Document · PDF

GLR Perspectiefnota 2027

Gemeenteraad 6 juli 2026, gemeente Gilze en RijenBij agendapunt: Raadsvoorstel Perspectiefnota 20277.548 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Datum: 16 juni 2026 Onegov zaaknummer: 1145626 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................. 3 Voorwoord................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Financieel Perspectief................................................................................................................... 6 Financieel Perspectief toelichting.................................................................................................. 8 Investeringsplan/kredieten ........................................................................................................ 12 Uitgangspunten financieel beleid ................................................................................................ 23

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Voorwoord Voor u ligt de Perspectiefnota 2027 van de gemeente Gilze en Rijen. Deze nota markeert een bijzonder moment: zij vormt vrijwel letterlijk de overgang van de bestuursperiode 2022–2026 naar de nieuwe periode 2026–2030. Daarmee is dit document niet alleen een financieel kader, maar ook een inhoudelijke brug tussen twee colleges. Deze perspectiefnota bevat beperkt nieuwe beleidskeuzes. De nadruk ligt op keuzes die op korte termijn noodzakelijk zijn om uitvoering te geven aan bestaande ambities, genomen raadsbesluiten en actuele ontwikkelingen. Daarmee brengen we focus aan in wat nu nodig is, met het oog op een solide uitgangspositie voor de komende bestuursperiode. De investeringen in deze nota richten zich op een aantal samenhangende opgaven. De ontwikkelingen in de wereld om ons heen maken dat een weerbare samenleving steeds belangrijker wordt. We hebben een gemeentelijke maatschappelijke weerbaarheidsopgave waarvoor we voor de uitvoering middelen reserveren. Tegelijkertijd staat ook Defensie voor de opgave om haar inzet en paraatheid te vergroten. Dit leidt tot veranderingen in taken en activiteiten, onder andere bij het Defensie Helikoptercommando (DHC) op vliegbasis Gilze-Rijen. Deze ontwikkelingen vragen om blijvende afstemming, waarbij wij het gesprek voeren met zowel Defensie als onze inwoners.

Daarnaast zetten we in op de verdere uitvoering van eerder vastgestelde plannen voor de openbare ruimte. Daarbij investeren we in stevig groen, riolering en de reconstructie van straten, zoveel mogelijk in samenhang en met oog voor klimaatadaptatie. Ook geven we invulling aan moties van de raad, waaronder de uitbreiding van de BOA-capaciteit ten behoeve van de veiligheid van onze inwoners en specifieke aandacht voor de sociale veiligheid rond de Hannie Schaftlaan. Maatschappelijke opgave worden complexer en vragen ook om regionale samenwerking. Regie en coördinatie moeten hierin meegroeien. Daar vragen we in deze nota aandacht voor. Deze perspectiefnota biedt daarmee een solide basis om in de komende jaren verdere keuzes te maken en richting te geven aan de ontwikkeling van Gilze en Rijen tot 2030. Het college van burgemeester en wethouders van Gilze en Rijen

16 juni 2026

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Leeswijzer Voor u ligt de perspectiefnota 2027. In voorliggende perspectiefnota is het nieuwe raadsakkoord zowel inhoudelijk als financieel nog niet verwerkt. De komende maanden wordt het raadsakkoord namelijk nog verder vertaald en uitgewerkt. Bij de begroting 2027 willen we het uitgewerkte raadsakkoord als oplegger en tevens 1e begrotingswijziging presenteren, zodat uw gemeenteraad op dat moment (najaar 2026) een integrale afweging kan maken tussen de diverse ambities. Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2026 en de saldi van de meerjarenraming 2026-2030 zoals deze hier genoemd staan (onderdeel A). Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen (onderdeel B) om te komen tot een bijgesteld financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota, bij het onderdeel financieel perspectief toelichting, lichten wij de wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item. Ten slotte gaan we in op de kredieten, het meerjareninvesteringsplan (MIP) en de geactualiseerde doorkijk van het weerstandsvermogen.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Financieel Perspectief Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2026 en de saldi van de meerjarenraming 2026-2030 zoals deze hier genoemd staan. Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen om te komen tot een geactualiseerd financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota lichten wij deze wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item. Bedragen x € 1.000/- = nadelig Onderdeel

2026

2027

2028

2029

2030

A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2026

116

158

-758 -2.055

-819

B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen

-90

-151

-95

-28

-44

-853 -2.082

-863

MEERJARENRAMING 2026-2030

A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2026 Dit betreft het saldo van de meerjarenbegroting 2026-2030, zoals is vastgesteld in de 1ste tussentijdse rapportage 2026. Voor meer details verwijzen we u graag naar deze nota. B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen In onderstaande tabel zijn wensen en oplossingsrichtingen opgenomen die nog niet voorzien waren in de begroting 2026. In het vervolg van deze nota worden de posten uitgebreid toegelicht.

Nr. Prog. Omschrijving

2026

Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2027 2028 2029 2030

Maatschappelijke weerbaarheid

-63

Uitbreiding Boa-capaciteit, scenario 2

-200

Coördinatie prog. mobiliteit en regiowerkz. 0 Dekking stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen 0 Onderzoek sociale veiligheid Hannie Schaftlaan -15

-78 78 0

Sportbeleid -25 Dekking stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen 0

PM PM

Voortzetten Taalhuis 0 Dekking stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen 0 Uitvoeringsprogramma groen -61 Dekking stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen 61 Participatiewet in Balans 0

-22 22 -263 263 -30

-22 22 -122 122 0

-22 22 -122 122 -5

-22 22 -122 122 0

Onderwijsachterstandenbeleid

Doorontwikkeling Groeituin Gilze

-20

Maatschappelijke ontwikkelingen Kerkstraat

-70

-35

Dekking stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen

Uitvoeringskosten AZWA

-45

Strategische sturing OMWB Beheersmaatregelen

0 0

-35 0

-35 35

Onderzoek bouwloods Moerstraat

-30

Strategische samenwerking Defensie Dekking stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen

0 0

-71 71

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Actualisatie MIP 2026-2030 (afdeling OR)

139

-122

-193

17 DIV Indexering inkomsten

115

162

212

TOTAAL

-90

-151

-95

-28

-44

Bovenstaande voorstellen leiden tot het volgende saldo: Onderdeel

Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2026 2027 2028 2029 2030

MEERJARENRAMING 2026-2030

-853 -2.082

-863

Optie In de 1e turap staat dat we in het gemeentefonds extra gekort worden door hogere WOZ-waarden. Dit betekent dat het rijk ervan uitgaat dat we meer eigen inkomsten kunnen genereren. In deze 1e perspectiefnota in de bestuursperiode 2026-2030 leggen wij u de politieke afweging voor om de OZB-belasting te verhogen om de extra korting te compenseren. Het college heeft nog niet voor deze optie gekozen omdat dit nader onderzoek vergt.

