Gilze en Rijen 2e Turap 2025
Tekst van het document
Datum: 7 oktober 2025 Onegov zaaknummer: 1121590 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl
Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Financieel Perspectief................................................................................................................... 6 Financiële afwijkingen .................................................................................................................10 Beleidsmatige afwijkingen ...........................................................................................................19 Investeringskredieten ..................................................................................................................44 Investeringsplan ..........................................................................................................................47
Inleiding Voor u ligt de tweede voortgangsrapportage 2025. Hierin blikt het college terug op de eerste acht maanden van dit jaar en maken we de belangrijkste ontwikkelingen en afwijkingen inzichtelijk. Een belangrijk onderdeel vormt de septembercirculaire. Hierin valt positief op dat het Rijk extra middelen beschikbaar stelt voor de jeugdzorg. Omdat we als gemeente al maatregelen hadden genomen om tekorten op te vangen, levert dit juist meer ruimte op in 2025. Ook zien we een eenmalige meevaller door de inhaalslag in de BRP-straat, waar we op verzoek van de rijksoverheid asielzoekers en statushouders inschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). Dat komt omdat alle nieuwe inschrijvingen als eerste als ‘inwoner’ van de gemeente Gilze en Rijen worden ingeschreven. Voor de vaststelling van uitkeringen in circulaires is het aantal inwoners op 1 januari van ieder kalender jaar leidend. Tegelijkertijd kijken we vooruit. Vanaf 2028 wordt een lagere uitkering uit het gemeentefonds verwacht, het nieuwe ravijnjaar. We maken dit tekort zichtbaar, zoals de VNG adviseert, en treffen op basis van ons maatregelenpakket Ravijnjaar 2025–2028 nu al een voorziening om de gevolgen deels op te vangen. Zo blijft onze financiële huishouding robuust en toekomstbestendig.
Ondertussen blijven we samen met VNG en collega-gemeenten Den Haag wijzen op de noodzaak van een reële uitkering uit het gemeentefonds. Deze rapportage markeert de laatste fase van de huidige bestuursperiode. Er is ook in de afgelopen periode veel werk verzet en afgerond. We werken toe naar de afronding van ons programma, waarbij al veel is gerealiseerd. Zo wordt er in Gilze volop gebouwd bij het Laarspad en Wendel, in Molenschot start de bouw van project de Nieuwe Erven en in Rijen start de bouw van project Tussen de Leijen, de realisatiebeslissing voor de herontwikkeling van de stationsomgeving is genomen, het gebied Wildschut, Heuvel, Alphenseweg in Gilze is duurzaam heringericht, we zien een groei in gebruik van meedoenregelingen en vieren het bijzondere jubileum 500 jaar Rijen. We blijven, samen met inwoners en partners, werken aan sterke dorpen die klaar zijn voor de toekomst.
Het college van Burgemeester en Wethouders Gilze en Rijen, 7 oktober 2025
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
4
Leeswijzer Het voorliggende document is de 2e tussenrapportage (2e turap) 2025. In deze leeswijzer lichten we de opzet van dit document kort toe. Financieel perspectief We beginnen met het schetsen van het financieel perspectief. Startpunt is de vastgestelde (meerjaren)begroting 2025. Vervolgens laten we de financiële effecten zien van de 1ste tussentijdse rapportage 2025, de perspectiefnota 2026 en de begroting 2026. Het uiteindelijke saldo van deze onderdelen is het startpunt voor de 2de tussenrapportage 2025. Hierna schetsen wij de effecten van deze 2de tussenrapportage 2025 en komen we tot het actuele financieel meerjarenperspectief van dit moment. Daarnaast gaan we ook in op de onderdelen technische begrotingswijzigingen, de stelpost indexeringen en de budgetoverhevelingen. Financiële afwijkingen In dit hoofdstuk lichten we de financiële afwijkingen toe die genoemd staan bij het onderdeel "Financieel Perspectief". Beleidsverantwoording Na de financiële afwijkingen gaan we in op de beleidsmatige verantwoording ten opzichte van de begroting 2025. Evenals voorgaande jaren worden de kleuren groen en rood gebruikt bij het bepalen van de vlaggetjes. De betekenis is als volgt: Groen = (verwachting dat) specifieke activiteit in 2025 conform begroting gerealiseerd is-wordt; Rood = (verwachting dat) specifieke activiteit in 2025 niet conform begroting gerealiseerd is-wordt.
Investeringskredieten Dit is een overzicht met de stand van zaken rondom de lopende investeringskredieten. Wanneer er bijstellingen moeten plaatsvinden óf kredieten kunnen worden gevoteerd en/of afgesloten, dan melden we dit hier. Meerjareninvesteringsplan Waar in het hoofdstuk investeringskredieten wordt gesproken over de stand van zaken van reeds gevoteerde kredieten, gaat het meerjareninvesteringsplan over de nog te voteren kredieten voor investeringen die in de toekomst op de rol staan.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
5
Financieel Perspectief Bedragen x € 1.000/- = nadelig Onderdeel
2025
2026
2027
2028
2029
Saldo vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028 Effecten 1e tussentijdse rapportage 2025
98 -177
261 365
-844 838
-748 497
-714 1.125
Effecten Perspectiefnota 2026
0
-28
-87
-252
-258
Saldo Perspectiefnota 2026
-79
598
-93
-503
153
0
-171
-82
-378
-171
Saldo Begroting 2026 Effecten 2e tussentijdse rapportage 2025
-79 1.042
427 -5
-175 -45
-881 727
-18 17
NIEUWE MEERJARENRAMING 2025-2029
963
422
-220
-154
-1
Financiële bijstellingen begroting 2026
Effecten 2e turap 2025 Nr. Prog. Omschrijving 1. 0 Voorziening (voormalig) wethouders
Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2025 2026 2027 2028 2029 397 0 0 0 0
2.
0
Extra maand vergoeding raadsleden
-21
-21
-21
-21
-21
3.
0
Leges Burgerzaken
115
115
115
115
115
4.
0
-29
-31
-31
-31
-31
5.
1
VNG-fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) Regionaal coördinator Bestuurlijk Interventie Team (BIT) Weerbaarheid inwoners t.l.v. algemene reserve
-4 0 0
-16 -25 25
-16 0 0
-16 0 0
-16 0 0
-4
-4
-4
-39 -11
-39 -11
6.
1
7.
1
Aanvullend krediet brandweerkazerne (€ 100.000)
0
0
8.
2
0
11
2
Extra uitvoeringskrediet fietsvoorziening Gilze-Riel (€ 1.170.000) Extra uitvoeringskrediet Schorsstraat (€ 325.000)
0
0
-39 -11
0 0
0 0
3 8
3 8
3 8
10. 11.
2 2
Dekking vanuit stelpost indexeringen Dekking vanuit meerjarenonderhoudsplan fiets- en wandelpaden Kapitaallasten lopende kredieten Kapitaallasten actualiseren MIP
73 0
68 12
0
0
-4
-4
268 4
12.
4
13.
4
14. 15.
9.
Leerlingenvervoer Dekking stelpost indexering Schoolconciërges
-150 -100 -100 -100 -100 35 70 70 70 70 0 16 16 16 16
6
Uitkeringen Participatiewet BUIG uitkering
-468 -555 -555 -555 -555 258 555 555 555 555
6
Jeugdzorg - resultaat Jaarstukken 2024 HvB Jeugdzorg - 1e en 2e prognose 2025 HvB Dekking middelen septembercirculaire 2025
-194 0 0 -649 -600 -391 0 600 391
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
6
0 0 0
0 0 0
16.
6
17.
6
Incidentele middelen sociaal domein Storting in bestemmingsreserve sociaal domein Extra uitv.krediet Kwaliteitsimpuls beweeg-, speel- en ontmoetingsmogelijkh. (€ 212.000) Beleidscapaciteit spelen en bewegen in de openbare ruimte Vervangen gemaal Hoge Aard (€ 45.000) Dekking t.l.v. de exploitatie riolering Uitvoeringsprogramma duurzaamheid Dekking bestemmingsreserve duurzaamheid Omgevingswet Storting in bestemmingsreserve Omgevingswet
375 -375
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
-21
-21
-21
0
-61
-61
-61
-61
0 0 -3 -3 0 0 3 3 491 -189 -164 -138 -491 189 164 138 184 184 0 0 -184 -184 0 0 400 0 0 0
-3 3 0 0 0 0 0
18.
