Document · PDF

GLR Perspectiefnota 2025

Bijeenkomst (intern-groen) 27 juni 2024, gemeente Gilze en RijenBij agendapunt: Perspectiefnota 20256.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Datum: 18 juni 2024 Onegov zaaknummer: 1082340 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Financieel Perspectief................................................................................................................... 6 Financieel Perspectief toelichting.................................................................................................. 9 Investeringskredieten ................................................................................................................... 9 Meerjareninvesteringsplan (MIP).................................................................................................15 Weerstandsvermogen .................................................................................................................21 Financiële beleidsuitgangspunten ................................................................................................24

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Inleiding Onze gemeente is een groene gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dat maakt het een fijne gemeente om in te wonen, te leven en te werken. We willen behouden en versterken wat we al hebben, voor deze en toekomstige generaties. Daar werken we dag in dag uit aan. We zien nog altijd dat het Rijk bezuinigt op het gemeentefonds. Zoals het er nu naar uit ziet, krijgen we in de komende jaren fors minder geld om taken uit te voeren. Dat betekent dat we ons moeten voorbereiden op scherpe keuzes om financieel verantwoord te kunnen blijven werken aan de verdere ontwikkeling van onze gemeente. Dat doen we zorgvuldig en stap voor stap. Scherpe keuzes te maken In deze perspectiefnota presenteren we de globale plannen voor 2025 en geven we aan hoe we voor 2025 toewerken naar een sluitende begroting. In tegenstelling tot wat we verwacht hadden is een (eenmalige) korting op het gemeentefonds al in 2025 opgelegd. Als het Rijk de structurele bezuiniging op het gemeentefonds niet terugdraait, hebben we vanaf 2026 scherpe keuzes te maken om onze inkomsten en uitgaven in balans te houden. Daarom brengen we in de voorbereiding op de meerjarenbegroting 2025-2028 in beeld welke mogelijkheden er zijn om onze begroting financieel verantwoord bij te stellen. Dit in de vorm van een maatregelenpakket. Daarbij betrekken we ook de gemeenteraad.

Daarbij is het uitgangspunt dat we moeten blijven doen wat nodig is voor onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Basis verder op orde krijgen In de afgelopen jaren hebben we extra geïnvesteerd in onze openbare ruimte. Dat deden we om onze basis op orde te krijgen. Bijvoorbeeld in het onderhoud van ons openbare groen deden we een inhaalslag. We zien dat er meer nodig is om de basis op orde te brengen. We staan voor een inhaalslag in ons wegenonderhoud en rioolbeheer. We willen in 2024 en 2025 de achterstand inhalen en op orde houden. We constateren dat hierdoor een eerder verleende korting op de rioolheffing niet houdbaar is. Ook ons onderhoudsprogramma openbare ruimte vraagt om extra middelen om zo de achterstanden en daarna het reguliere programma uit te voeren. Samen doen We kijken er naar uit om met de gemeenteraad, onze inwoners, onze partners en onze medewerkers in de ABG-organisatie in gesprek te blijven over onze maatschappelijke opgaven, ook als het financieel minder wordt. We moeten het samen doen en daarom bieden we iedereen de mogelijkheid om mee te doen. Het college van Burgemeester en Wethouders Gilze en Rijen, 18 juni 2024

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Leeswijzer Voor u ligt de perspectiefnota 2025. Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2024 en de saldi van de meerjarenraming 2024-2028 zoals deze hier genoemd staan (onderdeel A). Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen (onderdeel B) om te komen tot een bijgesteld financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota, bij het onderdeel financieel perspectief toelichting, lichten wij de wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item. Ten slotte gaan we in op de kredieten, het meerjareninvesteringsplan (MIP) en de geactualiseerde doorkijk van het weerstandsvermogen.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Financieel Perspectief Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2024 en de saldi van de meerjarenraming 2024-2028 zoals deze hier genoemd staan. Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen om te komen tot een geactualiseerd financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota lichten wij deze wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item.

Onderdeel

Bedragen x € 1.000 en -/- = nadelig 2024 2025 2026 2027 2028

A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2024

-23

539 -1.225 -2.480 -2.375

B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen

-64

-523

MEERJARENRAMING 2024-2028

-87

-443

-611

-548

16 -1.668 -3.091 -2.923

A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2024 Dit betreft het saldo van de meerjarenbegroting 2024-2028, zoals is vastgesteld in de 1ste tussentijdse rapportage 2024. Voor meer details verwijzen we u graag naar deze nota. B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen In onderstaande tabel zijn wensen en oplossingsrichtingen opgenomen die nog niet voorzien waren in de begroting 2024. In het vervolg van deze nota worden de posten uitgebreid toegelicht.

Nr. Prog. Omschrijving 1.

Viering 500 jaar Rijen

Bedragen x € 1.000 en -/- = nadelig 2024 2025 2026 2027 2028 -25

-50

Aanleg bluswatervoorzieningen (€ 100.000) Dekking stelpost meerjareninvesteringsplan (MIP)

0 0

-1 1

-2 2

Aanpassen brandweerkazerne Rijen (€ 150.000)

-6

Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan (€ 100.000) Dekking stelpost meerjareninvesteringsplan (MIP) Reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat Broekakkerweg Gilze) (€ 88.000) Dekking stelpost meerjareninvesteringsplan (MIP)

0 0 0

-3 3 0

-3 3 -1

Toekomstbestendig maken cluster wegen/openbare verlichting Actualiseren bestaande meerjareninvesteringsplan

-31

-62

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Nr. Prog. Omschrijving 8.

