speelvoorzieningen in de openbare ruimte dagen inwoners uit om in beweging te blijven. We blijven investeren in onze vier dorpen. We zijn een gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dankzij de bestaande investeringen en de nieuwe investeringen, zoals benoemd in deze perspectiefnota behouden en versterken we dat. Het College van Burgemeester en Wethouders Gilze en Rijen, 10 juni 2025

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Leeswijzer Voor u ligt de perspectiefnota 2026. Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2025 en de saldi van de meerjarenraming 2025-2029 zoals deze hier genoemd staan (onderdeel A). Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen (onderdeel B) om te komen tot een bijgesteld financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota, bij het onderdeel financieel perspectief toelichting, lichten wij de wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item. Ten slotte gaan we in op de kredieten, het meerjareninvesteringsplan (MIP) en de geactualiseerde doorkijk van het weerstandsvermogen.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Financieel Perspectief Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2025 en de saldi van de meerjarenraming 2025-2029 zoals deze hier genoemd staan. Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen om te komen tot een geactualiseerd financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota lichten wij deze wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item. Bedragen x € 1.000/- = nadelig Onderdeel

2025

2026

2027

2028

2029

A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2025

-79

626

-6

-251

411

B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen

-28

-87

-252

-258

-79

598

-93

-503

153

MEERJARENRAMING 2025-2029

A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2025 Dit betreft het saldo van de meerjarenbegroting 2025-2029, zoals is vastgesteld in de 1ste tussentijdse rapportage 2025. Voor meer details verwijzen we u graag naar deze nota. B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen In onderstaande tabel zijn wensen en oplossingsrichtingen opgenomen die nog niet voorzien waren in de begroting 2025. In het vervolg van deze nota worden de posten uitgebreid toegelicht.

Nr. Prog. Omschrijving

Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2025 2026 2027 2028 2029

Actualisatie bestaande investeringen

200

-22

-28

Nieuwe investeringen Openbare Ruimte

-2

-7

-60

Uitvoeringsprogr. mobiliteit op deelprogramma's

-50

Nieuwe OV haltes (krediet € 100.000)

-7

5. 6.

6 6

Voortzetten aanpak overgewicht Buurtsportcoaches

0 0

-28 -40

0 -40

Kapitaallasten verduurzaming De Schakel Dekking budgetten duurzaamheid

0 0

-27 27

-15

Kwaliteitsimpuls beweeg-, speel- en ontmoetingsmogelijkheden (krediet € 150.000) Opstellen Programma grondbeleid en kostenverhaal Dekking algemene reserve grondexploitatie

0 0

-30 30

0 0

Uitbreiding toezicht omgevingsvergunningen

-108

TOTAAL

-28

-87

-252

-258

10. 8

Bovenstaande voorstellen leiden tot het volgende saldo: Onderdeel MEERJARENRAMING 2025-2029

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

2025 -79

Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2026 2027 2028 2029 598

-93

-503

153

Financieel Perspectief toelichting In onderdeel B van het financieel perspectief staan wensen en oplossingsrichtingen benoemd. Hieronder geven we er een toelichting op. 1. Actualiseren bestaande investeringen Openbare Ruimte (MIP) Het MIP is geactualiseerd, dit leidt tot onderstaande financiële effecten op de begroting 2025-2029. Een aantal investeringen verschuiven we naar een later jaar. Of door inflatie is het investeringsbedrag verhoogd. Door deze wijzigingen veranderen de kapitaallasten. Omschrijving investering 2025 Aanp. onduid. verkeerssituat. en optim. verkeersmaatr. Fietspaden Tilburgsebaan Reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat - Broekakkerweg) Rijen NO, Breebroek-Wouwerbroek-Zaaren Aalstraat Reconstructie Mary Zeldenrustlaan Reconstructie van Heinsbergstraat Reconstructie Alphensebaan (Bolberg/Klaverstraat-gemeentegrens) Reconstructie Wethouder van de Wildenbergstraat Reconstructie Kennedylaan Herinrichting Wilhelminaplein Overig Totaal programma 2

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -

Mutatie t.b.v. PPN 2026 2026 2027 2028

2029

0 0 0 107.286 0 0 34.829 0 0 0 56.508 829 199.452

-905 -1.485 -1.143 0 -5.029 -1.000 -1.743 -11.971 -1.114 -1.371 0 -1.721 27.482-

0 34.282 -1.143 70.229 0 -1.000 -1.743 -11.971 -1.114 -1.371 0 3.565 89.733

0 -1.485 -1.143 0 0 -1.000 -1.743 -11.971 -1.114 -1.371 0 -1.721 21.549-

2. Nieuwe investeringen Openbare Ruimte (MIP) In deze perspectiefnota zijn nieuwe investeringen in de openbare ruimte opgenomen. Het gaat om straten waar de riolering en/of het wegdek dringend aan vervanging toe is. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit een (bestemmings)reserve en/of voorziening, is het effect budgettair neutraal. Dit geldt voor de volgende investeringen: • • •

Mgr. Schaepmanstraat Rijen (dekking bestemmingsreserve wegen + voorziening riolering); Relinen riolering (dekking voorziening riolering); Vervanging werk-/kantoorruimte milieustraat Rijen(dekking voorziening afval).

