Jaarstukken 2023 VRMWB DEF
Tekst van het document
25
Wat wijkt er af?
Wat is het plan?
VRMWB | Jaarstukken 2023
maatregelen. We voeren gesprekken met de gemeenten waar sprake is van een 'rood' gebied. Hier worden vanuit risicogerichtheid oplossingen ter voorkoming van brandrisico's ontwikkeld. De flexpoule om de beroepssterkte te garanderen hee het eerste jaar goed gefunc oneerd. De uitstroom van zowel beroeps als vrijwilligers is beter in beeld gebracht middels een actueel en dynamisch dashboard, wat zorgt voor een betere planning en uitvoering van de benodigde instroom (werving en opleiding). Nieuwe vrijwilligers die instromen maar moeten wachten totdat een opleiding start, krijgen een stage-/meeloopperiode en rukken deels ook uit. Dit helpt verbinding te krijgen met het team, te wennen aan opkomen bij alarm en onder begeleiding eerste ervaringen op te doen. Deze pilot ‘Wachtverzachter’ is in 2023 succesvol verlopen en ontwikkelen we door. Omdat vrijwilligers zich ten opzichte van vroeger minder lang aan de brandweer binden is er een trend van grotere uitstroom te zien. Door middel van onder andere werkgeversmanagement, een landelijke wervingscampagne en social mediacampagnes blijven we ac ef werven, maar door grotere uitstroom blij het tekort ongeveer gelijk. De applica e om de beschikbaarheid van de brandweer te monitoren en te managen (leverancier Precom) is verder verbeterd. Het dynamisch alarmeren dat in 2022 star e hee gevolgen voor enkele posten in de buurt van beroepsposten.
Voor de drie posten Halsteren, Prinsenbeek en Riel is mede daarom jdelijk maatwerk geleverd. We vinden het belangrijk om goed te kijken naar de uitgangspunten en de betrouwbaarheid van de data. Voor het verkrijgen van betrouwbare data en daarmee realis sche uitruk jden hebben we eind 2023 Telemetrie op onze eerstelijns tankautospuiten ingebouwd. Samen met de gemeenten hebben we het regionale project bluswater, onderhoud brandkranen afgerond. Het reguliere onderhoud (controles) brandkranen zal door Brabant Water uitgevoerd gaan worden. Hiermee komen voorgaande afspraken tussen gemeenten en Brabant Water over het beheer en onderhoud van brandkranen te vervallen en wordt dit op een uniforme wijze uitgevoerd. Dit draagt bij aan een betere beschikbaarheid en bereikbaarheid van alle brandkranen in de regio. Samen met de gemeente Tilburg zijn we gestart om op basis van toekoms ge stedelijke ontwikkelingen te komen tot een plan om ook in de toekomst de brandweerzorg in de gemeente Tilburg op een goed niveau te kunnen houden. Dit traject loopt door in 2024. Het regionale project ‘Bluswatervoorziening’ is afgerond en bijvoorbeeld de gemeente Altena hee al verbeteringen doorgevoerd. We leverden interne onderzoeken op ter verbetering van onze primaire processen: ‘Inzet brandweer bij gaslekkages’ en ‘Inzet brandweerpersoneel bij reanima emeldingen’.
Ook voerden we analyses uit naar de betrouwbaarheid van onze opkoms jden en paraatheid.
2. We implementeren in samenwerking met alle veiligheidsregio’s het landelijke koersdocument en programmaplan Veilige Energietransi e (VEt). Thema’s, prepara e en training worden opgepakt in samenhang met het landelijke programmaplan en verdeling over de veiligheidsregio’s.
26
Wat is er bereikt?
We con nueren onze rol als ‘Kennisregisseur laadinfrastructuur’ voor alle veiligheidsregio’s.
We zijn structureel aangesloten bij de landelijke (afstemmings-)gremia op het thema Veilige Energietransi e. We volgen hierbij de landelijke ontwikkelingen en pakken deze onder de coördina e van de ketenregisseur verder regionaal op. Eind 2023 is gestart met de bijscholing ‘Alterna ef aangedreven voertuigen’ voor alle repressieve medewerkers. Alle bevelvoerders en officieren van de brandweer zijn jdens de vakmanschapsdagen '23 over handelingsperspec even op het gebied van Veilige Energietransi e (VEt) geïnstrueerd. Planvorming en handelingsperspec even zijn beschikbaar via de online Bibliotheek Opera onele Informa e (BOI). Naar aanleiding van diverse branden, zoals bij Axell Logis cs in E en-Leur, bekijken we samen met landelijke par jen hoe beter om te gaan met de effecten van zonnepanelen bij brand, vooral ook in de nafase. Een mul disciplinaire informa ekaart is gereed. We hebben een handelingsperspec ef voor inwoners en bedrijven ontwikkeld voor ‘brand bij zonnepanelen’.
Wat wijkt er af?
Wat is het plan?
Een structurele werkwijze voor, en borging van, ketenregie en samenwerking vanuit onze veiligheidsregio wordt vanaf 2024 verder ontwikkeld. 3. We vergroten onze opleidingscapaciteit en versterken opleidings- en oefenmogelijkheden.
Wat is er bereikt?
Wat wijkt er af?
VRMWB | Jaarstukken 2023
We concre seren de denkrich ng en implementeren verbeteringen voor de brandweeropleidingen naar aanleiding van de audit Kwaliteit Aanbieders Brandweeropleidingen (KAB) uit 2022. We ontwikkelen meer kwalita ef aantoonbare vakbekwaamheid. We ontwikkelen meer risicogerichte en func egerichte oefenprogramma’s. Doorontwikkeling van ‘hybride leren’ (theorie/prak jk en fysiek/digitaal). In de opleidingscapaciteit wordt extra geïnvesteerd op basis van de businesscase uit 2022. Het toekoms ge ambi eniveau voor vakbekwaamheid is bepaald en vakbekwaam worden en vakbekwaam blijven sluiten beter op elkaar aan. Daarmee is voldaan aan de adviezen uit de KAB 2022. We hebben voor de brandweer risicogerichte/ func egerichte oefenprogramma’s ontwikkeld. Gestart is met spoorwegincidenten, scheepsincidentbestrijding, natuurbrandbestrijding, waterongevallen en Industriële brandbestrijding. De eerste ervaringen zijn posi ef. De meest actuele les- en leerstof is voor alle repressieve collega’s beter ontsloten via het ‘100-Knoppenbord’. Het onderzoek om de randvoorwaarden en toekomstvisie (business case) voor Safety Village in kaart te brengen hee een drietal scenario's opgeleverd die in samenhang met andere ontwikkelingen zoals Cityring (het verkeersluw maken van de Tilburgse binnenstad) verder worden verkend.
Er blijven zorgen over de capaciteiten van oefen- en opleidingsmogelijkheden voor de toekomst. Door toenemende uitstroom bij beroeps en vrijwilligers zijn er meer opleidingen nodig om kwalita ef
27
brandweerpersoneel paraat te hebben. Op dit moment is er geen ruimte om in de verwachte grotere vraag te kunnen voorzien. Een visie op hybride leren met onder meer augmented reality is voorbereid. De zes pilots die zijn uitgevoerd (ten behoeve van kwan ta eve naar kwalita eve beoordeling van vakbekwaamheid) hebben het inzicht opgeleverd dat het toetsen van vakbekwaamheid rela ef veel capaciteit vraagt. We zoeken in 2024 verder naar alterna even. 4. We zijn beter voorbereid op meerdere typen crises en organiseren onze crisisorganisa e - incl. Bevolkingszorg en Crisiscommunica e - flexibeler. Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
VRMWB | Jaarstukken 2023
De visie op crisisbeheersing 2.0 wordt geëvalueerd en eventuele bijsturingsvoorstellen worden ontwikkeld, mede beïnvloed door het Regionaal Crisisplan dat in 2023 wordt vastgesteld. Er is een duidelijke rich ng voor de structuur van inzet bij een flexibele of langdurige crisis, die ook is gelinkt aan het Regionaal Crisisplan in 2023. De doorontwikkeling van Bevolkingszorg en gemeentelijke crisisbeheersing wordt geïmplementeerd in en 2023. In 2023 wordt ingezet op opleiden, trainen en oefenen en de samenwerking met andere hulpdiensten. Het programmaplan voor een toekomstbestendige risico- en crisiscommunica e wordt in 2023 geïmplementeerd. In 2023 wordt ingezet op de vakbekwaamheid van de crisiscommunica efunc onarissen en de samenwerking met andere hulpdiensten. Samen met de rijksoverheid en andere veiligheidsregio’s werken we toe naar het landelijk ontwikkelen van crisisplannen en naar een landelijke flexibele crisisorganisa e. Hiermee spelen we beter in op nieuwe, langdurige, steeds meer bovenregionale crises. Het (Informa e)Knooppunt Crisisbeheersing Regio Rijk (KCR2) speelt hierbij een belangrijke rol. De flexibele structuur ten behoeve van een langdurige crisis of bijzondere gebeurtenissen is verwerkt in het nieuwe Regionaal Crisisplan 2023-2027. Deze is beoefend in diverse oefensitua es en scenario's (o.a.
