Nieuw - bijlage 19a Memo en Stikstofdepositieonderzoek bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen
Tekst van het document
Bijlage 19a Memo Stikstof en geactualiseerd stikstofdepositieonderzoek
memonummer datum aan van project projectnr. betreft
1 3 februari 2022 Miranda Pals Gemeente Gilze en Rijen Antea Group Bestemmingsplan "Stationsomgeving Rijen” 0463838.101 Wijziging naar aanleiding update AERIUS
Update AERIUS Calculator Vanaf 20 januari 2022 is een nieuwe versie van het stikstofrekenprogramma AERIUS beschikbaar. Dit is versie 2021. Eén van de belangrijkste wijzingen ten opzichte van de vorige versie is dat in versie 2021 voor alle bronsoorten de rekenresultaten tot op 25 km afstand van de bron worden weergeven en bij de beoordeling worden betrokken. Dit wordt de 25 km afkap genoemd. Daarnaast zijn verschillende achtergrondkaarten (ozon, NH3) en de habitatkaart geactualiseerd. De door het RIVM vastgestelde emissiefactoren van 15 maart 2021 zijn in de nieuwe versie verwerkt en er is een volledig nieuwe rekenmethode opgenomen voor het berekenen van de emissies bij mobiele werktuigen. Als gevolg van deze wijzigingen is het mogelijk dat de nieuwe rekenresultaten verschillen van de eerder uitgevoerde berekeningen. Om die reden is het project opnieuw doorgerekend voor het bestemmingsplan “Stationsomgeving Rijen”. Op basis van de nieuwe doorrekening en de rekenresultaten daarvan verandert de conclusie niet. Significant negatieve effecten ten aanzien van stikstof op Natura 2000-gebieden kunnen dan ook worden uitgesloten. Het aspect stikstofdepositie staat nadere besluitvorming niet in de weg.
Dit document is vertrouwelijk. Bezoek onze website voor de volledige disclaimer: Algemene voorwaarden en privacyverklaring
blad 1 van 1
Memo
datum aan van kopie project projectnr. betreft
1
31 januari 2022 Miranda Pals Gemeente Gilze en Rijen Armando Aerts Antea Group Gertjan Leeuw Antea Group Bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen 0463838.101 Stikstofdepositieonderzoek stationsomgeving Gilze en Rijen
Inleiding
De gemeente Gilze en Rijen is voornemens de Spoorzone Rijen verder te ontwikkelen tot een stationsomgeving waar wonen, werken en reizen worden gecombineerd. Het gaat hierbij onder andere om de verbetering van de bereikbaarheid/toegankelijkheid en het aantrekkelijker maken van het verblijfsgebied. Om dit te faciliteren wordt een onderdoorgang onder het spoor door gerealiseerd. Aanvullend op de realisatie van de onderdoorgang worden verkeerskundige maatregelen genomen om het verkeer dat gebruik maakt van de onderdoorgang te beperken. Ten behoeve van de realisatie van deze onderdoorgang dienen ten zuiden van het spoor in totaal 11 woningen te worden gesloopt. Op de locatie waar deze woningen worden gesloopt, worden na de realisatie van de onderdoorgang 20 appartementen en 7 grondgebonden woningen gerealiseerd. Daarnaast wordt ten noorden van het spoor de realisatie van 2 grondgebonden woningen mogelijk gemaakt. Om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld. In het kader van het bestemmingsplan is dit stikstofdepositieonderzoek uitgevoerd.
Het plangebied ligt op ongeveer 8 kilometer afstand van het dichtstbijzijnde Natura 2000 gebied ‘Ulvenhoutse Bos’ Op ongeveer 10 kilometer afstand is het Natura 2000-gebied ‘Regte Heide & Riels Laag’ gelegen en op grotere afstand zijn de Natura 2000-gebieden ‘Loonse en Drunense duinen & Leemkuilen’, ‘Kampina en Oisterwijkse Vennen’ en ‘Langstraat’ gelegen. De ligging van het plangebied ten opzichte van omliggende Natura 2000-gebieden is weergegeven in figuur 1. In deze Natura 2000-gebieden zijn voor stikstofgevoelige habitats aanwezig. Voor deze gebieden geldt dat er sprake is van een overbelaste situatie doordat op verschillende habitats de achtergronddepositie hoger is dan de kritische depositiewaarde (KDW) van dat habitat.
Figuur 1 ligging plangebied t.o.v. omliggende Natura 2000-gebieden
blad 1 van 17
2
Wettelijk kader
Binnen de EU worden de belangrijkste leefgebieden van de meest bedreigde en waardevolle soorten en habitattypen aangewezen als Natura 2000-gebied. Deze Natura 2000-gebieden moeten samen een Europees ecologisch netwerk vormen om de achteruitgang van de biodiversiteit te keren. De juridische basis voor dit netwerk zijn de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn, die in Nederland zijn doorvertaald in de Wet natuurbescherming (Wnb). Per gebied worden voor de soorten en habitattypen instandhoudingsdoelstellingen bepaald. Dit kunnen behouds- of uitbreidings-/verbeteringsdoelstellingen zijn. Het is verplicht om plannen en projecten te beoordelen op de gevolgen voor Natura 2000-gebieden. Voor projecten geldt een vergunningsplicht als het project een significant gevolg kan hebben op een Nederlands Natura 2000-gebied (art. 2.7 lid 2, Wnb). Bij vaststelling van plannen moet het bevoegd gezag rekening houden met de gevolgen van het plan voor Natura 2000-gebieden (art. 2.7 lid 1, Wnb). Bij plannen of projecten in of in de nabijheid van een Natura 2000-gebied dient in een oriënterende fase onderzocht te worden of de ontwikkeling een significant (negatief) gevolg op het betreffende Natura 2000-gebied kan hebben.