Wanneer de kapitaallasten (deels) worden gedekt vanuit de reguliere exploitatie (stelpost meerjareninvesteringsplan) is er wél een budgettair effect. Dit geldt voor onderstaande investeringen en leidt tot onderstaande financiële effecten op de begroting 2025-2029. Deze hebben we verwerkt bij onderdeel B van deze nota (Effecten wensen en oplossingsrichtingen). Voor de details verwijzen we u graag naar het hoofdstuk "Meerjareninvesteringsplan (MIP)" verderop in deze nota. • • • • • •

Ridderstraat (tussen Strijp en komgrens) Gilze; Programma mobiliteit; Windvang Gilze; Burgemeester Molstraat Gilze; Willem Alexanderhof Rijen; Burgemeester Sweensplein Rijen;

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Omschrijving investering 2025 Ridderstraat (deel inrichten als 30km-zone) Verbetermaatregelen vanuit het programma Mobiliteit (quick wins) Reconstructie Windvang Reconstructie Burg. Molstraat Reconstructie Willem Alexanderhof Reconstructie Burg. Sweensplein Totaal programma 2

0 0 0 0 0 0 -

Mutatie t.b.v. PPN 2026 2026 2027 2028 0 1.429 0 0 0 0 1.429

5.686 1.429 0 0 0 0 7.114

5.686 1.429 13.571 11.171 13.629 14.600 60.086

3. Opstellen uitvoeringsprogramma mobiliteit Eind 2025 stellen we een programma mobiliteit vast. Daarna maken we een uitvoeringsprogramma op deelthema's. Hiervoor vragen we incidenteel in 2026 een bedrag van € 50.000. 4. Nieuwe bus-/ OV-haltes We pleiten al jaren voor behoud van openbaar vervoer in alle dorpskernen. De provincie heeft ons verzocht om voor de start van de nieuwe busconcessie in 2027 budget vrij te maken voor de aanleg/aanpassing van nieuwe bus- / OV-haltes. Daarvoor reserveren we in 2026 incidenteel een bedrag van € 100.000 euro. De provincie draagt voor 50 procent bij aan de totale kosten van € 200.000 euro. 5. Voortzetten aanpak overgewicht Sinds 2010 werken we met beweeggroepen voor inwoners met overgewicht. Tot nu toe deden we dat op basis van een rijksbijdrage. In 2026 vervalt de rijksbijdrage voor de aanpak van overgewicht. Op dit moment vinden er onderhandelingen plaats tussen rijk, gemeenten en zorgverzekeraars. Wij verwachten dat dit tot (structurele) financiering leidt voor gemeenten vanaf 2027. Met een incidenteel budget in 2026 zorgen we ervoor dat onze inwoners ook in 2026 kunnen blijven meedoen in de voor hen bekende beweeggroepen. 6. Buursportcoaches We maken optimaal gebruik van de cofinanciering vanuit het rijk om buurtsportcoaches in te zetten. In 2026 blijft de huidige cofinancieringsregeling gelden.

Wij verwachten een structurele voortzetting van de cofinanciering vanuit het rijk vanaf 2027. Om vanaf 2026 en verder de inzet van de buurtsport- en cultuurcoaches te behouden reserveren we een budget van €40.000 structureel. 7. Verduurzamingsmaatregelen De Schakel Voor de verduurzaming van De Schakel is een investering noodzakelijk van € 590.000. Voor deze investering vragen wij een subsidie duurzaam maatschappelijk vastgoed aan. Deze subsidie bedraagt naar verwachting € 236.000. Per saldo is hiervoor een krediet noodzakelijk van € 354.000. De structurele kosten van deze investering bestaan uit de kapitaallasten die in het eerste jaar € 25.400 bedragen en in het 15e (laatste) jaar nog € 23.700 bedragen. Verduurzamen we het pand niet, dan stijgen de reguliere onderhoudskosten structureel met € 13.000. Eventuele besparingen op energiekosten vallen in de exploitatie van de gebruiker van De Schakel. Wij zullen met hen in overleg treden om hierover afspraken te maken. 8. Kwaliteitsimpuls beweeg-, speel- en ontmoetingsmogelijkheden Om bij te dragen aan een gezonde en veilige leefomgeving voor jeugdigen, investeren we in de periode 2025/2026 € 150.000 in een kwaliteitsimpuls voor beweeg-, speel- en ontmoetingsmogelijkheden. Deze investering richt zich in ieder geval op de wijk Vijf Eiken/Brabantpark en het Burgemeester Sweensplein in Rijen. De jeugd is actief betrokken bij deze