Stelpost toekomstbestendig Gilze en Rijen Op 2 december 2024 is het raadsbesluit genomen tot een storting in de bestemmingsreserve “toekomstbestendig Gilze en Rijen” van € 1,5 miljoen in 2026 en een stelpost in de exploitatie van € 750.000 vanaf 2027. Hieronder geven we inzicht in het verloop van beide posten: Bedragen x € 1.000/- = nadelig

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

2030

Toekomstbestendig Gilze en Rijen

1.500

750

Tijdelijke uitbreiding basisschool De Bolster te Gilze

-113

-112

-111

Onderhoudslasten Skatebaan Rijen

-3

1.500

634

635

636

-78

-22

Uitvoeringsprogramma groen

-61

-263

Maatschappelijke ontwikkeling Kerkstraat

-70 -

-35

-122 -

-71 165

-71 342

-71 343

Raadsbesluiten

Saldo voor perspectiefnota 2027 Coördinatie prog. mobiliteit en regiowerkz. Sportbeleid Voortzetten taalhuis

Strategische samenwerking Defensie Saldo na perspectiefnota 2027

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

1.369

Financieel Perspectief toelichting Toelichting op “Effecten wensen en oplossingsrichtingen”. In onderdeel B van het financieel perspectief staan wensen en oplossingsrichtingen benoemd. Hieronder geven we er een toelichting op. 1. Maatschappelijke weerbaarheid Voor het structureel borgen van de aanpak van de maatschappelijke weerbaarheidsopgave is in de ABG-organisatie in totaal € 117.800 nodig voor uitbreiding van de ambtelijke formatie met een (beleids)coördinator. Het totaalbedrag is berekend op 1 fte, inclusief werkplekkosten en is verdeeld over de drie gemeenten volgens de ABG-verdeelsleutel. 2. Uitbreiding Boa-capaciteit, scenario 2 (+2 fte) Bij de behandeling van het raadsvoorstel 'Wijkgerichte aanpak BOA's' op 5 maart 2026 heeft uw raad een amendement aangenomen, waarin is verzocht om bij de Perspectiefnota 2027 inzicht te geven in de financiële consequenties voor de meerjarenbegroting van twee scenario's uit het voorstel: • Scenario 2 (uitbreiding met twee fte BOA’s) • Scenario 3 (uitbreiding met vier fte BOA’s) De kosten van scenario 2 bedragen € 199.800. We evalueren de inzet na 2 jaar. 3. Coördinatie Programma Mobiliteit en regio werkzaamheden Uit het programma Mobiliteit en uitvoeringsprogramma komen nieuwe maatregelen en werkzaamheden voort. Ook in regioverband komen er werkzaamheden bij. Er is meer coördinatie nodig.

De complexiteit neemt toe waardoor zowel inhoudelijk als procesmatig overzicht noodzakelijk is. Dit is een combifunctie met Alphen-Chaam. 4. Onderzoek sociale veiligheid Hannie Schaftlaan De raad heeft verzocht te onderzoeken hoe de (sociale) veiligheid op het fietspad Hannie Schaftlaan kan worden verbeterd, met name door (aanvullende) verlichting of andere maatregelen. Het onderzoek richt zich op de trajecten Dongenseweg – Zwarte Dijk en Zwarte Dijk – Mary Zeldenrustlaan en besteedt aandacht aan veiligheid, ecologie/fauna, juridische aspecten en financiële consequenties. 5. Sportbeleid In 2026 herijken we het sport- en sportaccommodatiebeleid en ons sportstimuleringsbeleid als onderdeel van de aanpak gezond Leven. Er is een voorbereidingskrediet nodig voor een capaciteitsonderzoek van de sportaccommodaties, de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en onderzoek naar sportdeelname in onze gemeente. Het gaat om een incidenteel krediet van €25.000. 6. Voortzetten Taalhuis Investeren in basisvaardigheden is essentieel voor participatie, werk en zelfredzaamheid. Met een structureel budget van € 22.000 kan de gemeente een continu en toegankelijk aanbod bieden en zo maatschappelijke kosten op o.a. bijstand, zorg en schuldhulpverlening voorkomen.

Deze investering draagt bij aan een inclusieve samenleving, versterkt de arbeidsmarktpositie van inwoners en levert maatschappelijk rendement op. 7. Uitvoeringsprogramma groen Het Programma Groen in de Kernen vraagt om duidelijke regie en samenhang, zodat voortgang, afstemming en verbinding met inwoners en bestuur goed worden geborgd. Bij de ambitie om te vergroenen zijn bomen essentieel. Met de uitvoering van dit programma en de wenselijke

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

aanpassingen in het Bomenbehoudbeleid krijgen bomen een prominentere plek, wat vraagt om zorgvuldig beheer en ontwikkeling voor een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving. 8. Participatiewet in balans De Participatiewet is gewijzigd. Met de Participatiewet in Balans komt ook de verantwoordelijkheid bij gemeenten te liggen om inwoners met een bijstandsuitkering te ondersteunen richting maatschappelijke participatie. Dit betekent een verbreding van de opdracht, waar dit voorheen meer gericht was op re-integratie op de arbeidsmarkt. We helpen inwoners (weer) mee te doen aan de maatschappij, stimuleren dat zij buiten de deur komen, bij te dragen aan de gemeenschap én we voorkomen (hoge) zorgkosten. Want we weten: werk is (heel vaak een belangrijk onderdeel van) de beste zorg. We ontvangen hier echter geen extra middelen voor vanuit het Rijk. Voor 2027 kiezen we ervoor om hier invulling aan te geven door middel van een pilot. In praktijk gaat het om inwoners met een bijstandsuitkering die in de laagste treden van de participatieladder zitten, en vaak te maken hebben met isolement of andere Multi problematiek. In de pilot kijken we hoe we deze inwoners het beste kunnen helpen (individueel, collectief) en welke expertise hiervoor nodig is. Daarnaast houden we landelijke ontwikkelingen rondom de rijksbijdrage in de gaten.