7
19.
7
20.
8.
21.
8
22.
9A Verzekeringen
38
38
38
0
0
23.
9A Toeristenbelasting
230
100
100
100
100
24.
9A BTW correctie herziening mengpercentage 2020-2025
25. 26. 27. 28.
9A 9A 9E 9E
Leges Omgevingsvergunningen
Rentelasten Septembercirculaire 2025 Bestemmingsreserve spoorzone Bestemmingsreserve ravijnjaar 2028 Overige afwijkingen
-180 -5 -5 -5 -5 0 0 0 0 600 1.523 -170 -331 -451 -507 0 0 270 270 270 -930 0 0 930 0 -2 -31 -21 -21 -21
TOTAAL
1.042
-5
-45
727
17
Budgetoverhevelingen In 2025 verwachten wij een aantal budgetten niet te besteden doordat de activiteiten die bij dit budget horen, zijn doorgeschoven naar 2026. We stellen voor deze budgetten dus ook door te schuiven naar 2026. Voor deze budgetoverhevelingen stellen wij voor om de middelen in 2025 toe te voegen aan de reserves en deze in 2026 weer aan de reserves te onttrekken. De bedragen die genoemd worden betreffen een inschatting op dit moment. Het kan zijn dan bij de jaarstukken 2025 het bedrag afwijkt. Mocht dit zo zijn, dan maken wij hier in de jaarstukken 2025 melding van. Voor 2025 willen we onderstaande budgetten overhevelen naar 2026: Nr. Progr. Omschrijving 1 1 Rijksmiddelen leefbaarheid AZC 2 2 Masterplan openbare ruimte 3 2 Actualiseren parkeernota + beleid laadpalen 4 2 Inventariseren duikers en sloten 5 5 Opstellen visie religieus erfgoed 6 6 Onderzoek maatschappelijke accommodaties Gilze 7 6 Verbouwing scouting 8 8 Dashboard/monitoring woningbouw 9 8 Gebiedsvisie Moerstraat
Bedrag € 150.000 € 24.000 € 18.600 € 53.900 € 9.000 € 25.000 € 387.000 € 20.000 € 20.000
Totaal
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
€ 707.500
7
Toelichting 1. Rijksmiddelen leefbaarheid AZC In de septembercirculaire 2025 zijn extra middelen toegekend aan gemeenten ter ondersteuning van de aanpak overlast asielzoekers. In 2026 gaan we deze middelen gebruiken om te investeren in de leefbaarheid binnen het AZC. Hierdoor stellen we voor deze middelen over te hevelen naar 2026. 2. Masterplan openbare ruimte Eind dit jaar geven we het startsein voor de doorontwikkeling van het masterplan. In de eerste maanden van het nieuwe jaar brengen we het traject succesvol tot een afronding. 3. Actualiseren parkeernota + beleid laadpalen In 2025 heeft de SRBT besloten om ook een laadpalenbeleid op te stellen en zijn wij zelf gestart met ons programma mobiliteit, om dit te harmoniseren hebben we gewacht met het opstellen van het lokale laadpalenbeleid wat volgt in 2026. Het actualiseren van de parkeernota volgt ook na het vaststellen van het programma mobiliteit. 4. Inventariseren duikers en sloten We kunnen de werkzaamheden pas in de winterperiode uitvoeren, nadat de sloten zijn gemaaid. We starten de voorbereidingen hiervoor in oktober, vanaf november tot april vindt de daadwerkelijke inventarisatie plaats. We verwachten 30% van het bedrag dit jaar uit te geven, 70% in de eerste maanden van het nieuwe jaar. 5. Opstellen visie religieus erfgoed De visie religieus erfgoed wordt afgerond in 2025.
In 2026 wordt de visie verwerkt in het programma erfgoed. 6. Onderzoek maatschappelijke accommodaties Gilze We zien dat in Gilze een aantal maatschappelijke functies (zoals bibliotheekwerk, vrij toegankelijke dagbesteding en activiteiten voor senioren, onderwijs en kinderopvang) in de directe nabijheid van elkaar gehuisvest in De Schakel en seniorensociëteit ’t Trefpunt. Door ontkerkelijking ontstaan er mogelijk ook kansen om maatschappelijke functies mede te verbinden aan de nabijgelegen kerk. De afspraken rondom onderhoud, beheer en exploitatie van De Schakel zijn herijkt nu de eigendomssituatie is gewijzigd. Om deze redenen is voor 2025 € 40.000 beschikbaar gesteld (2e turap 2024) voor een onderzoek naar maatschappelijke accommodaties in Gilze, gericht op behoud van goede huisvesting voor maatschappelijke functies, die kwantitatief passend is op de schaal van Gilze. Dit onderzoek/inventarisatie start in 2025 en loopt door in 2026. Vandaar dat we een deel van het budget (€ 25.000) willen overhevelen naar 2026. 7. Verbouwing scouting De gemeenteraad heeft in haar vergadering van oktober 2023 een bedrag beschikbaar gesteld voor verbouwing van het scoutinggebouw in Rijen van € 465.000. Bij de 1e turap 2025 is dit bedrag verhoogd tot € 487.000 als gevolg van indexering. Het project verbouwing/uitbreiding Scouting Rijen bevindt zich in de ontwerpfase.
Naar verwachting is het voorlopig ontwerp in oktober 2025 gereed. In september 2025 is als voorbereiding de terreinriolering omgelegd. Verder is beoogde planning dat er begin 2026 gestart kan worden met de bouwwerkzaamheden en dat deze medio najaar 2026 gereed zijn.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
8
8. Dashboard/monitoring woningbouw In 2025 zijn we regio breed overgestapt naar een nieuw systeem voor het dashboard woningbouw en de monitor hiervan. Het systeem draait en komt eind 2025 online. Het beschikbare budget voor 2025 was toereikend en verzocht wordt het restant budget á € 20.000 over te hevelen naar 2026. De monitor betreft immers een doorlopend proces en blijft aan verandering onderhevig. 9. Gebiedsvisie Moerstraat De vaststelling van de gebiedsvisie Moerstraat door het college vindt plaats in 2025. In 2026 gaat de vaststelling richting de raad. Het resterende budget van de oorspronkelijke € 30.000 overhevelen naar 2026 voor de afronding.
Technische begrotingswijzigingen Wij stellen voor om in de (meer)jarenbegroting 2025 enkele technische wijzigingen door te voeren. De technische aanpassingen hebben een budgettair neutraal effect op de begroting. Door de begroting aan te passen voldoen we in het kader van rechtmatigheid ook aan het begrotingscriterium. De belangrijkste wijzigingen houden verband met: •
• • • • •
Diverse budgetten worden overgeheveld naar de ABG organisatie. Het gaat onder andere om de volgende zaken: Omgevingsplan: m.i.v. 2027 structureel € 184.000; Software voor het verwerken verkiezingsuitslagen: m.i.v. 2026 structureel € 6.000. In 2025 hebben we Rijksmiddelen gehad vanuit de SPUK-IDO (Informatiepunt Digitale Overheid) van € 27.000. We besteden deze middelen conform regeling. De baten en lasten hebben we incidenteel opgenomen in de begroting; In 2025 hebben we een hogere vergoeding voor de inzet van buurtsportcoaches. Hier staan ook hogere kosten voor de inzet tegenover. Zowel de baten als de lasten (€ 20.000) nemen we incidenteel op in de begroting; We hebben structureel hogere kosten voor gymzalen door intensiever gebruik en prijsstijgingen. Hier staan ook hogere inkomsten tegenover. We verwachten dat dit effect (€ 10.000) structureel is en verwerken dit in de begroting m.i.v. 2025; De Ravijnjaargelden worden ingezet om het subsidieplafond te verhogen met € 15.000 en het goede ideeënfonds wordt verhoogd met € 5.000. De indexeringen genoemd in deze nota hebben we verrekend met de stelpost indexeringen.