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

2029 5.686 1.429 13.571 11.171 13.629 14.600 60.086

trajecten. Voor beide locaties geldt een grote betrokkenheid vanuit de wijk, waarmee de behoefte aan verbetering van de buitenruimte breed wordt gedragen. Ook sluit de kwaliteitsimpuls aan op de uitkomsten van het onderzoek van de jongerenaanjager. 9. Opstellen Programma grondbeleid en kostenverhaal Het Programma grondbeleid en kostenverhaal vormt één van de Programma's die in aanvulling op de Omgevingsvisie is uitgewerkt. ln dit programma stellen we de kaders voor het gemeentelijk grondbeleid en voor het kostenverhaal en de financiële bijdragen. Hiervoor vragen we incidenteel in 2026 een bedrag van € 30.000. 10. Uitbreiding capaciteit Toezicht naleving omgevingsvergunningen Uit een extern onderzoek in opdracht van de ABG-organisatie blijkt dat de afdeling Toezicht naleving omgevingsvergunningen een capaciteitstekort heeft van 2 fte. Deze kosten kunnen niet gedekt worden uit een verhoging van de leges. Vanaf 2026 vraagt de ABG-organisatie een bedrag van € 108.000 structureel om het capaciteitstekort op te lossen.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Meerjareninvesteringsplan (MIP) Het meerjareninvesteringsplan (MIP) gaat over investeringen die in de toekomst gepland staan. Via het MIP reserveren wij deze middelen alvast in de begroting, zodat tijdens de kredietaanvraag sprake is van financiële dekking. Voor deze punten worden dus nog aparte raadsvoorstellen en -besluiten aan uw raad voorgelegd. Gewijzigde investeringen In het huidige meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn een aantal investeringen die worden doorgeschoven naar een later jaar of waarvan het investeringsbedrag is verhoogd (inflatie). Door deze wijzigingen veranderen ook de kapitaallasten per jaar. Wanneer de kapitaallasten (deels) worden gedekt vanuit de reguliere exploitatie (stelpost meerjareninvesteringsplan) is er wél een budgettair effect. Dit effect hebben we verwerkt bij onderdeel B van deze nota (Effecten wensen en oplossingsrichtingen) punt B1 en geldt voor de onderstaande investeringen: 1. Op basis van de GWW-index is het bedrag van de investeringen van programma 2 verhoogd met 4,3%. 2. Voor de jaarlijkse investeringen "Aanleg extra parkeerplaatsen bestaande wijken" en "Aanpak onduidelijke verkeerssituaties en optimaliseren verkeersmaatregelen" is de jaarschijf 2029 toegevoegd. 3. De investering "Fietspaden Tilburgsebaan" is doorgeschoven van 2025/2026 naar 2026/2027. 4.

De investeringen "Rijen NO, Breebroek" en "Rijen NO, Wouwerbroek" zijn (gedeeltelijk) doorgeschoven van 2025 naar 2025/2026. 5. De investering "Rijen NO, Zaaren" is (gedeeltelijk) doorgeschoven van 2025 naar 2025/2026/2027. 6. De afschrijvingslasten van de investering "Aalstraat" zijn met ingang van 2029 opgenomen in het investeringsplan. 7. De investering "Reconstructie van Heinsbergstraat" is doorgeschoven van 2025 naar 2026. 8. De investering "Reconstructie Alphensebaan" is verhoogd i.v.m. het aanbrengen van grasbetontegels aan beide kanten van de weg; 9. Voor de investering "Herinrichting Wilhelminaplein" gingen we in de begroting uit van gereed komen in 2025 dus kapitaallasten m.i.v. 2026. We hebben nu de verwachting dat de investering gereed is in 2026 dus de kapitaallasten schuiven door naar 2027. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit een (bestemmings)reserve en/of voorziening, is het effect budgettair neutraal. Dit geldt voor onderstaande investeringen welke allen verrekend worden met de bestemmingsreserve onderhoud buitensportaccommodaties: 10. De investering m.b.t. het vervangen van de doelgebieden in 2025 bij VV Gilze blijkt niet noodzakelijk en kan komen te vervallen. 11. De vervanging van kunstgrasveld 3 bij VV Gilze wordt doorgeschoven naar 2027. 12. De investeringsbedragen m.b.t.

het vervangen van verharding, beregening en afrastering bij VV Gilze, VV rijen en VV Molenschot komen voor 2025 te vervallen. Wel wordt het hekwerk bij VV Rijen en de Hockeyclub vervangen in 2025 vervangen. 13. De investeringen m.b.t. de renovatie van natuurgrasveld 2 en 4 van VV Rijen schuiven in overleg met VV Rijen met respectievelijk twee en één jaar door. De renovaties van natuurgrasveld 2 en 4 vinden nu beide plaats in 2027.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Nieuwe investeringen In het meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn ook nieuwe investeringen opgenomen. Al deze punten staan cijfermatig weergegeven in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief", onderdeel B "Effecten wensen en oplossingsrichtingen". 1. Ridderstraat (deel inrichten als 30 km - zone) (2026) € 199.000 In 2024 is in de Ridderstraat (tussen Strijp en komgrens) in Gilze met een spoedreparatie de riolering vervangen. Er is een tijdelijke verharding teruggebracht vanwege het zetten/ inklinken van de grond. de straat vormt een belangrijke verbinding tussen dorp en sportpark Verhoven. Daarom is dit deel Ridderstraat ook opgenomen in het vastgestelde uitvoeringsprogramma fiets met de wens verbetermaatregelen te treffen en de straat veiliger in te richten. Hiervoor zijn nog geen financiële middelen opgenomen in het MIP. Te nemen maatregelen zijn onder andere inrichten als 30 km/u zone, meer groen toevoegen, verlengen van het tweerichtingenfietspad vanaf de komgrens tot aan de kruising Vogelvlucht en zorgen we voor een veilige oversteek bij het oprijden van de rijbaan. Hiervoor nemen we een bedrag in het investeringsplan op van € 199.000 voor 2026. 2. Verbetermaatregelen programma Mobiliteit (2025) € 50.000 Eind 2025 stellen we een programma mobiliteit vast. Dit vormt de basis voor de integrale uitvoering van ons verkeers- en vervoersbeleid in de komende jaren.

