Gemeentebelang - Inbreng eerste termijn perspectiefnota

Perspectiefnota 2025 Donderdag 4 juli 2024 Bijdrage eerste termijn Voorzitter, Samen, duurzaam en sociaal. Dat zijn de maatstaven die Gemeentebelang deze raadsperiode gebruikt en dus ook nu om de 1e tussenrapportage van dit jaar en de perspectiefnota van 2025 te beoordelen. Allereerst spreek ik daarbij onze dank uit aan alle ambtenaren voor het werk dat is verzet. We onderkennen ook voor het college dat het opstellen van een begroting met een ravijnjaar complex is, maar dit mag geen excuus zijn voor beleidsarmoede. Ik zal in de beschouwing van Gemeentebelang enkele positieve punten aanstippen, maar zoals u hoort zijn we toch overwegend kritisch. In de inleiding van de perspectiefnota schrijft het college “We moeten scherpe keuzes maken” en ook “We moeten het samen doen en daarom bieden we iedereen de mogelijkheid om mee te doen”. Maar wat staat daar nu? Waar zijn het leiderschap en de daadkracht van dit college? Aan het college de vraag welke keuzes er nu daadwerkelijk wel en niet gemaakt zijn. We bereiden ons namelijk al jaren voor op scherpe keuzes die we samen moeten maken. Maar de afgelopen jaren is dit college niet verder gekomen dan vertragen door algemene visies op te stellen zonder keuzes die moeizaam of niet in concrete uitvoering worden door vertaald.

En ook nu is de nasmaak van deze documenten die van een struisvogelbiefstuk met ‘visies maken’ als een magisch sausje. Een beleidsarm perspectief, echte keuzes worden voorlopig nog over deze raadsperiode heen geschoven en het lijkt erop dat het coalitieprogramma ook ergens in een la verdwenen is. We zitten alweer over de helft van deze raadsperiode en het is dus ook tijd om op dat vlak de tussenbalans op te maken. Hoe staat het met de beloofde stap in duurzaamheid? Waar staan die 11.000 bomen? Welke plannen liggen onder de groei naar 30.000 inwoners? Hoe staat het met de bebouwde kom 30 km/u maken? Hoe zichtbaar is Kamp Rijen intussen? En hoe staat het met de bestaanszekerheid van onze inwoners? Dat brengt mij ook direct bij de kern voor dit jaar. Met dit alles in de hand is de oproep van Gemeentebelang “Durf écht te kiezen voor Gilze en Rijen”. Ik zal een korte beschouwing geven aan de hand van onze kernpunten Samen, Duurzaam en Sociaal. Ik zal afsluiten met een korte blik op het financieel perspectief en in de tweede termijn zullen wij ingaan op de moties en amendementen van de andere fracties.

1

Samen Allereerst een blokje over samen. Voorzitter ik begin met het positieve nieuws. Rijen bestaat in 2024 500 jaar en dat gaan we vieren. We zijn benieuwd naar de uitwerking van dit programma en spreken nogmaals onze dank uit aan het college dat het dit punt uit het verkiezingsprogramma van Gemeentebelang heeft overgenomen. Samen gaat ook over de twee extra kernen in onze gemeente. Allereerst het AZC en de opvang en plaatsing van asielzoekers. Wij nemen daarin als gemeente al langere tijd succesvol onze verantwoordelijkheid en laten zien hoe het kan. Niet perfect, wel goed. Wij roepen andere gemeenten op om ook hun verantwoordelijkheid te nemen en niet weg te kijken, zeker niet met het landelijk voornemen de spreidingswet in te trekken. Daarover een vraag aan het college. Is het wel verstandig om 2 keer een miljoen inkomsten vanuit de spreidingswet in te boeken op onze begroting terwijl we weten dat deze ingetrokken gaat worden? Creëert het niet alleen maar meer problemen in onze begroting als die dit najaar wegvallen? Dan de andere extra kern, de vliegbasis. Dat er stappen gezet worden richting het beperken van overlast stemt ons positief, zeker ook voor de ontwikkeling van Hulten en Molenschot. Ruimte voor uitbreiding van activiteiten op en rondom Gilze en Rijen zien wij nadrukkelijk niet. Belangrijk is een goede samenwerking met defensie, open communicatie en vertrouwen.