Eind 2027 bekijken we of en hoe we deze inzet het beste structureel kunnen voortzetten. 9. Onderwijsachterstandenbeleid In 2027 start een nieuwe beleidsperiode voor het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Vanwege een korting op de rijksmiddelen voor OAB (zie 1e turap 2026) staat het budget onder druk. Bij ongewijzigd beleid is er sprake van een structureel tekort. Gemeenten en scholen investeren zelf vaak aanvullende middelen om hun doelstellingen op het gebied van onderwijs- en preventief jeugdbeleid te realiseren. Sinds 2021 gebruiken we daarvoor geen eigen geld meer, maar alleen de specifieke uitkering van het Rijk. Dat kon omdat we een reserve hadden opgebouwd, maar die is inmiddels helemaal op. We verwachten dat het vanaf 2027 nodig is om weer eigen gemeentelijke middelen in te zetten voor OAB. Het benodigde budget is nog niet definitief bepaald en beïnvloedbaar door keuzes die nog gemaakt moeten worden. 10. Onderzoek doorontwikkeling Groeituin Gilze Met OAD (Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding) en Wmo aanbieders in de regio HvB onderzoeken we de doorontwikkelkansen rondom de Groeituin in Gilze. 11. Maatschappelijke ontwikkelingen Kerkstraat e.o. In 2026 voeren we onderzoek uit naar de behoeften aan en kansen rondom maatschappelijk vastgoed op de Kerkstraat in Gilze.

Daarbij wordt gekeken naar Kindcentrum Kiem, Cultureel Centrum de Schakel en de daaromheen gelegen overige maatschappelijke voorzieningen en openbare ruimte. Deze werkzaamheden volgen uit een gemeenteraadsbesluit van 12 juni 2025 en het hierna opgestarte haalbaarheidsonderzoek. We verwachten rondom deze brede ontwikkeling ook in 2027 nog kosten te moeten maken. 12. Uitvoeringskosten AZWA Het Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (AZWA) vervangt in 2027 het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorg Akkoord (IZA). Op dit moment zijn de inhoudelijke en financiële kaders nog niet bekend. Dit geeft financiële risico's: we weten nog niet of de financiering vanuit het AZWA past bij onze lokale uitgaven en of die financiering daarvoor ook toereikend is. Daarom nemen we een incidenteel budget op om te kunnen zorgen voor continuïteit en een zorgvuldige overgang naar nieuwe afspraken. De uitwerking van het regionaal AZWA-plan zal pas in het najaar van 2026 afgerond zal zijn.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

13. Strategische sturing Omgevingsdienst (OMWB) De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant voert sinds 2013 de wettelijk verplichte milieutaken uit voor gemeenten. Door professionalisering, taakuitbreiding (zoals Schone Lucht akkoord en Kader Richtlijn Water) en de invoering van de Omgevingswet zijn de complexiteit en omvang van het werk de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit leidt tot een groeiend bestuurlijk en financieel belang. Binnen de ABG-organisatie zijn de werkzaamheden richting de Omgevingsdienst momenteel versnipperd belegd. Medewerkers voeren deze taken naast hun reguliere werk uit, waardoor onvoldoende capaciteit beschikbaar is voor regie en strategische sturing. Hierdoor is er beperkt grip op de uitvoering en de stijgende kosten van de Omgevingsdienst. Ook staat de kwaliteit en tijdigheid van bestuurlijke advisering onder druk. Door het organiseren van één centraal aanspreekpunt wordt structurele regie en coördinatie ingericht en ontstaat ruimte voor strategische sturing. Dit maakt het mogelijk om beter te sturen op taken, prioriteiten en kostenontwikkeling en om externe inhuur te beperken. Voor deze structurele versterking is € 35.000 nodig, waarmee de organisatie beter in staat is om verdere kostenstijgingen te beheersen. 14.

Onderzoek bouwloods Moerstraat We onderzoeken of er mogelijkheden zijn om aan de Moerstraat in Rijen een bouwloods te laten realiseren door De Stichting Rijense Carnavals Fabriek. Hierdoor hebben verenigingen een lange termijn oplossing voor het in standhouden van het carnaval in Rijen. Hiervoor is een bedrag benodigd van €30.000. 15. Strategische samenwerking Defensie De landelijke en internationale ontwikkelingen op het gebied van defensie hebben toenemende ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen, met name rond Vliegbasis Gilze-Rijen. De intensivering van defensieactiviteiten vraagt om extra inzet op afstemming met het Rijk, ruimtelijke procedures, omgevingsoverleg en bestuurlijke advisering. Deze ontwikkelingen raken direct aan andere gemeentelijke opgaven, zoals woningbouw en economische ontwikkeling (waaronder GATE2). Defensieclaims en milieuruimte leggen extra druk op de beschikbare ruimte, wat vraagt om zorgvuldige afweging en sturing. Zonder voldoende ambtelijke capaciteit is het risico aanwezig dat kansen onvoldoende worden benut en dat de gemeentelijke positie richting het Rijk en partners verzwakt. Om samenhang te borgen en de gemeentelijke belangen goed te behartigen, is uitbreiding van de formatie noodzakelijk.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

16. Actualiseren MIP 2026-2030 Het meerjareninvesteringsplan (MIP) is geactualiseerd, dit leidt tot onderstaande financiële effecten op de begroting 2026-2030. Een aantal investeringen verschuiven we naar een later jaar. Of door inflatie is het investeringsbedrag verhoogd. Door deze wijzigingen veranderen de kapitaallasten.

17. Indexering inkomsten We bepalen jaarlijks het indexcijfer waarmee wij onze inkomsten aanpassen. Wij doen dit aan de hand van de indexcijfers die in de meicirculaire worden genoemd. Hieronder zetten we de cijfers uit de vorige begroting af tegen de actuele cijfers uit de meicirculaire die voor deze begroting gelden:

2025 2026 2027

Raming begroting 2026 2,9% prognose 2,7% prognose 2,3 % prognose

Raming begroting 2027 2,9% werkelijk 2,7% prognose 2,9% prognose

Aanpassing 0% 0% + 0,6%

De index voor 2025 en2026 is onveranderd en daarom hoeven er geen aanpassingen gedaan te worden met terugwerkende kracht op de index van 2027. Daarmee komt deze uit op 2,9%. Dit is 0,6% hoger dan in de oude meerjarenbegroting was verwerkt, vandaar dat dit leidt tot een financieel voordeel. Voor de jaren ná 2027 gaan we uit van de volgende indexering: 2,5 % in 2028 en 2,6 % in 2029 en volgende jaren. Doordat de index ook voor deze jaren nu hoger ligt dan wat tot nu toe in de meerjarenbegroting was opgenomen, leidt dit tot een structureel voordeel.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Investeringsplan/kredieten Meerjareninvesteringsplan (MIP) Het meerjareninvesteringsplan (MIP) gaat over investeringen die in de toekomst gepland staan. Via het MIP reserveren wij deze middelen alvast in de begroting, zodat tijdens de kredietaanvraag sprake is van financiële dekking. Voor deze punten worden dus nog aparte raadsvoorstellen en -besluiten aan uw raad voorgelegd. Gewijzigde investeringen In het huidige meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn een aantal investeringen die worden doorgeschoven naar een later jaar of waarvan het investeringsbedrag is verhoogd. Door deze wijzigingen veranderen ook de kapitaallasten per jaar. Wanneer de kapitaallasten (deels) worden gedekt vanuit de reguliere exploitatie (stelpost meerjareninvesteringsplan) is er wél een budgettair effect. Dit effect hebben we verwerkt bij onderdeel B van deze nota (Effecten wensen en oplossingsrichtingen) punt B1 en geldt voor de onderstaande investeringen: 1. Voor de jaarlijkse investeringen "Aanleg extra parkeerplaatsen bestaande wijken" en "Aanpak onduidelijke verkeerssituaties en optimaliseren verkeersmaatregelen" is de jaarschijf 2030 toegevoegd. 2. De investering "Fietsvoorziening Gilze - Riel" is gereed in 2028 i.p.v. 2026. 3. De investering "Reconstructie Lange Wagenstraat" is gereed in 2027 i.p.v. 2026. Tevens is het totaalkrediet verhoogd met € 287.000.

Verder is nu ook de bijdrage vanuit de grondexploitatie ad. € 265.000 opgenomen in het investeringsplan. Ten opzichte van de vorige raming is nu ook de beleidsambitie riolering financieel meegenomen. Tevens is ook de volledige kruising Lange Wagenstraat met Nieuwstraat meegenomen om de wegcategorie van gebiedsontsluitingsweg van 50 km/u aan te passen naar een erftoegangsweg 30 km/u. Ook de hiervoor noodzakelijke werkzaamheden om Middenveld af te sluiten. 4. De investering "Rijen NO, Wouwerbroek" is doorgeschoven van 2026 naar 2027. 5. De investering "Rijen NO, Zaaren" is gereed in 2029 i.p.v. 2027. 6. De investering "Aalstraat" wordt volledig geactiveerd (voorheen werd een deel direct t.l.v. de voorziening riolering gebracht). Tevens is het totale investeringsbedrag per saldo verhoogd met € 1.026.000. Uit inspecties blijkt dat de riolering in de Aalstraat in Gilze aan vervanging toe is. We gaan het gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden rioolstelstel en maken het klimaatadaptief door het water te bufferen en door huisaansluitingen af te koppelen. Vanuit het centrumplan Gilze (parkdeel) is in de toelichting van het bestemmingsplan opgenomen dat het geluid gereduceerd moet worden. Daarom verwijderen we de bestaande verharding en vervangen we de verharding door geluidsreducerend asfalt en klinkers.

De totale bruto investering ramen we op € 2.700.000 (dit is dus zonder rekening te houden met de bijdrage vanuit de grondexploitatie). Dit is inclusief indexering van 2,49% in 2026, 2,53% in 2027 en 2,65% in 2028. Een belangrijk deel van het kostenverschil wordt veroorzaakt door prijsontwikkelingen. Met name de GWW-indexering over de periode 2022–2026 heeft hierin een aanzienlijke rol gespeeld, aangevuld met een doorwerking richting het verwachte uitvoeringsjaar 2028. Daarnaast zijn in de oorspronkelijke VO-raming uit 2022 diverse kostenposten niet meegenomen. Dit betreft onder andere het leveren en plaatsen van straatmeubilair en verkeersborden, het verplaatsen en uitbreiden van openbare verlichting en de aanleg van groen, inclusief onderhoud

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

en inboet. Ook kosten voor aanvullende onderzoeken zijn in de huidige raming opgenomen, terwijl deze in de VO-fase nog niet waren voorzien. Verder is in de raming voor het masterplan rekening gehouden met actuele beleidskeuzes en ambities. Hierbij gaat het onder meer om klimaatadaptieve maatregelen in de riolering, de ambitie om bij herinrichtingen circa 10% extra groen toe te voegen en het toepassen van grasbetontegels bij parkeerplaatsen. De voorbereidingskosten vallen hoger uit. Dit is enerzijds het gevolg van gestegen loonkosten en anderzijds van het feit dat deze kosten worden berekend als percentage van de totale uitvoeringskosten, die inmiddels zijn toegenomen. Tot slot is de post voor nader te detailleren kosten en onvoorzien in deze fase hoger dan in de VO-raming. Dit is gebruikelijk, aangezien in deze fase sprake is van grotere onzekerheden en daarom een ruimere reservering wordt aangehouden. 7. De investering "Reconstructie Mary Zeldenrustlaan (excl. riolering)" is doorgeschoven van 2026 naar 2027. Tevens is het investeringsbedrag (exclusief riolering) verhoogd met € 740.000. Het Definitief ontwerp is gereed. De actuele raming op basis van dit ontwerp bedraagt € 1,5 miljoen. Het ontwerp wordt toegelicht in een bewoners-inloopavond op 13 mei 2026. Daarna volgt besteksuitwerking en de aanbesteding. De werkzaamheden zullen worden uitgevoerd vanaf januari 2027.

Ze dienen gereed te zijn medio 2027 vanwege de relatie met de start van de werkzaamheden rondom Spoorzone Rijen. 8. De investering "Wethouder v.d. Wildenbergstraat" is doorgeschoven van 2026 naar 2027. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit een (bestemmings)reserve en/of voorziening, is het effect budgettair neutraal. Dit geldt voor onderstaande investeringen welke allen verrekend worden met de bestemmingsreserve onderhoud buitensportaccommodaties: 9. De vervanging van kunstgrasveld 3 bij VV Gilze wordt doorgeschoven naar 2028. 10. De renovatie van natuurgrasveld 5 is komen te vervallen omdat deze kosten worden meegenomen in het project van de blaashal. 11. De jaarlijks geraamde investeringen m.b.t. verharding, beregening en afrastering bij VV Molenschot zijn komen te vervallen omdat het sportpark in 2022/2023 geheel vernieuwd is. 12. Vanuit het sportbeleidsplan zijn de investeringen "HCGR: vervangen kantplanken en slagschotten veld 1", "HCGR: vervangen kantplanken en slagschotten veld 2" en "RHV: vervangen doelen handbalveld 1" toegevoegd in de jaarschijf 2030. Nieuwe investeringen In het meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn ook nieuwe investeringen opgenomen. Al deze punten staan cijfermatig weergegeven in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief", onderdeel B "Effecten wensen en oplossingsrichtingen". 1.