Om daarna eerste 'quick win' verbetermaatregelen uit te kunnen voeren, vragen we in 2026 incidenteel een bedrag van € 50.000. 3. Reconstructie Windvang (2026) € 1.013.000 De riolering moeten we dringend vervangen. Er komt een gescheiden rioolstelsel bestaande uit een vuilwater- en infiltratieriool inclusief het vervangen van de huisaansluitingen tot aan de perceelsgrens. Uitgangspunt is om de bestaande verharding zoveel als mogelijk te hergebruiken en dat het groene plein inclusief speelplaatsen blijft zoals het nu is. De voorbereiding is voorzien in 2026 en de uitvoering in 2027. Investeringen berekend op basis van kengetallen € 1.013.000 (riolering € 538.000 en wegen € 475.000). 4. Reconstructie Burg. Molstraat (2026) € 679.000 De riolering moeten we dringend vervangen. Er komt een gescheiden rioolstelsel bestaande uit een vuilwater- en infiltratieriool inclusief het vervangen van de huisaansluitingen tot aan de perceelsgrens en exclusief het binnenterrein. Investeringen berekend op basis van kengetallen € 679.000 (Riolering € 288.000 en wegen, groen en verkeersmaatregelen € 391.000). 5. Reconstructie Willem Alexanderhof (2026) € 792.000 Het Willem Alexanderhof is in het masterplan integraal beheer openbare ruimte opgenomen in jaarschijf 2027 (voorbereiden) en 2028 (uitvoeren). De riolering moeten we vervangen.

We halen de planning een jaar naar voren om in 2026 voor te bereiden en in 2027 uit te voeren. Er komt een gescheiden rioolstelsel bestaande uit een vuilwater- en infiltratieriool inclusief het vervangen van de huisaansluitingen tot aan de perceelsgrens en exclusief het binnenterrein. Investeringen berekend op basis van kengetallen € 792.000 (Riolering € 315.000 en wegen en groen € 477.000). 6. Reconstructie Burg. Sweensplein (2026) € 1.013.000 In het integraal Masterplan integraal beheer openbare ruimte waren de Dreesstraat en Van Houtenstraat in Rijen opgenomen in de jaarschijf 2026 voorbereiden en 2027 uitvoeren. Gezien de urgentie, vinden we het verantwoord om deze straten uit te stellen en hiervoor in de plaats het oostelijk en zuidelijk deel van Burgemeester Sweensplein in Rijen aan te pakken. Er komt een gescheiden rioolstelsel bestaande uit een vuilwater- en infiltratieriool inclusief het vervangen van Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

de huisaansluitingen tot aan de perceelsgrens. Uitgangspunt is om de bestaande verharding zoveel als mogelijk te hergebruiken Investeringen berekend op basis van kengetallen € 1.013.000 (riolering € 502.000 en wegen en groen € 511.000). 7. Mgr. Schaepmanstraat (onderhoud + riolering) (2025) € 460.000 Het gedeelte van de straat tussen de Heemskerkstraat en de Colijnstraat. De riolering is dringend aan vervanging toe. Het wegdek is dringend aan onderhoud toe en we willen een 30 km/u zone en 2 verkeersplateaus aanleggen. Er zijn koppelkansen met het lopende project Tropical Margriethal. Daarom starten we de voorbereiding in 2025 en de uitvoering in 2025/2026. De investeringen passen binnen bestaande budgetten (onderhoud wegen en riolering). Dit heeft dus geen gevolgen voor de begroting 2025-2029. 8. Vervangen hekwerk sportpark Vijf Eiken € 40.000 De huidige terreinafscheiding bij Sportpark Vijf Eiken verkeert in slechte staat en is versleten. Hierdoor is het mogelijk dat de voetbalvelden van VV Rijen en de hockeyvelden van HCGR via deze, niet toegestane, route bereikbaar zijn. Het betreft 2 zijdes van het sportpark; de perceelsgrens langs de N631 en de perceelsgrens aan de kant van de Kleine Vospad. We vervangen het versleten hekwerk voor een nieuw hekwerk. Het college heeft het krediet voor deze investering inmiddels goedgekeurd. 9.