Indien na dit onderzoek op voorhand niet kan worden uitgesloten dat de activiteit een significant gevolg heeft, dient meer gedetailleerd dan in de oriënterende fase in kaart gebracht te worden wat de effecten van de activiteit kunnen zijn. Deze analyse heet een ‘passende beoordeling’. Wanneer uit de passende beoordeling alsnog de zekerheid wordt verkregen dat de activiteit geen significant gevolg heeft, staat de Wet natuurbescherming besluitvorming (voor wat betreft gebiedsbescherming) niet in de weg. Vrijstelling realisatiefase Op 9 maart 2021, is voor de realisatiefase de Wet stikstofreductie en natuurverbetering door de Eerste Kamer aangenomen. Deze wet, die per 1 juli in werking is getreden, voorziet in een vrijstelling voor activiteiten van de bouwsector, zoals slopen en bouwen. De bij deze activiteiten vrijkomende emissies die zorgen voor stikstofdepositie mogen dan bij de beoordeling buiten beschouwing worden gelaten. Volledigheidshalve is voor het aspect stikstofdepositie de realisatiefase toch onderzocht.
blad 2 van 17
3
Uitgangspunten
Rekenprogramma De stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied kan berekend worden met behulp van het verplicht te gebruiken rekenprogramma Aerius Calculator (2021). Van elke te berekenen situatie wordt een model gemaakt met invoergegevens waarmee vervolgens de berekening wordt uitgevoerd. Het rekenprogramma Aerius Calculator bepaalt zelf de rekenpunten op de Nederlandse Natura 2000-gebieden. De bijdrage aan de stikstofdepositie in de omliggende Natura 2000-gebieden wordt berekend ter plaatse van voor stikstofgevoelige habitats. In de berekeningsuitdraaien van Aerius Calculator worden zowel de invoergegevens als de resultaten weergegeven. Verschillende fases en planning plan Voorafgaand aan de realisatie van de onderdoorgang zullen de woningen aan de zuidzijde van het spoor worden gesloopt. De sloop van de woningen zal plaatsvinden in 2023. De realisatie van de onderdoorgang zal twee jaar in beslag nemen en vindt plaats in 2024 en 2025. Vanaf 2026 zal de onderdoorgang in gebruik worden genomen. In 2026 zullen ook de nieuwe woningen ten zuiden van het spoor (27 woningen) en ten noorden van het spoor (2 woningen) worden gerealiseerd. Vanaf 2027 zullen deze woningen in gebruik worden genomen. Uitgevoerde berekeningen Er zijn uitsluitend berekeningen uitgevoerd voor de (mogelijke) maatgevende jaren.
3.1
Referentiesituatie
Woningen De woningen die worden gesloopt ten behoeve van de onderdoorgang hebben in de huidige situatie directe emissies ten gevolge van het gasverbruik tot gevolg en hebben indirecte emissies tot gevolg vanwege de verkeersaantrekkende werking. Doordat de woningen worden gesloopt komen de emissies die samenhangen met deze woningen te vervallen. Deze emissies mogen dan ook worden afgezet tegen de emissies die optreden ten gevolge van het planvoornemen. Directe emissies woningbouw De emissie van de 11 woningen is bepaald aan de hand van de factsheet ‘Ruimtelijke plannen- emissiefactoren1’. In deze factsheet is voor verschillende woningtypen een stikstofdemissie bepaald. De emissie van een woning is afhankelijk van het gasverbruik. In tabel 1 zijn de woningtypen, kengetallen en totale emissie van de te slopen woningen uiteengezet. Tabel 1 te slopen woningen en bijbehorende directe emissies Type woning Aantal Tussenwoning 3 Hoekwoning 2 Twee-onder-een-kap wo4 ning Vrijstaande woning 2 Totaal -
Kengetal kg NOx/jaar 2 2,42 3,09
Emissie kg NOx/jaar 6 4,84 12,36
3,59 -
7,18 30,38
Verkeersgeneratie en afwikkeling Voor het bepalen van de verkeersgeneratie is gebruikgemaakt van de CROW Online Kennismodule ‘Toekomstbestendig parkeren – Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’. Hiermee is uitgegaan van de meest recente verkeerskencijfers. De gemeente Gilze en Rijen wordt gekenmerkt als ‘matig stedelijk’. Het gebied kan worden omschreven als ‘rest bebouwde kom’. De gehanteerde kengetallen en berekende verkeersgeneratie zijn weergegeven in tabel 2. Voor de voertuigverdeling is uitgegaan van een voertuigverdeling van 98,8%, 1% en 0,2% voor respectievelijk lichte, middelzware en zware motorvoertuigen.