grensoverschrijdend scenario en oefening in Zundert) en wordt voortdurend naar behoe e aangepast/verbeterd. In het Algemeen Bestuur van 13 juli is het eindadvies voor een landelijk Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB) vastgesteld en is opdracht gegeven voor de implementa e. Dit staat voor 2024 gepland. De nieuwe organisa eplannen Bevolkingszorg (warm en koud) zijn op 5 oktober vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Op 1 november is de nieuwe crisisorganisa e volgens planning in werking getreden. De eerste ervaringen volgden vlak daarna al door een GRIP 1 in Breda (brand met ontruiming studentenflat) en een GRIP 2 in Oisterwijk (schoolindringer), waar de nieuwe werkwijze goed is verlopen. Het Programmaplan crisiscommunica e 2023-2027 is op de onderdelen ‘verdeelmodel, flexibele opschaling, Adviseur Beleidsteam (BT) op lokaal piket en aanpassen func e Lokaal Hoofd’ samen met de gemeenten uitgewerkt. De resultaten worden opgenomen in het nieuwe organisa eplan Crisiscommunica e. In 2023 is het reguliere vakbekwaamheidsprogramma aangeboden. Daarnaast ook func eopleidingen voor nieuwe pike unc onarissen en de Regionaal Hoofden Taakorganisa e Crisiscommunica e. In verband met de nieuwe organisa e van crisiscommunica e per 1 juli 2024 zijn de Hoofden Informa e Crisiscommunica e (HIN-CC) en de nieuwe
28
Wat wijkt er af?
communica eadviseurs BT opgeleid volgens de nieuwe werkwijze. Alle overige func onarissen crisiscommunica e in de regionale pike eams zijn geïnformeerd over de veranderingen. Planvorming doen we steeds meer landelijk en interregionaal. Bij de nieuwe plannen over interregionale en landelijke thema’s is aanslui ng gezocht bij Landelijke Crisisplannen en producten van de Interregionale Werkgroep Mul disciplinaire Planvorming. De GHOR realiseerde een uitbreiding op de posi e Officier van Dienst voor de weekenduren en verbetert daarmee de paraatheid en beschikbaarheid. Ten jde van het opstellen van de beleidsbegro ng 2023 was nog onbekend dat er vanuit het Rijk extra BDUR-gelden beschikbaar werden gesteld ter versterking van de crisisbeheersing. De extra BDUR-gelden voor versterking van de crisisbeheersing zijn gebruikt voor onder andere extra forma e. De resultante daarvan is op diverse gebieden zichtbaar: een volledige poule CaCo’s, een visie op informa emanagement, een inhaalslag op de Mul disciplinaire Informa ekaarten (MIK) voor crisisteams, de ontwikkeling van een crisisbibliotheek (BOI), een signaalkalender t.b.v. risicomonitoring, versterking op risicocommunica e, extra capaciteit op evalueren en de vertaalslag naar borging van ac epunten en geleerde lessen.
Bevolkingszorg kan door extra capaciteit uit deze gelden beter aansluiten bij de ontwikkelingen in de crisisbeheersing en de programma’s en hebben een grote stap gezet in de versteviging van de samenwerking tussen de districten, de gemeenten en de Veiligheidsregio.* Crisisbeheersing 2.0 is door diverse crises (COVID-19 en de opvang van vluchtelingen), regionale organisa eontwikkelingen en de landelijke ontwikkelingen geen separaat uitgewerkte visie geworden en wordt ook niet meer gemaakt. In plaats daarvan is gekozen om alle lessen, inzichten en ontwikkelingen te verzamelen, bestuurlijk te presenteren en deze direct te vertalen in de nieuwe beleidsplannen en de uitwerking van de BDUR versterkingsgelden Crisisbeheersing. De flexibele structuur is opgenomen in het Regionaal Crisisplan, maar de concrete uitwerking in de vorm van het crisis-uitzendbureau is vanwege capaciteitsuitdagingen verschoven naar 2024.
5. We verbeteren onze informa eposi e bij het bestrijden van en sturing geven aan een incident, ramp of crisis. Wat is het plan?
VRMWB | Jaarstukken 2023
De meldkamer in Bergen op Zoom wordt in 2023 samen met alle andere meldkamers aangesloten op één landelijk Informa evoorzienings- en ICTnetwerk. Invoering Na onaal Meldkamer Systeem (NMS). We implementeren bestaande viewers voor nieuwe doelgroepen (waaronder Bevolkingszorg), van opera oneel (Opera onele Informa eVoorziening (OIV)) tot en met strategisch (Veiligheids Informa e Knooppunt (VIK)). Dezelfde (GEO)-data structuur van VRMWB vormt hiervoor het fundament. We verkennen de mogelijkheden van grensoverschrijdende (GEO)-datauitwisseling, zodat we over de grens hetzelfde beeld hebben. We verbeteren de data-uitwisseling met ketenpartners, zoals de GHOR, OMWB en anderen door bredere toepassing van de ‘Informa e Gestuurde Veiligheid (IGV) Portaal’. Daarnaast geven we verder invulling en
29
Wat is er bereikt?
Wat wijkt er af?
ontwikkelen we het project RTIC-B (Real Time Intelligence Brandweer) voor het Opera oneel Centrum Brandweer door. De Meldkamer Bergen op Zoom is aangesloten op het landelijk informa evoorzienings- en ICT-netwerk van de LMS (Landelijk Meldkamer Systeem). In het april is onze uitwijkloca e in zowel Den Bosch als Ro erdam gebruikt omdat er als gevolg van brand stroomuitval was. Deze uitwijk is zeer goed verlopen. De pilot in 3 OvD-Bevolkingszorg gebieden voor toegang tot de opera onele viewer en portofoonverkeer is najaar 2023 afgesloten en wordt geïmplementeerd in 2024. Dit is gekoppeld aan de regionale implementa e van het landelijk eindadvies Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB), waarmee een landelijk kwaliteitsniveau wordt beoogd. Voor grensoverschrijdende data-uitwisseling zijn extra Belgische data aan het VIK toegevoegd. In 2024 bezien we of een vervolg nu g is. Voor de ontslui ng van opera onele planvorming is de Bibliotheek Opera onele Informa e (BOI, voorheen Crisisbibliotheek) opera oneel. In 2023 is hij opgeschoond, geactualiseerd en is informa e beter vindbaar. De Visie Informa eposi e is in mei ambtelijk vastgesteld. Kernbegrippen zijn: van onderbuik naar meer onderbouwd, doorontwikkelen Ivakmanschap, steeds meer standaard werkprocessen, intern en extern samenwerken, conform ISO 9001, meebewegen met digitalisering en middels een passende groei.
De GHOR is aangesloten bij de (door)ontwikkeling van het Veiligheids Informa e Knooppunt (VIK, nieuwe naam IGV Portal (IGV: Informa e Gestuurde Veiligheid). 2023 is gebruikt voor de doorontwikkeling van de eigen viewer voor Opera onele Informa eVoorziening (OIV viewer). Deze is begin 2024 opera oneel. De OIV-viewer biedt de brandweer jdens de uitruk informa e over de melding, eigenschappen van gebouwen en omgeving, mogelijke risico’s, aanwezige mensen en de aanwezige bluswatervoorziening. Het Opera onele Dagjournaal is in eigen beheer ontwikkeld en in tes ase gereed. Het Opera onele Dagjournaal biedt actuele opera onele informa e bij dienstoverdracht, ook binnen het OCB/VR. We hebben onderzoeken uitgevoerd op basis van in- en externe data zoals het onderzoek naar de inzet van de brandweer bij gaslekkages, het onderzoek inzet brandweerpersoneel bij reanima emeldingen maar ook analyses naar de betrouwbaarheid van status jden en paraatheid.
