Inspreektekst Maurits Appels Commissieraad G-R Def. 260531

Inspreektekst Commissie – Kruising Julianastraat–Ericssonstraat Geachte voorzitter, leden van de commissie, Dank u wel voor de gelegenheid om in te spreken over het uitvoeringsontwerp van de kruising Julianastraat–Ericssonstraat binnen het project Spoorzone Rijen. Mijn bijdrage gaat niet over de Spoorzone als geheel. Die keuze is gemaakt. Mijn bijdrage gaat over de vraag of deze specifieke ingreep noodzakelijk is, past binnen het door u vastgestelde beleid en zorgvuldig omgaat met de kwaliteit van de Julianastraat als groene entree van Rijen. Ik wil daarbij vier punten onder uw aandacht brengen: 1.

de verkeerskundige noodzaak;

2.

de positie van voetgangers en fietsers;

3.

de aantasting van de historische laanstructuur;

4.

de fasering van het project en de aanbesteding.

Verkeerskundige noodzaak De voorgestelde wijziging wordt gepresenteerd als een verbetering van de verkeersveiligheid. Tegelijkertijd blijkt uit de stukken niet welk concreet verkeersveiligheidsprobleem hiermee wordt opgelost. De huidige situatie kent lage snelheden, goede zichtlijnen en een overzichtelijke verkeersafwikkeling. Voor zover bekend hebben zich op deze locatie geen geregistreerde verkeersongevallen voorgedaan. Ook vrachtverkeer maakt dagelijks en al ruim 30 jaar, zonder noemenswaardige problemen gebruik van deze bocht. Dat roept de vraag op welke objectieve verkeerskundige noodzaak maakt dat een bestaande situatie die functioneert, ingrijpend moet worden aangepast. Juist wanneer een situatie veilig functioneert, mag verwacht worden dat de noodzaak van een dergelijke ingreep overtuigend wordt onderbouwd.

Voetgangers en fietsers verliezen hun positie Het projectteam geeft aan dat het nieuwe ontwerp twee veilige oversteken mogelijk maakt, waardoor voetgangers de rijbaan in twee stappen kunnen oversteken. Dat kan een voordeel zijn. Tegelijkertijd leid het nieuwe ontwerp ertoe dat voetgangers en fietsers hun huidige voorrangspositie verliezen.

Waar langzaam verkeer nu een sterke positie heeft, verschuift de nadruk in de nieuwe situatie naar de doorstroming van het autoverkeer. Dat is opmerkelijk. In de Verkeersvisie 2022 staan verkeersveiligheid en leefbaarheid centraal. In het nieuwe mobiliteitsbeleid kiest de gemeente bovendien expliciet voor het STOMP-principe, waarbij lopen (Stappen) en fietsen (Trappen) voorrang krijgen boven gemotoriseerd verkeer. De vraag is daarom niet alleen of de oversteek technisch anders wordt ingericht. De vraag is: Waarom wordt de positie van voetgangers en fietsers verzwakt op een locatie waar zij volgens het gemeentelijk beleid juist prioriteit zouden moeten krijgen?

Vijf bomen verdwijnen uit de groene entree van Rijen Voor de uitvoering van dit ontwerp moeten vijf Zilverlinden worden gekapt. Deze bomen maken onderdeel uit van de historische laanstructuur van de Julianastraat. Dat is niet zomaar een straat. In de Omgevingsvisie 2025 heeft de raad de Julianastraat expliciet aangewezen als groene entree van Rijen en als onderdeel van een historisch dorpslint. Daarbij heeft de raad vastgelegd dat nieuwe ontwikkelingen rekening moeten houden met de cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarde van dit gebied. Juist daarom is het opmerkelijk dat voor een relatief beperkte verkeerskundige ingreep vijf beeldbepalende bomen verdwijnen. Het gaat hier niet alleen om vijf bomen. Het gaat om het behoud van een historische laanstructuur die bepalend is voor het karakter van deze entree van Rijen. Daarom is de vraag niet of er later nieuwe bomen kunnen worden teruggeplaatst. De vraag is of de aantasting van deze bestaande laanstructuur noodzakelijk is en of die noodzaak voldoende is aangetoond.

Fasering en aanbesteding Tot slot wil ik aandacht vragen voor de wijze waarop dit onderdeel van de Spoorzone wordt uitgevoerd. De raad heeft het definitief ontwerp van de Spoorzone op 12 juni 2025 vastgesteld. Julianastraat-Zuid maakt hiervan onderdeel uit. Tegelijkertijd blijkt uit de GO-NO GO-memo van 15 april 2025 dat de uitvoering van Julianastraat-Zuid is uitgesteld tot 2030 omdat hiervoor nog geen budget beschikbaar is. Daarnaast blijkt uit de

projectstukken dat het door de raad vastgestelde Definitief Ontwerp op onderdelen nog nader wordt uitgewerkt. Dat roept de vraag op in hoeverre de huidige uitvoering volledig aansluit bij het ontwerp waarop de raad haar besluit heeft gebaseerd. Toch worden juist op het raakvlak met Julianastraat-Zuid nu al ingrijpende keuzes gemaakt, waaronder de kap van vijf bomen en een gewijzigde verkeersinrichting. Dat roept vragen op over de noodzaak van deze ingreep op dit moment. Daarnaast bepaalt artikel 2.14 van de Aanbestedingswet 2012 dat opdrachten niet zodanig mogen worden vormgegeven dat aanbestedingsregels worden omzeild. Maar gelet op de functionele samenhang tussen de kruising en project scope Julianastraat-Zuid, is het wel gerechtvaardigd om te vragen hoe deze fasering juridisch is beoordeeld en hoe is vastgesteld dat deze aanpak past binnen de uitgangspunten van artikel 2.14 van de Aanbestedingswet. Mijn vragen 1. Welke concrete verkeerskundige noodzaak maakt dat de huidige kruising moet worden aangepast? 2. Hoe verhoudt deze keuze zich tot de Verkeersvisie 2022 en het STOMP-principe van het nieuwe mobiliteitsbeleid? 3. Welke concrete verbetering voor voetgangers en fietsers wordt gerealiseerd die opweegt tegen het verlies van hun huidige voorrangspositie? 4.

Hoe verhoudt de kap van vijf Zilverlinden zich tot de Omgevingsvisie 2025, waarin de Julianastraat expliciet wordt benoemd als groene entree van Rijen? 5. Hoe is de gekozen fasering beoordeeld in relatie tot artikel 2.14 van de Aanbestedingswet? Slot Voorzitter, De huidige situatie functioneert. Er is geen aangetoond verkeersveiligheidsprobleem. Voetgangers en fietsers verliezen in de nieuwe situatie hun voorrangspositie. Vijf beeldbepalende bomen verdwijnen uit een historische laanstructuur. En dit alles gebeurt terwijl een belangrijk samenhangend deel van het vastgestelde eindbeeld nog niet wordt uitgevoerd. Daarom vraag ik u kritisch te kijken naar de noodzaak, proportionaliteit, beleidsmatige onderbouwing én de juridische en financiële rechtmatigheid van deze ingreep. Dank u wel.

Bijlage 1 – Toelichting inspreektekst.