Relinen riolering € 3.121.000 Na uitgevoerde inspecties moeten we een deel van de riolering dringend verbeteren. Dat doen we door relining toe te passen. Het bestaande riool krijgt een nieuwe binnenwand en de weg hoeft niet opengebroken te worden. Met een stelpost is hiermee al rekening gehouden in de reguliere begroting (=gesloten exploitatie riolering). Dit heeft dus geen gevolgen voor de begroting 2025-2029. Het investeringsbedrag van € 3.121.000 is noodzakelijk voor het uitvoeren van reliningswerkzaamheden in diverse straten binnen de kernen Gilze, Rijen en Molenschot. Het betreft de volgende locaties: • Rijen: Laagstraat, Van Hogendorpstraat, Hoofdstraat, De Vucht, Scholverbos; • Molenschot: Pastoor van de Rietstraat; • Gilze: Dassenburcht, Fazantendrift, Haviksnest, Hubertusveld, Wildschut, Raadhuisstraat, Abdis van Thornstraat, Burgemeester van Mierlostraat, Molenstraat. Deze werkzaamheden zijn gebaseerd op: • De beoordeling van de inspectie van circa 112 km riool (75% van het stelsel); • De urgentie van de gebreken; • De keuze voor relinen als duurzame, kostenbesparende techniek met een verlengde levensduur van > 50 jaar; • De afwezigheid van integrale herinrichtingsplannen voor deze straten op korte termijn. We willen in 2025 starten met de uitvoering van de werkzaamheden.

Door dat te doen voorkomen we hoge kosten door spoedreparaties, risico op schade (sinkholes) en verstoringen van de werking van het riool. 10. Vervanging werk/kantoorruimte milieustraat € 40.000 Na meer dan 25 jaar intensief gebruik zijn de werk-/kantoorruimte op de Milieustraat in Rijen aan vervanging toe. Uit recent onderzoek blijkt dat renovatie of opknappen van het huidige gebouw evenveel zou kosten als het plaatsen van een nieuwe unit. Wij willen het huidige gebouw vervangen door een nieuwe, duurzame werk-/kantoorunit. Deze nieuwe unit verbetert

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

ook de uitstraling van de entree van de milieustraat. De kosten voor de vervanging van het gebouw worden geraamd op € 40.000. Deze investering wordt gedekt vanuit de voorziening afval. Dit heeft dus geen gevolgen voor de begroting 2025-2029. Extra toelichting investering Fietsvoorziening Gilze-Riel (Rielsebaan) Het bedrag voor de fietsvoorziening Gilze-Riel hebben we niet geactualiseerd omdat we nog niet duidelijk hebben wat de kosten zijn. We kunnen wel aangeven dat we verwachten dat het bedrag veel hoger zal liggen dan de huidige geraamde kosten. De kosten zullen ook afhankelijk zijn van wat de gemeenteraad in Q3-4 gaat besluiten. Met de 2e turap 2024 zullen we hoogstwaarschijnlijk een actueel (financieel) beeld kunnen geven van de kosten.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Omschrijving investering 2025 Programma 2 Verkeer en vervoer Aanleg extra parkeerplaatsen bestaande wijken Aanp. onduid. verkeerssituat. en optim. verkeersmaatr. Brug en steiger Water aan de Warande Ridderstraat (deel inrichten als 30km-zone) Verbetermaatregelen vanuit het programma Mobiliteit (quick wins) Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan Fietsvoorziening Gilze-Riel (Rielsebaan) Fietspaden Tilburgsebaan Teruggeven aan natuur door saneren fietspaden Chaamse Fietsalléé

10.000 20.000 93.000 20.000 50.000

* * * *

150.000 330.000

130.000

Dekking lasten Stelpost expl. Reserve

Voorz.

Afschr. duur

2026

2027

2028

2029

10.000 20.000 179.000 -

10.000 20.000 -

50.000 100.000 93.000 199.000 50.000

30 35 25 35 35

200.000 107.000 -

966.000 -

350.000 330.000 1.073.000 130.000

30 30 30 1

Reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat - Broekakkerweg) Riolering Lange Wagenstraat (vervanging) Reconstructie Lange Wagenstraat (Broekakkerweg - Rotonde) Riolering Lange Wagenstraat (riolering vervanging)

962.000 697.000 37.000 381.000

962.000 37.000 -

697.000 381.000

35 70 35 70

Reconstructie Nieuwstraat (Bisschop de Vetplein - Lange Wagenstraat) Riolering Nieuwstraat (vervanging)

25.000 16.000

222.000 148.000

247.000 -

164.000

35 70

Rijen NO, Breebroek (wegen + groen) t.l.v. exploitatie Rijen NO, Breebroek (wegen) t.l.v. bestemmingsreserves Rijen NO, Breebroek (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen)

41.000 16.000 37.000

368.000 142.000 332.000

409.000 -

158.000 -

369.000

35 35 1

Rijen NO, Wouwerbroek (wegen + groen) t.l.v. exploitatie Rijen NO, Wouwerbroek (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen)

89.000 61.000

799.000 553.000

888.000 -

614.000

35 1

Rijen NO, Zaaren (wegen + groen) t.l.v. exploitatie Rijen NO, Zaaren (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen)