Invoering van het Na onaal Meldkamer Systeem (NMS) is vertraagd. Er is landelijk een periode van herijking ingelast. * De rijksoverheid hee ten behoeve van de versterking van de landelijke inzet op crisisbeheersing en informa eposi e in vier tranches (2023-2026) extra structurele Brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) middelen beschikbaar gesteld voor de veiligheidsregio’s. Hiermee kan de bovenregionale en landelijke samenwerking beter georganiseerd en geborgd worden. Dit gaat bijvoorbeeld over de noodzakelijke versterking van de crisisbeheersingsorganisa e, het verbeteren van de informa eposi e en de doorontwikkeling en in beheer nemen van informa esystemen. Ook is landelijk het Knooppunt Crisisbeheersing voor Rijksoverheid en Regio’s en partners (‘KCR2’) in ontwikkeling.
VRMWB | Jaarstukken 2023
30
De afgelopen jaren zijn alle veiligheidsregio’s geconfronteerd met extra taken. Ook ten aanzien van risicoen crisiscommunica e en bevolkingszorg is de afgelopen jaren vol ingezet en wordt om een andere inzet van de veiligheidsregio’s gevraagd dan voorheen. Daarom is het noodzaak dat de afdeling crisisbeheersing en de crisisorganisa e redundant zijn georganiseerd, én dat ze voldoende wendbaar en flexibel zijn om een nieuwe langdurige crisis aan te kunnen. Vanuit de gedachte één is geen, zijn alle func es dubbel georganiseerd. Daarmee kunnen reguliere processen doorgaan als een medewerker in de (landelijke) crisisorganisa e ac ef is, en kunnen we bij een crisis nog sneller schakelen. Hieronder tonen we presta e indicatoren over onze reguliere ac viteiten (‘going concern’), waarmee we een bijdrage leveren aan een hulpvaardige en slagvaardige inzet. Binnen deze pijler vindt het overgrote deel van de ac viteiten plaats van onze reguliere ac viteiten. Het gaat om de volgende taken: repressie, (mul en mono) opera onele voorbereiding en planvorming (o.a. bij grote evenementen zoals fes vals), techniek facilitair en logis ek, informa egestuurd werken, mono- en mul disciplinair opleiden trainen en oefenen, crisiscommunica e, meldkamer/Opera oneel Centrum Veiligheidsregio/Brandweer, Bevolkingszorg, grensoverschrijdende/interna onale samenwerking en GHOR-taken.
In bijlage 6.3 zijn meer details opgenomen over de incidenten waar de brandweer voor gealarmeerd is. Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
Repressie Aantal vrijwilligers Aantal beroeps
1.288 221
1.334 220
1.285 220
Opkomsttijden 1e TAS1 Objectnorm Objectnorm + 2 minuten 18 minuten norm
72 % 89 % 99 %
80 % 95 % 100 %
71 % 86 % 99 %
79 %
60 %
75 %
48 %
30 %
50 %
Multidisciplinair opleiden en oefenen Aantal opleidingen/trainingen/oefeningen Aantal deelnemers Aantal Grip-situaties % geëvalueerde grip-2 situaties
90 1.100 9 100%
110 1.200 -2 100%
110 1.200 2 100%
Operationeel Centrum Brandweer Afgehandelde incidenten brandweer 112 Afgehandelde meldingen 0900-0904
14.7003 -2
-2 -2
7.6374 3.365
52
18
40
Vakbekwaam worden en zijn Opkomstpercentage vrijwilligers bij oefenen Opkomstpercentage vrijwilligers bij alarm
Crisiscommunicatie Inzet crisiswebsite 1 De opkoms
jd 1e tankautospuit (TAS) is de jd vanaf de melding op de meldkamer tot het moment dat deze aankomt bij het
incident. Voor ieder object is een norm jd vastgesteld in het dekkings- en spreidingsplan, gebaseerd op de gebruiksfunc e. Het
VRMWB | Jaarstukken 2023
31
toepassen van gebiedsgerichte opkoms jden (GGO) in plaats van objectnorm jden kan leiden tot wijzigingen. We zien dat het resultaat van de opkoms jden lager is dan de objectnorm. We maken per district een analyse van de opkoms jden om de oorzaken beter te kunnen duiden en te bepalen welke factoren we kunnen beïnvloeden om de opkoms jden te verkleinen. 2 Dit aantal wordt niet begroot. 3 In dit hoge aantal waren ook de meldingen van VR Zeeland verwerkt. 4 Het aantal van 7.637 past binnen het langjarig gemiddelde van circa 7.700. In dit aantal is de laatste jaren een geleidelijke daling
zichtbaar. Het opvallend hoge aantal over 2022 was afwijkend omdat er een ander type data-analyse uitgevoerd is.
Toelich ng opkoms jden In 2023 is de tendens voortgezet dat onze opkoms jden geleidelijk langer worden. Waar in 2018 80 % van de eerste tankautospuit binnen de norm jd ter plaatse was, was dit in 2023 71 %. In 2018 was 92 % van de uitrukken van een TAS naar brand binnen de norm jd ter plaatse, in 2023 was dit 86 %. Als mogelijke verklaringen zien we de komst van verkeersremmende maatregelen voor het vergroten van verkeersveiligheid, steeds meer 30 kilometerzones binnen de bebouwde kom, de verlaging van maximumsnelheid op provinciale wegen van 80 naar 60 kilometer, (nieuwe) vrijwilligers die steeds verder van de kazernes vandaan wonen vanwege nieuwbouw buiten het centrum, en vrijwilligers die niet in dezelfde plaats werken en wonen, waardoor zij overdag minder beschikbaar zijn. Uit onze dagelijkse prak jk: Team Collegiale Ondersteuning (TCO) “Dodelijk slachtoffer bij brand”, “een reanima e van een 18-jarige uit een klein dorp” of een “erns g verkeersongval met zwaar letsel”. Het zijn voorbeelden van emo oneel impactvolle incidenten. Collega’s van de 24-uurs dienst en vrijwilligers van de brandweer worden met regelmaat blootgesteld aan dergelijke emo oneel impactvolle incidenten. Het Team Collegiale Ondersteuning is dan 24/7 en het hele jaar door beschikbaar voor opvang en nazorg.
Zo kan een emo oneel impactvol incident dat mogelijk als schokkend wordt ervaren op een goede manier verwerkt worden. Want daar gaat het om; goede verwerking! Het team is er voor alle medewerkers in dienst van de Veiligheidsregio of die in opdracht van de veiligheidsregio werk verrichten. Dus bijvoorbeeld ook voor de officieren van dienst bevolkingszorg. Het team hee in 2023 der en keer een ondersteuningsverzoek gekregen. Team Brandonderzoek (TBO) Brandonderzoek en evalua e is voor de brandweer een manier om te leren. Het levert informa e op over oorzaken van branden, brandverloop, de effec viteit van preven eve voorzieningen en de effec viteit van onze eigen inzet. De uitkomsten dragen bij aan het signaleren van trends, kennisdeling en het verbeteren van de taakuitvoering. In 2023 zijn 23 branden door het team Brandonderzoek onderzocht en gerapporteerd. Daarnaast is 7 keer een grootschalig brandweeroptreden geëvalueerd. Eén daarvan was een incident op Tweede Paasdag, hier brak een zeer grote brand uit bij de firma Axell Logis cs in E en-Leur. De resultaten uit het TBO onderzoek zijn gebruikt voor de interne evalua e van de brandweer met de repressief leidinggevende van dit incident. Later is dit breder gedeeld in onze organisa e jdens de periodieke bijeenkomsten van Officieren van Dienst.
VRMWB | Jaarstukken 2023
32
Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet:
2.5
Wendbare en duurzame organisa e
Samen werken we aan veiligheid en veerkracht. Dit doen we langs de drie beleidspijlers met als fundament een wendbare en duurzame organisa e. Onze visie op een wendbare en duurzame organisa e: ‘Wij voeren onze veiligheidstaken tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten uit. Wij werken samen, zijn duurzaam, werken informa egestuurd en organiseren onszelf wendbaar. We zijn trots en doen ons werk vol passie.’ Wat willen we bereiken? In 2023 ze en we in op de volgende speerpunten:
We zijn een flexibele en wendbare organisa e waarin medewerkers met passie en plezier werken, we zijn in staat om bij veranderende omstandigheden succesvol onze doelstellingen te realiseren. Onze medewerkers en stakeholders zijn ambassadeurs van onze organisa e. We beschikken over een goed georganiseerde en betrouwbare informa evoorziening die het mogelijk maakt een effec eve organisa e te zijn, onze producten en diensten te verbeteren en intensief samen te werken met onze partners op basis van betrouwbare, actuele en volledige informa e. We vergroten de transparan e, de stuurbaarheid en het lerend vermogen van de organisa e en ook de kennis over onze doelgroepen door slimmer en beter gebruik te maken van data en informa e. We versterken op duurzame inzetbaarheid van onze mensen zodat collega’s vitaal blijven.