1
https://www.aerius.nl/nl/factsheets/ruimtelijke-plannen-emissiefactoren/05-07-2018
blad 3 van 17
Tabel 2 Verkeersgeneratie bestaande woningen Type woning
Aantal
Motorvoertuig-bewegingen /etmaal (kengetal CROW, gem)
Totaal aantal motorvoertuig-bewegingen /etmaal
Tussen-/rijwoning
5 4
7,4 7,8
37 31,2
Vrijstaande woning
2
8,2
16,4
Totaal
11
-
84,6
Twee-onder-eenkap woning
Licht verkeer (mvt/ etmaal 98,8%)
Middelzwaar verkeer (mvt/ etmaal 1%)
Zwaar verkeer (mvt/ etmaal 0,2%)
84
1
1
Ten aanzien van het verkeer van de woningen geldt dat is aangenomen dat 20% van het verkeer wordt ontsloten in noordelijke richting en 80% wordt ontsloten in zuidelijke richting naar de N282. De ligging van de te slopen woningen en de gemodelleerde wegvakken zijn weergegeven in figuur 2. In de uitdraaien van de Aerius berekeningen is het verkeer in noordelijke richting verdeeld over de bronnen 8 t/m 11, 46 t/m 51 en 63 t/m 64. Het verkeer in zuidelijke richting is verdeeld over de bronnen 12 t/m 16. De woningen worden gesloopt in 2023, vanaf dit jaar zal de emissie van de woningen dan ook worden meegenomen in de realisatiefase.
Figuur 2 Locatie te slopen woningen en gemodelleerde wegvakken
blad 4 van 17
Wijzigingen in verkeersafwikkeling Zoals genoemd heeft de realisatie van de onderdoorgang en het realiseren van verkeersmaatregen in en rondom de onderdoorgang invloed op de verkeersafwikkeling in Rijen. In het verkeersonderzoek dat is bijgevoegd bij dit bestemmingsplan is onderzocht wat het effect van de realisatie van de onderdoorgang en de verkeersmaatregelen is op de verkeersafwikkeling in Rijen. Aan de hand van het verkeersmodel is onderzocht op welke wegvakken er sprake is van een verandering in verkeersintensiteiten. In de berekeningen voor de gebruiksfase van de onderdoorgang zijn de verkeersintensiteiten uit de referentiesituatie afgezet tegen de verkeersintensiteiten uit de plansituatie. De wegvakken waar sprake is van een noemenswaardige verandering in verkeersintensiteiten 2 zijn weergegeven in figuur 3.
Figuur 3 Wegvakken betrokken bij verschilberekening referentiesituatie Vanaf 2026 is de onderdoorgang gerealiseerd en kunnen de verkeerscijfers uit referentiesituatie worden afgezet tegen de verkeerscijfers uit de plansituatie. De exact gehanteerde verkeersintensiteiten per bron zijn weergegeven in de uitdraaien van Aerius-calculator als opgenomen in de bijlagen bij deze rapportage.
3.2
Realisatiefase
Gedurende verschillende jaren zullen er voor dit plan bouw en sloopwerkzaamheden worden uitgevoerd.
Sloop bestaande woningen (2023) In 2023 worden de bestaande woningen gesloopt. De werkzaamheden die gemoeid zijn met de sloop van de woningen zijn echter veel minder omvangrijk dan de werkzaamheden voor de realisatie van de onderdoorgang, die verspreid over 2024 en 2025 plaats zal vinden. Gedurende de sloop zullen significant minder mobiele werktuigen worden ingezet dan gedurende de bouw van de onderdoorgang. De emissies NOx en NH3 zullen gedurende de sloop dan ook lager zijn dan gedurende de bouw van de onderdoorgang. De sloop van de woningen kan daarmee niet maatgevend zijn. De emissie en depositie ten gevolge van de sloop van de bestaande woningen is derhalve niet in beeld gebracht.
2
Dit zijn conform de ‘instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2021’ wegvakken waar de toename van verkeer meer bedraagt dan enkele procenten van het reeds aanwezige verkeer.
blad 5 van 17
Realisatie onderdoorgang (2024 en 2025) Mobiele werktuigen ProRail heeft een raming gemaakt voor de inzet van mobiele werktuigen gedurende de realisatiefase. Op basis van deze raming is inzichtelijk gemaakt wat de emissie van zowel NOx als NH3 is voor de inzet van deze mobiele werktuigen. Mobiele werktuigen Voor het berekenen van deze door diesel aangedreven werktuigen wordt in Aerius gebruik gemaakt van de volgende formules: ES = TS * EFS_CI * CI / 1000 EW = V * Be * G * EFW / 1000 E = ES + EW Met: ES TS EFS_CI
= = =
CI
=
EW V Be
= = =
G EFW
= =
De emissie tijdens stationair draaien [kg/jaar] De tijd dat het werktuig stationair draait [uur/jaar] De emissiefactor tijdens stationair draaien per liter cilinderinhoud [gram/liter cilinderinhoud/uur] De cilinderinhoud van het werktuig [liter] De emissie tijdens belast draaien [kg/jaar] Het volle vermogen van het werktuig [kW] Lastfactor: de fractie van het volle vermogen dat daadwerkelijk wordt gebruikt tijdens belasting [-] Het aantal uren per jaar dat het werktuig wordt gebruikt [uren/jaar] De emissiefactor tijdens belast draaien [gram/kWh]
Voor de werktuigen zijn de emissiefactoren NO x en NH3 met bijbehorende lastfactoren aangehouden zoals die in Aerius worden gehanteerd3. In onderstaande tabellen zijn de berekende emissies van de mobiele werktuigen weergegeven. Het in te zetten materieel voor de realisatie van de onderdoorgang en de bijbehorende draaiuren en emissies zijn weergegeven in tabel 4 (NOx) en tabel 5(NH3).