Bedragen x € 1.000 en -/- = nadelig 2024 2025 2026 2027 2028

Nieuwe investeringen MIP openbare ruimte: Reconstr. Lange Wagenstr. Broekakkerweg-Rotonde Gilze (€ 443.000) Dekking voorziening riolering (€ 365.000)

-7

Reconstr. Mary Zeldenrustlaan Rijen (€ 900.000) Dekking t.l.v. project spoorzone (€ 130.000)

0 0

-26 4

Reconstr. van Heinsbergstraat Gilze (€ 2.010.000)

-41

-29

Dekking voorziening riolering (€ 590.000)

Reconstr. Alphensebaan Gilze (€ 1.250.000) Reconstr. rotonde Dongensew. /H. Schaftlaan Rijen (€ 150.000) Reconstr. Weth. v.d. Wildenbergstr. Gilze (€ 1.364.000) Dekking voorziening riolering (€ 452.000)

0 0

0 -4

-36 -4

0 0

-32 6

Reconstr. Kennedylaan Rijen (€ 2.112.000) Dekking voorziening riolering (€ 985.000)

0 0

-46 14

Reconstr. Baroniestraat Rijen (€ 541.000) Dekking voorziening riolering (€ 200.000)

0 0

-13 3

Reconstr. Kloosterstraat Rijen (€ 539.000) Dekking voorziening riolering (€ 186.000)

0 0

-13 3

Verv. riolering Ridderstraat/Past. v.d. Boschstraat Gilze (€ 250.000) Dekking voorziening riolering

-4

Verv. riolering tussenpad Nieuwstraat 10-12 Gilze (€ 35.000) Dekking voorziening riolering

-1

Lidmaatschap Van Gogh Nationaal Park

-13

10. 5

Vervangingen speeltoestellen

-11

-6

-70

11. 5

VV Gilze kunstgrasveld 4 vervangen (€ 45.000) Dekking best.reserve buitensportaccommodaties

0 0

-4 4

12. 6

Groeituin verbeteren infrastructuur (€ 15.000)

-1

13. 6

Werkzaamheden opvang vluchtelingen

-43

Dekking Rijksinkomsten

14. 6

Motie ‘fysiek loket voor beter bereik en vindbaarheid van zorg- en inkomensondersteuning’

-8

15.

Beheer en exploitatie accommodaties Dekking algemene reserve

-15 15

0 0

Impuls transformatie sociaal domein

-120

Dekking algemene reserve

120

-54

16. 17. 6

Doorontwikkeling van de toegang tot ondersteuning en hulp Dekking algemene reserve

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Bedragen x € 1.000 en -/- = nadelig 2024 2025 2026 2027 2028

Nr. Prog. Omschrijving 18. 7 19. 7

20. 8 21. 8 22. 8

Communicatiesysteem ondergr. containers (€ 241.000)

-48

Dekking voorziening afvalstoffenheffing

-231 -385 0 0 0 0 231 0 0 346

0 -152 -196 0 346

0 -135 0 -209 0 -40 0 40

-135 -209 -30 30

-93 -209 0 0

-64 -523

-443

-611

-548

Riolering - inlopen achterstand - toename jaarlijks budget - reserveren uitvoeringsmaatregelen) Dekking ten laste van de voorziening riolering Dekking door verhoging rioolheffing Uitbreiding woningaanbod Opstellen en beheren omgevingsplan Gebiedsvisie Rijens Broek Dekking bestemmingsreserve Ruimte voor Ruimte TOTAAL

Bovenstaande voorstellen leiden tot het volgende saldo:

Onderdeel MEERJARENRAMING 2024-2028

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Bedragen x € 1.000 en -/- = nadelig 2024 2025 2026 2027 2028 -87

16 -1.668 -3.091 -2.923

Financieel Perspectief toelichting Op de hierna volgende pagina’s lichten wij de punten toe genoemd bij onderdeel B van deze nota “Effecten wensen en oplossingsrichtingen”. 1. Viering 500 jaar Rijen (€ 75.000) In september 2024 is het 500 jaar geleden dat de parochie Rijen werd gesticht. Dit is tegelijkertijd de 'geboorte' van het dorp Rijen. We willen met inwoners een aantal verbindende activiteiten en evenementen organiseren om stil te staan bij 500 jaar Rijen. Deze vinden plaats in de jaren 2024 en 2025. 2. Aanleg bluswatervoorzieningen (€ 100.000) Voor de verdere aanleg van de voorzieningen voor bluswater is een extra krediet nodig van € 100.000. Met deze investering was al rekening gehouden in het meerjareninvesteringsplan (MIP). Via deze rapportage vragen we de gemeenteraad om het krediet beschikbaar te stellen. Omdat al rekening was gehouden met deze investering, is het effect budgettair neutraal. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. 3. Aanpassen brandweerkazerne Rijen (€ 150.000) De kleed- en doucheruimte bij de brandweerkazerne in Rijen voldoet niet meer aan de huidige eisen. Zo voldoet de looproute van vuil naar schoon na een inzet niet aan de huidige werkwijze van de brandweer. Ook de kleed- en doucheruimte moet worden aangepast. Het betreft een nieuwe investering.