Waar staan we nu? We beschrijven de stand van zaken van doelstellingen bij de speerpunten van 2023. 1. We zijn een flexibele en wendbare organisa e waarin medewerkers met passie en plezier werken, we zijn in staat om bij veranderende omstandigheden succesvol onze doelstellingen te realiseren. Onze medewerkers en stakeholders zijn ambassadeurs van onze organisa e. Organisa e Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
VRMWB | Jaarstukken 2023
Organisa ebreed zijn drie verbeterpunten benoemd, namelijk: feedback geven, evalueren van projecten en realis sche planningen/ambi e. In 2022 maken we ac eplannen die we in 2023 uitvoeren. In 2022 wordt de structuur van de organisa e geëvalueerd. De adviezen die hieruit voortvloeien zijn geïmplementeerd. Zowel in de afdelingen zelf als in het organisa ebrede leiderschapstraject worden de verbeterpunten doorgevoerd. Deze thema’s vragen na dit jaar
33
Wat wijkt er af?
nog onze aandacht. Ook hebben we in onze beleidscyclus voortdurend aandacht voor realis sch plannen. De adviezen uit de evalua e van de organisa estructuur zijn grotendeels geïmplementeerd. Onder meer zijn de afdelingen Repressie Centraal en Informa e, Onderzoek en Analyse (IOA) samengevoegd tot één afdeling. Ter versterking van de brandweerdistricten zijn jdelijk voor de periode 2023, 2024, 2025 drie extra func es adviseurs brandweerzorg aangesteld. De omvang van de districten is na de reorganisa e toegenomen, terwijl het aantal leidinggevenden is verlaagd. Dit vraagt meer eigenaarschap van o.a. ploegleiders en vrijwillig postcommandanten en krijgt verder aandacht in het leiderschapsprogramma. Verschillende groepen medewerkers hebben deelgenomen aan workshops eigenaarschap, waarin geleerd werd hoe een opdrachtgever en -nemer zich op een professionele manier tot elkaar verhouden. Versterken posi e als partner in veiligheid
Wat is het plan?
We ze en onze social mediakanalen en de website vrmwb.nl in om de merken Brandweer en Veiligheidsregio verder te posi oneren tussen de andere hulpverlenings- en crisisorganisa e. Dit doen we heel specifiek met behulp van de techniek storytelling. Door middel van het publiceren van ervaringsverhalen van o.a. medewerkers nemen we de lezers/luisteraars mee in onze processen. De story’s (verhalen) zijn laagdrempelig en bedoeld voor de brede doelgroepen.
Wat is er bereikt?
We hebben dit jaar vijf ervaringsverhalen (‘storys’) via de website en social media (cross mediaal) gepubliceerd. Zie de verhalen bij: Onze mensen VRMWB
Wat wijkt er af?
Nieuwe wet- en regelgeving Er is een waarborgfonds ingericht door landelijke samenwerking in de S ch ng Risicobeheer. Het beleidsplan 2023-2027 hee een gedegen zienswijze traject met de raden doorlopen en wordt naar verwach ng in juli 2023 vastgesteld door het bestuur. De rechtsposi onele basis van medewerkers is op basis van de Wet normalisering rechtsposi e ambtenaren (Wnra) ingebed en de aanstellingen van medewerkers zijn omgezet naar arbeidsovereenkomsten. We ze en de eerste stappen op basis van het in 2022 opgestelde plan van aanpak en beschikbare middelen ten behoeve van Wet open overheid (Woo) + Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) + Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Samen met de gemeenten wordt invulling gegeven aan een nieuwe gemeenschappelijke regeling. In 2023 is een ontwerpregeling opgesteld en vastgesteld, zodat deze de we elijk vereiste vaststellingprocedure kan gaan volgen.
Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
VRMWB | Jaarstukken 2023
Waarborgfonds: bestuurlijke besluitvorming hee plaatsgevonden in het Veiligheidsberaad van 30 juni. Het waarborgfonds en het exper sebureau, dat in ieder geval voorziet in de ondersteuning bij de a andeling van ongevallen en de gezamenlijke inkoop van een ongevallenverzekering, is opera oneel per 1-1-2024.
34
Wat wijkt er af?
Beleidsplan: het zienswijzetraject voor de gemeenteraden is op 19 juni 2023 afgerond. Negen gemeenten hebben hun zienswijzen gegeven. Het beleidsplan is op 13 juli door het bestuur vastgesteld. Wet open overheid (Woo): passieve openbaarmaking op grond van de Woo is geïmplementeerd met een pagina op onze website en elektronische formulieren om contact te leggen met Woocontactambtenaar of om een Woo-verzoek te doen. Een so warepakket om documenten snel te anonimiseren verkleint de werklast en de termijnen voor beantwoording van de verzoeken. Besluit digitale toegankelijkheid: We willen volledig digitaal toegankelijk zijn. Onze website vrmwb.nl scoort een status ‘B’ op digitale toegankelijkheid en voldoet hiermee bijna geheel. Een afstudeeronderzoek vanuit Avans naar de implementa e van het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid hee 7 aanbevelingen opgeleverd, met name gericht op digitale documenten. De Oogs ch ng hee gezorgd voor bewustzijn van het projec eam en geadviseerd over digitale toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking. Het beleidsplan is als pilot digitaal toegankelijk gemaakt en vormt een eerste aanzet van deze ontwikkeling. Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr): het proces om te komen tot een gewijzigde gemeenschappelijke regeling is regionaal opgepakt.
Na het 1e zienswijze traject hee het algemeen bestuur op 1 februari 2024 ingestemd met de aangepaste concept-regeling en deze ter vaststelling naar de gemeente verstuurd. Gelijk jdig met de formulering van een gewijzigde gemeenschappelijke regeling hebben griffiers in het westelijke deel van de regio de Nota Verbonden Par jen herschreven en is gewerkt aan een update en waar mogelijk een voorstel gedaan voor uniformering van de financiële spelregels. Wnra: geen ontwikkelingen, in afwach ng van besluitvorming door de Minister van Jus e en Veiligheid. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer: deze wet is op 9 mei 2023 defini ef vastgesteld en gaat in werking op 1 juli 2024. We hebben een elektronisch kanaal voor het doen van Woo-verzoeken gerealiseerd. De andere kanalen volgen in 2024.
2. We beschikken over een goed georganiseerde en betrouwbare informa evoorziening die het mogelijk maakt een effec eve organisa e te zijn, onze diensten te verbeteren en intensief samen te werken met onze partners op basis van betrouwbare, actuele en volledige informa e. Informa evoorziening Wat is het plan?
De basis van de interne informa evoorziening is steeds beter op orde: de kernregistra es zijn bekend en worden goed beheerd, de data-kwaliteit in de administra eve systemen neemt toe, de GEO-data is beschikbaar daar waar dat nodig is. Nieuwe informa e, zoals Internet of Things (IoT) komt beschikbaar door inzet van sensoren op de voertuigen, waardoor “meten is weten” beter mogelijk wordt.
Wat is er bereikt?
Inzet van sensoren (telemetrie) op een steeds groter deel van onze voertuigen levert waardevolle informa e op. Deze data analyseren en verrijken we en gebruiken we op verschillende manieren; bijvoorbeeld bij incidentevalua es, repressieve rapportages, RI&E, vakbekwaamheid, voertuigbeheer en (voorspellend) onderhoud.
VRMWB | Jaarstukken 2023
35
Wat wijkt er af?