Stelpost indexeringen Voor de out-of-pocket-kosten hebben wij de middelen voor indexering op één centrale post geraamd. De omvang van de stelpost indexeringen is gebaseerd op de aanspraken vanuit afgelopen jaren en de prijsontwikkelingen die we in de praktijk zien. Vanuit het Rijk krijgen we via de circulaires van het gemeentefonds deels compensatie voor de indexering (Loon- en prijsontwikkelingen, LPO). Echter, deze compensatie is (bij lange na) niet voldoende om de actuele prijsontwikkeling te bekostigen. Er vindt landelijk een lobby plaats richting het Rijk om aandacht te vragen voor deze impliciete bezuiniging en te verzoeken tot volledige compensatie op loon- en prijsontwikkelingen.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
9
Bij iedere tussenrapportage informeren wij u over de stelpost indexeringen. Hieronder het beeld naar aanleiding van deze 2e tussentijdse rapportage 2025: Bedragen x € 1.000/- = nadelig Ontwikkeling stelpost indexeringen
2025
2026
2027
2028
2029
Stelpost opgenomen in de begroting 2025
1.163
1.303
2.075
2.936
2.936
Meicirculaire 2025 (punt 14 1e turap 2025)
0 1.034
859
918
911
2.554
Aanspraken vanuit 1ste turap 2025 Septembercirculaire 2025 (punt 23 2e turap 2025) Aanspraken vanuit 2e turap 2025 (zie specificatie hieronder)
-1.281 -1.290 -1.292 -2.119
0
211
231
254
254
-74
-160
-177
-191
-194
55
932
1757
2618
3431
Aanspraken 2e tussentijdse rapportage 2025 2025 Contributie VNG 8
2026 9
2027 9
2028 9
2029 9
Restantsaldo stelpost indexeringen
Salariskosten
24
24
24
24
24
Veiligheidsregio (VRMWB): begrotingswijziging correctie indexering Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC)
-21
14
31
45
48
3
3
3
3
3
Bijdrage Dierenopvang Leerlingenvervoer
12
12
12
12
12
35
70
70
70
70
Belastingen wegen, bermen, plantsoenen, bossen Mantelzorgondersteuning
3
3
3
3
3
7
7
7
7
7
Muziekschool Hart van Brabant - Midpoint
3
3
3
3
3
0
15
15
15
15
Totaal aanspraken
74
160
177
191
194
Specifieke Uitkering Aanpak Energiearmoede Voor de witgoedregeling maakte de gemeente gebruik van de diensten van Groupcard. Afgelopen juli is het faillissement van dit bedrijf uitgesproken. Ten tijde van het faillissement van Groupcard was de actie voor inwoners al afgerond, maar stond nog een resterende bedrag aan vooruitbetaalde SPUK Energie-armoede middelen op de bankrekening van Groupcard. Dit bedrag is afgerond € 47.500. Voor dit bedrag heeft de gemeente haar vordering ingediend bij de curator. Ongeveer 1/3 van de Nederlandse gemeenten zijn getroffen en we trekken daarom hierin op samen met de VNG en andere gemeenten.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
10
Financiële afwijkingen 1. Voorziening (voormalig) wethouders De rekenrente voor de berekening van de pensioenen voor de wethouders is gestegen (was 1,325%, wordt 2,892% peildatum 31-07-2025). Hierdoor houden we rekening met een extra vrijval van de voorziening met € 397.000. Het gaat hier om een voorlopige inschatting op dit moment. Bij de jaarrekening 2025 bekijken wij de rente opnieuw en stellen we bij indien dit nodig is. 2. Extra maand vergoeding raadsleden In het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers is een artikel opgenomen, dat raadsleden vanaf 2025 een extra maand vergoeding per jaar ontvangen waarmee zij voorzieningen kunnen treffen ter zake van arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Dit betekent extra kosten van € 21.000 per jaar. 3. Leges burgerzaken De legesopbrengsten voor de producten van burgerzaken zijn naar verwachting structureel € 115.000 hoger dan geraamd. Na een terugval in de opbrengst in de periode 2019-2023 (als gevolg van de in 2014 gewijzigde geldigheidstermijn van reisbewijzen voor volwassenen) verwachten we dat de lijn van 2024 en 2025 zich doorzet. 4. VNG-fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) In het fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering van de VNG zijn nieuwe taken ondergebracht, waardoor de gemeentelijke bijdragen stijgen. 5.
Regionaal coördinator Bestuurlijk Interventie Team (BIT) Het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) Hart van Brabant is een samenwerkingsverband van acht gemeenten, dat zich richt op de aanpak van complexe handhaving, georganiseerde criminaliteit en ondermijning. Vanaf 1 oktober 2025 moeten de deelnemende gemeenten zelf de kosten dragen van de coördinator: afgerond € 16.000 per gemeente. 6. Weerbaarheid inwoners De Vereniging Nederlandse Gemeente heeft in nauwe samenwerking met gemeenten en veiligheidsregio’s in augustus 2025 de handreiking weerbaarheid en veerkracht vastgesteld. In deze handreiking zijn maatregelen en prioriteiten beschreven die gemeenten moeten uitwerken om voorbereid te zijn op het uitgangspunt “72 uur stroomuitval”. Gemeenten hebben naast de reguliere gemeentelijke taken, bevolkingszorg (crisistaken van een gemeente) deze derde opdracht erbij gekregen. In 2025 is gestart met het eigen bedrijfscontinuïteitsplan (BCP) en de eerste gesprekken met inwoners en stakeholders. Voor 2026 is nog onduidelijk wat deze opdracht concreet voor de gemeente gaat betekenen, hiervoor zijn we ook in afwachting van de Rijksoverheid en veiligheidsregio. Om een eerste start te maken nemen we een bedrag op van € 25.000 om eerste maatregelen te kunnen treffen. Bij het opstellen van de perspectiefnota 2027 zal een verdere onderbouwing aangeboden worden.
We dekken de kosten vanuit de algemene reserve. 7. Aanvullend krediet brandweerkazerne (€ 100.000) In februari 2025 stelde de gemeenteraad geld beschikbaar voor de verbouwing van de kleed- en doucheruimte van de brandweerkazerne in Rijen. Dit bedrag was gebaseerd op een plan gemaakt in 2023. Tussen 2023 en 2025 is het plan op onderdelen aangepast, maar de onderliggende financiële raming niet. Daarnaast was in het aan de raad voorgelegde voorstel geen rekening gehouden met prijsstijgingen en btw. Door dit alles blijkt het beschikbare budget onvoldoende. Voor de uitvoering van de verbouwing is extra geld nodig.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
11
8. Extra uitvoeringskrediet fietsvoorziening Gilze-Riel (€ 1.170.000) De raad wil al geruime tijd een veilige fietsverbinding tussen Gilze en Riel. Het college heeft met een motie van 23 september 2024 de opdracht gekregen dit verder uit te werken. Aanvankelijk is een investering van € 330.000 opgenomen in het MIP met een structurele last van € 11.000 per jaar, met ingang van 2026. Gezien de verwachte uitvoering, wordt dit aangepast naar 2027 en leidt dit tot een besparing van € 11.000 in de begroting van 2026. In het 2e kwartaal van 2025 hebben we de tracéstudie uitgevoerd. Op basis daarvan vragen we de raad in het 4e kwartaal 2025 om een besluit over een voorkeursalternatief. De daaropvolgende stappen, zoals grondverwerving en een ruimtelijke procedure, zijn afhankelijk van het besluit van de gemeenteraad. In de perspectiefnota 2026 hebben we reeds melding gemaakt dat het investeringsbedrag van € 330.000 niet zou voldoen en dat de kosten van het voorkeursalternatief significant hoger zouden liggen. Inmiddels hebben we een globale kostenberekening gereed. Op basis van actuele informatie moet de investering verhoogd worden met € 1.170.000. Dit leidt tot aanvullende kapitaallasten van € 39.000 per jaar met ingang van 2027. 9. Extra uitvoeringskrediet Schorsstraat (€ 325.000) We willen de Schorsstraat tussen de Bredestraat en Mosstraat opwaarderen tot hoofdfietsroute.