3
https://www.tno.nl/nl/aandachtsgebieden/mobiliteit-logistiek/roadmaps/sustainable-traffic-and-transport/sustainable-mobility-and-logistics/emissiefactoren-voor-stikstofdepositieberekeningen/
blad 6 van 17
Tabel 4: in te zetten materieel en bijbehorende NOx emissies Draaiuren belast
Draaiuren Onbelast
Lastfactor
Emissie belast
Emissie onbelast
4
669
242
75
3,75
0,9
10
0,55
24,84
0,82
25,65
Graafmachine
4
199
99
200
10
0,8
10
0,69
22,02
9,87
31,89
Autokraan Heistelling
4
154
77
100
5
1
10
0,69
10,70
3,83
14,54
4
224
113
400
20
1
10
0,69
62,13
22,53
84,66
Aggregaat
4
400
-
100
5
1
10
0,41
16,40
0,00
16,40
Betonmixer
4
613
307
365
18,25
1
10
0,69
155,10
55,96
211,06
Betonpomp
4
613
307
365
18,25
1
10
0,69
155,10
55,96
211,06
Shovel
4
80
39
150
7,5
0,9
10
0,55
5,95
2,96
8,91
Trilwals
4
13
6
70
3,5
1
10
0,69
0,62
0,20
0,82
Krol
4
415
207
300
15
0,8
10
0,69
68,95
31,01
99,97
Vrachtauto
4
101
51
234
11,7
0,9
10
0,84
17,79
5,98
23,77
Asfalteermachine
4
19
9
125
6,25
1
10
0,76
1,78
0,58
Materieel Tractor met dumper
Stageklasse
Vermogen (kW)
Emissiefactor Be- Emissiefaclast tor onbelast
Cilinderinhoud (L)
Totaal
Totaal
2,36 673,54
Tabel 5: in te zetten materieel en bijbehorende NH3 emissies Draaiuren belast
Draaiuren Onbelast
4
669
242
75
3,75
0,002
Graafmachine
4
199
99
200
10
Autokraan
4
154
77
100
5
Heistelling
4
224
113
400
Aggregaat
4
400
0
Betonmixer
4
613
Betonpomp
4
Shovel
4
Trilwals
4
13
Krol
4
415
Vrachtauto
4
101
Asfalteermachine
4
19
Materieel Tractor met dumper
Totaal
Stageklasse
Vermogen (kW)
Emissiefactor Be- Emissiefaclast tor onbelast
Lastfactor
Emissie belast
Emissie onbelast
0,003
0,55
0,07
0,00
0,07
0,002
0,003
0,69
0,07
0,00
0,07
0,003
0,003
0,69
0,03
0,00
0,03
20
0,003
0,003
0,69
0,16
0,01
0,16
100
5
0,002
0,003
0,41
0,04
0,00
0,04
307
365
18,25
0,003
0,003
0,69
0,40
0,02
0,42
613
307
365
18,25
0,003
0,003
0,69
0,40
0,02
0,42
80
39
150
7,5
0,003
0,003
0,55
0,02
0,00
0,02
6
70
3,5
0,003
0,003
0,69
0,00
0,00
0,00
207
300
15
0,002
0,003
0,69
0,21
0,01
0,22
51
234
11,7
0,002
0,003
0,84
0,05
0,00
0,05
9
125
6,25
0,003
0,003
0,76
0,01
0,00
Cilinderinhoud (L)
Totaal
0,01 1,50
De werkzaamheden worden verdeeld voer twee jaar uitgevoerd dat betekent dat de emissie ten gevolge van mobiele werktuigen neerkomt op 336,77 kg NOx en 0,75 kg NH3 per jaar. Voor het bepalen van deze emissie is uitgegaan van de inzet van uitsluitend Stage IV materieel. Dit is materieel van het bouwjaar 2014 en later. Indien er ouder materieel wordt ingezet zal dit leiden tot meer stikstofdepositie. Het is daarom van belang om de inzet van duurzaam materieel te borgen. Dit kan bijvoorbeeld door dit op te nemen als aanbestedingseis voor de aannemer.
blad 7 van 17
Bouwverkeer Gedurende de realisatie van de onderdoorgang zullen er in totaal 2.400 lichte motorvoertuigen en 1.568 zware motorvoertuigen van en naar het plangebied rijden. In totaal komt dit neer op een verkeersgeneratie van 1.200 lichte motorvoertuigen per jaar en 784 zware motorvoertuigen per jaar. Ten aanzien van het verkeer is aangenomen dat al het verkeer wordt afgewikkeld in zuidelijke richting naar de N282. De gemodelleerde bronnen in de jaren 2024 en 2025 zijn weergegeven in figuur 4.