Deze is ook verwerkt in het meerjareninvesteringsplan (MIP), dat u verderop in deze nota aantreft. 4. Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan (€ 100.000) Bij de 2e Turap 2023 heeft de raad het eerste deel van deze investering ad. € 50.000 gevoteerd. We vragen nu het tweede deel van het krediet (€ 100.000) te voteren. Met deze investering was al rekening gehouden in het meerjareninvesteringsplan (MIP). Omdat al rekening was gehouden met deze investering, is het effect budgettair neutraal. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. 5. Reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat-Broekakkerweg) Gilze (€ 88.000) In verband met beperkt beschikbare capaciteit verplaatsen we de uitvoering van dit project vooralsnog van 2025 naar 2026. De voorbereiding vindt plaats in 2024/2025. Er is een voorbereidingskrediet nodig van € 88.000. Met deze investering was al rekening gehouden in het meerjareninvesteringsplan (MIP). Omdat al rekening was gehouden met deze investering, is het effect budgettair neutraal. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. 6. Toekomstbestendig maken cluster wegen/openbare verlichting Er is in de organisatie 1 fte verantwoordelijk voor wegen/openbare verlichting. Het takenpakket is te groot voor deze ene fte.

Daarom breiden we de capaciteit voor de wegen/openbare verlichting in onze gemeente uit. 7. Actualiseren bestaande meerjareninvesteringsplan (MIP) Een aantal investeringen verschuiven we naar een later jaar. Of door inflatie is het investeringsbedrag verhoogd. Door deze wijzigingen veranderen de kapitaallasten per jaar. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit een (bestemmings)reserve en/of voorziening, is het effect budgettair neutraal. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit de reguliere exploitatie Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

(stelpost meerjareninvesteringsplan) is er wél een budgettair effect. Voor de details verwijzen we u graag naar het hoofdstuk "Meerjareninvesteringsplan (MIP)" verderop in deze nota. 8. Nieuwe investeringen MIP openbare ruimte: In deze nota zijn diverse nieuwe investeringen in de openbare ruimte opgenomen. Deze zijn ook verwerkt in de meerjareninvesteringsplan (MIP), dat u verderop in deze nota aantreft. Het gaat om straten waar de riolering en/of het wegdek dringend aan vervanging toe is. Starten de voorbereidingen in 2024, dan vragen we hieronder om een voorbereidingskrediet. Hieronder worden deze per punt toegelicht: Reconstructie Lange Wagenstraat (Broekakkerweg - Rotonde) Gilze (€ 443.000) De voorbereiding is gepland in 2024-2025 en de uitvoering in 2026. Via deze nota vragen we een voorbereidingskrediet van € 43.000. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. Reconstructie Mary Zeldenrustlaan Rijen (€ 900.000) De voorbereiding is gepland in 2024 en de uitvoering in 2025-2026. Via deze nota vragen we een voorbereidingskrediet van € 45.000. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. Reconstructie van Heinsbergstraat Gilze (€ 2.010.000) Afhankelijk van de krapte op de arbeidsmarkt willen we nog in 2024 starten met de voorbereiding zodat de uitvoering in 2025 kan plaatsvinden.

Vandaar dat we via deze nota een voorbereidingskrediet aanvragen van € 201.000. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. Reconstructie Alphensebaan Gilze (€ 1.250.000) De voorbereiding is gepland in 2025 en uitvoering in 2026. Reconstructie rotonde Dongenseweg /Hannie Schaftlaan Rijen (€ 150.000) De voorbereiding en uitvoering zijn gepland in 2025. Reconstr. Weth. van de Wildenbergstr. Gilze (€ 1.364.000) De voorbereiding is gepland in 2025 en uitvoering in 2026. Reconstructie Kennedylaan Rijen (€ 2.112.000) De voorbereiding is gepland in 2025 en uitvoering in 2026. Reconstructie Baroniestraat Rijen (€ 541.000) De voorbereiding is gepland in 2025 en uitvoering in 2026. Reconstructie Kloosterstraat Rijen (€ 539.000) De voorbereiding is gepland in 2025 en uitvoering in 2026. Vervanging riolering Ridderstraat / Past. v.d. Boschstraat Gilze (€ 250.000) Naar aanleiding van een calamiteit is het rioleringsstelsel geïnspecteerd en geconcludeerd dat het hoofdriool deels is ingestort. De oude betonbuizen en putten verkeerden grotendeels in “staat van ontbinding” ten gevolge van H2S gassen. Daarom is besloten per direct het niet functionerende vuilwaterriool te vervangen. Uit de inspectie bleek tevens dat het regenwaterstelsel ook volop gebreken toonde.