Hiervoor heeft de gemeenteraad reeds € 275.000 (€ 250.000 + € 25.000) krediet beschikbaar gesteld. In februari 2025 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen die het college verzocht twee varianten (halfverharding of asfalt) uit te werken en af te wegen. Op basis van een afwegingsmatrix heeft het college een voorkeursvariant (geel asfalt) vastgesteld. Deze variant is tot stand gekomen in en na overleg met Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond en Heemkundekring Molenheide. Om deze variant uit te kunnen voeren is een extra krediet nodig van € 325.000. Het college vraagt uw gemeenteraad via een separaat raadsvoorstel en -besluit (november 2025) om hiervoor het extra benodigde krediet beschikbaar te stellen. De dekking hebben wij opgenomen in deze rapportage. Het krediet van € 325.000 schrijven we af in 30 jaar. De kapitaallasten van ca. € 11.000 dekken we vanuit de stelpost indexeringen (€ 3.000) en het onderhoudsbudget voor fiets- en wandelpaden (€ 8.000). Uitgaande van gereed komen van de investering in 2026, schrijven we met ingang van 2027 af. 10. Kapitaallasten lopende kredieten Voor een aantal investeringskredieten die al lopen zijn de afschrijvingslasten aangepast vanwege temporisering van deze projecten. Zo komen onder andere diverse projecten gereed in 2026, waardoor de afschrijvingslasten starten in 2027, terwijl deze nog begroot stonden voor 2026.
Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel. In 2029 betreft dit de kapitaallasten spoorzone die geraamd stonden, maar in verband met verwachte oplevering in 2030, pas vanaf 2031moeten worden opgenomen. Boekhoudkundig moeten de afschrijvingslasten van krediet spoorzone nog geactualiseerd worden in de begroting op basis van de onderverdeling in investeringscomponenten (en dus afschrijvingstermijnen). 11. Kapitaallasten actualiseren meerjareninvesteringsplan (MIP) In de begroting is een stelpost opgenomen ter dekking van de kapitaallasten van nog uit te voeren investeringen uit het meerjareninvesteringsplan (MIP). We hebben het MIP geactualiseerd. Hierbij hebben we gekeken of de bedragen nog actueel zijn, of het geplande jaar van investeren klopt en of we projecten kunnen combineren. De financiële gevolgen zijn verwerkt in deze nota. 12. Leerlingenvervoer De kosten voor het leerlingenvervoer zijn hoger, enerzijds omdat de prijzen voor leerlingenvervoer met de nieuwe aanbesteding sinds 1 augustus 2024 zijn gestegen. Vervoerders hebben de maken met hogere brandstofkosten, door de krapte op de arbeidsmarkt zijn de kosten voor werving en selectie, opleiding en mobiliteit chauffeurs hoger geworden, daarnaast is landelijk het ziekteverzuim 2e Turap 2025 Gilze en Rijen
12
gestegen, daardoor zijn de kosten voor vervanging en verzuimmanagement gestegen. Dit is een landelijke trend. Daarnaast hebben in Gilze en Rijen leerlingen meer dagen leerlingenvervoer via een taxibusje ontvangen, hierdoor stijgen de kosten. 13. Schoolconciërges De gemeente Gilze en Rijen heeft sinds 2003 een bijdrageregeling voor de schoolconciërges met als doel om de destijds grote groep WSW’ers aan werk te helpen. Inmiddels is de WSW overgegaan in beschut werk (BW) en is deze doelgroep niet meer geschikt voor inzet als conciërge. Inmiddels is de laatste formele WSW-conciërge gestopt en daarmee is het initiële doel van de regeling verdwenen. Het voorstel is om de regeling per 1 januari 2026 in te trekken. Dit voorstel zorgt voor een structurele besparing van € 43.000 waarvan via de 1e turap 2025 (op basis van de resultaten over 2024) reeds € 27.000 voorzien was. Het restant van € 16.000 wordt nu verwerkt in de 2e turap 2025. 14. Uitkeringen Participatiewet De uitgaven voor de Participatiewet zijn te laag. In 2025 hebben we 394 inwoners met een uitkering, ten opzichte van 373 gemiddeld vorig jaar. Het BUIG budget van het rijk wordt gebaseerd op t-2 en is in 2025 niet toereikend om de uitgaven te dekken. Het definitieve BUIG budget voor 2025 (gebaseerd op t-2) is € 258.000 hoger dan begroot. Het voorlopige BUIG budget 2026 bedraagt € 555.000.
We ramen dit budget structureel door in de meerjarenbegroting. 15. Jeugdzorg Voor Gilze en Rijen was voor de regionale jeugdzorgkosten een bedrag opgenomen van € 9.408.000. De 1e prognose van Hart van Brabant komt uit op € 10.092.000, een nadeel van € 684.000. De 2e prognose van Hart van Brabant komt uit op € 10.057.000, een nadeel van € 649.000. De meest opvallende afwijking zien we binnen Segment 4 (€ 440.000). Dit is te verklaren door de algehele stijging in kosten segment 4 regionaal. Verder is bij Segment 2 sprake van hogere kosten (€ 265.000). Dit is voor € 100.000 te verklaren door de algehele stijging in kosten segment 2 regionaal. De post beschermd wonen zorgt voor een stijging van de kosten van € 165.000. Het gaat daarbij om 1 toewijzing waar bij de begroting geen rekening mee is gehouden. Daarnaast bleek uit de Jaarstukken 2024 van Hart van Brabant een nadelige afrekening van € 194.000. 16. Incidentele middelen sociaal domein naar bestemmingsreserve De kosten die we maken voor de uitvoering van de strategie sociale basis, inrichting sterk lokaal team en de uitvoering van de ravijnjaarvoorstellen, brengen we ten laste van de beschikbaar gestelde incidentele middelen voor het sociaal domein. Omdat de uitvoering hiervan meerdere jaren bestrijkt is het nodig om de resterende incidentele middelen in 2025 over te hevelen naar de bestemmingsreserve sociaal domein.
Wat gaan we doen? We starten in 2025 met de uitvoering, maar zijn daar meerdere jaren mee bezig. In 2026 gaan we concreet de volgende dingen doen: - Op vier locaties in de gemeente starten met netwerkteams met inwoners en partners. Daar gaan we samen met en dichtbij onze inwoners aan de slag met het versterken van de sociale basis. - We sluiten aan bij de aanpak van Multi Expert Team (MET) Hart van Brabant om door te kunnen pakken in huishoudens waar onveiligheid speelt. We geven hiermee uitvoering aan onze wettelijke opdracht in het kader van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. - We voeren herindicaties uit in het kader van de Wmo. - We ontwikkelen alternatief hulpaanbod in het kader van ombuigingsvoorstellen Kansrijk opgroeien en Vitaal ouder worden.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
13
17. Extra uitv.krediet kwaliteitsimpuls beweeg- speel- en ontmoetingsmogelijkheden (€ 212.000) Kapitaallasten als gevolg van investering: Het betreft hier een aanvullende investering van € 212.000 naast de in de Perspectiefnota 2026 reeds opgenomen impulsgelden van € 150.000. Net als de initiële impulsgelden wordt ook de aanvullende investering vanaf 2027 afgeschreven in 10 jaar. Naast het Burgemeester Sweensplein en Brabantpark, realiseren we ook op andere locatie de mogelijkheden voor spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte uit. In totaal gaat het voor de korte termijn over 5 locaties, verdeeld over onze gemeente, waar al initiatieven of ontwikkelingen gaande zijn. Deze willen we nu versnellen en upgraden. Extra personeelslasten: Op dit moment ontbreekt beleidscapaciteit gericht op een gezonde openbare ruimte. Met aanvullende capaciteit kunnen we integraal beleid voor spelen en bewegen in de openbare ruimte ontwikkelen en borgen als onderdeel van de integrale aanpak voor gezond leven. Hiermee kunnen we in samenwerking met inwoners plannen ontwikkelen, die aansluiten bij demografische ontwikkelingen en mogelijkheden en behoeften van inwoners. Wij hebben hiervoor 0,6 fte nodig. Uitgaande van schaal 10 betreft het ca. € 61.000 per jaar. 18.