Figuur 4 Gemodelleerde bronnen rekenjaar 2024 en 2025 (bron 1: emissie mobiele werktuigen, bron 2: gemodelleerde wegbron).
Bouw nieuwe woningen (2026) Nadat de bouw van de onderdoorgang gereed is wordt voorzien in de woningbouw ontwikkeling aan de noord- en zuidzijde van het spoor. Aan de noordzijde van het spoor worden in totaal twee woningen gerealiseerd en aan de zuidzijde van het spoor worden in totaal 27 woningen gerealiseerd. Emissie mobiele werktuigen Voor de bouw van woningen is door Antea Group op basis van eerder uitgevoerde plannen en projecten een raming gemaakt voor het in te zetten materieel. Het in te zetten materieel voor de realisatie van de onderdoorgang en de bijbehorende draaiuren en emissies zijn weergegeven in tabel 6 (NOx) en tabel 7(NH3).
blad 8 van 17
Voor de ontwikkellocatie ten noorden van het spoor (2 woningen) komt dit neer op een totale emissie van 3,08 kg NOx en 0,01 kg NH3. Voor de ontwikkellocatie ten zuiden van het spoor (27 woningen) komt dit neer op een emissie van 41,58 kg NOx en 0,09 kg NH3. Bouwverkeer Voor de bouw van woningen wordt gerekend met een kengetal van 0,3 lichte motorvoertuigen per etmaal per woning en 0,1 zware motorvoertuigen per etmaal per woning. Op jaarbasis komt dit voor de noordelijke locatie neer op 73 zware motorvoertuigbewegingen per jaar en 219 lichte motorvoertuigbewegingen per jaar. Voor de zuidelijke locatie komt dit neer op 986 zware motorvoertuigbewegingen per jaar en 2957 lichte motorvoertuigbewegingen per jaar. Ten aanzien van de verkeersafwikkeling is aangenomen dat al het verkeer wordt ontsloten in zuidelijke richting naar de N282. Het zware verkeer voor de aanvoer van bouwmaterialen voor de noordelijke ontwikkellocatie kan door de beperkte hoogte van de onderdoorgang echter geen gebruik maken van de onderdoorgang en wordt daarom via de Mary Zeldenrust laan richting de N282 ontsloten. In figuur 5 is weergegeven hoe de realisatie van de nieuwe woningen is gemodelleerd. Tabel 6: in te zetten materieel en bijbehorende NOx emissies Materieel
Stageklasse
Draaiuren belast
Draaiuren Onbelast
Vermogen (kW)
Emissiefactor belast
Emissiefactor onbelast
Lastfactor
Graafmachine
4
92,66
46,32
120
6
0,8
10
0,693
6,16
2,78
8,94
Heistelling
4
21,06
10,52
280
14
0,9
10
0,693
3,68
1,47
5,15
Koppensnellen
4
4,21
2,10
120
6
0,8
10
0,693
0,28
0,13
0,41
Hijssen palen
4
4,21
2,10
100
5
0,9
10
0,693
0,26
0,11
0,37
Hoogwerker
4
42,12
21,04
60
3
0,9
10
0,407
0,93
0,63
1,56
Verreiker
4
21,06
10,52
60
3
0,9
10
0,407
0,46
0,32
0,78
Aggregaat Lossen betonmixer Verpompen beton
4
221,11
-
60
3
1
10
0,407
5,40
0,00
5,40
4
16,85
1,09
294
14,7
0,9
10
0,836
3,73
0,16
3,89
4
16,85
1,09
294
14,7
0,9
10
0,836
3,73
0,16
3,89
Mobiele kraan
4
63,18
31,58
100
5
0,9
10
0,693
3,94
1,58
5,52
Vrachtvoertuig
4
4,21
2,10
294
14,7
0,9
10
0,836
0,93
0,31
1,24
Shovel
4
71,60
35,79
65
3,25
0,9
10
0,550
2,30
1,16
3,47
Cilinderinhoud
Emissie belast
Emissie onbelast
emissie totaal
klein materieel
4,06
Totaal
44,66
blad 9 van 17
Tabel 7: in te zetten materieel en bijbehorende NH3 emissies
Materieel
Stageklasse
DraaiDraaiuren uren be- Onbelast last
Graafmachine
IIIB
92,66
Heistelling
IIIB
Koppensnellen
Vermogen (kW)
Cilinderinhoud
Emissiefactor belast
Emissiefactor onbelast
Lastfactor
Emissie belast
Emissie onbelast
emissie totaal
46,32
120
6
0,002
0,003
0,69
0,02
0,00
0,02
21,06
10,52
280
14
0,002
0,003
0,69
0,01
0,00
0,01
IIIB
4,21
2,10
120
6
0,002
0,003
0,69
0,00
0,00
0,00
Hijssen palen
IIIB
4,21
2,10
100
5
0,002
0,003
0,69
0,00
0,00
0,00
Hoogwerker
IIIa
42,12
21,04
60
3
0,003
0,003
0,41
0,00
0,00
0,00
Verreiker
IIIB
21,06
10,52
60
3
0,003
0,003
0,41
0,00
0,00
0,00
Aggregaat Lossen betonmixer Verpompen beton
IIIB
221,11
-
60
3
0,003
0,003
0,41
0,02
0,00
0,02
IIIB
16,85
1,09
294
14,7
0,002
0,003
0,84
0,01
0,00
0,01
IIIB
16,85
1,09
294
14,7
0,002
0,003
0,84
0,01
0,00
0,01
Mobiele kraan
IIIB
63,18
31,58
100
5
0,002
0,003
0,69
0,01
0,00
0,01
Vrachtvoertuig
IIIB
4,21
2,10
294
14,7
0,002
0,003
0,84
0,00
0,00
0,00
Shovel klein materieel
IIIB
71,60
35,79
65
3,25
0,003
0,003
0,55
0,01
0,00
0,01 0,01
Totaal
0,10