Kortom, een goede buur. Meer activiteiten passen daar niet in, net als het recente, nog lopende PFAS debacle. We hopen dat het college voortvarend met onze motie aan de slag gaat, leert van wat de afgelopen jaren vooral niet gebeurd is, en duidelijke communicatie opstelt naar onze inwoners. Voorzitter tot slot gaat samen ook over hoe wij als politiek samenwerken. Een vraag aan het college of zij met 6 keer 2 regeltjes vindt dat zij voldoende verantwoording aflegt over de implementatie van door de raad vastgestelde verbeteracties uit rekenkamerrapporten. Samen politiek voeren gaat ook over transparantie in bestuur en besluitvorming. Om deze reden dienen wij samen met CDA en Kern’75 een motie Digitaal Stemmen in. Hiermee wordt het mogelijk om middels deze microfoons ook te stemmen waarna de uitslag per stemming per raadslid ook zichtbaar wordt in ons raadsinformatiesysteem. Dit alles kostenneutraal, zonder extra belasting voor de griffie en het zorgt ervoor dat ook de spreekteksten per raadslid automatisch zichtbaar worden. Efficiënter in de besluitvorming en duidelijker naar onze inwoners.

Het dictum luidt als volgt: Verzoekt het presidium: · Met ondersteuning van de griffie de noodzakelijke acties te nemen om nog in 2024 over te gaan tot het invoeren van digitaal stemmen over raadsvoorstellen waar toegestaan binnen wettelijke kaders; · De kosten te dekken vanuit de hiervoor bestaande posten in de begroting; · Te kijken of een kostenvoordeel te behalen is in de implementatie indien de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau ook voornemens zijn digitaal stemmen in te voeren;

2

Duurzaam Voorzitter, dat brengt mij bij het tweede blokje duurzaam. Ook hier zou ik graag beginnen met het positieve nieuws. Op het vlak van duurzaamheid is echter zowel in beleid als uitvoering helaas weinig te melden. Hoewel het positief is dat we investeren in onze eigen afvalinzameling, bedroeft het ons dat alle doelstellingen om restafval te verminderen door dit college losgelaten zijn. En ja, er wordt een stap gemaakt in vergroening, maar het zijn babystapjes na 2 jaar deze coalitie Is dat nu wat we verstaan onder duurzaamheid? Daarom voegen we het onderhoudsprogramma openbare ruimte en de riool uitdaging hiervoor nu ook maar onder. Het stemt ons oprecht positief dat we hier nu flinke posten voor in de begroting zien en dat we de uitdaging serieus nemen. Maar het is wel dat we de uitdaging wéér serieus nemen. Want voorzitter, dat deed de vorige raad 4 jaar geleden ook al. Het masterplan wordt jaar op jaar uitgesteld, nu wordt er weer een nieuw document gemaakt. We blijven maar bezig met data verzamelen en echte lange termijn plannen blijven uit. Over de eerder centraal gestelde blauwe ader wordt niet meer gesproken. Het lijkt erop dat het college de rekening van meer dan 40 miljoen alleen al voor Rijen doorschuift naar de volgende raadsperiode. We weten nu al dat een verhoging van de rioolheffing met 30 euro om de data op orde te krijgen niet genoeg gaat zijn.

Daar gaan nog tientallen euro’s per huishouden bij moeten gezien de uitdaging die ons te wachten staat. Durf die keuze te maken, zodat we echt aan de slag kunnen en onszelf geld voor noodgrepen kunnen besparen. Inwoners die ons benaderen en hun beklag doen over de drollen die door de woonkamer drijven na heftige regenval kan echt niet. Wachten en uitstellen gaat het duurder maken, niet goedkoper. Graag hadden wij in dit blokje duurzaamheid ook doorgepakt vanuit de duurzaamheidsvisie. Maarja, na 2 jaar uitstellen en wachten is een generiek document vastgesteld wat de invloed op onze opgaven vooral bij anderen legt in plaats van kijken naar wat we zelf kunnen doen. Daarom blijft ook de monitoring vaag en wordt deze naar de volgende raadsperiode getild. Het is hier toch vooral ook weer de struisvogeltactiek. Dat hebben wij eerder hier al samen geconstateerd, dus daar zullen wij nu niet nogmaals uitgebreid op doorgaan en een motie indienen. Het college en veel partijen in deze raad kiezen niet, leggen de invloed en acties buiten zichzelf en schuiven het probleem vooruit. Helaas hebben we die tijd niet op dit onderwerp. Wij zullen het college daarom op onze eigen manier blijven houden aan doelstellingen en proberen bij te sturen waar dat kan. Sociaal Dat brengt ons bij het blokje sociaal.