Derhalve is besloten om van de gelegenheid gebruik te maken en ook het naastliggende regenwaterriool te vervangen. De werkzaamheden zijn inmiddels afgerond.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Via deze nota vragen we (met terugwerkende kracht) het uitvoeringskrediet aan van € 250.000. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota en wordt gedekt vanuit de voorziening riolering. Vervanging riolering tussenpad Nieuwstraat 10-12 Gilze (€ 35.000) Via deze nota vragen we het uitvoeringskrediet aan van € 35.000. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota en wordt gedekt vanuit de voorziening riolering. 9. Lidmaatschap Van Gogh Nationaal Park In 2024 neemt de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een besluit over de status van het Van Gogh Nationaal Park. Het college van Gilze en Rijen heeft bij toekenning van de status de intentie om zich aan te sluiten bij dit samenwerkingsverband. Omliggende gemeenten zijn al aangesloten en dit biedt kansen om op onder andere landschappelijk gebied samen te werken en voordelen (subsidies en cofinanciering) te behalen. Het eventueel aansluiten doen we onder de voorwaarde dat het ook inkomsten voor de gemeente oplevert. 10. Vervangen speeltoestellen Uit het opgestelde Masterplan Openbare Ruimte blijkt, dat we de komende jaren meerdere speeltoestellen moeten vervangen. Het huidige budget van € 30.000 is niet toereikend. In 2025 is hiervoor een extra bedrag van € 11.000 nodig, in 2026 een extra bedrag van € 6.000 en in 2027 een extra bedrag van € 70.000.

11. VV Gilze: kunstgrasveld 4 incl. doelen vervangen (€ 45.000) Eind 2023 zijn de kunstgras velden 3 en 4 gekeurd. Hieruit bleek dat veld 3 is goedgekeurd en dat veld 4 is afgekeurd. De vervanging van veld 4 willen we in 2024 voorbereiden en uitvoeren in 2025. De vervanging van veld 3 vindt plaats in 2026. Dit gebeurt alleen wanneer veld 3 volgend jaar (2025) wordt afgekeurd. Voor de vervanging van veld 4 vragen we een voorbereidingskrediet van € 45.000. Dit krediet wordt gedekt vanuit de bestemmingsreserve buitensportaccommodaties en is ook verwerkt in de meerjareninvesteringsplan (MIP), dat u verderop in deze nota aantreft. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. 12. Groeituin verbeteren infrastructuur (€ 15.000) Om de locatie van de Groeituin veilig en werkbaar te maken en houden, is een extra investering noodzakelijk. Het gaat om een investering van € 15.000 voor het opknappen van de infrastructuur op de tuin (beregeningssysteem en elektra). Deze investering wordt met ingang van 2025 afgeschreven over een periode van 15 jaar zoals gebruikelijk voor technische installaties. Het betreft een nieuwe investering. Deze is ook verwerkt in de meerjareninvesteringsplan (MIP), dat u verderop in deze nota aantreft. Dit krediet staat ook genoemd in het hoofdstuk "kredieten" verderop in deze nota. 13.

Werkzaamheden opvang vluchtelingen (€ 43.000) Gelet op de geopolitieke situatie in de wereld en de ervaring van de afgelopen jaren, zien we dat de taak van opvang van vluchtelingen een structurele taak voor gemeenten is geworden. Binnen de ABG organisatie is deze taak nog niet belegd. Om deze taak goed in te bedden in de organisatie wordt in de tweede helft van 2024 een organisatieadvies opgesteld. Uit dit advies zal blijken welke formatie noodzakelijk is om deze taak goed uit te kunnen voeren. De kosten worden vooralsnog begroot op € 128.000 en worden evenredig verdeeld over de gemeenten. Dat betekent concreet voor Gilze en Rijen een aandeel van 33% zijnde € 43.000 structureel. Deze kosten worden gedekt vanuit de Rijksmiddelen die we voor dit doel krijgen.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

14. Motie 'Fysiek loket beter bereik-vindbaarheid van zorg- en inkomensondersteuning' (€ 15.000) We willen met een pilot van 1 jaar de meerwaarde van een fysiek loket in het gemeentehuis onderzoeken. De kosten van deze pilot bedragen € 15.000 voor de personele inzet van het dorpsteam. 15. Beheer en exploitatie accommodaties € 30.000 De gemeente is eigenaar van een verschillende maatschappelijke accommodaties en heeft daarnaast ook een aantal wettelijke taken op dit gebied. Te denken valt aan onderwijshuisvesting (o.a. IHP), culturele centra, gemeenschapshuizen, sportaccommodaties, ontmoetingsplekken voor jongeren (o.a. A16). De afspraken rondom beheer en exploitatie zijn toe aan actualisering, mede in het perspectief van financiële houdbaarheid van het huidige voorzieningenniveau naar de toekomst toe. Hiervoor is aanvullende expertise en capaciteit nodig in de jaren 2024 en 2025. De kosten zijn incidenteel en kunnen daarom worden gedekt vanuit de algemene reserve. 16. Impuls transformatie sociaal domein € 120.000 In 2023 is de hervormingsagenda jeugd vastgesteld. Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken en het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar te maken voor de toekomst.

In de hervormingsagenda staat ‘de beweging naar de voorkant’ centraal: minder kosten voor administratief proces en indicatiestelling, verstevigen van lokale teams, meer inzetten op collectieve en voorliggende voorzieningen. De reikwijdte van de jeugdhulpplicht in de Jeugdwet wordt ingeperkt. Dat betekent dat we vooruitlopend op de aanpassing van de Jeugdhulp die voorkant nu moeten verstevigen. Net als andere gemeenten in de regio zetten we hier zelf stappen in én kijken we samen in de regio wat er nodig is. Dit vraagt een investering in de kwaliteit en effectiviteit van het voorliggend veld en de toegang. De kosten zijn incidenteel en kunnen daarom worden gedekt vanuit de algemene reserve. 17. Doorontwikkeling van de toegang tot ondersteuning en hulp (€ 54.000) De veranderingen in het sociaal domein hebben ook gevolgen voor de manier waarop we de toegang en ondersteuning en hulp georganiseerd hebben in onze gemeente. Een goed werkende toegang en lokale teams zijn een belangrijke succesfactor voor het slagen van de nieuwe opdrachten die we van het rijk krijgen. Bovendien worden in de nieuwe opdrachten van het rijk ook aanvullende eisen en voorwaarden aan de lokale toegang en teams gesteld. In 2024 bereiden we ons hierop voor en bepalen we de richting waarin we gaan doorontwikkelen. Vanaf 2025 gaan we deze concreet vormgeven.