Voor de ontwikkellocatie ten noorden van het spoor (2 woningen) komt dit neer op een totale emissie van 3,08 kg NOx en 0,01 kg NH3 (2/29). Voor de ontwikkellocatie ten zuiden van het spoor (27 woningen) komt dit neer op een emissie van 41,58 kg NOx en 0,09 kg NH3 (27/29). Voor het bepalen van deze emissie is uitgegaan van de inzet van uitsluitend Stage IV materieel. Dit is materieel van het bouwjaar 2014 en later. Indien er ouder materieel wordt ingezet zal dit leiden tot meer stikstofdepositie. Het is daarom van belang om de inzet van duurzaam materieel te borgen. Dit kan bijvoorbeeld door dit op te nemen als aanbestedingseis voor de aannemer
blad 10 van 17
Figuur 5 Gemodelleerde bronnen realisatie nieuwe woningen (emissie mobiele werktuigen: locatie zuid en locatie noord, bouwverkeer zuid en licht noord via Verkeer A, bouwverkeer zwaar noord via Verkeer B). Het bouwverkeer is in de berekening van 2026 verdeeld over de bronnen 42 t/m 45, 11 t/m 16, 34 t/m 40 en 27 t/m 33.
3.3
Gebruiksfase
Wijzigingen in verkeersafwikkeling Zoals genoemd heeft de realisatie van de onderdoorgang en het realiseren van verkeersmaatregen in en rondom de onderdoorgang invloed op de verkeersafwikkeling in Rijen. In het verkeersonderzoek dat is bijgevoegd bij dit bestemmingsplan is onderzocht wat het effect van de realisatie van de onderdoorgang en de verkeersmaatregelen is op de verkeersafwikkeling in Rijen. Aan de hand van het verkeersmodel is onderzocht op welke wegvakken er sprake is van een verandering in verkeersintensiteiten. In de berekeningen voor de gebruiksfase van de onderdoorgang zijn de verkeersintensiteiten uit de referentiesituatie afgezet tegen de verkeersintensiteiten uit de plansituatie. De wegvakken waar sprake is van een relevante verandering in verkeersintensiteiten4 zijn weergegeven in figuur 6.
4
Dit zijn conform de ‘instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2021’ wegvakken waar de toename van verkeer meer bedraagt dan enkele procenten van het reeds aanwezige verkeer.
blad 11 van 17
Figuur 6 Wegvakken betrokken bij verschilberekening referentiesituatie Vanaf 2026 is de onderdoorgang gerealiseerd en kunnen de verkeerscijfers uit referentiesituatie worden afgezet tegen de verkeerscijfers uit de plansituatie. De exact gehanteerde verkeersintensiteiten per bron zijn weergegeven in de uitdraaien van Aerius-calculator als opgenomen in de bijlagen bij deze rapportage. Woningen De nieuwe woningen worden gasloos opgeleverd, wat betekent dat er geen sprake is van directe emissies ten gevolge van het gebruik van de woningen. Er is wel sprake van indirecte emissies van de woningen ten gevolge van de verkeersaantrekkende werking van de woningen. Voor het bepalen van de verkeersgeneratie is gebruikgemaakt van de CROW Online Kennismodule ‘Toekomstbestendig parkeren – Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’. Hiermee is uitgegaan van de meest recente verkeerskencijfers. De gemeente Gilze en Rijen wordt gekenmerkt als ‘matig stedelijk’. Het gebied kan worden omschreven als ‘rest bebouwde kom’. De gehanteerde kengetallen en berekende verkeersgeneratie zijn weergegeven in tabel 2. Voor de voertuigverdeling is uitgegaan van een voertuigverdeling van 98,8%, 1% en 0,2% voor respectievelijk lichte, middelzware en zware motorvoertuigen.
blad 12 van 17
Tabel 2 Verkeersgeneratie bestaande woningen Type woning
Aantal
Motorvoertuig-bewegingen /etmaal (kengetal CROW, gem)
Totaal aantal motorvoertuig-bewegingen /etmaal
Appartement (koop, duur) (zuid)
20
6,8
136
Tussen-/ rijwoning (zuid)
7
6,8
47,6
Twee-onder-eenkap woning (noord)
2
7,8
15,6
Totaal
29
-
199,2
Licht verkeer (mvt/ etmaal 98,8%)
Middelzwaar verkeer (mvt/ etmaal 1%)
Zwaar verkeer (mvt/ etmaal 0,2%)
197
2
1
Ten aanzien van het verkeer van de woningen geldt dat is aangenomen dat 20% van het verkeer wordt ontsloten in noordelijke richting en 80% wordt ontsloten in zuidelijke richting naar de N282. In de uitdraaien van de Aerius berekeningen is het verkeer in noordelijke richting verdeeld over de bronnen 8 t/m 11, 46 t/m 51 en 63 t/m 64. Het verkeer in zuidelijke richting is verdeeld over de bronnen 12 t/m 16. Voor het verkeer van de zuidelijke woningen geldt dat sprake is van een eenrichtingsweg, waardoor het verkeer bij het wegrijden (helft van het verkeer) een lus moet maken. Dit is in de uitdraaien in Aerius gemodelleerd als bron 63.