246.000 174.000

1.106.000 782.500

2.458.000 -

1.739.000

35 1

18.000 29.000 94.000 27.000

158.000 264.000 845.000 239.000

176.000 -

266.000

293.000 939.000 -

35 70 1 1

Aalstraat (wegen + groen) Aalstraat (riolering vervanging) Aalstraat (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen) Aalstraat (deel CP parkdeel))

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Kredieten Investeringskredieten te voteren middels deze rapportage In december 2023 is de nieuwe financiële verordening 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In deze verordening is geregeld, dat via de P&C producten aan de raad het verzoek kan worden gedaan om één of meerdere kredieten uit het meerjareninvesteringsplan (MIP) te voteren. Dit verzoek kan worden gedaan voor zowel een voorbereidingskrediet als een uitvoeringskrediet. Enerzijds kan het hier gaan om een krediet voor een nieuwe investering. Anderzijds kan het gaan om een aanvullend krediet op een reeds bestaande investering. Wanneer het verzoek tot het voteren van een krediet wordt gedaan, wordt dit specifiek benoemd in het raadsvoorstel en -besluit van het betreffende P&C product. Voor alle andere investeringen uit het meerjareninvesteringsplan (MIP) geldt, dat we op een later tijdstip een apart raadsvoorstel en -besluit aan de gemeenteraad voorleggen ter autorisatie van het krediet. De nu te voteren kredieten staan in het raadsvoorstel en -besluit opgesomd. Hierbij betekent "VK" voorbereidingskrediet en "UK" uitvoeringskrediet. De kredieten nu te voteren staan in het MIP weergegeven met een (*). Een inhoudelijke toelichting per punt treft u aan in deze nota bij het hoofdstuk "Meerjareninvesteringsplan".

Door deze kredieten nu te voteren kan, na vaststelling van deze nota door uw gemeenteraad, meteen worden gestart met de betreffende investeringen. Alle benoemde kredieten staan, voor zover deze financiële gevolgen hebben voor de exploitatiebegroting, cijfermatig weergegeven in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief", onderdeel B "Effecten wensen en oplossingsrichtingen". Hieronder de investeringen waarvoor we nu krediet aanvragen: A) Aanpak onduidelijke verkeerssituaties en optimaliseren verkeersmaatregelen (UK) € 20.000 B) Vervangen brug Warande + verwijd. vissteiger (UK) € 63.000 C) Ridderstraat (deel inrichten als 30km-zone) (VK) € 20.000 D) Verbetermaatregelen programma Mobiliteit (quick wins) (UK) € 50.000 E) Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan (UK) € 150.000 F) Sanering fietspaden Chaamse fietsalléé (UK) € 130.000 G) Reconstructie Alphensebaan (VK) € 167.000 H) Reconstructie Rotonde Dongenseweg/Hannie Schaftlaan (UK) € 156.000 I) Rconstructie Weth. v.d. Wildenbergstraat (VK) € 142.000 J) Reconstructie Kennedylaan (VK) € 221.000 K) Reconstructie Baroniestraat (VK) € 57.000 L) Vervangen kunstgras veld 4 VV Gilze (UK) € 405.000 M) Renovatie natuurgrasveld 1 VV Rijen (UK) € 75.994 N) Vervangen toplaag rondbaan AV Spiridon (UK) € 253.577 O) Relinen riolering (UK) € 3.121.000 P) Vervangen werk-/kantoorruimte Milieustraat (UK) € 40.000 P.S.

Voor het krediet "Vervangen brug Warande + verwijd. vissteiger (UK)" geldt dat het college eerder een krediet heeft gevoteerd van € 30.000 voor Fase 1. Het aanvullende krediet hierboven ad. € 63.000 is bedoeld voor het vervolg / fase 2.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Weerstandsvermogen Situatie jaarstukken 2024 Bij de jaarstukken 2024 liet het weerstandsvermogen onderstaand verloop zien: Bedragen in € miljoen 2029

2024

2025

2026

2027

2028

Algemene reserve

4,5

4,0

4,2

4,4

3,6

2,8

Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5

-0,9

-0,8

-0,7

Subtotaal

3,6

3,2

3,4

3,6

2,8

2,1

Actuele doorkijk weerstandsvermogen

Algemene reserve GREX

1,4

3,2

6,2

7,2

8,4

9,4

Risico's GREX

-1,9

-1,8

-1,7

-1,6

Subtotaal

-0,5

1,4

4,4

5,5

6,7

7,8

Totale weerstandsvermogen harde buffer absoluut

3,2

4,5

7,8

9,1

9,6

9,8

Totale weerstandsvermogen harde buffer relatief

2,2

2,7

4,0

4,6

4,9

5,2

Stille reserves

1,7

Onbenutte belastingcapaciteit

0,0

0,3

0,2

0,1

0,0

-0,2

Risico's algemene dienst met klassen 1-2

-1,6

-1,5

-1,4

Totale weerstandsvermogen zachte buffer absoluut

0,1

0,4

0,3

0,2

0,1

Totale weerstandsvermogen zachte buffer relatief

1,1

1,3

1,2

1,1

Totaal weerstandsvermogen absoluut

3,3

5,0

8,2

9,4

9,7

9,9

Totaal weerstandsvermogen relatief

1,76

2,19

3,00

3,35

3,50

3,62

De conclusies waren: •

Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen de 1,76 en 3,62. Voor het jaar 2024 is sprake van waarderingscijfer B (ruim voldoende) en voor de jaren 2025 t/m 2029 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1;