We reserveren een budget van € 54.000 voor de doorontwikkeling van de lokale toegangsfunctie en teams in 2025, zodat we kunnen voldoen aan de eisen die het rijk daaraan stelt. De kosten zijn incidenteel en kunnen daarom worden gedekt vanuit de algemene reserve. 18. Communicatiesysteem ondergrondse containers (€ 241.000) Het huidige registratiesysteem van de ondergrondse verzamelcontainers en de minicontainers voor het restafval in het buitengebied, moet omgebouwd worden van 2G naar 5G. Omdat we de afvalinzameling nog minimaal tot en met 2026 in eigen beheer blijven uitvoeren, willen we ook het huidige registratiesysteem vervangen/updaten. De totale investering dekken we vanuit de voorziening afvalstoffenheffing. Deze is ook verwerkt in de meerjareninvesteringsplan (MIP), dat u verderop in deze nota aantreft. 19. Riolering Inlopen achterstand Op dit moment is er een achterstand in rioolinspecties. De opgave voor rioleringsleidingen waar geen gegevens van bekend zijn of waarvan de gegevens ouder zijn dan 10 jaar, bedraagt ca. 42 km (van de in totaal 153,5 km). Datzelfde geldt voor een groot aantal gemalen. Om deze achterstand weg te werken is éénmalig een bedrag nodig, waarvan een deel dit jaar (2024) en de rest volgend jaar wordt ingezet. Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Toename jaarlijks budget Voor een structurele inspectie (1x per 8 jaar) van alle rioleringsleidingen (153,5 km) en sloten is een structureel budget nodig van € 177.000. Jaarlijks was al een bedrag opgenomen in de begroting van € 25.000, waardoor de meerkosten € 152.000 structureel met ingang van 2026 bedragen. Reserveren uitvoeringsmaatregelen De kans is groot dat uit de inspecties uitvoeringsmaatregelen naar voren komen. Daarom reserveren we nu een structureel uitvoeringsbudget van € 190.000 met ingang van 2026. Dekking ten laste van de voorziening riolering Het saldo van de voorziening riolering is grotendeels nodig voor lopende reconstructieprojecten. Dat betekent dat er ca. € 400.000 vrije ruimte binnen de voorziening riolering is. Deze ruimte willen we in 2024 benutten om de kosten voor het reinigen en inspecteren riolering te dekken. Dekking door het verhogen van de rioolheffing We constateren dat een eerder verleende korting op de rioolheffing niet houdbaar is, daarom stellen we voor de rioolheffing met € 30 per huishouden te verhogen. Op basis van ca. 11.500 huishoudens komt dit neer op een verhoging van de opbrengst rioolheffing met € 346.000 met ingang van 2025. 20. Uitbreiding woningaanbod De komende periode geven we een impuls aan de uitbreiding van het woningaanbod. Zo worden er meer woningen gebouwd in een gevarieerd aanbod.

Deze impuls sluit aan bij landelijke ontwikkelingen, wijzigende wet- en regelgeving en het nieuwe gemeentelijke woonprogramma. De kosten hiervan bedragen € 135.000 voor 2025 en 2026, waarvan een structureel deel ter grootte van € 93.000 dat doorloopt vanaf 2027. 21. Opstellen en beheren omgevingsplan (€ 209.000) Er is een overgangstermijn tot 31 december 2031 om het tijdelijk omgevingsplan definitief te maken. Een belangrijk onderdeel is het herzien en opnemen van alle gebiedsdekkende bestemmingsplannen in het definitieve omgevingsplan. Deze wettelijke taak kan niet binnen de huidige capaciteit van cluster Ruimtelijke Ordening en binnen de overgangstermijn worden uitgevoerd. Om dit binnen de organisatie te borgen is een budget nodig van € 184.000 aangevuld met een structureel budget voor advies- en onderzoekskosten (€ 25.000). 22. Gebiedsvisie Rijens Broek We doen met de gemeente Tilburg een verkenning van het gebied Rijens Broek. In deze verkenning wordt het gebied geanalyseerd op watersysteem, landbouw, cultuurhistorie, recreatieve mogelijkheden en relevante ruimtelijke aspecten. Deze verkenning is in de afrondende fase en geeft een basis om een beslissing te nemen over toekomstige stappen.