Vervangen gemaal Hoge Aard (€ 45.000) Uit de recente rioolinspecties is naar voren gekomen dat de betonwanden van het gemaal Hoge Aard ernstig zijn aangetast door H2S rioolgassen, waardoor het dreigt te bezwijken. Gemaal Hoge Aard Molenschot betreft een tussengemaal welke het afvalwater afkomstig van Rimpelaar en Hoge Aard door pompt naar het vrij-verval rioolstelsel te Gilze. Doordat dit tussengemaal slechts over één pomp beschikt is dit gemaal functioneel erg kwetsbaar. Bij pomp-uitval stroomt afvalwater uit de put met milieuschade als gevolg. Het bestaande pompgemaal wordt vervangen door een 2-pomps H2S resistent gemaal. 19. Duurzaamheid Door inzet van de CDOKE-middelen hebben we het budget van 2025 niet helemaal besteed. Om de uitvoering van de Strategie Duurzaamheid en de daarvan afgeleide Uitvoeringsagenda ook voor de jaren 2026-2028 te borgen, wordt voorgesteld het nog beschikbare budget van 2025 (€ 491.250) te storten in een bestemmingsreserve en in de jaren 2026-2028 in te zetten op de vastgestelde uitvoeringslijnen. 20. Omgevingswet In 2025 en 2026 hebben we een bedrag van € 184.000 opgenomen voor de Omgevingswet. Deze middelen zijn bestemd voor zaken die verband houden met het omgevingsplan (wijzigingen daarop, groot en klein). We stellen voor deze middelen te storten in een bestemmingsreserve, zodat we dit kunnen inzetten voor: • • •
Plan MER; Wijzigingen van het omgevingsplan naar aanleiding van gebiedsvisies; Onderzoekskosten die verband houden met de grote ambtshalve wijziging omgevingsplan buitengebied (water, natuur, landschap, stikstof).
21. Leges omgevingsvergunningen De legesopbrengsten zijn hoger dan begroot, doordat in 2025 een aantal vergunningen zijn verleend voor bouwwerken en projecten met hogere bouwkosten. Recent is nog een omgevingsvergunning verleend die nog niet voor dit jaar was voorzien, waardoor hier in de begroting nog geen rekening was gehouden.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
14
22. Verzekeringen De brandverzekering van diverse panden is opnieuw aanbesteed. Dit levert in de jaren 2025, 2026 en 2027 een voordeel op van € 38.000 per jaar. 23. Toeristenbelasting De opbrengst toeristenbelasting is in 2025 ongeveer € 230.000 hoger. Voor een deel is dit incidenteel, doordat de aanslagen toeristenbelasting 2024 hoger zijn (€ 130.000) dan voorzien bij het opstellen van de jaarstukken 2024. Daarnaast is er sprake van een structureel effect, dit komt met name door verschuiving van vaste standplaatsen naar (variabele) verhuur. 24. BTW correctie herziening mengpercentage 2020-2025 Het btw mengpercentage is geactualiseerd voor de jaren 2020-2023 middels een extern rapport. Op basis van de onlangs vastgestelde jaarstukken over 2024 wordt de actualisatie over 2024 binnenkort uitgevoerd. Vanaf 2025 loopt de actualisatie jaarlijks mee na vaststelling van de jaarstukken. Op basis van de nu beschikbare uitkomsten 2020-2023 en een inschatting voor de jaren 2024 en 2025, leidt dat tot een incidenteel nadeel in het jaar 2025 van € 187.000. Vanaf 2026 verwachten wij een structureel nadeel van € 5.000. 25. Rentelasten In de begroting 2025 hebben we extra rentelasten opgenomen vanwege het begrote financieringstekort. Dit financieringstekort wordt bepaald door bestaande activa, beschikbaar gestelde kredieten en het investeringsprogramma.
Door vertraging in het investeringsprogramma én door het voorschot van het Ministerie voor de spoorzone blijkt er tot op heden nog geen noodzaak om nieuwe investeringen aan te trekken. Hierdoor hebben we in 2025 een voordeel op rentelasten. 26. Septembercirculaire 2025 Op 16 september 2025 is de septembercirculaire 2025 verschenen. Wij zetten de middelen in deze circulaire af tegen de middelen die zijn genoemd in de meicirculaire 2025. Meicirculaire 2025 Septembercirculaire 2025 Verschil (september -/- mei)
2025 55.756.292 58.625.296 2.869.004
2026 56.749.618 57.685.367 935.749
2027 58.479.901 58.370.565 -109.336
2028 59.682.999 59.442.839 -240.160
2029 62.186.353 61.884.136 -302.217
Waarvan geld te reserveren voor uitgaven: Wet integrale suïcidepreventie Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp Indexatie Wmo demografie Implementatie Participatiewet in balans Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Participatie (IU) Versterking omgevingsveiligheidsdiensten Register Externe Veiligheidsrisico's Aanpak overlast asielzoekers Spreidingswet Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Capacit. decentr. overh.klimaat energiebeleid (CDOKE) Overheidsbrede Dienstverlening Effect op de begroting Bijstelling stelpost indexering Effect op de begroting
0 0 0 -38.219 -94.075 -29.573 -6.157 -2.485 -150.000 -33.483 -991.965 0 0 1.523.047 0 1.523.047
-12.477 -31.975 0 -16.464 0 -32.474 -7.609 -2.485 0 0
-12.954 -27.093 0 -4.044 0 -34.646 -7.609 0 0 0
-13.417 -28.074 0 -1.174 0 -910 -6.000 0 0 0
-13.910 -28.786 0 -1.235 0 -970 0 0 0 0
-886.234 -24.059 -78.028 -91.502 -169.530
0 -24.059 -219.741 -111.270 -331.011
0 -24.059 -313.794 -137.446 -451.240
0 -24.059 -371.177 -136.176 -507.353
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
15
Taken waarvoor we geld reserveren Wet integrale suïcidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren. Loon- en prijsbijstelling middelen jeugdhulp Dit betreft de gereserveerde middelen voor loon- en prijsbijstelling die samenhangen met de voor Jeugdzorg gereserveerde middelen uit het Coalitieakkoord Rutte IV. De middelen voor de jaren 2024 en 2025 zijn in de meicirculaire 2023 aan de algemene uitkering toegevoegd. Nu worden de middelen voor de jaren 2026 en verder overgeheveld naar de algemene uitkering. Indexatie WMO demografie In verband met een nog uit te werken alternatieve financieringsvorm van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), die beter rekening houdt met de kostenontwikkeling in de Wmo en demografische ontwikkelingen/ vergrijzing, is bij Voorjaarsnota 2024 vanaf 2026 een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen aan de algemene uitkering van het gemeentefonds toegevoegd. Bij Voorjaarsnota 2025 is een extra tranche van € 75 miljoen vanaf 2030 aan de reeks toegevoegd, waarmee de structurele reeks vanaf dat jaar uitkomt op € 375 miljoen.
Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Het kabinet heeft hierover besloten na overleg met de VNG. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten jaarlijks via het gemeentefonds krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen. Participatie (IU) In de periode 2025-2027 wordt in totaal ruim € 110 miljoen beschikbaar gesteld om de werking van loonkostensubsidie (LKS) bij beschut werk te verbeteren. In de Tweede Kamerbrief ‘Voortgang sociaal ontwikkelbedrijven en beschut werk’ is aangekondigd dat voor werknemers met een indicatie beschut werk een forfaitaire loonkostensubsidie (vaste vergoeding voor gemiste loonkosten) zal worden ingevoerd. Deze maatregel vergt een wetswijziging die naar verwachting in 2028 in werking zal treden. Tot het moment dat de wetswijziging is gerealiseerd worden de extra middelen toegevoegd aan de Rijksbijdrage beschut werk via de IU Participatie.