•

Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen 2,2 en 5,4. Voor alle jaren 2024 t/m 2029 is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Situatie 1e turap 2025 - Perspectiefnota 2026 Hieronder treft u de actuele doorkijk van het weerstandsvermogen. Hierin zijn de financiële effecten vanuit de 1e tussentijdse rapportage 2025 én de perspectiefnota 2026 verwerkt (voor zover de punten invloed hebben op het weerstandsvermogen): Bedragen in € miljoen Actuele doorkijk weerstandsvermogen

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Algemene reserve

4,5

5,1

5,0

5,6

4,7

3,6

Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5

-0,9

-0,8

-0,7

Subtotaal

3,6

4,3

4,2

4,8

3,9

2,9

Algemene reserve GREX

1,4

3,2

6,1

7,2

8,3

9,4

Risico's GREX

-1,9

-1,8

-1,7

-1,6

Subtotaal

-0,5

1,4

4,3

5,5

6,6

7,8

Totale weerstandsvermogen harde buffer absoluut

3,2

5,6

8,5

10,3

10,6

Totale weerstandsvermogen harde buffer relatief

2,2

3,1

4,3

5,1

5,3

5,5

Stille reserves

1,7

Onbenutte belastingcapaciteit

0,0

0,3

0,2

0,1

0,0

-0,2

Risico's algemene dienst met klassen 1-2

-1,6

-1,5

-1,4

Totale weerstandsvermogen zachte buffer absoluut

0,1

0,4

0,3

0,2

0,1

Totale weerstandsvermogen zachte buffer relatief

1,1

1,3

1,2

1,1

Totaal weerstandsvermogen absoluut

3,3

6,1

8,9

10,6

10,7

Totaal weerstandsvermogen relatief

1,76

2,45

3,17

3,65

3,76

3,83

De nieuwe conclusies zijn: •

Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2025 t/m 2029) tussen de 2,45 en 3,83. Voor alle jaren is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1;

•

Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2025 t/m 2029) tussen 2,2 en 5,5. Voor alle jaren is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.

We kunnen stellen dat, kijkend naar het einde van de planhorizon, het weerstandsvermogen nu (1e turap 2025 - perspectiefnota 2026) beter is geworden dan ten tijde van de jaarstukken 2024. Kijkend naar het einde van de planhorizon was bij de jaarstukken 2024 sprake van een absoluut weerstandsvermogen van € 9,9 miljoen (3,62 relatief), waar dit nu bij de 1e turap 2025 perspectiefnota 2026 € 10,7 miljoen (3,83 relatief) is. Het absolute weerstandsvermogen is hiermee gestegen met ca. € 0,8 miljoen (0,21 relatief). Hieronder wordt dit op hoofdlijnen verklaard: •

In de perspectiefnota 2026 wordt voorgesteld om de kosten voor het programma grondbeleid en kostenverhaal (punt 9 totaal € 30.000) te dekken vanuit de algemene reserve grondexploitatie. Hierdoor daalt het weerstandsvermogen;

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

•

In de doorkijk van het weerstandsvermogen nemen we ook de resultaten/saldi vanuit de meerjarenbegroting mee voor de jaren 2025 t/m 2029. Deze bedragen verrekenen we immers met de algemene reserve. Ten tijde van het voorstel Ravijnjaar ging het om een totaal bedrag over deze jaren van -/- € 1.193.000. Nu bij de perspectiefnota gaat het om € 76.000 positief. Het totale verschil van ca. € 1,3 miljoen zorgt voor een positief effect voor het weerstandsvermogen;

•

Om geen bezuinigingen op andere beleidsterreinen in te moeten boeken in de jaren 2028 en 2029 vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg nemen we een stelpost op. Dit is conform het begrotingsadvies VNG 2025, omdat het tweede advies van de commissie Van Ark nog in het verschiet ligt. De door het rijk toegepaste korting op de jeugdzorg voor de hervormingsagenda in 2028 en 2029 nemen wij op als vordering op het rijk (2028 € 765.862 en 2029 € 792.706). Niettemin bevat deze claim enige mate van onzekerheid. Vandaar dat we in het weerstandsvermogen anticiperen op dit risico. Dit leidt tot een nadelig effect voor het weerstandsvermogen van € 1,5 miljoen.

•

De jaarstukken 2024 hebben geleid tot een positief resultaat van € 1.734.000. Wanneer we hierop de voorgestelde budgetoverhevelingen in mindering brengen (€ 693.500), resteert er een positief saldo van € 1.040.500. Dit storten we in 2025 in de algemene reserve, waardoor het weerstandsvermogen verbetert met ca. € 1 miljoen.

Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Bijlage Financiële beleidsuitgangspunten Hieronder staat een overzicht van de financiële beleidsuitgangspunten begroting 2026 en meerjarenramingen 2027-2029. 1. Verwerkt zijn de door de raad genomen besluiten tot en met juli 2025 2. Aantal inwoners per 1 januari 2025: 28.611 3. Aantal woonruimten per 1 januari 2025: 11.728 4. Bijdrage ABG De bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling ABG is gebaseerd op de door het bestuur van de ABG vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029. Deze begroting wordt behandeld in de raadsvergadering van juni 2025. In de meerjarenbegroting 2026-2029 van de ABG is rekening gehouden met onderstaande inflatiepercentages en is het maatregelenpakket ravijnjaar verwerkt. Omschrijving Lonen Prijs ICT Prijs Overig

2026 3,40% 3,30% 2,20%

2027 4,30% 3,30% 2,20%

2028 3,90% 3,30% 2,20%

2029 3,90% 3,30% 2,20%

5. Kapitaallasten • Per 1 januari 2025 is voor € 40,7 miljoen aan langlopende leningen aangetrokken; • Het afgeronde rente-omslagpercentage bedraagt in de begroting 2025 0,50%; • Voor nieuwe investeringen gelden de bepalingen (afschrijvingsmethode en -termijnen) zoals deze zijn opgenomen in de nota waardering en afschrijving vaste activa 2017. 6. Subsidies In de begroting wordt gewerkt met subsidieplafonds. Voor meer informatie verwijzen we u graag naar het onderdeel "Subsidies" van de begroting. 7. Overige kosten • Bijdragen aan een gemeenschappelijke regeling zijn geraamd op basis van de meerjarenbegroting van betreffende gemeenschappelijke regeling die door het bestuur is vastgesteld (voor de ABG organisatie zie punt 4 hierboven); • Voor budgetten waar contractuele verplichtingen voor gelden zijn de ramingen hierop gebaseerd; • In de budgetten is, voor zover bekend, rekening gehouden met autonome groei; • Voor overige budgetten is alleen inflatiecorrectie toegepast voor zover dit noodzakelijk was. 8. Huren De te ontvangen huren van gebouwen worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2026 > 2,7%). De te ontvangen huren van sportvelden worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2026 > 2,7%). 9.

Tarieven binnensportaccommodaties

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

De tarieven voor het gebruik door onderwijs, particulieren, verenigingen etc. worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2026 > 2,7%). 10. Belastingen De belastingen worden jaarlijks trendmatig verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire. Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. De geraamde belastingopbrengsten nemen toe met onderstaande percentages. Soort belasting OZB woningen OZB niet-woningen, eigenaren OZB niet-woningen, gebruikers Forensenbelasting Toeristenbelasting Hondenbelasting

Verhoging 2026 2,7% 2,7% 2,7% 2,7% 2,7% 2,7%

11. Leges en heffingen Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Soort leges en heffingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges producten burgerzaken (pbbp) Marktgelden (pbbp) Inschrijfgelden kermis (pbbp) Leges principeverzoeken (pbbp) Leges omgevingsvergunningen (pbbp) Overige leges (pbbp)

Verhoging 2026 2,7% 2,7% 2,7% 2,7% 2,7% 2,7% 2,7% 2,7%

12. Algemene uitkering uit het gemeentefonds • In de primitieve ramingen van de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027 t/m 2029 wordt rekening gehouden met de cijfers uit de meicirculaire gemeentefonds 2025. • De bedragen die in de algemene uitkering zijn opgenomen ter compensatie van de inflatie, worden voor de jaren 2027 tot en met 2029 als stelpost opgenomen aan de lastenkant van de begroting. • Om geen bezuinigingen op andere beleidsterreinen in te moeten boeken in de jaren 2028 en 2029 vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg nemen we een stelpost op. Dit is conform het begrotingsadvies VNG 2025, omdat het tweede advies van de commissie Van Ark nog in het verschiet ligt. De door het rijk toegepaste korting op de jeugdzorg voor de hervormingsagenda in 2028 en 2029 nemen wij op als vordering op het rijk (2028 € 765.862 en 2029 € 792.706). 13. Reserves Voor de algemene reserves en bestemmingsreserves gelden de regels zoals die zijn opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV), de nota reserves en voorzieningen en de financiële verordening. Hiervan mag niet worden afgeweken. 14. Voorzieningen

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

Uit het oogpunt van rechtmatigheid en het BBV moeten alle bestedingen ten laste van voorzieningen zo nauwkeurig mogelijk worden geraamd. Hiervoor zijn bestedingsplannen ter onderbouwing noodzakelijk. In geval een bestedingsplan ontbreekt of een raming niet of moeilijk is te geven, moet tenminste een schatting worden gemaakt. In een later stadium kan dan alsnog worden gezorgd voor de noodzakelijke onderbouwing. 15. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven (incidenteel en structureel) wordt een stelpost opgenomen van € 1. 16. Overhead De overhead wordt op een consistente wijze toegerekend aan de taakvelden conform de geldende BBV regeling. De verdeling is gebaseerd op het aantal uren dat in het verleden aan betreffende taakvelden is besteed.

Perspectiefnota 2026 Gilze en Rijen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15656477/1