Een ontwikkeling waardoor het gebied een groene buffer kan vormen behoort tot de mogelijkheden, maar daarbij zullen meerdere partijen waaronder bewoners, bedrijven en grondeigenaren bij betrokken moeten worden. Een gebiedsproces zal een investering vergen. In deze nota nemen we daarom reeds een kostenpost op van € 40.000 voor 2025 en € 30.000 voor 2026.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Investeringskredieten Investeringskredieten te voteren middels deze rapportage In december 2023 is de nieuwe financiële verordening 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In deze verordening is geregeld, dat via de P&C producten aan de raad het verzoek kan worden gedaan om één of meerdere kredieten uit het meerjareninvesteringsplan (MIP) te voteren. Dit verzoek kan worden gedaan voor zowel een voorbereidingskrediet als een uitvoeringskrediet. Enerzijds kan het hier gaan om een krediet voor een nieuwe investering. Anderzijds kan het gaan om een aanvullend krediet op een reeds bestaande investering. Wanneer het verzoek tot het voteren van een krediet wordt gedaan, wordt dit specifiek benoemd in het raadsvoorstel en -besluit van het betreffende P&C product. Voor alle andere investeringen uit het meerjareninvesteringsplan (MIP) geldt, dat we op een later tijdstip een apart raadsvoorstel en -besluit aan de gemeenteraad voorleggen ter autorisatie van het krediet. De nu te voteren kredieten staan hieronder opgesomd. Hierbij betekent "VK" voorbereidingskrediet en "UK" uitvoeringskrediet. De kredieten nu te voteren staan in het MIP weergegeven met een (*) en worden ook nog separaat benoemd in het raadsvoorstel en -besluit. Door deze kredieten nu te voteren kan, na vaststelling van deze nota door uw gemeenteraad, meteen worden gestart met de betreffende investeringen.

Alle benoemde kredieten staan cijfermatig weergegeven in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief", onderdeel B "Effecten wensen en oplossingsrichtingen". Een inhoudelijke toelichting per punt treft u aan in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief toelichting": Extra kredieten voor reeds bestaande/lopende investeringen nu te voteren (2024) 1. 2. 3. 4. 5.

Aanleg bluswatervoorzieningen (UK) Verbetermaatregelen vanuit het fietsplan (UK) Reconstr. Lange Wagenstraat Gilze (Nieuwstraat-Broekakkerweg) (VK) VV Gilze: kunstgrasveld 4 incl. doelen vervangen (VK) Ombouw communicatiesysteem ondergrondse containers (UK)

€ 100.000, punt B2; € 100.000, punt B4. € 88.000, punt B5; € 45.000, punt B11; € 241.000, punt B17.

Nieuwe kredieten voor nieuwe investeringen nu te voteren (2024) 6. Reconstr. Lange Wagenstraat (Broekakkerweg - Rotonde) Gilze (VK) 7. Reconstructie Mary Zeldenrustlaan Rijen (VK) 8. Reconstructie van Heinsbergstraat Gilze (VK) 9. Vervangen riolering Ridderstraat/Past. v.d. Boschstraat Gilze (UK) 10. Vervangen riolering tussenpad Nieuwstraat 10-12 Gilze (UK) 11. Groeituin verbeteren infrastructuur Gilze (UK)

€ 43.000, punt B8; € 45.000, punt B8; € 201.000, punt B8; € 250.000, punt B8; € 35.000, punt B8; € 15.000, punt B12.

Investeringskredieten af te sluiten middels deze rapportage Er zijn geen kredieten die middels deze rapportage afgesloten worden. Bij de 2e turap 2024 bekijken wij de situatie opnieuw.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Meerjareninvesteringsplan (MIP) Het meerjareninvesteringsplan (MIP) gaat over investeringen die in de toekomst gepland staan. Via het MIP reserveren wij deze middelen alvast in de begroting, zodat tijdens de kredietaanvraag sprake is van financiële dekking. Voor deze punten worden dus nog aparte raadsvoorstellen en -besluiten aan uw raad voorgelegd. Gewijzigde investeringen In het huidige meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn een aantal investeringen die worden doorgeschoven naar een later jaar of waarvan het investeringsbedrag is verhoogd (inflatie). Door deze wijzigingen veranderen ook de kapitaallasten per jaar. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit een (bestemmings)reserve en/of voorziening, is het effect budgettair neutraal. Wanneer de kapitaallasten worden gedekt vanuit de reguliere exploitatie (stelpost meerjareninvesteringsplan) is er wél een budgettair effect. Dit effect hebben we verwerkt bij onderdeel B van deze nota (Effecten wensen en oplossingsrichtingen) punt B7. 1. Reconstr. Lange Wagenstraat (Nieuwstraat - Broekakkerweg) Gilze = 2025 --> 2026; 2. Reconstructie Nieuwstraat (Bisschop de Vetplein - Lange Wagenstr.) = 2025-2026 --> 2026-2027; 3. Reconstructie Aalstraat = 2025-2026 --> 2027-2028; 4. VV Gilze: vervangen doelgebieden = 2023 --> 2025; 5. VV Gilze: kunstgrasveld 1 incl. doelen vervangen = investering verhoogd; 6. VV Gilze: kunstgrasveld 3 incl.