Uitvoeringsmaatregelen programma mobiliteit (2027) € 50.000 In het derde kwartaal van 2026 stellen we het programma mobiliteit vast. Dit vormt de basis voor de integrale uitvoering van ons verkeers- en vervoersbeleid in de komende jaren. Voor het uitvoeren van maatregelen vragen we een investering aan voor 2027 van € 50.000. Op deze manier kunnen we direct na het vaststellen van het programma mobiliteit een vervolg geven aan de uitvoering ervan. 2. Afkoppelen resterend deel Mary Zeldenrustlaan (2027) € 1.670.000 In het tweede kwartaal van 2027 wordt de gehele asfaltverharding van de Mary Zeldenrustlaan vervangen. Vanuit beleid is het verplicht om bij vervanging van de verhardingsconstructie (asfalt) 7mm regenwater te bufferen en te infiltreren. Tevens dient daar waar mogelijk te worden afgekoppeld.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Ter plaatse van de Mary Zeldenrustlaan staan 2 ver-/nieuwbouwplannen gepland; verbouwing toekomstige gemeentehuis (±4.000m2) en nieuwbouw voormalige Praxislocaties (± 7.000m2). Beide percelen zijn nu nog aangesloten op een gemengd rioleringsstelsel aan de noordzijde van de Mary Zeldenrustlaan. Ten gevolge van de nieuwbouwplannen zullen desbetreffende percelen hun regenwater ter plaatse van perceelsgrens gescheiden aanbieden. Voor gemeente Gilze en Rijen een uitgelezen mogelijkheid om dit water niet meer op het bestaande gemengd rioolstelsel aan te sluiten maar aan te sluiten op een nieuw te leggen regenwater/infiltratieriool. Ter plaatse van het oostelijke gedeelte van beide fietspaden (noord- en zuidzijde) ligt al een regenwaterriool. Dit betreft het tracé vanaf de rotonde Hannie Schaftlaan tot en met Mary Zeldenrustlaan 30/Marga Klompélaan. Dit regenwaterriool willen we aan weerszijden van de rijbaan verlengen tot en met de Laagstraat. 3. Reconstructie/bermverbetering Horst (2028) € 974.000 Het wegvak van de Horst tussen de Oranjestraat en de Bessemeindseweg (circa 475 meter) verkeert in een slechte onderhoudstoestand. Het asfalt vertoont scheurvorming, oneffenheden en randschade. Daarnaast is de betonnen goot op diverse locaties volledig beschadigd.

De bermen worden intensief bereden en zijn plaatselijk diep uitgereden, wat leidt tot problemen met de waterafvoer en verdere aantasting van de asfaltconstructie. Ook in het vervolgtraject tussen de Bessemeindseweg en de Alphensebaan (circa 1.500 meter) zijn de bermen sterk beschadigd en plaatselijk diep uitgereden. De asfaltverharding is overwegend van redelijke tot goede kwaliteit. Door de smalle wegbreedte en de slechte staat van de bermen doet zich een onveilige situatie voor, met name voor fietsers en voetgangers. De Horst is binnen het fietsbeleidsplan aangewezen als hoofdfietsroute, waardoor verbetering van de verkeersveiligheid extra noodzakelijk is. Voor het traject tussen de Oranjestraat en de Bessemeindseweg is een volledige reconstructie inclusief bermverbetering vereist. Hierbij wordt rood asfalt aangebracht om de fietsinfrastructuur te versterken. In het traject tussen de Bessemeindseweg en de Alphensebaan wordt volstaan met het frezen van de deklaag en wordt rood asfalt en bermverbetering toegepast om de fietsinfrastructuur te verbeteren; De totale investeringskosten voor de reconstructie en bermverbetering bedragen € 974.000. De voorbereidingswerkzaamheden zijn gepland voor 2027 en de uitvoering voor 2028. 4. Reconstructie Hengelstraat (2028) € 2.494.000 Uit inspecties blijkt dat de riolering in de Hengelstraat in Gilze aan vervanging toe is.

We gaan het gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden rioolstelstel en maken het klimaatadaptief door het water te bufferen en door huisaansluitingen af te koppelen. Ook de verharding is aan vervanging toe. Daarom vervangen we de bestaande asfaltverharding door nieuwe klinkerverharding. Tevens nemen we 30 km maatregelen. De totale investering ramen we op € 2.494.000. Dit is inclusief indexering van 2,49% in 2026, 2,53% in 2027 en 2,65% in 2028. Hiervan dekken we € 1.309.000 vanuit de voorziening riolering en € 1.185.000 voor wegen, verkeer en groen om het groen te vernieuwen en meer groen aan te brengen. Het betreft een nieuwe investering. 5. Reconstructie Mgr. van Hooydonkstraat (2028) € 704.000 Uit inspecties blijkt dat de riolering in de Mgr. Van Hooydonkstraat in Rijen aan vervanging toe is. We gaan het gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden rioolstelstel en maken het klimaatadaptief door het water te bufferen en door huisaansluitingen af te koppelen. Ook de verharding is aan vervanging toe. Daarom vervangen we de bestaande verharding door nieuwe verharding. De totale investering ramen we op € 704.000. Dit is inclusief indexering van 2,49% in 2026, 2,53% in 2027 en 2,65% in 2028. Hiervan dekken we € 306.000 vanuit de voorziening Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

riolering en € 398.000 voor wegen, verkeer en groen om de bestaande groeiplaatsen te verbeteren en meer groen aan te brengen. Het betreft een nieuwe investering. 6. Reconstructie Past. Gillisstraat (2028) € 2.686.000 Uit inspecties blijkt dat de riolering in de Pastoor Gillisstraat in Rijen (tussen Regentenstraat en Mgr. Ariënsstraat) aan vervanging toe is. We gaan het gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden rioolstelstel en maken het klimaatadaptief door het water te bufferen en door huisaansluitingen af te koppelen. De verharding van de rijbaan hergebruiken we en het trottoir vervangen we. De totale investering ramen we op € 2.686.000. Dit is inclusief indexering van 2,49% in 2026, 2,53% in 2027 en 2,65% in 2028. Hiervan dekken we € 1.094.000 vanuit de voorziening riolering en € 1.592.000 voor wegen, verkeer en groen om de groeiplaatsen te verbeteren en meer groen aan te brengen. Het betreft een nieuwe investering. 7. Reconstructie Mgr. Schaepmanstraat (Colijnstraat - Heikantsestraat (2028) € 1.410.000 Uit inspecties blijkt dat de riolering in de Mgr. Schaepmanstraat in Rijen (het deel Colijnstraat tot aan Grotiusplantsoen/Heikantsestraat) aan vervanging toe is. We gaan het gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden rioolstelstel en maken het klimaatadaptief door het water te bufferen en door huisaansluitingen af te koppelen.