In 2023 hebben we een aanbesteding gedaan voor Iden ty & Access management, waardoor de toegang van medewerkers tot onze informa evoorziening wordt beheerd op basis van rollen. Hiermee komen we ‘in control’ op de in-, door-, en uitstroom van medewerkers binnen de organisa e en kunnen we beter samenwerken met onze ketenpartners. De implementa e loopt door in 2024. Dit jaar hebben we de voorbereidingen voor een nieuwe financiële applica e (AFAS) inclusief inkoopmodule gedaan. Per 1-1-2024 is dit nieuwe systeem geïmplementeerd. We hebben onze server voor GEO-informa e gemigreerd. In 2024 kunnen we veel breder en eenvoudiger geografische informa e gebruiken. Onze dashboards voor sturing en verantwoording vragen op een aantal onderwerpen om betere kwaliteit van brondata. De zogeheten databronnen zijn niet al jd compleet en actueel. Bij het verder inrichten en gebruiken van onze informa esystemen in 2024 richten we ons op het vergroten van datakwaliteit, waaronder die van de basisregistra es.
Informa eveiligheid Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
Wat wijkt er af?
VRMWB | Jaarstukken 2023
Vaste medewerkers hebben awareness trainingen gevolgd. Realisa e 80% Baseline Informa ebeveiliging Overheid (BIO). Het accent ligt hierbij op het borgen van procedures en con nuïteitsplannen. De beweging naar Vitale infrastructuur is ingezet. We haken aan bij de landelijk Computer Emergency Response Team (CERT) aanbesteding en richten. Een Security Opera ons Center (SOC) en Security Informa on & Event Management (SIEM) oplossing zullen vanaf Q3 onderdeel uitmaken van onze IT inrich ng. Medewerkers kunnen deelnemen aan een online programma om bewustzijn (awareness) van informa eveiligheid te vergroten. Een groot deel van hen volgt periodiek deze modules. In 2023 hee 62 % van de medewerkers het programma doorlopen. Voor de BIO zijn dit jaar meerdere ini a even afgerond, waaronder: o Analyse van het gebruik van camerabeelden; o Eerste blauwdruk voor een business con nuïteitsplan (BCP); o CERT contract is afgesloten met een gespecialiseerd bedrijf; In samenwerking met gemeente Breda en het Waterschap Brabantse Delta hebben we een cyberoefening gedaan. De oefening hee ervoor gezorgd dat de deelnemers nog beter hun rol kunnen pakken. De procedure is op basis van deze oefening aangescherpt. De func e van Chief Informa on Security Officer (CISO) is vanaf oktober weer ingevuld.
Samen met de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) hebben we een medewerker voor deze vacature geworven. Enkele verbeteringen van BIO zijn hierdoor vertraagd, waaronder het inrichten van een monitoringsysteem voor informa ebeveiliging (ISMS) en een analyse van de manier waarop onze informa ebeveiliging en compliance is ingericht. Het inrichten van een Security Informa on and Event Management (SIEM) SIEM/Security Opera on Center (SOC) dat ons netwerk monitort om snel en adequaat te kunnen reageren op informa eveiligheid bedreigingen is
36
vertraagd vanwege beperkte capaciteit in de markt. Implementa e is voorzien in het eerste kwartaal van 2024. Digitaal werken Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
Wat wijkt er af?
We investeren in het digitaal vakmanschap van onze medewerkers, door het aanbieden van een trainingsmodule voor alle medewerkers, virtueel leren en oefenen en het digitaliseren van werkprocessen. We vervangen het bestaande documentmanagementsysteem (DMS) zodat dit beter aansluit op de wet- en regelgeving. We op maliseren samen met de vakafdelingen de bedrijfsvoeringsprocessen en onderzoeken welke hiervan interessant zijn om te automa seren. Onze medewerkers hebben deelgenomen aan trainingen voor het gebruik van SharePoint/Microso 365. In 2023 hebben we ons gericht op de technische inrich ng van het DMS in SharePoint om archiefwaardig te gaan werken. Bedrijfsvoeringsprocessen zijn beschreven en vastgelegd. Proceseigenaren zijn toegekend die de processen beheren en onderhouden. De managementleden hebben een masterclass gevolgd over informa egestuurd werken, waarin aandacht is besteed aan intern beleid voor het verzamelen, bewaren, bewerken en verwijderen van data (data governance) en informa eveiligheid. Verdere uitrol van deze manier van kennisdeling is voorbereid. In 2024 worden de medewerkers meegenomen in het implementa etraject van het DMS (adop e) en gaan we live met deze oplossing. De archiefwaardigheid van de belangrijkste taakapplica es is in 2023 niet getoetst, vanwege de krappe personele beze ng en de volgordelijkheid van het DMS. Dit project schui door naar 2025.
Het onderzoek naar het automa seren van bedrijfsvoeringsprocessen is eind 2023 gestart en leidt in 2024 tot uitkomsten.
3. We vergroten de transparan e, de stuurbaarheid en het lerend vermogen van de organisa e en ook de kennis over onze doelgroepen door slimmer en beter gebruik te maken van data en informa e. We versterken op duurzame inzetbaarheid van onze mensen zodat collega’s vitaal blijven. Presterend vermogen Wat is het plan?
VRMWB | Jaarstukken 2023
Als opmaat naar de nieuwe beleidsperiode 2023-2027 evalueren we onze presta e indicatoren en kengetallen op inzicht en meerwaarde. De bijbehorende dashboards worden hiermee verbeterd. De gestage ontwikkeling van rapporteren naar trends analyseren en voorspellen vergt een omslag naar data gedreven denken: opleidingen horen hierbij. We stellen diverse Power-BI dashboards ook ter beschikking aan onze gemeenten, waarbij ook oog is voor ons maatschappelijk effect. We meten de meerwaarde van deze dashboards.
37
Wat is er bereikt?
We hebben intern zogenaamde ‘knoppencursussen’ gegeven, waarin medewerkers leren om beter gebruik te maken van Power BI-dashboards, zoals het dashboard over de toekoms ge uitstroom van vrijwilligers. We gebruiken Power-BI dashboards in onze gesprekken met de gemeenten en bespreken de bijzonderheden die de dashboards weergeven. In gesprek met gemeente bepalen we hoe de dashboards nog meer van waarde kunnen zijn. De Monitor Integrale Veiligheid is geëvalueerd en wordt in samenhang met de Wijktool in 2024 verbeterd. De sturing- en verantwoordingsinforma e van afdelingen bedrijfsvoering is doorontwikkeld. Nieuwe indicatoren zijn beschreven en worden in 2024 verder geopera onaliseerd. Presta e indicatoren worden geëvalueerd. Er zijn dashboards in ontwikkeling voor verschillende doelgroepen, zoals postcommandanten en ploegleiders.
Wat wijkt er af? Visita e Veiligheidsregio MWB Wat is het plan?
Visita e hee als doel om veiligheidsregio’s als organisa e verder te ontwikkelen en om van en met elkaar te leren. We geven hiermee invulling aan ar kel 56 van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr), waarin staat dat het bestuur van de veiligheidsregio ervoor zorgt dat eenmaal in de vijf jaar een visita e door een visita ecommissie wordt verricht. In 2022 wordt landelijk gewerkt aan een voorstel voor aanpak van de visita e, zodat die vanaf 2023 uitgevoerd kan worden. Het is nog niet duidelijk wanneer de visita e binnen Veiligheidsregio MWB zal plaatsvinden.
Wat is er bereikt?
De visita e van Veiligheidsregio’s gebeurt in twee delen. Eerst wordt een compacte visita e op hoofdlijnen uitgevoerd. Hieruit kan een verdiepend thema worden gekozen dat in een vervolgvisita e verder wordt verdiept. De ‘compacte visita e’ van onze Veiligheidsregio is in juni 2024 en bereiden wij in het voorjaar 2024 voor.
Wat wijkt er af?