Versterking omgevingsveiligheidsdiensten De VNG en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) zijn overeengekomen dat bepaalde taken van het vervolg op de Meerjarenagenda Versterking Omgevingsveiligheid (MVO) door gemeenten worden uitgevoerd. Het gaat om wettelijke taken op het terrein van de omgevingsveiligheid. Register externe Veiligheidsrisico's Het ministerie van IenW is met medeoverheden verantwoordelijk voor het beheer van het REV. Gemeenten ontvangen via deze decentralisatie-uitkering een bijdrage als tegemoetkoming in de kosten voor het inregelen van de beheerwerkzaamheden voor de Kwetsbare gebouwen en locaties (KGL)-module binnen het REV.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
16
Aanpak overlast asielzoekers In de septembercirculaire 2025 zijn extra middelen toegekend aan gemeenten ter ondersteuning van de aanpak overlast asielzoekers. In 2026 gaan we deze middelen gebruiken om te investeren in de leefbaarheid binnen het AZC. Hierdoor stellen we voor deze middelen over te hevelen naar 2026. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Hiervoor ontvangen we middelen vanuit het gemeentefonds. Dit staat los van de middelen die we kunnen aanvragen voor gerealiseerde plekken. Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Het gaat dan om het versterken van de sociale basis en stevige lokale teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein. Om de nadelen uit 2026 en 2027 op te vangen is het voorstel om de compensatie jeugdmiddelen 2023 en 2024 vanuit de septembercirculaire (€ 991.000) hiervoor te reserveren.
Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de SPUK CDOKE. In 2026 wordt een totaalbedrag van ruim € 666 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 t/m 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit basisfinanciering en planfinanciering. Alle gemeenten ontvangen basisfinanciering ten behoeve van de vergroting van hun capaciteit (bemensing) voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Overheidsbrede dienstverlening De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Stelpost indexeringen Vanuit het Rijk krijgen we via de circulaires van het gemeentefonds deels compensatie voor de indexering (Loon- en prijsontwikkelingen, LPO). Echter, deze compensatie is (bij lange na) niet voldoende om de actuele prijsontwikkeling te bekostigen.
Naar aanleiding van de indexpercentages uit de septembercirculaire 2025 hebben we de benodigde omvang van de stelpost indexering geactualiseerd. Hieruit komt een noodzakelijke storting, terwijl het geld voor LPO vanuit de algemene uitkering naar beneden wordt bijgesteld. Inflatie volgens PAUW voorjaarsnota Inflatie volgens septembercirculaire 2025 Inflatie in € Restantsaldo na 2e turap 2025 Aanvullende storting LPO accres prijs Bbp (korting in septembercirculaire 2025) Effect op begroting
2025 55.000 -
2026 2,70% 2,49% 812.502 721.000 91.502 -119.028 -210.530
2027 2,52% 2,53% 1.637.270 1.526.000 111.270 -119.273 -230.543
2028 2,61% 2,65% 2.501.446 2.364.000 137.446 -116.891 -254.337
2029 2,50% 2,49% 3.313.176 3.177.000 136.176 -118.209 -254.385
Er vindt landelijk een lobby plaats richting het Rijk om aandacht te vragen voor deze impliciete bezuiniging en te verzoeken tot volledige compensatie op loon- en prijsontwikkelingen.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
17
Verklaring effect op de begroting Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 WOZ-waarden mutaties Ontwikkeling uitkeringsgsfactor, accres Indexering Hoeveelheidsverschillen Effect op de begroting
2025 146.513 -127.795 1.504.330 1.523.047
2026 68.380 -210.530 -27.380 -169.530
2027 2.360 -79.516 -230.543 -23.312 -331.011
2028 -64.323 -116.892 -254.337 -15.688 -451.240
2029 -131.672 -157.612 -254.385 36.316 -507.353
Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 Wij mochten rekening houden met een afrekening van € 425.000. Het voorschot wordt door het rijk nu op € 571.000 gezet. WOZ-waarden mutaties De jaarlijkse aanpassing van de gewichten (rekentarieven) van de verdeelmaatstaf OZB is doorgevoerd. De uitkomst van de verdeelmaatstaf OZB wordt bepaald door de omvang van de WOZwaarde en een daaraan gekoppeld gewicht, het zogenaamde rekentarief. Ontwikkeling uitkeringsfactor, accres Het volume accres wordt aangepast op basis van een 8-jaars historisch gemiddelde. Daarnaast wordt door de continue bijstellingen van de aantallen bij iedere circulaire een aanpassing van de uitkeringsfactor plaats. Hoeveelheidsverschillen Voor uitkeringsjaar 2025 hebben we een incidenteel voordeel op de maatstaven aantal inwoners, aantal jongeren en aantal inwoners met een migratieachtergrond. Dit voordeel is het gevolg van de inhaalactie BRP straat, waardoor we per 01-01-2025 meer ingeschrevenen in onze gemeenten hadden. 27. Bestemmingsreserve spoorzone Het resterende uitvoeringskrediet is door de raad vastgesteld. Ter dekking van deze lasten hebben we enerzijds een stelpost opgenomen in de begroting (MIP). Anderzijds hebben we de bestemmingsreserve spoorzone. Deze bestemmingsreserve heeft per 01-01-2025 een omvang van € 7.395.000.
We moeten nog bepalen welk deel ten laste van de stelpost komt en welk deel ten laste van de bestemmingsreserve. Daarnaast hebben we de bestemmingsreserve nodig om een eventueel verlies bij een GREX (inbreidingslocatie) te dekken. We schatten in dat de omvang van de bestemmingsreserve hiervoor toereikend is. Op basis hiervan kan de structurele storting van € 270.000 met ingang van 2027 komen te vervallen. 28. Bestemmingsreserve ravijnjaar Kijkend naar de ontwikkeling van het gemeentefonds is het Ravijnjaar “verplaatst” van 2026 naar 2028. De basisrichtlijn van de Provincie is dat structurele lasten niet mogen worden gedekt vanuit incidentele baten/reserves. Gezien de problematiek rondom de Ravijnjaren heeft de Provincie hierop één uitzondering gemaakt. Gemeenten mogen 10% van hun beschikbare weerstandsvermogen reserveren om het financiële gat veroorzaakt door het Ravijnjaar op te lossen. Voor het jaar 2028 wordt de buffer in ons weerstandvermogen geschat op € 9,3 miljoen. Dit betekent dat we voor € 930.000 middelen mogen inzetten ter dekking van het Ravijnjaartekort. Door in 2025 een bestemmingsreserve te vormen, dit geld te storten en in 2028 weer aan de bestemmingsreserve te onttrekken, geven we opvolging aan de mogelijkheid geboden door de Provincie én blijven we aan de gestelde kaders voldoen.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
18
Beleidsmatige afwijkingen
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
19
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Nr.
Doelstelling
0.1
Updaten en uitvoering geven aan Visie op Dienstverlening
Nr.
Specifieke activiteit
1
Updaten van de Visie op Dienstverlening (2014) We gebruikten de input van inwoners, gemeenteraad en medewerkers van de ABGorganisatie om de Visie op dienstverlening te vernieuwen. De planning is om de visie nog dit jaar ter vaststelling voor te leggen aan de gemeenteraad.
Nr.
Doelstelling
0.2
Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed Specifieke activiteit Prognose realisatie op 31-12-2025
Nr. 1
2
Prognose realisatie op 31-12-2025
We volgen de opgestelde planning voor het verduurzamen van het vastgoed. In 2025 verduurzamen we onder andere: Oude Raadhuis Gilze, AV Spiridon, kleedkamers vv Rijen (hoofdgebouw). De werkzaamheden bij VV Rijen zijn afgerond: de gasgestookte warmwatervoorziening is vervangen door een elektrische warmtepomp. In het laatste kwartaal van 2025 verduurzamen we ’t Oude Raadhuis (vervanging van de geiser, nieuwe led-verlichting, zonnepanelen en kierdichting) en AV Spiridon (warmtepomp voor kleedkamers en douchevoorziening). Dan verbouwen we ook de kleed- en doucheruimtes in de brandweerkazerne in Rijen. We onderzoeken de mogelijkheden naar verdere verduurzaming van de gemeentewerf nu we niet in aanmerking komen voor verzwaring van de elektra aansluiting. We onderzoeken de haalbaarheid om met extra zonnepanelen stroom te leveren aan een accu-opslagsysteem. We verwachten het onderzoek in het derde kwartaal van 2025 af te ronden.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
20
Nr.