Ook de verharding is aan vervanging toe. Daarom vervangen we de bestaande verharding door nieuwe verharding. De totale kosten ramen we op € 1.410.000. Dit is inclusief indexering van 2,49% in 2026, 2,53% in 2027 en 2,65% in 2028. Hiervan dekken we € 612.000 vanuit de voorziening riolering en € 798.000 voor wegen, verkeer en groen en meer groen aan te brengen. Het betreft een nieuwe investering. 8. Vervangen rioolgemaal Hulten (2027) € 200.000 Rioolgemaal Hulten, locatie Burg. Ballingsweg is mechanisch, besturingstechnisch en bouwkundig in zeer slechte staat en dient te worden vervangen. Tevens is in het huidige afvalwaterakkoord (AWA) opgenomen dat gemaal Hulten in aanmerking komt voor overname door Waterschap Brabantse Delta. Aangezien wij als Gemeente geen belang hebben in het beheer van desbetreffend gemaal willen we hier gebruik van maken. Uiteindelijk zullen we dan ook geen beheerkosten van dit gemaal meer hebben. Er zal een nieuw gemaal geplaatst worden in de nabijheid van het bestaande gemaal. Na bedrijfsvaardige oplevering van het nieuwe gemaal wordt het oude gemaal “gedegradeerd” tot ondergrondse rioolinspectieput en wordt een koppeling gemaakt naar het nieuwe gemaal. Het nieuwe gemaal wordt uitgevoerd volgens de wensen van Waterschap Brabantse Delta zodat deze bij oplevering direct aan hen kan worden overgedragen.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Omschrijving investering 2026 Programma 2 Verkeer en vervoer Aanleg extra parkeerplaatsen bestaande wijken Aanp. onduid. verkeerssituat. en optim. verkeersmaatr. Uitvoeringsmaatregelen programma mobiliteit Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan Fietsvoorziening Gilze-Riel (Rielsebaan) Fietspaden Tilburgsebaan

2027

10.000 (*) 20.000 (*) -

10.000 20.000 50.000 (*)

2029

2030

10.000 10.000 20.000 20.000 -

Afschr. duur

Voorz.

10.000 20.000 -

50.000 100.000 50.000

30 35 35

1.200.000 966.000

200.000 1.200.000 966.000

30 30 30

1.218.000 47.000 -265.000 882.000 482.000

1.218.000 47.000 -265.000 -

882.000 482.000

35 35 35 70 70

Reconstructie Nieuwstraat (Bisschop de Vetplein - Lange Wagenstraat) Riolering Nieuwstraat (vervanging)

206.000 164.000

206.000 -

164.000

35 70

Rijen NO, Wouwerbroek (wegen + groen) t.l.v. exploitatie Rijen NO, Wouwerbroek (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen)

888.000 614.000

888.000 -

614.000

35 1

Rijen NO, Zaaren (wegen + groen) t.l.v. exploitatie Rijen NO, Zaaren (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen)

2.458.000 1.739.000

2.458.000 -

1.739.000

35 1

Aalstraat (wegen + groen) Aalstraat (deel CP parkdeel) Aalstraat (riolering vervanging + afkoppelen + klimaatmaatregelen) Aalstraat (riolering afkoppelen en klimaatmaatregelen)

142.000 0 128.000 -

1.280.000 -266.000 1.150.000 -

1.422.000 -266.000 -

1.278.000 -

35 35 70 1

1.620.000

1.632.000 -132.000 -

1.670.000

35 35 70

809.000 -

471.000

35 70

Reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat - Broekakkerweg) Reconstructie Lange Wagenstraat (Broekakkerweg - Rotonde) Lange Wagenstraat (deel vanuit grondexploitatie CP Parkdeel) Riolering Lange Wagenstraat (vervanging) Riolering Lange Wagenstraat (vervanging)

200.000 (*)

2028

Dekking lasten Stelpost expl. Reserve

Reconstructie Mary Zeldenrustlaan Reconstructie Mary Zeldenrustlaan (t.l.v. project Spoorzone) Riolering Mary Zeldenrustlaan (afkoppelen)

1.632.000 -132.000 50.000 (*)

Reconstructie Wethouder van de Wildenbergstraat Riolering Wethouder van de Wildenbergstraat (vervanging)

809.000 471.000

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Omschrijving investering Reconstructie Kennedylaan Riolering Kennedylaan (vervanging)

2026 954.000 1.027.000

Reconstructie Baroniestraat Riolering Baroniestraat (vervanging) Reconstructie Kloosterstraat Riolering Kloosterstraat (vervanging)

2027

2028

2029

Dekking lasten Afschr. 2030 Stelpost expl. Reserve Voorz. duur 954.000 35 - 1.027.000 70

299.000 209.000

299.000 -

209.000

35 70

318.000 194.000

318.000 -

194.000

35 70

Reconstructie Windvang Riolering Windvang

373.000 538.000

373.000 -

538.000

35 70

Reconstructie Burg. Molstraat Riolering Burg. Molstraat

323.000 288.000

323.000 -

288.000

35 70

Reconstructie Willem Alexanderhof Riolering Willem Alexanderhof

397.000 315.000

397.000 -

315.000

35 70

Reconstructie Burg. Sweensplein Riolering Burg. Sweensplein

410.000 502.000

410.000 -

502.000

35 70

Reconstructie/bermverbetering Horst

97.000 (*)

877.000

974.000

Reconstructie Hengelstraat Riolering Hengelstraat

119.000 (*) 131.000 (*)

1.066.000 1.178.000

1.185.000 -

1.309.000

35 70

Reconstructie Mgr. van Hooydonkstraat Riolering Mgr. van Hooydonkstraat

40.000 (*) 31.000 (*)

358.000 275.000

398.000 -

306.000

35 70

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Afschr. Dekking lasten duur Voorz. Stelpost expl. Reserve 35 1.592.000 70 - 1.094.000 -

798.000 -

9.635.000 30.000

30.000

18.604.000

Omschrijving investering Reconstructie Past. Gillisstraat (Regentenstraat - Mgr. Ariënsstraat) Riolering Past. Gillisstraat (Regentenstraat - Mgr. Ariënsstraat)

2027 159.000 (*) 109.000 (*)

Reconstructie Mgr. Schaepmanstraat (Colijnstraat - Heikantsestraat) Riolering Mgr. Schaepmanstraat (Colijnstraat - Heikantsestraat)