Duurzame inzetbaarheid personeel
Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
VRMWB | Jaarstukken 2023
Er wordt uitvoering gegeven aan het in 2022 opgestelde ac eplan ‘Samen Vitaal’ voor alle medewerkers en voor specifieke doelgroepen. De beweging naar een vitale organisa e groeit en wordt verder verspreid. Het wordt een vanzelfsprekendheid dat wij werken aan vitaliteit. Loopbaanplannen tweede loopbaanbeleid zijn ingevuld en worden conform die plannen uitgevoerd binnen financiële kaders. Het programma ‘Samen Vitaal’ is geborgd in het meerjarenbeleidsplan 2023-2027. In de hele regio zijn ac viteiten uitgevoerd en workshops ‘Vitaliteit’ en ‘Team en talent’ georganiseerd die door de deelnemers gewaardeerd zijn met een 9. Er is een start gemaakt om op doelgroepniveau specifieke behoe en op te halen op het gebied van vitaliteit. We hebben in 2023 ook invulling gegeven aan ‘In een goeie flow door het PPMO’ voor de doelgroep Vrijwilligers, waarmee we hen ondersteunen en
38
Wat wijkt er af?
faciliteren in de voorbereiding op het Periodiek Preven ef Medisch Onderzoek (PPMO) en hen s muleren het hele jaar door fit te zijn. Voorlopige loopbaanplannen zijn opgesteld en de voortgang daarvan wordt besproken in ‘het goede gesprek’. De vastgestelde loopbaanplannen en verzoeken tot uitstel 2e loopbaan (na 20 jaar) worden als zodanig uitgevoerd met de beschikbare personele en financiële middelen. Een deel van de medewerkers maakt geen gebruik van het 2e loopbaanplan omdat deze bijvoorbeeld terugvallen op een eigen bedrijf. Per 1 januari 2024 gaat de Regeling voor vervroegde ui reding (RVU) in. Dit gee medewerkers de mogelijkheid om maximaal twee jaar voor de AOW-lee ijd vervroegd uit te treden. Het landelijk onderzoek Sustainable Employability Firefighters (SEmFire) is met een half jaar verlengd en de uitkomsten zijn daarmee vertraagd. De resultaten van het onderzoek worden medio 2026 verwacht. Deze vertraging hee een nega ef effect op het aantal vastgestelde loopbaanplannen en verzoeken tot uitstel.
Duurzame oplossingen werkplekken en huisves ng Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
Afronding implementa e nieuwe werk- en huisves ngsconcept. Onze kantoren zijn ingericht op het hybride werken en medewerkers zijn gefaciliteerd en in staat gesteld om hybride te werken. Installa e LED-verlich ng op kantoren in kazernes. 10 kantoorloca es zijn aangepast om effec ever samen te werken en beter aan te sluiten op hybride ( jd en plaats ona ankelijk) werken. Hierbij zijn beleid en werkafspraken geïntroduceerd, onder de noemer ‘Samen Flexibel Werken’. Per 1 april 2023 is de loca e Doornboslaan ontmanteld. Bij vervanging van armaturen volgens het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) wordt alleen nog LED-verlich ng toegepast. Aanvullende maatregelen voor verduurzaming huisves ng zijn geïmplementeerd, zoals een gebouwbeheersysteem dat helpt om het energieverbruik te reduceren.
Wat wijkt er af?
Duurzame bedrijfsvoering
Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
VRMWB | Jaarstukken 2023
Ac ef deelnemen aan het netwerk van veiligheidsregio’s op het gebied van duurzaamheid en het delen van best prac ces. Invulling geven aan het statement over duurzaamheid van de RCDV uit 2022 en de uitwerking ervan in het Beleidsplan 2023 - 2027. De ambi es op duurzaamheid zijn ambtelijk vastgesteld. Hierin zijn de ambi es voor de volgende hoofdthema’s beschreven: Klimaat, Mens, Circulariteit en Samenwerking. De CO2-voetafdruk is in beeld gebracht over referen ejaar 2022 en bedroeg 3.709 ton. We verkleinen deze voetafdruk de komende jaren systema sch. Dit doen we door o.a. inkoop van gegarandeerde groene
39
stroom, elektrificering van dienstauto’s en personenbusjes en – in samenwerking met onze gemeenten - verdere verduurzaming van de kazernes. We zijn het traject gestart dat moet leiden tot cer ficering volgens de CO2-presta eladder niveau 3 voorjaar 2024. De onderwerpen staan landelijk goed op de agenda bij de RCDV en vakraad bedrijfsvoering. Organisatorisch is er aanslui ng gevonden bij de kerngroep Duurzaamheid van het NIPV en op regionaal niveau is aangehaakt bij de ‘Community of Prac ce’ (COP) van veiligheidsregio’s die ac ef aan de slag zijn/willen met de CO2-presta eladder om de CO2voetafdruk volgens een gecer ficeerde methodiek te verkleinen. Kennis is opgehaald en uitgewisseld jdens de Roadshow Duurzaamheid van Brandweer Nederland. 20 Elektrische dienstbussen en 15 elektrische dienstauto’s zijn aanbesteed en zijn deels al eind 2023 uitgeleverd. Eind 2023 is gestart met het project om het mobiliteitsbeleid voor dienstreizen te actualiseren. Dit project richt zich op de vraag hoe VRMWB haar dienstreizen o.a. duurzamer kan uitvoeren.
Wat wijkt er af?
Financiële duurzaamheid
Wat is het plan?
Implementa e van de besparingsmogelijkheden naar aanleiding van bestuurlijke besluitvorming in 2022. De bestuurlijke financiële Taakstelling van €443.000 is gerealiseerd. -
Wat is er bereikt? Wat wijkt er af?
We blijven investeren in het goed uitoefenen van ons werk, richten onze processen efficiënt en doeltreffend in, vertalen en ini ëren nieuwe ontwikkelingen en trends en adviseren en ondersteunen de organisa e bij beleidsvoering en uitvoering van taken op het gebied van: Personeel en organisa e - Financiën, planning en Control - Inkoop – Communica e - Informa sering - Strategie en ontwikkeling. Hieronder tonen we presta e-indicatoren over onze reguliere ac viteiten (‘going concern’), waarmee we een bijdrage leveren aan een wendbare en duurzame organisa e. We blijven investeren in het goed uitoefenen van ons werk, richten onze processen efficiënt en doeltreffend in, vertalen en ini ëren nieuwe ontwikkelingen en trends en adviseren en ondersteunen de organisa e bij beleidsvoering en uitvoering van taken op het gebied van: Personeel en organisa e - Financiën, Planning en Control - Inkoop – Communica e - Informa sering - Strategie en ontwikkeling.
Personeel en organisatie Ziekteverzuim (organisatie) Opleidingsbudget (als % loonsom) % van de beroeps brandweermensen die in 2026 uitstromen is gestart met tweede loopbaanbeleid.
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
6,5% 2,5% 100%
4,5 % 2,5 % 100 %
4,5 % 2,3 % 50 %
Communicatie Meten reputatie via social media
VRMWB | Jaarstukken 2023
40
Volgers YouTube brandweer Volgers Facebook brandweer Volgers Instagram brandweer Volgers Facebook VRMWB Volgers LinkedIn VRMWB Volgers ‘X’ (Twitter) VRMWB Informatisering Klanttevredenheid1 Incidentafhandeling conform norm Aantal hacks (major storing)
22.950 8.450 4.800 5.450 5.700 16.200
20.000 8.500 4.500 5.700 5.300 16.100
25.650 8.850 5.350 5.600 6.450 16.100
>7 95% 0
>7 95% 0
88% 0
9 -
5 -2 -2
21 15 6
100% 89%
100% -2
100% 76%
11%
-2
24%
100% -
7
100% 27
100% 76%
100% 80%
100% 80%
Strategie en ontwikkeling Woo-verzoeken - Aantal informatieverzoeken - Aantal zienswijzen/verzoeken Afgedaan binnen wettelijke termijn - Afgedaan binnen primaire beslistermijn - Afgedaan binnen primaire beslistermijn + wettelijke verdaging Raadsvragen afgedaan binnen termijn Aantal raadsvragen afgedaan binnen de wettelijke termijn Inkoop Rechtmatige aanbestedingen Realiseren inkoopplan
1
Klan evredenheid wordt niet gemeten.
2 Deze cijfers worden niet begroot, maar worden wel weergegeven in de realisa
e.
Toelich ng Woo-verzoeken Het indienen van Woo-verzoeken is zichtbaar een trend en wordt ges muleerd via landelijke ontwikkelingen en de (media-)aandacht daarvoor. Het indienen is eenvoudiger geworden door een elektronisch formulier volgens een nieuwe we elijke verplich ng. Het hogere aantal komt ook doordat VRMWB vaker een verzoek door derden voor het toesturen van een document steeds vaker als een Woo-verzoek behandelt. De Woowerkwijze verkleint namelijk de risico’s die bestaan als een verzoek om informa e op een ander niveau en niet volgens een vast proces afgedaan wordt. Verzekeringskwes es vormen steeds vaker de aanleiding voor een Woo-verzoek. Deze categorie vormt maar liefst 70% van de verzoeken. Hiervoor willen we een apart, minder bewerkelijk proces opze en.