doelen vervangen = investering verhoogd + 2024 --> 2026; 7. VV Gilze: kunstgrasveld 4 incl. doelen vervangen = investering verhoogd + 2024 --> 2025; 8. VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 1 = 2024 --> 2025; 9. VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 2 = 2024 --> 2025; 10. VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 3 = 2025 --> 2026; 11. VV Rijen: renovatie natuurgrasveld 4 = 2025 --> 2026; 12. Spiridon: retoppen Toplaag rondbaan = 2025 --> 2026; 13. Ombouw communicatiesysteem ondergrondse containers = investering verhoogd; 14. Sportveld Hulten (meenemen in herinr.-reconstr. Hulten als kans zich voordoet) = 2024 --> 2025; 15. Herinrichting Wilhelminaplein Rijen = investering verlaagd met voorbereidingskrediet B&W. Nieuwe investeringen In het meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn ook nieuwe investeringen opgenomen. Alle deze punten staan cijfermatig weergegeven in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief", onderdeel B "Effecten wensen en oplossingsrichtingen". Een inhoudelijke toelichting per punt treft u aan in deze nota bij het hoofdstuk "Financiële perspectief toelichting": 1. Verduurzaming en aanpassing brandweerkazerne Rijen 2. Reconstr. Lange Wagenstr. (Broekakker-Rotonde) Gilze 3. Reconstr. Mary Zeldenrustlaan Rijen 4. Reconstr. van Heinsbergstraat Gilze 5. Reconstr. Alphensebaan (Bolberg-Klaverstr.) Gilze 6. Reconstr. Rotonde Dongenseweg/Hannie Schaftl. Rijen 7. Reconstr.

Wethouder van de Wildenbergstraat Gilze 8. Reconstr. Kennedylaan Rijen 9. Reconstr. Baroniestraat Rijen 10. Reconstr. Kloosterstraat Rijen 11. Verv. riolering Ridderstraat/Past. v.d. Boschstr. Gilze 12. Verv. riolering tussenpad Nieuwstraat 10-12 Gilze 13. Groeituin verbeteren infrastructuur

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

€ 150.000 / 2025 € 443.000 / 2024-2026 € 900.000 / 2024-2026 € 2.010.000 / 2024-2025 € 1.250.000 / 2025-2026 € 150.000 / 2025 € 1.364.000 / 2025-2026 € 2.112.000 / 2025-2026 € 541.000 / 2025-2026 € 539.000 / 2025-2026 € 250.000 / 2024 € 35.000 / 2024 € 15.000 / 2024

punt B3; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B8; punt B12.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Omschrijving investering 2024

2025

2026

2027

Dekking lasten 2028 Stelpost expl. Reserve

Afschr. Voorz. duur

Programma 6 Sociaal domein Groeituin verbeteren infrastructuur

15.000 (*)

15.000

Totaal programma 6

15.000

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Ombouw communicatiesysteem ondergrondse verz.containers (2G > 5G)

241.000 (*)

241.000

250.000 35.000

Vervangen riolering tussenpad Nieuwstraat 10-12 Gilze

250.000 (*) 35.000 (*)

Totaal programma 7

526.000

Programma 8 VHROSV Reservering uitvoeringskrediet spoorzone tlv stelpost ruimt. proj. Reservering indexering en risico spoorzone tlv stelpost ruimt. Proj. Sportveld Hulten (meenemen in herinrichting-reconstructie) Herinrichting Wilhelminaplein Totaal programma 8

4.195.000 5.000.000 962.770

100.000 -

4.195.000 5.000.000 100.000 962.770

10.157.770

100.000

10.257.770

Totaal

15.739.551

6.283.983

9.600.112

1.213.119

1.526.719

22.538.220

3.834.264

7.991.000

Vervangen riolering Ridderstraat/Past. v.d. Boschstraat

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Div. 40 20 35

Weerstandsvermogen Situatie jaarstukken 2023 Bij de jaarstukken 2023 liet het weerstandsvermogen onderstaand verloop zien:

De conclusies waren: •

Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2023 t/m 2028) tussen de 1,10 en 3,18. Voor de jaren 2023 en 2024 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende) en voor de jaren 2025 t/m 2028 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1;

•

Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2023 t/m 2028) tussen 1,0 en 3,7. Voor de jaren 2023 en 2024 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende) en voor de jaren 2025 t/m 2028 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.

•

In 2023 hebben we de algemene reserve grondexploitatie moeten aanvullen vanuit de algemene reserve (€ 700.000). Dit wordt met name veroorzaakt doordat de resultaten voor de grondexploitatie in 2023 lager waren dan begroot. Daarnaast storten we in 2023 voor het laatste jaar € 1,2 miljoen in de bestemmingsreserve spoorzone ten laste van de algemene reserve grondexploitatie.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Situatie 1e turap 2024 - Perspectiefnota 2025 Hieronder treft u de actuele doorkijk van het weerstandsvermogen. Hierin zijn de financiële effecten vanuit de 1e tussentijdse rapportage 2024 én de perspectiefnota 2025 verwerkt (voor zover de punten invloed hebben op het weerstandsvermogen):

De nieuwe conclusies zijn: •

Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen de 1,24 en 3,04. Voor het jaar 2024 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende) en voor de jaren 2025 t/m 2029 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1;

•

Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen 1,2 en 3,5. Voor het jaar 2024 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende) en voor de jaren 2025 t/m 2029 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.