Doelstelling
0.3
Opstellen van een gemeentelijke toekomstvisie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Prognose realisatie op 31-12-2025
Samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en andere partners een visie opstellen waar we als gemeente willen staan in 2040 Als onderdeel van het maatregelenpakket ravijnjaar zijn de projecten Omgevingsvisie en Toekomstvisie samengevoegd. De omgevingsvisie zal ook als Toekomstvisie dienen. In 2025 stellen we samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en andere partners de omgevingsvisie op. De vaststelling van de omgevingsvisie is gepland voor de raadsvergadering van 15 december 2025.
Nr.
Doelstelling
0.4
Huisvesting bestuurszetel Gilze en Rijen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vervolg planvorming tot een aanbestedingsgereed ontwerp
Prognose realisatie op 31-12-2025
In het 4e kwartaal 2025 wordt het Voorlopig Ontwerp van de bestuurszetel afgerond en wordt de Nota van Uitgangspunten verder afgestemd. Op basis van deze documenten worden de aanbestedingen voor de verbouwing van de bestuurszetel en de herbestemming van het gemeentehuis opgestart in het 4e kwartaal 2025.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
21
Veiligheid
Veiligheid Nr.
Doelstelling
1.1
Uitvoering integraal veiligheidsbeleid 2022-2026
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2025 De verwachting is dat alle beschreven onderwerpen op het focusblad uitgevoerd kunnen worden. Een en ander is afhankelijk van het nieuwe thema maatschappelijke weerbaarheid waarbij we ons voorbereiden op langdurige crisis door bijvoorbeeld uitval nutsvoorzieningen, cyberaanvallen, etc. Deze ontwikkelingen zijn nog niet concreet, maar zal mogelijk vragen om een verschuiving van prioriteiten.
Nr.
Doelstelling
1.2
Uitvoering geven aan diverse veiligheidsvraagstukken
Nr.
Specifieke activiteit
1
Prognose realisatie op 31-12-2025
Prognose realisatie op 31-12-2025
Specifiek uitvoering geven aan de onderwerpen ondermijning, huisvesting arbeidsmigranten, mensenhandel, sociale crisis en verward gedrag Samen met onze partners geven we uitvoering aan de aanpak van ondermijning door bezoeken te brengen aan o.a. (nieuwe) bedrijven en leegstaande panden. We zien een toename van complexe sociale crisissen en verward gedrag.
Nr.
Doelstelling
1.3
Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het onderhouden van bestaande voorzieningen en inspelen op ontwikkelingen Bij de geplande werkzaamheden op het Wilhelminaplein in Rijen zal één bluswatervoorziening gerealiseerd worden. Daarnaast wordt één nieuwe strategische bluswatervoorziening gerealiseerd op de kruising Flaasendijk/Mosstraat in Rijen. Onderhoud van bluswatervoorzieningen vindt plaats volgens planning en het beschikbare budget.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
Prognose realisatie op 31-12-2025
22
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Nr.
Doelstelling
2.1.1
Duurzame inrichting Rijen Noord-Oost
Nr.
Specifieke activiteit
1
Deelproject 4 Breebroek start in 2024, de afronding in 2025 Het definitief ontwerp is gereed. De uitvoeringswerkzaamheden hebben vertraging opgelopen omdat Enexis eerst ook werkzaamheden wilde uitvoeren en in een later stadium de gemeente heeft laten weten deze werkzaamheden de komende 10 jaar toch niet uit te voeren. We starten in het derde kwartaal met de aanbesteding. De start van de uitvoeringswerkzaamheden is nu voorzien in het laatste kwartaal van 2025. Voor de blauwe ader nemen we in deze fase ook twee uitstroomvoorzieningen mee. Deelproject 5 Wouwerbroek start in 2024, de afronding in 2025 Het voorlopig ontwerp is gereed en is in het tweede kwartaal van 2025 besproken met de bewoners en overige stakeholders. Het definitief ontwerp stellen we in 2025 op. Door de opgelopen vertraging in deelproject 4 Breebroek heeft het opvolgende deelprojecten 5 ook vertraging opgelopen. In overleg met Enexis is gekeken naar een mogelijke andere fasering maar voor Enexis bleek dit geen optie. De start is voorzien na het gereedkomen van deelproject Breebroek. Deelproject 6 Zaaren, het ontwerp en de participatie start in 2025 Door de opgelopen vertraging in deelproject 4 hebben de opvolgende deelprojecten 5 en 6 ook vertraging opgelopen. De ontwerp- en participatiefase is gestart in 2025. In september pakten we de eerste overleggen met de bewoners en andere stakeholders op.
2
3
Prognose realisatie op 31-12-2025
Nr.
Doelstelling
2.1.2
Opwaarderen Schorsstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Starten met de uitvoering van de werkzaamheden De voorbereiding is gestart. De start uitvoering was voorzien voorjaar 2025. Op 10 februari 2025 is de motie veiligheid voor fietsers Schorsstraat aangenomen. De raad heeft het college gevraagd om uiterlijk in het laatste kwartaal van 2025 een nieuw voorstel te presenteren waarin zowel de variant half verharding als asfalt zijn uitgewerkt. Met aandacht voor de thema's veiligheid, cultuurhistorische waarde, onderhoud, financiën en afsluiting voor doorgaand gemotoriseerd verkeer. In de raad van 3 november 2025 presenteren we het nieuwe voorstel. De start uitvoering is hierdoor vertraagd naar 2026.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
Prognose realisatie op 31-12-2025
23
Nr.
Doelstelling
2.1.3
Vervangen fiets-en voetgangersbrug/vissteiger Water aan de Warande
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vervangen van de brug en steiger Water aan de Warande
Prognose realisatie op 31-12-2025
We hebben de brug in het tweede kwartaal van 2025 voor een dam met duiker vervangen. Ook hebben we de versleten steiger weggehaald. We plaatsen in overleg met de visvereniging dit jaar een steiger terug. Nr.
Doelstelling
2.1.4
Wildschut/Heuvel/Alphenseweg tot Lochtstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Starten van de uitvoeringswerkzaamheden in 2025, na oplevering van de woningbouw De woningbouw is eind 2024 opgeleverd en aansluitend zijn we begonnen met de uitvoeringswerkzaamheden. In het tweede kwartaal van 2025 zijn de werkzaamheden opgeleverd.
Nr.
Doelstelling
2.1.5
Verbetermaatregelen fietsplan
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoeren van de verbetermaatregelen uitvoeringsprogramma fiets In 2023 zijn we gestart met het uitvoeringsprogramma fiets. Met raadsinformatiebrief 25017 is de gemeenteraad geïnformeerd over de behaalde resultaten voor het jaar 2023 en 2024. In 2025 zetten we de uitvoering voort en blijven we ons inzetten om het fietsnetwerk verder te verbeteren en de veiligheid en tevredenheid van fietsers te verhogen. Voor het jaarprogramma 2025 verwijzen wij naar de bijlage bij de raadsinformatiebrief 23-073.
Nr.
Doelstelling
2.1.6
Verduurzamen en vervangen van masten en armaturen van de openbare verlichting
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het vervangen van de circa 115 stuks masten en 823 armaturen De voorbereiding is gestart. De aanbesteding voor een raamovereenkomst onderhoud en vervangen openbare verlichting heeft plaatsgevonden en het werk is gegund. De start van de uitvoering van het vervangingsplan masten en armaturen is, vanwege de levertijd van materialen, voorzien in het laatste kwartaal van 2025 en zal doorlopen naar 2026.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
Prognose realisatie op 31-12-2025
Prognose realisatie op 31-12-2025
Prognose realisatie op 31-12-2025
24
Nr.