VRMWB | Jaarstukken 2023
41
Uit onze dagelijkse prak jk: Samen Vitaal Het programma ‘Samen vitaal’ is gericht op het niveau van de organisa e, de teams, leidinggevenden en medewerkers. We voeren workshops en bijeenkomsten uit bij afdelingen en sectoren op het gebied van de ‘Vitaliteitsschijf van 5’: Vitalogisch, Fysiologisch, Psychologisch, Ecologisch, Filosofisch. Voorbeelden zijn ontmoe ngslunches met de direc e en de workshop ‘Vitaliteit en mentaal welzijn’. Hiermee s muleren we de eigen regie op vitaliteit en de beweging naar een vitale organisa e. Tijdens de Week van de Vitaliteit in september is nog eens extra aandacht gegeven aan vitaliteit. Meer dan 200 collega's namen deel aan negen verschillende workshops jdens deze week die voor en door collega’s werden uitgevoerd. Naast aandacht voor alle aspecten van vitaliteit draagt dit ook bij aan verdere kennismaking en verbinding tussen collega’s uit alle onderdelen van de organisa e. In 2023 zijn we ook gestart om bij verschillende doelgroepen behoe en op te halen op het gebied van vitaliteit. Medewerkers vragen extra aandacht voor beweging, ontspanning en mentaal welzijn.
VRMWB | Jaarstukken 2023
42
Wat zijn de kosten?
Financieel overzicht Overhead Conform de BBV wetgeving moeten de kosten van Overhead inzichtelijk gemaakt worden in het jaarverslag. Deze zijn inzichtelijk gemaakt en verantwoord per pijler. Hieronder nog een samenva end overzicht voor het totaal. Er is een overschrijding van € 132.000 op het lastentotaal van de totale Overhead. Een nadere toelich ng hierop vindt u in paragraaf 4.6 Verschillenanalyse en 4.9 Rechtma gheid.
VRMWB | Jaarstukken 2023
43
3.Paragrafen In dit hoofdstuk komen de paragrafen aan bod. De BBV kent de volgende paragrafen:
Bedrijfsvoering Wet open overheid Financiering Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen Lokale heffingen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Verbonden par jen Grondbeleid
De paragrafen Lokale heffingen en Grondbeleid zijn voor ons niet van toepassing. Hieronder geven we een stand van zaken op bovenstaande onderwerpen.
3.1
Bedrijfsvoering
Forma e en Beze ng In onderstaand overzicht is onze forma e opgenomen. De realisa e hee betrekking op de stand van zaken per ul mo 2023. Dit betre de medewerkers met een aanstelling. De brandweervrijwilligers zijn uitgezonderd van het FTE-overzicht en apart verantwoord in deze paragraaf.
De beze ng is eind 2023 591,57 en is hiermee hoger dan de vastgestelde forma e van 581,41 e. Deze overbeze ng hee te maken met de extra e’s die met de extra BDUR-gelden voor het versterken van crisisbeheersing en informa evoorziening zijn aangetrokken. De forma e wordt eenmaal per jaar aangepast. Zo is de forma e van 2024 gelijk aan 602,1 e, waardoor de beze ng weer binnen de forma e past. Inhuur op forma e In 2023 zijn er 26 externen ingehuurd op plekken binnen de bestaande forma e. Dit is veelal inhuur om vacatures jdelijk op te vullen totdat er een vaste medewerker gevonden is. Vooral bij func egroepen waarvan de arbeidsmarkt krap is komt dit voor. Ook komt het voor dat er inhuur plaatsvindt op het moment dat een vaste medewerker langdurig afwezig is en het werk voortgezet moet worden. Dit komt bijvoorbeeld voor bij ziekte, zwangerschap en het opnemen van ouderschapsverlof.
VRMWB | Jaarstukken 2023
44
Inhuur buiten forma e In totaliteit zijn er in 2023 25 externen ingehuurd voor specialismen zoals assuran ën, func oneel beheer, informa sering en advisering risicobeheersing. Ook voor beveiliging, ondersteuning en coördina e van opvang vluchtelingen hee inhuur plaatsgevonden. Ziekteverzuim In 2023 is het ziekteverzuimpercentage (4,48%) in vergelijking met de voorgaande vijf jaar gedaald. Ten opzichte van de landelijke norm van veiligheidsregio’s (4,5%) is het verzuim iets lager. In vergelijking met voorgaande jaren wordt het verzuim gekenmerkt met een lage verzuimfrequen e, terwijl de gemiddelde verzuimduur toegenomen is. Deze kenmerken zijn gelijk aan de cijfers die pre-corona het verzuim kenmerkte. Middels sociaal- en medisch overleg en het programma Samen Vitaal wordt ac ef gestuurd om het langdurig en het frequent verzuim en de oorzaken hiervan terug te dringen.
Naast het wegnemen van specifieke oorzaken is er ook in algemene zin meer aandacht besteed aan preven e van verzuim. Hiervoor is het Bedrijfszorgpakket van IZA zorgverzekering aangescha . Medewerkers met beginnende klachten, die op termijn kunnen leiden tot uitval, kunnen -zonder tussenkomst van de huisarts- door middel van diverse interven es op het gebied van fysieke en psychische klachten vroeg jdig geholpen worden. Hierdoor kan verzuim vermeden of sneller opgelost worden. Ook medewerkers met acute klachten kunnen door middel van de diverse interven es snel geholpen worden. IZA hee hiertoe, verspreid over onze regio een netwerk van hulpverleners tot stand gebracht. Daarnaast hebben we een coördinator vitaliteit, die zorgt voor een ac ef beleid op vitaliteit en bewustzijn van het onderwerp.
VRMWB | Jaarstukken 2023
45
Vrijwilligers De beze ng van de vrijwilligers is 1285 e per eind 2023 en ligt hiermee lager dan de vastgestelde forma e van 1334 e.
Het thema vrijwilligheid is één van onze speerpunten. Het vinden en binden van vrijwilligers krijgt nadrukkelijk aandacht om voldoende instroom voor de toekomst te kunnen garanderen. Voor brandweerposten met vacatures worden doorlopend wervingsprocessen opgestart. De beze ng is in 2023 afgenomen met 3 vrijwilligers tot 1285. Dit betekent dat de uitstroom marginaal groter was dan de instroom in dit jaar. Rechtma gheid Audit en Interne Controle Een goede administra eve organisa e en interne beheersing zijn belangrijke randvoorwaarden om betrouwbare cijfers te rapporteren en rechtma g te handelen. Door middel van interne controles en audits wordt periodiek vastgesteld of interne procedures en afspraken zijn nageleefd en te rapporteren cijfers betrouwbaar zijn. Het gaat hierbij niet alleen om financiële cijfers. De afdeling Concerncontrol is ona ankelijk van de lijnorganisa e geposi oneerd en voert audits, evalua es, (doelma gheid)onderzoeken en analyses uit om vast te stellen of interne procedures en afspraken nageleefd worden. Invoering Rechtma gheidsverantwoording De invoering van de rechtma gheidsverantwoording is op 27 september 2022 door de Eerste Kamer vastgesteld.
Met ingang van het verslagjaar 2023 is de verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur voor de rechtma gheid benadrukt doordat het Dagelijks Bestuur voor de eerste keer een verantwoording over rechtma gheid af moet gaan geven in plaats van de accountant. Deze verantwoording gee het Dagelijks Bestuur in de vorm van een verklaring af bij de jaarrekening. Tot het boekjaar 2023 gaf de controlerende accountant een oordeel over de rechtma gheid. De rechtma gheidsverantwoording gaat over de naleving van de regels die relevant zijn voor de financiële processen van VRMWB. Bijvoorbeeld naleving van wet- en regelgeving en aanbestedingsregels maar ook over misbruik of oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen of over lasten waarvoor geen dekking is opgenomen in de begro ng (begro ngsonrechtma gheid).
VRMWB | Jaarstukken 2023
46
De drie relevante criteria voor de rechtma gheidsbeoordeling die voor de rechtma gheidsverantwoording van toepassing zijn: 1. het begro ngscriterium; 2. het voorwaardencriterium; 3. misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik van overheidsmiddelen. Deze criteria moeten ondervangen worden door de (verbijzonderde) interne controles, de frauderisico analyse en de analyse begro ngsrechtma gheid. De afdeling Concerncontrol zorg voor de uitvoering van deze werkzaamheden in samenwerking met de organisa eonderdelen. De onderbouwing van de verantwoording bestaat uit het adequaat inregelen van de interne organisa e en het uitvoeren van interne controles. Deze zijn vastgelegd in het intern controleplan die jaarlijks wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Ook worden analyses en voortgeze e controles uitgevoerd op onderwerpen die hier aanleiding toe geven. De uitkomsten van deze controles leiden tot een verslag van bevindingen over de vraag of de inrich ng van het financiële beheer en van de financiële organisa e een rechtma ge verantwoording mogelijk maken. Vanaf 2023 gee de accountant een controleverklaring af met alleen een oordeel inzake de getrouwheid van de jaarrekening. In 2023 is gewerkt aan het herzien en beoordelen van de risico's in de financiële processen. Op basis van de risico's zijn, voor ieder belangrijk financieel proces, de interne controleprogramma's beoordeeld.