80.000 (*) 61.000 (*)

2026

Totaal programma 2 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie VV Gilze: kunstgrasveld 1 vervangen en doelen VV Gilze: natuurgrasveld 2 renovatie en doelen VV Gilze: kunstgrasveld 3 vervangen en doelen VV Gilze: natuurgrasveld 5 renovatie en doelen

9.927.000

0 12.676.000

2028 1.433.000 985.000 718.000 551.000

2030

2029

612.000

35 70

0 13.694.000

450.000 (*) 83.960 (*) -

450.000 -

450.000 83.960 450.000 -

12 15 12 15

67.627 (*) 22.611 (*)

67.627 22.611 19.083

15 15 15

46.148 47.071

48.012

211.748

VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 2 VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 4 VV Rijen: verharding, beregening en afrastering

19.083 (*)

Sportverenigingen: verharding, beregening en afrastering

25.274

45.243

HCGR: vervangen kantplanken en slagschotten veld 1 HCGR: vervangen kantplanken en slagschotten veld 2

12.740 12.740

15 15

RHV: vervangen doelen handbalveld 1

5.427

44.357

669.441

496.148 47.071

78.919

0 1.335.936

Totaal programma 5

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Omschrijving investering 2026

2027

2028

2029

Dekking lasten Stelpost expl. Reserve

2030

Voorz.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Vervanging gemaal Hulten

200.000 (*)

200.000

Totaal programma 7

200.000

Programma 8 VHROSV Reservering indexering en risico spoorzone tlv stelpost ruimt. Proj. Sportveld Hulten (meenemen in herinrichting-reconstructie)

100.000

808.000 -

Totaal programma 8

100.000

808.000

Programma 9B Overhead Stelpost centrale huisvesting ABG + bestuurszetel GLR

NNB

0 10.171.357

0 13.445.441

Totaal programma 9B Totaal

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

0 0 10.939.148 77.071 108.919

Afschr. duur 40

18.604.000 1.335.936 13.894.000

Kredieten Investeringskredieten te voteren middels deze rapportage In december 2023 is de nieuwe financiële verordening 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In deze verordening is geregeld, dat via de P&C producten aan de raad het verzoek kan worden gedaan om één of meerdere kredieten uit het meerjareninvesteringsplan (MIP) te voteren. Dit verzoek kan worden gedaan voor zowel een voorbereidingskrediet als een uitvoeringskrediet. Enerzijds kan het hier gaan om een krediet voor een nieuwe investering. Anderzijds kan het gaan om een aanvullend krediet op een reeds bestaande investering. Wanneer het verzoek tot het voteren van een krediet wordt gedaan, wordt dit specifiek benoemd in het raadsvoorstel en -besluit van het betreffende P&C product. Voor alle andere investeringen uit het meerjareninvesteringsplan (MIP) geldt, dat we op een later tijdstip een apart raadsvoorstel en -besluit aan de gemeenteraad voorleggen ter autorisatie van het krediet. De nu te voteren kredieten staan in het raadsvoorstel en -besluit opgesomd. Hierbij betekent "VK" voorbereidingskrediet en "UK" uitvoeringskrediet. De kredieten nu te voteren staan in het MIP weergegeven met een (*). Een inhoudelijke toelichting per punt treft u aan in deze nota bij het hoofdstuk "Meerjareninvesteringsplan".

Door deze kredieten nu te voteren kan, na vaststelling van deze nota door uw gemeenteraad, meteen worden gestart met de betreffende investeringen. Alle benoemde kredieten staan, voor zover deze financiële gevolgen hebben voor de exploitatiebegroting, cijfermatig weergegeven in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief", onderdeel B "Effecten wensen en oplossingsrichtingen". Hieronder de investeringen waarvoor we nu krediet aanvragen: A) Aanleg extra parkeerplaatsen bestaande wijken (UK) B) Aanpak onduidelijke verkeerssituaties en optimaliseren verkeersmaatreg. (UK) C) Uitvoeringsmaatregelen programma mobiliteit (UK) D) Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan (UK) E) Riolering Mary Zeldenrustlaan (VK) F) Reconstructie/bermverbetering Horst (VK) G) Reconstructie Hengelstraat (VK) H) Reconstructie Mgr. van Hooydonkstraat (VK) I) Reconstructie Past. Gillisstraat (Regentenstraat - Mgr. Ariënsstraat) (VK) J) Reconstructie Mgr. Schaepmanstraat (Colijnstraat - Heikantsestraat) (VK) K) VV Gilze: kunstgrasveld 1 vervangen en doelen (UK) L) VV Gilze: natuurgrasveld 2 renovatie en doelen (UK) M) VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 2 (UK) N) VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 4 (UK) O) VV Rijen: verharding, beregening en afrastering (UK) P) Vervanging gemaal Hulten (UK)

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

€ 10.000 € 20.000 € 50.000 € 200.000 € 50.000 € 97.000 € 250.000 € 71.000 € 368.000 € 141.000 € 450.000 € 83.960 € 67.627 € 22.611 € 19.083 € 200.000

Weerstandsvermogen Situatie jaarstukken 2025 Bij de jaarstukken 2025 liet het weerstandsvermogen onderstaand verloop zien:

De conclusies waren: • Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren tussen de 2,3 en 4,5. Voor alle jaren is sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1; • Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren tussen 2,9 en 6,0. Voor alle jaren is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2. Situatie 1e tussentijdse rapportage 2026 – perspectiefnota 2027 Hieronder treft u de actuele doorkijk van het weerstandsvermogen. Hierin zijn de financiële effecten vanuit de 1e tussentijdse rapportage 2026 én de perspectiefnota 2027 verwerkt (voor zover de punten invloed hebben op het weerstandsvermogen): Bedragen in € miljoen Actuele doorkijk weerstandsvermogen Algemene reserve Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5

2026 5,1 -0,9

2027 5,1 -0,9

2028 5,1 -0,8

2029 4,2 -0,8

2030 2,2 -0,8

Subtotaal

4,2

4,3

3,4

1,4

Algemene reserve GREX Risico's GREX

5,8 -2,0

7,1 -2,0

8,5 -1,9

10,1 -1,9

11,8 -1,8

Subtotaal

3,8

5,1

6,6

8,2

10,0

Totale weerstandsvermogen harde buffer absoluut Totale weerstandsvermogen harde buffer relatief

8,0 3,7

9,3 4,3

10,8 4,9

11,6 5,3

11,4 5,3

Stille reserves Onbenutte belastingcapaciteit Risico's algemene dienst met klassen 1-2

1,6 0,0 -1,4

1,6 0,0 -1,3

Totale weerstandsvermogen zachte buffer absoluut Totale weerstandsvermogen zachte buffer relatief

0,2 1,1

0,2 1,2

0,3 1,2

Totaal weerstandsvermogen absoluut

8,2

9,6

11,1

11,9

11,7

Totaal weerstandsvermogen relatief

2,89

3,27

3,69

3,96

3,98

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

De nieuwe conclusies zijn: • Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren tussen de 2,89 en 3,98. Voor alle jaren is sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1; • Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren tussen 3,7 en 5,3. Voor alle jaren is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.