3.4
Maatgevende jaren en uitgevoerde berekeningen
Ten aanzien van de mogelijke maatgevende jaren is een berekening uitgevoerd. Hiertoe zijn de volgende berekeningen uitgevoerd:
5
20245: Referentiesituatie (uitsluitend van gesloopte woningen) t.o.v. realisatie onderdoorgang o Bijlage 1 Aerius S39EVDSkreuD 2026 Referentiesituatie t.o.v. gebruiksfase onderdoorgang + realisatiefase woningbouwlocaties o Bijlage 2 Aerius RvmNbJu9gPZp 2027 Referentiesituatie t.o.v. gebruiksfase onderdoorgang + gebruiksfase nieuwe woningen o Bijlage 3 Aerius RxY8zauuv5n3
De emissies in 2024 en 2025 ten gevolge van mobiele werktuigen zijn even hoog. Omdat het verkeer echter steeds schoner wordt en de emissies voor wegverkeer in 2024 hoger zijn dan in 2025, is 2024 het maatgevende jaar.
blad 13 van 17
4
Resultaten en conclusies
4.1
2024
Op 9 maart 2021, is voor de realisatiefase de Wet stikstofreductie en natuurverbetering door de Eerste Kamer aangenomen. Deze wet, die per 1 juli in werking is getreden, voorziet in een vrijstelling voor activiteiten van de bouwsector, zoals slopen en bouwen. De bij deze activiteiten vrijkomende emissies die zorgen voor stikstofdepositie mogen dan bij de beoordeling buiten beschouwing worden gelaten. Volledigheidshalve is in dit onderzoek de realisatiefase toch onderzocht. Voor het rekenjaar 2024 berekent Aerius Calculator geen bijdragen van meer dan 0,00 mol/ha/ja. De gehanteerde uitgangspunten en rekenresultaten zijn opgenomen in bijlage 1.
4.2
2026
Voor het rekenjaar 2026 berekent Aerius Calculator geen bijdragen van meer dan 0,00 mol/ha/ja. De gehanteerde uitgangspunten en rekenresultaten zijn opgenomen in bijlage 2.
4.3
2027
Op basis van de in deze notitie uiteengezette uitgangspunten heeft Aerius calculator voor de gebruiksfase (zie bijlage 3) geen depositieresultaten berekent boven 0,00 mol/ha/ja.
4.4
Conclusie
Op basis van bovenstaande rekenresultaten kunnen significant negatieve effecten ten aanzien van stikstof op Natura 2000gebieden kunnen dan ook worden uitgesloten. Het aspect stikstofdepositie staat nadere besluitvorming niet in de weg.
blad 14 van 17
Bijlage 1 Aerius S39EVDSkreuD
blad 15 van 17
Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron
Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
Antea Group Heemskerkstraat 14, 4812JE Breda Spoorwegonderdoorgang Rijen Realistiefase jaar
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
S39EVDSkreuD 26 januari 2022, 22:20 Wnb-rekengrid
Totale emissie
Rekenjaar 2024 2024
Ref - Referentie Realisatie - Beoogd
Resultaten
Emissie NH3 < 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
Hoogste depositie Hexagon Ref - Referentie Realisatie - Beoogd 2.455,19 mol/ha/j 2821608 Gekarteerd oppervlak met toename (ha) 0,00 ha Gekarteerd oppervlak met afname (ha) 0,00 ha Grootste toename van depositie 0,00 mol/ha/j Grootste afname van depositie 0,00 mol/ha/j
S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
Emissie NOx < 0,1 ton/j 0,3 ton/j Gebied Ulvenhoutse Bos
2/8
Projectberekening
Realisatie (Beoogd), rekenjaar 2024 Emissiebronnen
Emissie Emissie NH3 NOx
werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bron < 0,1 ton/j 0,3 ton/j 2 Mobiele 1; Realisatiefase < 0,1 ton/j < 0,1 ton/j Verkeersnetwerk
S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
3/8
Projectberekening
Ref (Referentie), rekenjaar 2024 Emissiebronnen 1 Wonen en Werken | Woningen | Bron 1
Emissie NH3 -
Emissie NOx < 0,1 ton/j
Verkeersnetwerk
< 0,1 ton/j
< 0,1 ton/j
S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
4/8
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn
Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie. S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
5/8
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Realisatie" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Totaal
S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
Berekend (ha Hoogste totale Met toename Grootste gekarteerd) depositie (ha gekarteerd) toename (mol/ha/jr) (mol/ha/jr)
0,00
0,00
0,00
0,00
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol/ha/jr)
0,00
0,00
6/8
Projectberekening
Realisatie, Rekenjaar 2024 2 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bron 1; Uittreedhoogte Realisatiefase Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
0,3 ton/j < 0,1 ton/j
7/8
Projectberekening
Ref, Rekenjaar 2024 1 Wonen en Werken | Woningen Naam Bron 1 Uittreedhoogte Wijze van ventilatie Niet geforceerd Warmteinhoud Temporele Variatie Continue Emissie
1,0 m 0,000 MW
NOx
< 0,1 ton/j
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2021_20220120_17ff380b1e Database versie 2021_17ff380b1e Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
S39EVDSkreuD (26 januari 2022)
8/8
Bijlage 2 Aerius RvmNbJu9gPZp
blad 16 van 17
Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron
Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