Dit hee geresulteerd in bepaalde interne controles die zijn aangevuld en uitgebreid. In 2023 zijn alle ac viteiten afgerond en dat hee geleid tot het onderbouwd afgeven van een rechtma gheidsverantwoording door het Dagelijks Bestuur. In 2024 en verder borgen we deze ac viteiten in de organisa e.
Bevindingen Rechtma gheid Conform de kadernota Rechtma gheidsverantwoording 2023 van de Commissie BBV dienen in de paragraaf Bedrijfsvoering een aantal zaken opgenomen te worden indien deze van toepassing zijn voor de Veiligheidsregio Midden en West Brabant. Voor de paragraaf bedrijfsvoering is de rapporteringsgrens is niet formeel vastgesteld door het bestuur. In overleg met de accountant hanteren wij voor dit jaar de rapporteringsgrens van EUR 50.000,-. In 2024 zullen wij de rapporteringsgrens formaliseren en vastleggen in onze financiële verordening. Wel is daarbij door het AB op 23 september 2020 ingestemd dat ook onder de drie procent de rechtma gheidsfouten per kostencategorie transparant gemaakt worden bij de jaarrekening, door middel van een toelich ng per categorie op hoofdlijnen ter verklaring van de fouten. Alle processen zijn bekeken en er zijn buiten hetgeen wij hieronder toelichten, geen onrechtma gheden of fouten geconstateerd die boven de rapporteringsgrens komen.
VRMWB | Jaarstukken 2023
47
Er zijn geen onrechtma gheden die in de rechtma gheidsverantwoording zijn opgenomen (geen onrechtma gheden boven grens 3%). We hanteren voor de rapporteringsgrens € 50.000,- in afstemming met de accountant. Deze fouten worden hier toegelicht. -
Begro ngsonrechtma gheid De overschrijding op de lasten van overhead en algemene dekkingsmiddelen, ad. € 200.000 is beperkt en hee geen mogelijkheid door compensa e van direct hieraan gerelateerde opbrengsten. De overschrijdingen zijn hiermee onrechtma g. De overschrijding hee betrekking op enkele bedrijfsma ge kosten, zoals prijss jgingen, inhuur derden en de dota e aan de voorziening spaarverlof. Conform onze financiële verordening ar kel 23, 3e lid wordt door het Algemeen Bestuur, bij het vaststellen van de jaarstukken ingestemd met deze begro ngsonrechtma gheid. De uitgebreide me ng van de rechtma gheid op programma-onderdelen is opgenomen in de jaarrekening in hoofdstuk 4, paragraaf 4.9.
-
Onrechtma gheid op inkopen Er is 1 inkooptraject aangetroffen die niet rechtma g is verlopen. Dit betre de aanschaf van kantoorinrich ng. Dit inkooptraject is met een MVO (meervoudige onderhandse) procedure uitgevoerd. Het inkooptraject is ruim boven de gunning gerealiseerd. Dit project was begroot voor € 175.000 en is uiteindelijke gerealiseerd voor € 335.000. Hierdoor is niet alleen de gunning overschreden (met meer dan 10%), maar er had ook een andere procedure moeten worden gevolgd. Dit inkooptraject had door middel van een Europese aanbesteding moeten worden uitgevoerd. Dit project wordt geëvalueerd om helder te krijgen waardoor de contractwaarde is overschreden. In 2024 is op ditzelfde contract nog voor 23.000 euro aan financiële verplich ngen betaald. Na februari zijn er geen verplich ngen meer op dit contract vastgesteld.
Overige niet-materiële bevindingen Uit de interne controles zijn enkele bevindingen naar voren gekomen die binnen de gestelde rapporteringsgrens vallen, maar die aanleiding geven om deze nader toe te lichten. -
Op basis van de Interne Controle Programma’s (ICP) crediteuren en debiteuren zijn enkele afwijkingen geconstateerd m.b.t. de toepassing van de BTW regelgeving. Dit hee aanleiding gegeven om in 2023 een VIC (Verbijzonderde Interne Controle) uit te voeren naar de toepassing van de BTW voor inkomende- en uitgaande facturen. De mogelijke risico’s zijn hierbij in kaart gebracht en er zijn selec es gemaakt vanuit de financiële administra e dossiers te analyseren. Op
VRMWB | Jaarstukken 2023
48
basis van de bevindingen zijn diverse verbeterac es ingevoerd. Er hee een aanpassing plaatsgevonden van het proces, corrigerende en controlerende ac es zijn uitgevoerd, tevens zal de kennis van de BTW wetgeving door middel van scholing worden vergroot. De geconstateerd fouten zijn gecorrigeerd. Alle facturen van de leveranciers en klanten waarbij een fout is geconstateerd zijn integraal gecontroleerd en gecorrigeerd. -
Binnen de VRMWB wordt gebruik gemaakt van Simpled Cards als vervanging van de contante kassen. Sommige medewerkers hebben beschikking over een pas met beperkte mogelijkheden tot betaling, voor de aanschaf van kleine benodigdheden voor een kazerne of afdeling. Het ontbrak aan een afdoende verantwoording van de tegoeden van deze kaarten. Dit is geanalyseerd en waar nodig gecorrigeerd in de financiële administra e. Er hee geen correc e plaatsgevonden in 2023 waardoor de liquide middelen in de jaarrekening € 9.600 hoger vermeld staan dan in werkelijkheid. Er zijn verbeteringen in het proces aangebracht om de controles en verantwoording van deze middelen beter te laten verlopen in de toekomst.
-
De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de omvang van de financiering door middel van kort vermogen (loop jd korter dan 1 jaar). Voor gemeenschappelijke regelingen is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de lasten van de jaarbegro ng. Dit betekent dat de kasgeldlimiet voor 2023 is gesteld op € 8,4 miljoen (8,2% van € 102,9 miljoen). Er hee in 2023 een overschrijding van de kasgeldlimiet in 1 kwartaal plaatsgevonden doordat de liquiditeitsprognose niet actueel was. Als de gemiddelde liquiditeitsposi e van drie achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet overschrijdt, dan dient de betrokken decentrale overheid de drie kwartaalrapportages toe te zenden aan de toezichthouder, met daarbij een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet. Hier is nog geen sprake van, omdat het 1 kwartaal betre en de liquiditeitsprognose weer wordt uitgevoerd.
Misbruik en oneigenlijk gebruik Het voorkomen van onrechtma g handelen en fraude hee binnen de organisa e de aandacht. In de processen zijn beheersmaatregelen genomen om frauderisico’s te beperken. Om Misbruik en oneigenlijk gebruik vast te kunnen stellen is in 2023 de frauderisicoanalyse uitgevoerd. Deze analyse vormt een inventarisa e van mogelijke fraudes die binnen een organisa e kunnen voorkomen. Deze risico’s zijn niet gebaseerd op verdenkingen of waargenomen fraudes, maar gebaseerd op een analyse van de processen die binnen een organisa e plaatsvinden. Voor de risico’s wordt een inscha ng gemaakt van de kans en impact. Hierbij wordt rekening gehouden met de con nuïteit en het imago van de organisa e, bestuurlijke a reuk, juridische aansprakelijkheid en personele en financiële consequen es. In 2023 zijn daar 32 risico’s in opgenomen. Dit betreffen zowel interne als externe risico’s. Ook is in 2023 het M&O beleid opgesteld en vastgesteld door het AB. Het bestaan van maatregelen inzake M&O is divers, variërend van (niet limita ef) het vastleggen van procedures op betalingen bij aanbestedingen, antecedentenonderzoeken bij aannames van personeel tot bewustwordingstrainingen op het gebied van informa eveiligheid. Ook plausabiliteitscontroles op het brandstofgebruik of regelma ge audits op systemen zijn voorbeelden van genomen maatregelen.