We kunnen stellen dat het weerstandsvermogen nu (Perspectiefnota 2027) iets slechter is geworden dan ten tijde van de jaarstukken 2025. Kijkend naar het einde van de planhorizon was bij de jaarstukken 2025 sprake van een absoluut weerstandsvermogen van € 13,6 miljoen, waar dit nu bij de perspectiefnota 2027 € 11,7 miljoen is. Het absolute weerstandsvermogen is hiermee gedaald met € 1,9 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door de negatievere saldi in de jaren 2028-2030. Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Uitgangspunten financieel beleid 1. Verwerkt zijn de door de raad genomen besluiten tot en met juli 2026 2. Weerstandsvermogen Wij hanteren de norm “voldoende” (ratio 1,0-1,4). Deze ratio wordt als volgt berekend: Ratio Weerstands Vermogen

Waarderingscijfer A B C D E F

Beschikbare Weerstandscapaciteit ---------------------------------------------- = x,x Benodigde Weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x ≤ 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

3. Aantal inwoners per 1 januari 2026 (Bron: CBS): 28.437 4. Aantal woonruimten per 1 januari 2026 (Bron: CBS): 11.867 5. Bijdrage ABG De bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling ABG is gebaseerd op de door het bestuur van de ABG vastgestelde meerjarenbegroting 2027-2030 waarin rekening gehouden is met onderstaande inflatiepercentages. Omschrijving 2027 2028 2029 2030 Lonen 4,6% 4,6% 4,3% 4,3% Prijs ICT 3,3% 3,3% 3,3% 3,3% Prijs Overig 2,2% 2,2% 2,3% 2,3% 6. Kapitaallasten • Voor nieuw aan te trekken langlopende geldleningen is het uitgangspunt dat deze worden aangetrokken per 1 juli tegen een rentepercentage van 3,5% (lineair 25 jaar). • Voor nieuwe investeringen gelden de bepalingen (afschrijvingsmethode en -termijnen) zoals deze zijn opgenomen in de Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) gemeente Gilze en Rijen 2023. 7. Subsidies In de begroting wordt gewerkt met subsidieplafonds. Voor meer informatie verwijzen we u graag naar het onderdeel "Subsidies" van de begroting. 8. Overige kosten • Bijdragen aan een gemeenschappelijke regeling zijn geraamd op basis van de meerjarenbegroting van betreffende gemeenschappelijke regeling die door het bestuur is vastgesteld (voor de ABG-organisatie zie punt 4 hierboven); Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

• •

Voor budgetten waar contractuele verplichtingen voor gelden zijn de ramingen hierop gebaseerd; Voor overige budgetten is alleen inflatiecorrectie toegepast voor zover dit noodzakelijk was.

9. Huren • De te ontvangen huren van gebouwen worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2027 > 2,5%). • De te ontvangen huren van sportvelden worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2027 > 2,5%). • De te ontvangen huur voor het gebruik van de sportzaal wordt jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2027 > 2,5%). 10. Belastingen Jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2027 > 2,5%). Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Soort belasting Onroerendezaakbelasting Forensenbelasting Toeristenbelasting Hondenbelasting

Verhoging 2027 2,5% 2,5% 2,5% 2,5%

11. Leges en heffingen Jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire (2027 > 2,5%). Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Soort leges en heffingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges producten burgerzaken Marktgelden Inschrijfgelden kermis Leges principeverzoeken Leges omgevingsvergunningen Overige leges

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

Verhoging 2027 2,5% 2,5% 2,5% 2,5% 2,5% 2,5% 2,5% 2,5%

12. Algemene uitkering uit het gemeentefonds • In de primitieve ramingen van de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027 t/m 2030 is rekening gehouden met de cijfers uit de meicirculaire gemeentefonds 2026. • De bedragen die in de algemene uitkering zijn opgenomen ter compensatie van de inflatie, worden voor de jaren 2027 tot en met 2030 als stelpost opgenomen aan de lastenkant van de begroting. • De door het rijk toegepaste korting op de jeugdzorg voor de eigen bijdrage Jeugdzorg en sturen op trajectduur Jeugdzorg (2028 € 482.631 en vanaf 2029 € 499.541) zijn als vordering op het rijk opgenomen in de berekening van het gemeentefonds. Deze stelpost is vanuit de Provinciale toezichthouder toegestaan. • De korting op het gemeentefonds voor de afschaf van de Wmo hulp bij de huishouding wordt ook toegepast op de voor Wmo hulp bij de huishouding beschikbare budgetten. Dit leidt tot onderstaande situatie:

• • •

De ruimte onder het BCF-plafond wordt meegenomen conform de afrekening over 2025 uit de meicirculaire 2026. Deze stelpost is vanuit de Provinciale toezichthouder toegestaan. Voor de middelen spreidingswet is in de begroting 2027 en 2028 € 1.000.000 geraamd. In 2028 is een onttrekking geraamd van € 930.000 aan de Bestemmingsreserve ravijnjaar 2028 conform richtlijnen van de provincie (10% van je beschikbare weerstandvermogen).

13. Reserves Voor de algemene reserves en bestemmingsreserves gelden de regels zoals die zijn opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV), de nota reserves en voorzieningen en de financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) gemeente Gilze en Rijen. Hiervan mag niet worden afgeweken. 14. Voorzieningen Uit het oogpunt van rechtmatigheid en het BBV moeten alle bestedingen ten laste van voorzieningen zo nauwkeurig mogelijk worden geraamd. Hiervoor zijn bestedingsplannen ter onderbouwing noodzakelijk. In geval een bestedingsplan ontbreekt of een raming niet of moeilijk is te geven, moet tenminste een schatting worden gemaakt. In een later stadium kan dan alsnog worden gezorgd voor de noodzakelijke onderbouwing. 15. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven (incidenteel en structureel) wordt een stelpost opgenomen van € 1. 16. Overhead De overhead wordt op een consistente wijze toegerekend aan de taakvelden conform de geldende BBV-regeling.

Perspectiefnota 2027 Gilze en Rijen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17107468/1