Doelstelling
2.1.7
Fietsvoorziening Gilze-Riel
Nr.
Specifieke activiteit
1
Prognose realisatie op 31-12-2025
Overeenstemming bereiken met de grondeigenaren over een vrijliggend fietspad, danwel een ander alternatief indien er geen sprake is van een overeenstemming In de eerste helft van 2025 zijn enkele varianten voor de fietsverbinding uitgewerkt. Grondeigenaren en direct omwonenden hebben kunnen reageren op deze varianten. In het vierde kwartaal vragen we de raad om een besluit te nemen over de voorkeursvariant, het benodigde budget en de manier van grondverwerving.
Nr.
Doelstelling
2.1.8
Marijkestraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoeren van het resterende deel van de Marijkestraat Enexis gaat hun elektra netwerk vernieuwen. We gebruiken de benodigde voorbereidingstijd van Enexis om de rioleringswerkzaamheden uit te voeren. Hierdoor lopen we zo min mogelijk vertraging op. In het tweede kwartaal van 2025 zijn we gestart met de rioleringswerkzaamheden. Deze zijn inmiddels afgerond. In het derde kwartaal van 2025 is Enexis gestart met hun werkzaamheden. In het eerste kwartaal van 2026 voeren we de bovengrondse herinrichting uit.
Nr.
Doelstelling
2.1.9
Lange Wagenstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Nr.
Prognose realisatie op 31-12-2025
Prognose realisatie op 31-12-2025
Voorbereiding werkzaamheden Lange Wagenstraat start indien beschikbare capaciteit in 2024, anders in 2025 Eind 2024 zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart. Begin 2025 zijn we gestart met een verkeerskundig onderzoek naar de verkeersfunctie en- veiligheid waarbij we ook de inrichting van de kruising onderzoeken. In het derde kwartaal van 2025 is het schetsontwerp besproken met de bewoners en ronden we het ontwerp- en participatieproces verder af zodat we eind 2025 het definitief ontwerp gereed hebben om de aanbesteding te kunnen starten. In 2026 start de uitvoering. Het gemengde rioolstelsel vervangen we door een gescheiden rioolstelsel. Doelstelling
2.1.10 Mary Zeldenrustlaan Nr.
Specifieke activiteit
1
De projectvoorbereiding is reeds gestart in 2024, de uitvoering zal starten in 2025 De projectvoorbereiding is gestart. De uitwerking is sterk afhankelijk van de ontwikkelingen van het omliggende gebied. Start staat gepland voor het laatste kwartaal van 2025.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
Prognose realisatie op 31-12-2025
25
Nr.
Doelstelling
2.1.11 Van Heinsbergstraat Nr.
Specifieke activiteit
Prognose realisatie op 31-12-2025
1
De projectvoorbereiding is reeds gestart in 2024, de uitvoering zal starten in 2025 De Van Heinsbergstraat is opgenomen in het Masterplan Openbare ruimte om integraal aan te pakken om in 2024 te starten met de voorbereiding en 2025 te starten met de uitvoering. We vervangen de riolering, vergroenen en richten de straat klimaatbestendig in. Eind 2024 is de voorbereiding gestart. In het tweede kwartaal van 2025 startten we de bewonersparticipatie op basis van een schetsontwerp. De reacties van de bewoners hebben we zoveel als mogelijk verwerkt in het ontwerp. In het vierde kwartaal van 2025 ronden we de aanbesteding af, zodat we aan het einde van het jaar, maar meest waarschijnlijk in begin 2026 kunnen starten met de uitvoering.
Nr.
Doelstelling
2.1.12 Alphensebaan Nr.
Specifieke activiteit
Prognose realisatie op 31-12-2025
1
Vervangen asfaltverharding De teerhoudende asfaltverharding van de Alphensebaan (gedeelte Bolberg tot gemeentegrens) is aan het einde van de levensduur en aan vervanging toe. In aansluiting op het gemeentelijke fietsbeleidsplan wordt bij de herinrichting van dit wegvak nadrukkelijk aandacht besteed aan de verbetering van de fietsveiligheid. In het derde kwartaal van 2025 starten we de voorbereiding. De uitvoering is voorzien in 2026.
Nr.
Doelstelling
2.1.13 Rotonde Dongenseweg/Hannie Schaftlaan Nr.
Specifieke activiteit
Prognose realisatie op 31-12-2025
1
Vervangen betonstraatstenen rammelstrook rotonde door betonelementen De planning is dit werk nog in 2025 voor te bereiden en uit te voeren in combinatie met asfaltonderhoud.
Nr.
Doelstelling
2.1.14 Uitwerking masterplan (Wethouder van de Wildenbergstraat, Kennedylaan, Baroniestraat en Kloosterstraat). Nr. Specifieke activiteit Prognose realisatie op 31-12-2025 1
De werkzaamheden worden in 2025 integraal voorbereid en in 2026 uitgevoerd Deze straten zijn opgenomen in het Masterplan integraal beheer Openbare Ruimte om in 2025 voor te bereiden en in 2026 uit te voeren. De voorbereiding voor deze projecten zijn gestart. De uitvoering is voorzien in 2026.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen
26
Nr.
Doelstelling
2.1.15 Teruggeven aan natuur door saneren oude fietspaden Chaamse fietsallee Nr.
Specifieke activiteit
Prognose realisatie op 31-12-2025
1
Verwijderen oude teerhoudende fietspaden De voorbereiding is gestart. In overleg met Staatsbosbeheer is de uitvoering voorzien in de tweede helft van 2025.
Nr.
Doelstelling
2.2
Aanpassen richtlijnen verkeer
Nr.
Specifieke activiteit
1
Actualiseren parkeernota Bij de begroting 2024 is een motie aangenomen (M2023-36) voor het opstellen van een integrale verkeersvisie (verder: programma mobiliteit). We verwachten het programma mobiliteit in het eerste halfjaar 2026vast te stellen. Het actualiseren van de parkeernota volgt daarna.
Nr.
Doelstelling
2.3
Herontwikkelen Wilhelminaplein
Nr.
Specifieke activiteit
1
start realisatiefase De aanbestedingsprocedure is afgerond en hiermee is de realisatiefase van start gegaan. De aannemer is inmiddels gestart met de werkzaamheden.
Prognose realisatie op 31-12-2025
Prognose realisatie op 31-12-2025
Achterstallig onderhoud wegen In 2024 is €1,8 miljoen gereserveerd voor het aanpakken van achterstallig onderhoud aan gemeentelijke wegen met kwaliteit D. De reservering is tot stand gekomen op basis van een eerste, globale inspectie van het wegennet en een daarop gebaseerde planning op netwerkniveau. In de afgelopen anderhalf jaar is per wegvak een nadere technische beoordeling uitgevoerd om de benodigde onderhoudsmaatregelen en hun omvang vast te stellen. Een deel van de wegen met kwaliteitsniveau D kan op dit moment nog niet worden aangepakt vanwege lopende bouwactiviteiten in de directe omgeving. Om te voorkomen dat het uitgevoerde onderhoud door bouwverkeer teniet wordt gedaan, wordt de uitvoering afgestemd op de planning van gebiedsontwikkelingen. Op diverse andere locaties volstaat enkel reparatie (bijvoorbeeld van wortelopdruk) niet. Daar is een bredere, integrale aanpak noodzakelijk, waarin ook werkzaamheden op het gebied van riolering, parkeergelegenheid en/of inrichting van de openbare ruimte worden meegenomen. Deze voorbereiding vergt meer tijd en coördinatie. Als gevolg van deze omstandigheden zal het beschikbare budget niet volledig binnen de oorspronkelijke termijn van twee jaar worden besteed. Over de besteding en planning van het resterende budget is contact geweest met de provincie, die financieel toezicht houdt op het onderhoud van gemeentelijke wegen.
De provincie heeft bevestigd dat zij als toezichthouder geen bezwaar heeft tegen het uitstel van de uitvoering, omdat er conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een voorziening is gevormd ter grootte van het geschatte bedrag voor het wegwerken van het achterstallig onderhoud.
2e Turap 2025 Gilze en Rijen