We kunnen stellen dat, kijkend naar het einde van de planhorizon, het weerstandsvermogen nu (1e turap 2024 - perspectiefnota 2025) slechter is geworden dan ten tijde van de jaarstukken 2023. Kijkend naar het einde van de planhorizon was bij de jaarstukken 2023 sprake van een absoluut weerstandsvermogen van € 9,4 miljoen (3,18 relatief), waar dit nu bij de 1e turap 2024 perspectiefnota 2025 € 8,6 miljoen (3,04 relatief) is. Het absolute weerstandsvermogen is hiermee gedaald met ca. € 0,8 miljoen (0,14 relatief). Hieronder wordt dit op hoofdlijnen verklaard: •

In de perspectiefnota 2025 wordt voorgesteld om de kosten voor de aanpak van de langetermijneffecten Corona (punt 15 totaal € 150.000) én de kosten voor de doorontwikkeling van de toegang tot ondersteuning en hulp (punt 16 totaal € 54.000) te dekken vanuit de algemene reserve. Hierdoor daalt het weerstandsvermogen en dit leidt tot een nadeel van afgerond € 0,2 miljoen;

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

•

In de doorkijk van het weerstandsvermogen nemen we ook de resultaten/saldi vanuit de meerjarenbegroting mee voor de jaren 2024 en 2025. Deze bedragen verrekenen we immers met de algemene reserve. Ten tijde van de begroting 2024 waren de volgende saldi bekend: + € 44.000 (2024) en + € 516.000 (2025). Het totaal hiervan was + € 560.000. Nu bij de 1e turap 2024 - perspectiefnota 2025 gaat het op de volgende saldi: -/- € 87.000 (2024) en + € 29.000 (2025). Het totaal hiervan is -/- € 58.000. Het verschil komt hiermee op afgerond € 0,6 miljoen nadeel. N.B.: de jaren 2026 e.v. nemen we hierin niet mee. Dit is enerzijds omdat we vinden/verwachten dat voor die jaren extra Rijksmiddelen toegekend gaan worden als gevolg van het "Ravijnjaar" voor gemeenten. Anderzijds wordt voor deze jaren een maatregelenpakket voorbereid om een financieel sluitende begroting te kunnen presenteren.

Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

Financiële beleidsuitgangspunten Hieronder staat een overzicht van de financiële beleidsuitgangspunten begroting 2025 en meerjarenramingen 2026-2028 die we hanteren. 1. Verwerkt zijn de door de raad genomen besluiten tot en met juli 2024 2. Aantal inwoners per 1 januari 2024: 27.173 3. Aantal woonruimten per 1 januari 2024: 11.915 4. Bijdrage ABG De bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling ABG is gebaseerd op de door het bestuur van de ABG vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028. Deze begroting wordt behandeld in de raadsvergadering in juni 2024. In de meerjarenbegroting 2025-2028 van de ABG is rekening gehouden met inflatie. 5. Kapitaallasten • Per 1 januari 2024 is voor € 38,8 miljoen aan langlopende leningen aangetrokken; • Het afgeronde rente-omslagpercentage bedraagt in de begroting 2024 0,50%; • Voor nieuwe investeringen gelden de bepalingen (afschrijvingsmethode en -termijnen) zoals deze zijn opgenomen in de nota waardering en afschrijving vaste activa 2017. 6. Subsidies In de begroting wordt gewerkt met subsidieplafonds. Voor meer informatie verwijzen we u graag naar het onderdeel "Subsidies" van de begroting. 7.

Overige kosten • Bijdragen aan een gemeenschappelijke regeling zijn geraamd op basis van de meerjarenbegroting van betreffende gemeenschappelijke regeling die door het bestuur is vastgesteld (voor de ABG organisatie zie punt 4 hierboven); • Voor budgetten waar contractuele verplichtingen voor gelden zijn de ramingen hierop gebaseerd; • In de budgetten is, voor zover bekend, rekening gehouden met autonome groei; • Voor overige budgetten is alleen inflatiecorrectie toegepast voor zover dit noodzakelijk was. 8. Belastingen Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. 9. Leges en heffingen (zie ook de aparte paragraaf die hiervoor is opgenomen in de begroting) Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. 10. Algemene uitkering uit het gemeentefonds • In de primitieve ramingen van de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026 t/m 2028 is rekening gehouden met de cijfers uit de meicirculaire gemeentefonds 2024. • De bedragen die in de algemene uitkering zijn opgenomen ter compensatie van de inflatie, worden voor de jaren 2026 tot en met 2028 als stelpost opgenomen aan de lastenkant van de begroting. • Het besparingsverlies voor de jeugdzorg wordt voor 2026 en 2027 voor 100% meegenomen. Voor 2028 nemen dit voor 75% mee.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

11. Reserves Voor de algemene reserves en bestemmingsreserves gelden de regels zoals die zijn opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV), de nota reserves en voorzieningen en de financiële verordening. Hiervan mag niet worden afgeweken. 12. Voorzieningen Uit het oogpunt van rechtmatigheid en het BBV moeten alle bestedingen ten laste van voorzieningen zo nauwkeurig mogelijk worden geraamd. Hiervoor zijn bestedingsplannen ter onderbouwing noodzakelijk. In geval een bestedingsplan ontbreekt of een raming niet of moeilijk is te geven, moet tenminste een schatting worden gemaakt. In een later stadium kan dan alsnog worden gezorgd voor de noodzakelijke onderbouwing. 13. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven (incidenteel en structureel) wordt een stelpost opgenomen van € 26.000. 14. Overhead De overhead wordt op een consistente wijze toegerekend aan de taakvelden conform de geldende BBV regeling. 15. Incidentele baten en lasten Voor het bepalen van incidentele baten en lasten uit te gaan van een grensbedrag (materialiteit) van € 40.000.

Perspectiefnota 2025 Gilze en Rijen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14299123/1