Antea Group Beneluxweg 125, 4904 SJ Oosterhout Spoorwegonderdoorgang Gilze Rijen Gebruiksfase NGB + realisatie woningen
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
RvmNbJu9gPZp 26 januari 2022, 22:21 Wnb-rekengrid
Totale emissie
Ref - Referentie Plan - Beoogd
Rekenjaar 2026 2026
Resultaten
Hoogste depositie Hexagon
Ref - Referentie Plan - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename van depositie Grootste afname van depositie
RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
Emissie NH3 0,8 ton/j 0,9 ton/j
Emissie NOx 13,2 ton/j 13,2 ton/j Gebied
0,00 ha 0,00 ha 0,00 mol/ha/j 0,00 mol/ha/j
2/8
Projectberekening
Plan (Beoogd), rekenjaar 2026 Emissie Emissie NH3 NOx werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bron 66; < 0,1 < 0,1 65 Mobiele Realisatie 27 woningen ton/j ton/j werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bron 67; < 0,1 < 0,1 66 Mobiele Bouw 2 woningen ton/j ton/j 13,2 0,9 ton/j ton/j Verkeersnetwerk Emissiebronnen
RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
3/8
Projectberekening
Ref (Referentie), rekenjaar 2026 Emissiebronnen 67 Wonen en Werken | Woningen | Bron 67
Verkeersnetwerk
RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
Emissie NH3 -
Emissie NOx < 0,1 ton/j
0,8 ton/j
13,2 ton/j
4/8
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn
Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie. RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
5/8
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Plan" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Totaal
RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
Berekend (ha Hoogste totale Met toename Grootste gekarteerd) depositie (ha gekarteerd) toename (mol/ha/jr) (mol/ha/jr)
0,00
0,00
0,00
0,00
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol/ha/jr)
0,00
0,00
6/8
Projectberekening
Plan, Rekenjaar 2026 65 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bron 66; Realisatie Uittreedhoogte 27 woningen Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
66 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bron 67; Bouw 2 Uittreedhoogte woningen Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
7/8
Projectberekening
Ref, Rekenjaar 2026 67 Wonen en Werken | Woningen Naam Bron 67 Uittreedhoogte Wijze van ventilatie Niet geforceerd Warmteinhoud Temporele Variatie Continue Emissie
1,0 m 0,000 MW
NOx
< 0,1 ton/j
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2021_20220120_17ff380b1e Database versie 2021_17ff380b1e Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
RvmNbJu9gPZp (26 januari 2022)
8/8
Bijlage 3 Aerius RxY8zauuv5n3
blad 17 van 17
Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron
Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
Antea Group Beneluxweg 125, 4904 SJ Oosterhout Spoorwegonderdoorgang Gilze Rijen Gebruiksfase 2027 NGB
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
RxY8zauuv5n3 26 januari 2022, 20:51 Wnb-rekengrid
Totale emissie
Ref - Referentie Plan - Beoogd
Rekenjaar 2027 2027
Resultaten
Hoogste depositie Hexagon
Ref - Referentie Plan - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename van depositie Grootste afname van depositie
RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
Emissie NH3 0,8 ton/j 0,9 ton/j
Emissie NOx 12,6 ton/j 12,5 ton/j Gebied
0,00 ha 0,00 ha 0,00 mol/ha/j 0,00 mol/ha/j
2/8
Projectberekening
Plan (Beoogd), rekenjaar 2027 Emissiebronnen Verkeersnetwerk
RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
Emissie NH3 0,9 ton/j
Emissie NOx 12,5 ton/j
3/8
Projectberekening
Ref (Referentie), rekenjaar 2027 Emissiebronnen 67 Wonen en Werken | Woningen | Bron 67
Verkeersnetwerk
RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
Emissie NH3 -
Emissie NOx < 0,1 ton/j
0,8 ton/j
12,5 ton/j
4/8
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn
Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie. RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
5/8
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Plan" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Totaal
RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
Berekend (ha Hoogste totale Met toename Grootste gekarteerd) depositie (ha gekarteerd) toename (mol/ha/jr) (mol/ha/jr)
0,00
0,00
0,00
0,00
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol/ha/jr)
0,00
0,00
6/8
Projectberekening
Plan, Rekenjaar 2027
RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
7/8
Projectberekening
Ref, Rekenjaar 2027 67 Wonen en Werken | Woningen Naam Bron 67 Uittreedhoogte Wijze van ventilatie Niet geforceerd Warmteinhoud Temporele Variatie Continue Emissie
1,0 m 0,000 MW
NOx
< 0,1 ton/j
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2021_20220120_17ff380b1e Database versie 2021_17ff380b1e Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
RxY8zauuv5n3 (26 januari 2022)
8/8