Voorzitter, afgelopen jaar hebben wij als Gemeentebelang meermaals aandacht besteed aan het voor inwoners toegankelijk maken van informatie over regelingen. Waar heb je recht op, waar kan je dit vinden, hoe kan je dit aanvragen? Een fysiek loket is een mooie toevoeging op basis van de ingediende motie. Het nadeel van dit alles blijft wel dat inwoners naar ons toe moeten komen. Gemeentebelang vindt het sociaal beleid binnen onze gemeente ook van groot belang. De uitbreiding van mantelzorgondersteuning stemt ons positief. Verder dienen wij een motie in met de PvdA om kranten kosteloos beschikbaar te stellen aan mensen die dit niet kunnen betalen. Het recht op vrije informatie is immers belangrijk. Daarnaast dienen wij ook de motie mee in op initiatief van het CDA om maatregelen en kortingen richting verenigingen en vrijwilligers op de laatste plaats te zetten bij het in kaart brengen van bezuinigingen. Een duidelijk voorbeeld in het durven maken van keuzes. Sterker nog, wellicht moeten we hier

3

juist extra investeren omdat de maatschappelijke en sociale bijdrage van verenigingen, vrijwilligers en mantelzorgers ons uiteindelijk veel geld bespaart. Onzeker perspectief Voorzitter ik kom tot mijn laatste blokje waarin Gemeentebelang ook nog kijkt naar het onzeker perspectief, iets waar we al jaren op hameren en initiatieven voor ondernomen hebben. Voor ik dat doe kom ik toch even bij de bijna 800 duizend euro aan kredieten voor 8 projecten die het college “eventjes” aanvraagt via de perspectiefnota. Voor technische kredieten als het vervangen van een riool en een systeem voor de containers snappen we dat. Maar daarbuiten is het als raad niet mogelijk om te toetsen op duurzaamheid, inclusie, participatie. Recent bij het raadsvoorstel voor de Marijkestraat hebben we gezien hoe belangrijk het is dat dit wel gebeurt, want het college was het onderwerp inclusie gewoon eventjes vergeten. Ook voor nieuwe voorbereidingskredieten is het gebruikelijk dat wij als raad een voorstel krijgen, denk aan het Wilhelminaplein en Rijen Noordoost per fase. Blind bedragen tot 200 duizend euro voteren ter voorbereiding vinden wij geen goed plan. Wij dienen daarom een amendement in wat deze projecten uit de perspectiefnota haalt en vraagt om de raad deze besluiten met losse raadsvoorstellen te laten nemen zoals gebruikelijk.

Het volledig dictum zal ik gezien de lengte niet voorlezen maar is digitaal te raadplegen. Voorzitter, als we samen, duurzaam en sociaal combineren, komen we tot de conclusie dat er veel onzekerheid is. Echte keuzes en een stevig toekomstperspectief blijven uit. Onze inwoners hebben het zwaar, bestaanszekerheid en betaalbaarheid staan onder druk. Als we kijken naar de reacties op de berichten van inwoners rondom deze perspectiefnota, dan zijn die in een tijd van polarisatie niet van de lucht. Het is des te belangrijker dat wij als gemeente duidelijk, transparant en proactief communiceren en een goed verhaal hebben. In dat verhaal helpt het om niet voor de struisvogeltactiek met een sausje van vage visies te gaan, maar een echte stap naar voren te zetten. Een duidelijk ambitie te formuleren en daar voor te durven kiezen. Dat maakt het verhaal niet populairder, maar wel duidelijk uit te leggen. Voorzitter, ik rond af. Samenwerken kent vele vormen en soms ook creativiteit. Zo hebben intussen alle raadsleden bij Gemeentebelang een beschouwing uitgesproken deze raadsperiode. Het is mij een eer deze aan het rijtje toe te mogen toevoegen. Wellicht een kritische beschouwing, maar een met het vertrouwen dat als we ervoor gaan we kunnen behouden wat goed is en verder kunnen uitbouwen naar iets beters. Gemeentebelang roept daarom op te investeren in plaats van af te wachten.

Durf creatief te zijn. Juist omdat keuzes niet makkelijk zijn. Durf naar onszelf te kijken. Juist omdat we het samen moeten doen. Durft te kiezen voor Gilze, Rijen, Hulten en Molenschot.

4